slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Pilproblemen workshop Ede okt 2003 D.H.Bogchelman afd O&G AZ Groningen PowerPoint Presentation
Download Presentation
Pilproblemen workshop Ede okt 2003 D.H.Bogchelman afd O&G AZ Groningen

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 58

Pilproblemen workshop Ede okt 2003 D.H.Bogchelman afd O&G AZ Groningen - PowerPoint PPT Presentation


  • 244 Views
  • Uploaded on

Pilproblemen workshop Ede okt 2003 D.H.Bogchelman afd O&G AZ Groningen. OAC = orale anticonceptie combinatiepil monofasisch step-up bifasisch trifasisch POP-(progestagen only) pil vaginale ring pil pleister Theorie Historie Werking Praktijk

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

Pilproblemen workshop Ede okt 2003 D.H.Bogchelman afd O&G AZ Groningen


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
    Presentation Transcript
    1. Pilproblemen workshop Ede okt 2003 D.H.Bogchelman afd O&G AZ Groningen

    2. OAC = orale anticonceptie • combinatiepil monofasisch • step-up • bifasisch • trifasisch • POP-(progestagen only) pil • vaginale ring • pil pleister • Theorie • Historie • Werking • Praktijk • Problemen • bloedings anomaliën

    3. Werking van de combinatiepil • remt ovulatie • cervicale mucus impermeabel voor spermatozoa • endometrium ongeschikt voor nidatie

    4. Historie OAC waarom is de pil een combinatiepreparaat? 1956: * norethynodrel/norethisteron (Pincus,Rock,Puerto Rico) * norethynodrel gezuiverd 1960: *10 mg norethynodrel +150 mestranol eerste anticonceptiepil in de USA ENOVID® dag 5 -26 cyclus

    5. Werking OAC preparaten: • anticonceptief effect voornamelijk door progestagene component • oestrogenen dienen vooral voor endometriumstabilisatie • progestativa en oestrogenen tezamen geven suppressie van de FSH en LH afgifte uit de hypofyse

    6. OAC=combinatiepreparaat • oestrogene component: • ethinyloestradiol • (mestranol) • progestagene component: • 19-nortestosteronderivaten • behalve: cyproteronacetaat • drospirenon

    7. Ontwikkelingen OAC • 70-er jaren: • tromboserisico gerelateerd aan de oestrogene component van de pil… • ….ontwikkeling sub-50 en later sub-30 pillen • 80-er jaren: • arteriële risico’s gerelateerd aan de progestagene component van de pil… • ..ontwikkeling driefasenpil en nieuwe generatie “schonere” progestativa

    8. Orale anticonceptiva progestativa: 1e generatie norethisteron lynestrenol norgestrel 2e generatie levonorgestrel norgestimaat 3e generatie desogestrel gestodeen rest cyproteronacetaat drospirenon

    9. Progestativa of progestagenen farmacokinetiek progestageen halfwaardetijd biol.actief norethisteron 8 uur 65% levonorgestrel 10-13 uur 100% gestodene 15 uur 100% norgestimaat 16-17uur 60% desogestrel 24 uur 76%

    10. Metabolisering OAC • intra- en interindividueel verschillend • per progestativum verschillend • beïnvloeding o.a. door: lever- en nierfunctie • roken • vetweefsel • medicijngebruik • antibiotica ? • braken / diarree? • Norit® Agarol ®

    11. Bijwerkingen OAC • oestrogenen progestativa • initiëel, passagière later, insluipend • irreg.bloedingen irreg.bloedingen • mastalgie amenorroe • misselijkheid depressie • vochtretentie libidoverlies • hoofdpijn/migraine fluorklachten dyspareunie • gewichtstoename

    12. Bloedingsanomaliën tijdens OAC • spotting/doorbraakbloedingen • “contactbloedingen” • uitblijvende onttrekkingsbloedingen

    13. Doorbraakbloedingen en OAC Doorbraakbloedingen hebben géén relatie met de betrouwbaarheid van de pil en de hormoonspiegels in het bloed

    14. Gouden regels • oestrogenen en progestativa zijn hormonen. • het endometrium reageert alleen op hormonen als het hormoonreceptoren bevat. • receptoren, zowel voor oestrogenen als voor progestativa, in het endometrium worden alleen aangelegd in aanwezigheid van (voldoende) oestrogenen. • zonder priming van het endometrium door oestrogenen werken progestativa niet!

    15. Gouden regels • oestrogenen en progestativa antagoneren elkaar in het endometrium. • oestrogenen (1e cyclusfase) brengen het endometrium in de proliferatiefase met een hoge mitosenindex. • progestativa (2e cyclusfase) brengen het endometrium in de secretiefase en remmen de mitosen. • elke moderne AC-pil (monofasisch) heeft een min of meer sterk progestatief overwicht op het endometrium • verstoorde (instabiele) opbouw van het endometrium door dominantie progestativa vanaf eerste pil.

    16. Diagnostiek doorbraakbloedingen • pillen vergeten • roken • medicatie/ziekte • nieuwe partner • contactbloedingen • “menstruatiekalender”

    17. Diagnostiek doorbraakbloedingen • (gyn)onderzoek + inspectie • SOA-diagnostiek • cervixcytologie • infectie lab • zwangerschapstest • Hb, MCV • vaginale echo • invasief: hydro-echoscopie (SIS) • endometriumbiopsie (Pipelle®) • hysteroscopie

    18. Dysfunctionele doorbraakbloedingen op OAC • dwz. zonder “organische” oorzaak: • eerste pilstrips: adaptatie-effect • later: ten gevolge progestageen overwicht • roken • onvoldoende suppressie follikelgroei

    19. Pilatrofie of geen pilatrofie! • ”pilatrofie” a.g.v. progestageen overwicht: • vaginale droogheid glazig rood aspect • dyspareunie/droog • fluorklachten lobbig/korrelig • portio rood livide gestuwd “cervicitis” beeld uitstrijk bloedt snel • geen mucus • Echo endometrium streepvormig dun • Echo ovaria inactief

    20. Therapie “dysfunctionele” doorbraakbloedingen • pilatrofie: • geen “zwaardere” pil • minder”progestagene” pil • extra oestrogenen • bifasische pil

    21. Contactbloedingen ectocervix/portio cave CIN/ca/SOA maar….. kunnen ook van “hogerop” komen! endocervix endometrium

    22. Uitblijvende onttrekkingsbloedingen op OAC • hypomenorroe/amenorroe • pilatrofie • bij 1 tot 5% gebruiksters • angst voor zwangerschap • Th/ uitleg en geruststelling • pil minder progestageen dominant

    23. Therapie “dysfunctionele” doorbraakbloedingen • géén pil atrofie: • innametrouw • meer progestagenen/minder oestrogenen • zwaardere pil (50-pil)

    24. Doorbraakbloedingen OAC door onvoldoende ovariële suppressie • pre-ovulatoire follikelrijping eind stopweek • functionele (follikel) cystes in ovaria (echo/E2) • ovulaties tijdens pilstrip (E2/P) • geen beeld pilatrofie plus cervicale mucus • cave: innametrouw…..zwangerschap ! • Th/ zwaardere pil (50-pil) • kortere stopweek (4-5 dagen) • stopweek overslaan

    25. Doorslikken OAC • alléén bij monofasische pil • medisch geen bezwaar • doorslikken tot doorbraakbloeding of... • doorslikken zolang als gewenst • cave cumulatie progestagene component met lange halfwaardetijd…PMS-beeld !

    26. Vergeten van pil • pilpauze max 7 dagen, anders escape- ovulatie • na pilstop FSH/LH na 5 dgn weer normaal • FSH na 3-4 dagen pilgebruik onderdrukt • pil veilig na 7 dgn inname

    27. “Regel van Zeven” • Vergeten pil alsnog innemen en strip afmaken • pilpauze >7 dgn: 7 dgn aanvullende AC; • na coitus MAP • eerste week strip: 7 dgn aanvullende AC/MAP • tweede week strip: geen aanvullende AC nodig • derde week strip: geen aanvullende AC maar zonder pauze starten nieuwe strip òf • stopweek (max 7 dgn!) vervroegen

    28. Post Coitum Anticonceptie • levonorgestrel: 2x 1 tabl. à 0.75 mg • inname: “zo snel mogelijk” maar < 72-120 uur; • met 12-24 uurs interval of 2 pillen tegelijk • “ ELK UITSTEL VAN DE EERSTE DOSIS NOODPIL MET 12 UUR VERHOOGT DE KANS OP ZWANGERSCAHP MET BIJNA 50 %” • effectiviteit: voorkomt <24 u. 95%; • na 25 - 48u. 85% ; 48 -72 u. 58% van de te verwachten zwangerschappen.

    29. Post Coitum Anticonceptie • IUD: koperhoudend IUD < 5 dgn na coitus te plaatsen • cave SOA! • - effectiviteit: • voorkomt 99% van de te verwachten zwangerschappen

    30. Hoofdpijn in de stopweek • door sterke hormoondaling • m.n. oestrogene component • anamnese zwangerschap • cave: migraine accompagné

    31. Hoofdpijn in de stopweek • therapie • pil doorslikken:- hoofdpijn plannen • - tot doorbraakbloeding • oestrogenen in stopweek:- HSToestrogenen • - pleister • NSAID’ s: vóór /bij de “eerste drup” en dosering • amenorroïsch maken: continu progestativa

    32. Stemmingsstoornissen op OAC • pildepressie: latent vit B6 gebrek ? • verandering progestativum ? • libidoverlies: meer androgeen progestativum • PMS-beeld: progestativum met kortere halfwaardetijd

    33. Cardiovasculaire risicofactoren • veneuze trombose arterieel • genetisch roken • chirurgie hypertensie • immobilisatie diabetes • maligniteit • steroiden • zwangerschap/kraambed • extreme adipositas extreme adipositas • homocysteinemie homocysteinemie • lupus anticoagulans lupus anticoagulans

    34. Ontwikkelingen OAC • 70-er jaren: • tromboserisico gerelateerd aan de oestrogene component van de pil… • ….ontwikkeling sub-50 en later sub-30 pillen • 80-er jaren: • arteriële risico’s gerelateerd aan de progestagene component van de pil… • ..ontwikkeling driefasenpil en nieuwe generatie “schonere” progestativa

    35. Hoelang doorgaan met de anticonceptie? • Steriele paren aan einde leeftijdscohort: • < 25 jaar 3.5% cumulatief • 25-29 jr 7% • 30 -34 jr 11% • 35-39 jr 33% • 40-45 jr 87% • 45-49 jr 100% • Tietze C. Fertil.Steril.8:89-97: Reproduction among Hutterite women

    36. Waaromstoppen? • Er is GEEN indicatie meer >50jr • Er zijn WEL bijwerkingen

    37. Geen AC-indicatie >50 jr ! Vrouw in vruchtbare levensfase mét OAC heeft méér kans op zwangerschap dan een vrouw > 50 jr zónder OAC ! Pearl index 0.3 versus 0.006 Indien zwanger grote kans op spontane abortus

    38. De kans om spontaan zwanger te worden boven de leeftijd van 50 jaar is net zo groot als in Nederland door de bliksem getroffen te worden!

    39. WEL bijwerkingen: • Verhoogde kans op mammaca >50jr • OAC is hooggedoseerde HST ! • Progressief oplopende verhoogde kans op arteriële complicaties boven de 35 jr versterkt door roken !

    40. Risico’s HST gebruik: RR abs/104/jr méér: hartinfarct 1.29 7  beroerte 1.41 8 borstkanker 1.24 8 trombo-embolie 2.11 18 minder: colo-rectale kanker 0.63 6 heupfracturen 0.66 5 WHI-STUDIE (2002)

    41. Million Women Study HST RR 95%BI absoluut per 1000 vrouwen (50-65jr) géén 1.00 0.96-1.04 32 verleden 1.01 0.95-1.08 ns 32 na 5 jaar gebruik: toename: E 1.30 1.22-1.38 32-35 0 tot 3 E+P 2.00 1.91-2.09 37-39 5 tot 7 tibolon 1.45 1.25-1.67 32-39 0 tot 7 sterfte aan mammaca: RR 1.22 (1.00-1.48) ns Lancet 2003

    42. Observed CVD Incidence Oxford VTE Incidence (per 100 000 wyrs) Haemorrhagicstroke AMI Ischaemic stroke Age group (years) J Epidemiol Comm Health 1998; 52: 775