leefbaarheid sociale cohesie en informele zorg n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Leefbaarheid, sociale cohesie en informele zorg PowerPoint Presentation
Download Presentation
Leefbaarheid, sociale cohesie en informele zorg

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 30

Leefbaarheid, sociale cohesie en informele zorg - PowerPoint PPT Presentation


  • 134 Views
  • Uploaded on

Leefbaarheid, sociale cohesie en informele zorg. Dr Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies. WMO, de ervaringen. De uitwisseling van verhalen WMO-pilots Eigen ervaringen Van WMO-ervaringen op het platteland valt veel te leren:

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Leefbaarheid, sociale cohesie en informele zorg' - gefen


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
leefbaarheid sociale cohesie en informele zorg

Leefbaarheid, sociale cohesie en informele zorg

Dr Frans Thissen

Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies

wmo de ervaringen
WMO, de ervaringen
  • De uitwisseling van verhalen
    • WMO-pilots
    • Eigen ervaringen
  • Van WMO-ervaringen op het platteland valt veel te leren:
    • Oude dorpse sociale cohesie: een ‘machtig beeld’
    • Maatschappelijke veranderingen op platteland: snel en ingrijpend
    • Stad en platteland raken steeds meer met elkaar verbonden
  • De ontwikkeling van criteria voor de beoordeling van WMO-pilots
wmo de context
WMO, de context
  • Herijking van de Nederlandse verzorgingsstaat
  • Vermaatschappelijking van de zorg
  • Op zoek naar een nieuwe balans
    • Behoedzaamheid, vanwege individualisering en commercialisering
    • Versterken van zelfredzaamheid
    • Bijsturen van de rol van de lokale samenleving
    • Het lokale niveau en de rol van de gemeente
de wmo als uitdaging
De WMO als uitdaging

Uitdaging: wijziging van een balans, een veranderingsproces

Nodig zijn:

  • Gedegen kennis van bestaande situaties
  • Wat betekenen hier en nu algemene maatschappelijke ontwikkelingen
  • Visie op de toekomst: de gewenste balans
  • Inzicht in lokale samenhangen: situationele intelligentie
beoordelingscriteria voor wmo pilots
Beoordelingscriteria voor WMO-pilots
  • In hoeverre is de pilot gebaseerd op een gedegen kennis van de bestaande situatie, waaronder de ‘bestaande balans’?
  • Wordt in de pilot voldoende rekening gehouden met belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen en worden deze als uitdaging tegemoet getreden?
  • Is in de pilot sprake van een visie op de gewenste balans tussen individuele zelfredzaamheid, vormen van lokale solidariteit en professionele zorg?
  • Is in de pilot sprake van voldoende inzicht in de relevante lokale samenhangen, is sprake van ‘situationele intelligentie’?
leefbaarheid sociale cohesie informele zorg1
Leefbaarheid – Sociale cohesie – Informele zorg
  • Leefbaarheid en sociale cohesie: geen eenvoudige begrippen
    • Normatief
    • Betrekking op groot aantal kenmerken
    • Moeilijk te bestuderen
    • Vaak verbonden met cultuurpessimisme
leefbaarheid dorpen

Leefbaarheid: relatie tussen dorpsbewoners en hun omgeving:

Feiten - Meningen

Succesvolle bewoners - Kwetsbare bewoners

  • Autonoom dorp:
  • Plaatselijke woonmogelijkheden
  • Plaatselijke werkgelegenheid
  • Plaatselijke voorzieningen
  • Woondorp:
  • Verkeersveiligheid en
  • verkeersdruk
  • Sociale veiligheid
  • Kwaliteit van de woonfunctie

Relatie Bestuur - Bewoners:

Informatie en kwaliteit bestuur - Gemeenschapsinitiatieven

Leefbaarheid dorpen
sociale cohesie
Sociale cohesie

Definities:

  • “De handhaving van een eenheid (lokaal, sociaal) bij een steeds toenemende verscheidenheid” (Schuyt)
  • “De onzichtbare relaties die mensen op samenlevingsniveau binden” (Lupi et al)

Sociale cohesie

  • Deelname aan maatschappelijk leven
  • Betrokkenheid (emotioneel en praktisch)
  • Binding (welke rol speelt dorp / buurt in dagelijks leven)

Het belang van relaties tussen weerbare en kwetsbare bewoners

informele zorg
Informele zorg

Definitie:

“zorg die aan een hulpbehoevende wordt gegeven door een of meer leden uit zijn of haar directe omgeving, waarbij de zorgverlening rechtstreeks voortvloeit uit de sociale relatie en niet wordt verleend in het kader van een hulpverlenend beroep of vanuit georganiseerd vrijwilligerswerk”.

kwetsbaarheid
Kwetsbaarheid
  • Individu: balans tussen draaglast en draagkracht
    • Zelfredzaamheid op individueel niveau
  • Huishouden: draagkracht van partner, gezinsleden en hulpbronnen
    • Zelfredzaamheid op niveau van het huishouden
  • Dorp/buurt:
    • Sociale draagkracht
    • Eisen die de omgeving stelt
    • Zelfredzaamheid op het niveau van het dorp / buurt
  • Kwetsbaarheid blijkt cumulatief
community care
Community care
  • Vermaatschappelijking van de zorg: zorg wordt in de eigen omgeving gegeven
  • WMO: Zorg wordt in de eigen omgeving, maar ook door de eigen omgeving gegeven
sociale infrastructuur van dorpen buurten
Sociale infrastructuur van dorpen / buurten

AVV: Activiteiten, Voorzieningen, Verenigingen

Problemen:

  • De betekenis van de sociale infrastructuur in verschillende levensfasen
  • Het onderscheid tussen de eisen die een dorp/buurt stelt en de draagkracht die een dorp/buurt levert
  • Dorpen en buurten zijn verschillend: Dorpen / buurten als ‘guur oord’ of ‘kuur oord’
van een oude naar een nieuwe verscheidenheid
Autonome dorpen

In dorp geboren en getogen bewoners (leefpaden)

Activiteiten in het eigen dorp (dagpaden)

Traditioneel referentiekader:

Uitgedragen door bepaalde bewoners en bestuurders

Somber perspectief op leefbaarheid en sociale cohesie

‘Community lost’

Woondorpen

Bewoners die zich ooit in dorp hebben gevestigd (leefpaden)

Activiteiten buiten het dorp waar men woont (dagpaden)

Opkomend referentiekader:

Uitgedragen door bepaalde bewoners

Beter en reëler perspectief of leefbaarheid en sociale cohesie

‘Community transformed’

Van een oude naar een nieuwe verscheidenheid
sociale cohesie en verenigingen
Sociale cohesie en verenigingen
  • Autonome dorpen:
    • Traditionele vormen van sociale cohesie en verenigingen
  • Woondorpen
    • Traditionele vormen van sociale cohesie en verenigingen nemen af
    • De opkomst van nieuwe vormen van sociale cohesie en nieuwe verenigingen is niet overal even succesvol
    • Bemiddeld / mooi vs Minder bemiddeld / minder populair
  • De ‘vermooiing’ van het platteland
    • Problematiek verschuift naar buurten van regionale centra
minder bemiddelde buurten wijken
Minder bemiddelde buurten / wijken

“Niemand ging naar het veen, je kwam er terecht. Je klom er niet naar op, je viel er uit een ander leven in neer, als een afgebroken tak”.

slide19

Leefbaarheid

Sociale cohesie

Informele zorg

sociale draagkracht van dorpen
Sociale draagkracht van dorpen
  • Dorpen ontwikkelen zich van autonome dorpen naar woondorpen
  • Twee relaties:
    • Directe relatie: leefbaarheid – informele zorg
    • Indirecte relatie: leefbaarheid – sociale cohesie – informele zorg
slide21

Leefbaarheid

Sociale cohesie

Informele zorg

sociale draagkracht van dorpen1
Sociale draagkracht van dorpen
  • Dorpen ontwikkelen zich van autonome dorpen naar woondorpen
  • Twee relaties:
    • Directe relatie: leefbaarheid – informele zorg
    • Indirecte relatie: leefbaarheid – sociale cohesie – informele zorg
  • Groepen met minder deelname
    • Oudste ouderen, niet-kerkelijken
    • Jongeren en recent gevestigde bewoners
    • Geen beschikking over een auto: minder zelfredzaam en minder in staat hulp te geven
overvraagd worden
Overvraagd worden

“Wij hebben het zo geregeld dat ik het grootste deel zelf doe van haar verzorging. Die dag dat ik werk, maken we gebruik van de thuiszorg. En we hebben enkele mensen waar we, als ze kunnen, een beroep op kunnen doen. Maar dat is het moeilijke tegenwoordig… Als ik hier naar de buren kijk, die werken allebei. Aan de andere kant woont een oudere mevrouw die veel weg is. Voor de rest zijn het allemaal werkende vrouwen en daar kun je tegenwoordig moeilijker een beroep op doen.”

verschillen tussen dorpen
Autonome dorp

Leefbaarheid wordt vaker beoordeeld op grond van voorzieningenniveau

Sociale cohesie heeft betrekkelijk traditioneel karakter

Door grotere zelfredzaamheid wordt een minder groot beroep gedaan op informele hulp

Woondorpen

Leefbaarheid wordt vaker beoordeeld op grond van het kwaliteit van de woonfunctie

Door minder grote zelfredzaamheid wordt meer samen geregeld

Bemiddelde / mooie dorpen

Meer kansen voor nieuwe vormen van lokale betrokkenheid

Minder bemiddelde / minder populaire dorpen

Minder kansen voor nieuwe vormen van lokale betrokkenheid

Verschillen tussen dorpen
beoordelingscriteria voor wmo pilots1
Beoordelingscriteria voor WMO-pilots
  • In hoeverre is de pilot gebaseerd op een gedegen kennis van de bestaande situatie, waaronder de ‘bestaande balans’?
  • Wordt in de pilot voldoende rekening gehouden met belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen en worden deze als uitdaging tegemoet getreden?
  • Is in de pilot sprake van een visie op de gewenste balans tussen individuele zelfredzaamheid, vormen van lokale solidariteit en professionele zorg?
  • Is in de pilot sprake van voldoende inzicht in de relevante lokale samenhangen, is sprake van ‘situationele intelligentie’?
situationele intelligentie1
Situationele intelligentie
  • Begrip voor verscheidenheid van dorpen / buurten: autonoom dorp – bemiddeld woondorp – minder bemiddeld woondorp
  • Besef van verschillende referentiekaders onder bewoners en het verschil in perspectief van deze referentiekaders
  • Besef dat leefbaarheid een tweezijdige relatie met lokale informele hulp heeft : verbeteren van de zelfredzaamheid en versterken van sociale draagkracht
  • Besef dat kwetsbaren en weerbaren geen gescheiden werelden vormen
  • Besef dat sociale cohesie in beweging is en dat verandering tijd vraagt en vasthoudendheid
leefbaarheid sociale cohesie en informele zorg www thissen net rural wmo

Leefbaarheid, sociale cohesie en informele zorgwww.thissen.net/rural/WMO

Dr Frans Thissen

Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies