heelal
heelal. Wegwijs in tijd en ruimte. De vorm van de aarde. Aarde plat of rond? Nog zijn er mensen die ervan overtuigd zijn dat aarde een platte schijf is ( zicht op zee, bergen) Voor het begin van onze jaartelling : aarde is bol Erastotenes (276-196vC) las:
heelal
E N D
Presentation Transcript
heelal Wegwijs in tijd en ruimte
De vorm van de aarde • Aarde plat of rond? • Nog zijn er mensen die ervan overtuigd zijn dat aarde een platte schijf is ( zicht op zee, bergen) • Voor het begin van onze jaartelling : aarde is bol • Erastotenes(276-196vC) las: • in Syene op 21 juni, middaguur geen schaduw, zonlicht loodrecht in waterput • Controleerde of in Alexandrië ook zo was 21 juni. De schaduw verdween niet • bewijs dat aarde rond was
De berekening De afstand tussen Syene en Alexandrië is 745 km.
De zon • We zien: Opkomst in oosten, zuiden hoogste stand, in westen onder • Hoe komt dit? • De aarde draait om haar as • beweging aarde van west naar oost. • schijnbare beweging van zon • bepaling hoogte zon : • Oudste instrument gnomon of zonnewijzer
De gnomon • Zon klimt omhoog schaduw : korter • Hoogste punt = zuiden • Na hoogste punt schaduw langer. • H zonshoogte • maximale zonhoogte verandert in de loop van het jaar
21 juni en 22 juni elk uur een foto 20 u lang • De maximale hoogte van de zon is op elke breedtegraad anders
Stonehenge, Wiltshire • 3100vC 1930vC, een van de oudste sterrenkundige meetinstrumenten • Stenen tijdperk : bouwwerken om stand van zon en maan vast te leggen • A : meest noordelijke punt op horizon waar maan op midwinter ondergaat (vanaf B) • A : plaats waar zon opkomt op midzomer (vanaf C)
B A C http://www.youtube.com/watch?v=-6oxmxPKoSE&noredirect=1midwinter?http://www.youtube.com/watch?v=pIZFO4tY9D0&feature=related
de foto’s • luchtfoto • midzomernacht
De maan • Midden 17de eeuw : • Betere telescopen • in kaart gebracht • Invloed op aarde: Getijden eb en vloed Voorkant achterkant • Afstand maan-aarde : 384000km • Middellijn 340km
Schijngestalten maan • We zien altijd dezelfde kant van de maan • Waarom? tijd omwenteling = tijd draaien om de maan-as
Armstrong, Collins, en Aldrin The eagle has landed • Apollo 11 op 16 juli 1969 gelanceerd • Landing op maan • Astronauten bouwden wetrenschappelijk station • onderzoeken • Zonnewinden • Maanbevingen • Maanstenen verzamelen ( water op maan?) • http://www.youtube.com/watch?v=G6A72ufn3l4&feature=related • http://www.youtube.com/watch?v=RMINSD7MmT4
De sterrenhemel • Lijkt of sterren gegroepeerd zijn in hemel boven aarde • Sterrenbeelden • Schijnbare beweging • Poolster in verlengde van rotatie-as van de aarde
sterrenbeelden • http://www.youtube.com/watch?v=VAB6KGEZqwkkorte animatie over draai sterren rond poolster • http://www.youtube.com/watch?v=1Toya19H12w&feature=related sterrenhemel uitgelegd • http://www.youtube.com/watch?v=eeQwYrfmvoQ&feature=related animatie over de voortgang aan hemel