Prim.Mr. sci dr. Nermana Mehić-Basara - PowerPoint PPT Presentation

slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Prim.Mr. sci dr. Nermana Mehić-Basara PowerPoint Presentation
Download Presentation
Prim.Mr. sci dr. Nermana Mehić-Basara

play fullscreen
1 / 26
Prim.Mr. sci dr. Nermana Mehić-Basara
149 Views
Download Presentation
gizela
Download Presentation

Prim.Mr. sci dr. Nermana Mehić-Basara

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

  1. DRUŠTVENI ZNAČAJ MENTALNOG ZDRAVLJA SA OSVRTOM NA RAZVOJ I ORGANIZACIJU SISTEMA SLUŽBI ZA ZAŠTITU MENTALNOG ZDRAVLJA Prim.Mr. sci dr. Nermana Mehić-Basara Federalno Ministarstvo zdravstva Radionica: “Mentalno zdravlje u svim politikama i intersektorska saradnja Sarajevo, 25.10.2011. godine

  2. Mentalno zdravlje • Prema definiciji SZO, mentalno zdravlje je važan dio sveukupnog blagostanja čovjeka. • Mentalno zdravlje ne znači samo odsustvo psihičke bolesti (neuroza, psihoza, depresija, poremećaj ličnosti, zloupotreba alkohola i droga, PTSD) već znači doživljaj zadovoljstvaživotom, duševnu ispunjenost – ono stanje koje svi opisujemo kao osjećaj sreće

  3. Mentalno zdravlje • Iako se tradicionalno mentalno zdravlje veže za pojam (hronične) duševne bolesti, a liječenje za hospitalizaciju, mentalno zdravlje ima mnogo širi kontekst. • U vezi sa mentalnim zdravljem su: ljudska prava, socijalna zaštita, zapošljavanje, stigma i diskriminacija i dr.

  4. Legislativa i ljudska prava Istraživanje i evaluacija Finansiranje Mentalno zdravlje djece i adolescenata Organizacija usluga Planiranje i finansiranje pružanja usluga Planiranje politike i programa Ljudski resursi i trening Informacijski sistem Zastupanje Veća dostupnost i korist od psihotropnih lijekova Poboljšanje kvaliteta Politike i programi radnih mjesta SZO, Evaluacija politike mentalnog zdravlja

  5. Svjetska statistika.... • 450 miliona ljudi boluje od nekog duševnog ili neurološkog poremečaja. • Jedan od četiri ćovjeka će trpiti zbog nekog duševnog ili neurološkog poremećaja u neko doba svog života. • 121 milion ljudi trpi zbog depresije a 50 miliona zbog epileptične bolesti. • 24 miliona boluje zbog šizofrenije. • 10-20 miliona ljudi u svijetu godišnje pokuša suicid a 1 milion izvrši samoubistvo. • Dvije milijarde ljudi danas konzumira alkohol, 200 miliona konzumira različite PAS

  6. Mentalni poremećaji mogu da aficiraju sve ljude u svim zemljama svijeta Neuropsihijatrijski poremećaji su uzrok gotovo jedne trećine invaliditeta i nesposobnosti u svijetu. 31 43 43 18 Afrika Obje Amerike Evropa 27 31 27 Istočni Mediteran Jugoistoćna Azija Zapadni Pacifik

  7. Mentalno zdravlje u zajednici... • Pokret Mentalno zdravlje u zajednici je započeo sredinom prošlog vijeka u SAD, a svoj vrhunac doživio 60’ i 70’ godina gotovo u cijelom svijetu. • Iako je pojam socijalne psihijatrije poznat još od prije rata, ipak se puna afirmacija “psihijatrije u zajednici” desila u poslijeratnom periodu u Bosni i Hercegovini

  8. Mentalno zdravlje u zajednici... • Još je rezolucijama Savjeta Evropske Unije i SZO iz 1975 godine priznat značaj štetne veze između mentalnih problema i društvene marginalizacije, nezaposlenosti, beskućništva i poremećaja koji nastaju zbog zloupotrebe alkohola i droga. • Samim tim je negativan uticaj ratne psihološke traume na mentalno zdravlje u Bosni i Hercegovini očekivan. • Poslijeratne štete mentalnog zdravlja stanovništva ogledaju se u 1.750.000 osoba koje imaju neki sa stresom povezani psihički poremećaj.

  9. Deklaracija o mentalnom zdravlju • Deklaracija o mentalnom zdravlju za Evropu, donesena na Evropskoj ministarskoj konferenciji 2005 godine u Helsinkiju navodi: • Nema zdravlja bez mentalnog zdravlja. • da su mentalno zdravlje i mentalno blagostanje osnov kvalitetnog života i produktivnosti pojedinca, porodice, zajednice i nacije.

  10. Deklaracija o mentalnom zdravlju • Deklaracijom su precizirane aktivnosti na postizanju mentalnog blagostanja i socijalne uključenosti osoba sa mentalnim problemima: • Promocija mentalnog zdravlja • Razvijanje uticaja na sve javne politike koje se tiču mentalnog zdravlja • Borba protiv stigme i diskriminacije • Usmjerena podrška (djeca, omladina, stare osobe) • Izgradnja kapaciteta i sposobnosti ljekara opšte prakse i zdravstvenih službi na primarnom nivou, umrežavanje sa specijalističkim službama, efektivan pristup u prepoznavanju i tretmanu osoba sa mentalnim problemima.

  11. Deklaracija o mentalnom zdravlju • Omogućavanje liječenja osobama sa mentalnim problemima • Uspostavljanje partnerskih odnosa sa drugim službama • Zapošljavanje i obrazovni programi • Finansiranje

  12. Deklaracija o mentalnom zdravlju • Ministri zdravlja zemalja članica Evropske regije SZO su se obavezali da će do 2015 godine, između ostalog • Usvojiti politiku zaštite mentalnog zdravlja u skladu sa evropskim standardima • Sprovoditi prevenciju suicida i uzroka štetnog stresa, nasilja, depresije, anksioznosti i poremećaja uslijed zloupotrebe alkohola i droga. • Priznati i unaprijediti centralnu ulogu primarne zdravstvene zaštite i ljekara opšte prakse, te jačati njihove kapacitete za preuzimanje odgovornosti za mentalno zdravlje • Razvijati službe u zajednici umjesto velikih institucija (bolnice, klinike i sl.)

  13. Organizacija psihijatrijskih službi do 1992 • Psihijatrijske službe pri domovima zdravlja • Psihijatrijski odjeli pri općim bolnicama • Specijalizovane psihijatrijske klinike za mentalno oboljele • Zavod za alkoholizam i druge ovisnosti • Specijalne institucije za smještaj osoba sa posebnim potrebama

  14. Četiri godine, Bosnu i Hercegovinu razdirao je jedan od najkrvavijih i najokrutnijih konflikata u evropskoj povijesti od Drugog svjetskog rata. Nakon potpisivanja Dejtonskog sporazuma, naša zemlja se oporavlja iz ovog vihora suočavajući se sa izazovima rekonstrukcije i pomirenja, provođenja slobodnih izbora i privođenja ratnih zločinaca pravdi. Specifičnosti BiH

  15. U toku rata velike psihijatrijske institucije su ili razorene ili izrazito oštećene, kvaliteta usluga mentalnog zdravlja kao i broj profesionalaca se smanjio, a društvena i porodična mreža podrške je oštećena ili uništena što je uveliko ograničavalo mogućnosti otpuštanja bolesnika. Specifičnosti BiH

  16. Stogasuaktivnostinarekonstrukcijiireformiuslugamentalnogzdravlja morale započetijošzavrijeme rata. Odlukavlastinadležnihzamentalnozdravljedane rekonstruirajuiponovootvarajuvelikeinsititucije, nitida grade novepostavila je temeljereformementalnozdravstvenog sistema, a time poboljšanje kvaliteta usluga. Reforma mentalno-zdravstvenog sistema

  17. Reforma mentalno-zdravstvenog sistema • Kamen temeljac sadašnjeg sistema predstavljaju centri za mentalno zdravlje u zajednici. • U BiH trenutno ima 59 centara, 40 u FBiH, 1 u Brčko distriktu i 18 u RS. Svaki centar pokriva određenu geografsku regiju i određeni broj stanovnika. • Četiri najvažnija aspekta zaštite mentalnog zdravlja odvijaju se unutar Centara: promocija, prevencija, liječenje i rehabilitacija. • Centri su uvezani u organizacijsku mrežu sa psihijatrijskim odjelima u općim i univerzitetskim bolnicama, a surađuju i sa službom socijalne zaštite i sudskim i policijskim službama premda još ne dovoljno.

  18. Drugitemeljreformeuslugamentalnogzdravljačinilegislativa, Zakon o zaštitiosobasaduševnimsmetnjamakoji je usvojen u Parlamentu FBiH 2001, uz izmjene i dopune 2011 godine. Reforma mentalno-zdravstvenog sistema

  19. Ovajdugotrajniprocesreformeioporavkauslugamentalnogzdravlja ne bi bio mogućbezpomoćiipodrškemeđunarodnezajednice. Mrežacentarazamentalnozdravljefizički je realizirana u vremenskomokvirudefiniranom 1996 krozugovorpotpisanodVladeBiHiSvjetskebanke. Daljirazvojusluga, a posebnoedukacijaprofesionalacaievaluacijareformeznačajnosupomognutiodstrane SWEBIH-a i HealthNet International. Reforma mentalno-zdravstvenog sistema

  20. SEE MENTAL HEALTH PROJECT Enhancing Social Cohesion through Strengthening Community Mental Health Services in SEE Razvoj socijalne kohezije kroz jačanje centara za mentalno zdravlje u zajednici u Jugoistočnoj Evropi Zbog uspješno provedene reforme usluga mentalnog zdravlja, Bosna i Hercegovina dobila je vodeću ulogu u SEE Mental Health projektu Pakta za stabilnost.

  21. Regionalna suradnja predstavlja osnovni stabilizirajući faktor u Jugoistočnoj Evropi. Inicijativa Pakta za stabilnost za socijalnu koheziju koja uključuje i projekt mentalnog zdravlja, doprinijet će promociji dugotrajne i konstruktivne suradnje. SEE MENTAL HEALTH PROJECT

  22. Ciljevi Poboljšanje stanja mentalnog zdravlja u Regiji Jugoistočne Evrope kroz razvoj i implementaciju usluga mentalnog zdravlja u zajednici.

  23. Komponente Projekta • Razvoj / prilagođavanje politike mentalnog zdravlja i legislative • Stvaranje harmoniziranog modela Centra za mentalno zdravlje u regiji • Curricula edukacije za profesionalce mentalnog zdravlja u regiji • Standardizirani informacijski sistem

  24. Ishodi Projekta • Formuliranje nacionalnih politika i strategija mentalnog zdravlja i akcionih planova • Izrada curricula za edukaciju profesionalaca mentalnog zdravlja • Legislativa mentalnog zdravlja harmonizirana sa EU • Harmonizirani model Centra za mentalno zdravlje • Operacionalni pilot centar u svakoj zemlji • Standardizirani informacijski sistem za monitoring, planiranje i evaluaciju

  25. Zaključak • Omogućiti svima potreban tretman sa težištem na primarnu zdravstvenu zaštitu • Provoditi zaštitu u zajednici • Educirati opću populaciju o problemima mentalnog zdravlja • Uključiti širu zajednicu, porodice i korisnike u rješavanje problema mentalnog zdravlja. • Provoditi nacionalnu strategiju i politiku i zakone o mentalnom zdravlju. • Razvijati ljudske resurse i znanja uz povezivanje sa drugim sektorima. • Obezbjediti istraživanja u oblasti zaštite mentalnog zdravlja • Provoditi monitoring i evaluaciju indikatora mentalno zdravstvenih poremećaja.