slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
ارگونومی PowerPoint Presentation
Download Presentation
ارگونومی

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 72

ارگونومی - PowerPoint PPT Presentation


  • 159 Views
  • Uploaded on

ارگونومی. Ergonomics. تعریف ارگونومی. ارگونومي : از دوكلمه يوناني Eego به معناي كار Nomos به معناي قانون گرفته شده است به تعبيري ديگر، آن را مي توان به معناي (بررسي و سنجش كار ) نيز به كار برد. در آمریکا : Human factors engineering در اروپا : Ergonomics.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'ارگونومی' - devi


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide2
تعریف ارگونومی
  • ارگونومي:

از دوكلمه يوناني

Eego به معناي كار

Nomos به معناي قانون گرفته شده است

  • به تعبيري ديگر، آن را مي توان به معناي (بررسي و سنجش كار ) نيز به كار برد.
  • در آمریکا : Human factors engineering
  • در اروپا : Ergonomics
slide3
ارگونومی چیست ؟
  • ارگونومي علمی است برای تطبيق نيازهاي انسان با محيط كار و زندگي
  • ارگونومي بر آن است كه شرايط محيطي را مساعد شرايط فيزيكي انسان سازد تا اينكه انسان وادار نشود خود را با شرايط احتمالاً نا مناسب محيط كار سازگار نمايد.
slide4
تعاریف
  • سازمان بين المللي كار (ILO ) :مناسب كردن كار و شغل براي انسان است
  • سازمان بهداشت جهانی : ارگونومي علم مطالعه انسانها در حين انجام كار، براي درك ارتباط پيچيده ميان افراد و جنبه هاي فيزيكي و روانشناختي محيط كار، نيازهاي شغلي و روشهاي كار مي‌باشد
  •   ساندرز : ارگونومي علمي است كه انسان و تعامل آن را با محصولات، توليدات، تجهيزات، امكانات، روش ها و محيط كار و زندگي مورد مطالعه قرار مي‌دهد و عليرغم علوم فني ـ مهندسي (كه عمدتا به تكنيك ها و فنون مي پردازد) بر انسان و طراحي وسائل براي افراد تاكيد دارد
  • مارتین هلاندر :  ارگونومي عبارتست از كاربرد اطلاعات علمي موجود درباره انسان (و روش هاي علمي كسب چنين اطلاعاتي) براي حل مشكلات طراحي
  •   انجمن بين‌المللي ارگونومي : ارگونومي علمي است كه دانش حاصل از علوم انساني را با مشاغل، سيستم‌ها، محصولات و محيط زيست با توجه به توانايي هاي جسماني و رواني و محدوديت‌هاي انساني مرتبط مي سازد
slide5
دامنه علمی در ارگونومی
  • ارزيابي قابليتها و محدوديتهاي انسان : بيومكانيك و آنتروپومتري ، آمار
  • استرسهاي كاري و محيطي : فيزيولوژي كار و روانشناسي صنعتي
  • طراحي ايستگاه كاري و ابزارها : آنتروپومتري و مهندسي
  • بیماری ها و عوارض ناشی از شرایط کار:طب کار و بهداشت حرفه ای
  • طراحی سازمان و روابط شاغلین : مدیریت و علوم انسانی
slide6

اهداف ارگونومي

راحتي و رضايت

ارگونومي

بهره وری

سلامت و ایمنی

slide7
ارگونومیست چه کسی است ؟
  • ارگونومیست از طریق تطابق کار با انسان و توانمندی های او به دنبال دستیابی به حداکثر سطح ایمنی ، بازدهی و راحتی در محیط کار است.
slide8
متدولوژي ارگونومی
  • شناخت ظرفيت های انسان (ظرفيت فيزيکي ، رواني، شنوايي ، بينايي و... )
  • شناختنياز های کار
  • برقراری تعادل بين ظرفيتهای انسان و نيازهای کار
slide9
منافع ارگونومی
  • افزايش کارآيي بازده انجام کار
  • افزايش ايمني
  • کاهش خستگي و تنش
  • افزايش مقبوليت نزدکاربر وافزايش ميزان رضايت شغلي
  • بهبودکيفيت زندگي
  • كاهش آسيبهاي جسمي
  • كاهش خطاهاي انساني /دوباره كاري (بهبود كيفيت)
  • كاهش روزهاي كار از دست رفته
  • كاهش گردش شغلي
  • بهبود ارتباطات
slide10
اگر به ارگونومي عمل نكنيم :
  • يك روز غيبت باندازه 2 تا 3 برابر حقوق روزانه هزينه دارد.
  • خسارت ناشي از بيماريها و حوادث ناشي از كار در غرب 5 تا 10 درصد سود صنايع است.
  • هزينه فوق براي جامعه در حد 2 تا 3 درصد درآمد ناخالص ملي است.
  • تقريبا 50 درصد بيماريها ، حوادث و غيبتها بدليل عوامل خطر ارگونوميكي ايجاد مي شوند.
  • هزينه نقصان كيفيت ناشي از عدم رعايت ارگونومي 30 تا 40 درصد سود است .
slide11
اسکوپ ها در مهندسی فاکتور های انسانی (ارگونومی)
  • ماکرو

1- طراحی سازمان

2- طراحی شغل

3- مدیریت سازمان

  • میکرو:

1- طراحی فیزیکی محیط کار (روشنائی ، تهویه ، سروصدا و...)

2-طراحی شراط انجام کار (وضعیت بدن هنگام انجام کار، حمل دستی بار)

3- طراحی فیزیکی ابزار کار

4- فیزیولوژی انجام کار

slide12
تعریف ماکروارگونومی:
  • بهینه سازی طراحی سیستم های کاری و سازمانی به واسطه لحاظ نمودن متغیر های پرسنلی ، تنولوژیکی محیطی و برهم کنش آنها
  • ماکروارگونومی رویکردی ازبالا به پایین برای طراحی سازمان ،سیستمهای کاری و همچنین واسطه های انسان – ماشین و انسان – محیط می باشد.
slide13
تغيير و تطابق

شرايط کاری

عدم رضايت شغلی

عدم رضايت از نقش

تبعيض

بوروکراسی

بار کار زياد

عدم شفافيت نقش – شرح وظايف

عدم رضايت شغلی

نداشتن مهارت مهارت فردی

سياستهای اجرايی

تغيير سازمانی

رفتار مديريت

عدم تشويقهای مالی

عدم رشد شغلی

استرسورهای فيزيولوژيكي

خشونت در محيط کار

عدم حمايت اجتماعی

عدم امنيت كاري

همکار

عدم قدرت تصميم گيری

ماکرو ارگونومی
slide14
طراحی فیزیکی محیط کار
  • روشنائی و درخشندگی
  • سروصدا
  • ارتعاش
  • تنش های حرارتی
  • تهویه و آلاینده های محیط کار
  • فضای انجام کار
  • چیدمان ماشین آلات و میز های کار
  • رنگ
  • و......
slide15
طراحی شراط انجام کار
  • کار نشته و ایستاده
  • حمل دستی بار
  • وضعیت بدن هنگام انجام کار
slide29
طراحی فیزیکی ابزار کار ، میز و صندلی ، ماشین آلات

شعار ارگونومی:

طراحی مبتنی برکاربر

slide30
تعریف آنتروپومتري
  • آنتروپومتري آنتروپومتري، به سنجش ابعاد فيزيكي بدن و كاربرد داده هاي ابعادي در اصلاح شرايط فيزيكي ايستگاه هاي كار مي‌پردازد
slide31
اهميت آنتروپومتری در طراحی

يک وسيله ای که برای 90% مردان آمريکايي طراحی شده می تواند برای:

  • 90% آلمانيها
  • 80% فرانسويها
  • 65% ايتاليائيها
  • 45% ژاپنيها
  • 25% تايلنديها
  • 10% ويتنامي ها قابل استفاده باشد.
slide32
داده های آنتروپومتريکی
  • آنتروپومتری استاتيک
  • آنتروپومتری ديناميک
slide35
داده های آنتروپومتريکی حرکتی

a: مناطق قابل دسترس فردp: مناطق تعبيه کنترلها در محيط کار

slide36
طراحی ارگونومیکی

روند متعادل در طراحی تجهيزات و وسايل ، طراحی برای گستره ای از جمعيت است که بين صدک پنجم

( اپراتور ريز نقش ) تا صدک نودوپنجم ( اپراتور درشت اندام ) قرار می گيرند .

شعار آنتروپومتری در طراحی :

  • به گونه ای طراحی کنيد که وسايل ، تجهيزات و کنترلها در دسترس کوچکترين فرد باشد.
  • به گونه ای طراحی کنيد که طرح بدست آمده ( فضای محيط کار ) ، با بزرگترين فرد تطبيق داشته باشد.

{ اين اصول به اين نکته اشاره دارد که فاصله های دسترسی بايد بر اساس ابعاد بدنی افراد ريز نقش ( صدک پنجم ) و ابعاد فضا ها برای جای گرفتن افراد بايستی بر اساس ابعاد بدنی افراد درشت اندام ( صدک نودوپنجم ) طراحی شوند. }

slide37

3.

12.

5.

15.

10.

4.

7.

13.

11.

9.

6.

1.

10.

8.

14.

طراحی ایستگاه کار بر اساس داده های آنتروپومتریکی
slide43

Lifting and Twisting

Disc

Force

(arbitrary

Units)

2D Lifting

2D Lifting

and Twist

slide45
فیزیولوژی کار
  • کار : فرایند ناشی از مصرف انرژی
  • کار توسط عضلات به علت نیرویی که انجام می شود انجام می گیرد. افعال این نیرو توسط استخوانها انجام میشود یعنی استخوان ها نقش اهرم را دارند.
  • هدف فیزیولوژی کار بدست آوردن تواناییها و محدودیتهای انسان
slide46

ضربان قلب در دقیقه

ضربان قلب

اکسیژن مصرفی

اکسیژن مصرفی

سختی کار

سختی کار

ارتباط سختی کار با اکسیژن مصرفی و ضربان قلب

با افزایش مصرف انرژی و اکسیژن میزان ضربان قلب افزایش می یابد.(رابطه مستقیم خطی)

slide48
ما قادریم چه مقدار از ظرفیت خود استفاده کنیم؟

PWC : بیشترین مقدار انرژی است که فرد می تواند در طول مدت کاری 8 ساعت ، بدون آسیب به خود مصرف کند.

AC : حداکثر قابلیت هر فرد در مصرف اکسیژن (توان هوازی)

PWC : بخشی از AC در فعالیت های شغلی مورد مصرف قرار می گیرد.(ظرفیت کار جسمانی)

T : زمان فعالیت بر حسب دقیقه

slide49
فرمول های مختلف برای محاسبه زمان کار و استراحت:

درصد زمان استراحت:

Mmax:بالاترین حد میزان تحمل متابولیکی کار

Mrest : متابولیسم استراحت

M : متابولیسم کار(میانگین انرژی)

t : مجموع زمان سپری شده بر حسب ساعت

M1,n :میزان متابولیکی کار فردی بر حسب کیلوکالری بر ساعت

slide50
عوارض و بیماری های ناشی از عوامل ارگونومیک

عدم رعايت اصول ارگونومي موجب آسيب هاي اسكلتي عضلاني ميگردد .

اين اختلالات بيشتر بخشهاي ذيل را درگير مي كند:

  • عضلات
  • تاندون ها
  • اعصاب
  • رباط ها
  • ليگمانها
  • غضروف
  • سيستم عصبي
slide51
اختلالات اسكلتي عضلاني( MSDs )

MSDs : Musculoskeletal Disorders

WMSDs:Work related Musculoskeletal Disorders

ميتواند بر روي بسياري از اندام هاي بدن از جمله اندام هايي نظير پشت ، گردن ، شانه ها ،دستها و پاها اثر بگذارد.

slide52
علائم و نشانه هاي MSDs
  • درد ، بي حسي ، احساس سوزش و خارش
  • گرفتگي عضلات
  • التهاب و سفتي مفاصل
  • كاهش دامنه حركت
  • خواب رفتگی اعضاء بدن
slide53
انواع متداول MSDs عبارتند از :
  • بيماريهاي تروماي تجمعي
  • Cumulative Trauma Disorders (CTDs)
  • صدمات ناشي از استرسهاي تكراري
  • Repetitive Strain Injuries (RSIs )
  • صدمات ناشي از حركات تكراري
slide54
ريسك فاكتورهاي اختلالات اسكلتي عضلاني
  • عواملي كه در پيشرفت MSDs نقش دارند عبارتند از :
  • وضعيت نامناسب بدن
  • حركات تكراري
  • اعمال نيروي زياد
  • استرسهاي تماسي
  • ارتعاش
slide55
ريسك فاكتورهاي فردي

تعدادي از ريسك فاكتورهاي فردي وجود دارند كه در پيشرفت MSDs ها موثرند. اين ريسك فاكتورها عبارتند از :

شرايط فيزيكي

استرسورهاي فيزيولوژيكي

جنس

سن

ابعاد بدن

وضعيت پزشكي

slide56
وضعيت نامناسب بدن حين انجام كار

وضعيت بدن يك عامل مهم مي باشد ، بطوريكه انجام كار در وضعيت هاي بدني نامطلوب يك ريسك فاكتور براي MSDs به شمار مي رود.

وضعيت نامناسب بدن عبارتست از وضعيتي كه در آن بدن در حالت خمشي و يا پيچشي كار كند ويا دستها بالاي سر قرار گرفته و بازوها بالاي شانه ها قرار گرفته باشند.

slide57
حركات تكراري

در برخي مشاغل ممكن است نياز به انجام حركات مشابه در دفعات متعدد باشد، حركات تكراري باعث تحريك تاندون ها و افزايش فشار بر روي اعصاب مي شود.

slide58
اعمال نيرو

نيرو عبارتست از مقداري از تلاش عضلاني كه براي انجام كار صرف مي شود.مصرف مقدار بيش از حد نيرو مي تواند منجر به خستگي و آسيب فيزيكي به بدن شود.

slide59
استرس تماسي
  • استرس تماسي داخلي :
  • اين نوع استرس ، وقتيكه يك تاندون ، عصب يا رگ خوني كشيده شده يا حول استخوان يا تاندون خم شده باشد اتفاق مي افتد.
  • استرس تماسي خارجي :
  • اين نوع استرس ، وقتيكه قسمتي از بدن با يك شيء سخت يا تيز مانند لبه يك ميز تماس داشته باشد اتفاق مي افتد.
slide60
ارتعاش

ارتعاش هاي بيش از حد موجب كاهش فشار خون و صدمه به اعصاب شده و خستگي عضلات را افزايش ميدهد.

wmsds
ریسک فاکتور های بروز WMSDs
  • قرار گرفتن دست بالای سر
  • قرار گرفتن آرنج بالای شانه
wmsds1
ریسک فاکتور های بروز WMSDs
  • خمش شدن گردن بیش از 30 درجه
wmsds2
ریسک فاکتور های بروز WMSDs
  • خمش کمر بیش از 30 درجه
wmsds4
ریسک فاکتور های بروز WMSDs
  • خمش و پیچش مچ

Extension

Ulnar deviation

Flexion

wmsds5
ریسک فاکتور های بروز WMSDs
  • اعمال نیروی زیاد با دست

=

10 lbs

2 lbs

slide68
وضعيت مناسب بدن هنگام انجام كار

براي قرار دادن بدن در وضعيت هاي مناسب به ويژه درحين كار به موارد زير بايد توجه نمود:

1. دست ، مچ و آرنج بايد در امتداد خط مستقيم قرار گرفته وتقريبا حالتي موازي با كف اتاق داشته باشند.

2. سر بايد هم سطح با تنه و يا اندكي متمايل به جلو قرار گيرد ، به عبارت ديگر سر و تنه در يك امتداد باشند.

slide69
وضعيت مناسب بدن هنگام انجام كار

3. شانه ها ، بايد كاملا راحت باشند و بازوها نيز به شكل طبيعي و آزاد خود در دو طرف بدن قرار گيرند .

4. آرنج ها ، بايد نزديك بدن قرار گيرند و زاويه اي كه با بازوها مي سازند حدودا 90 تا 120 درجه باشد.

5. پاها ، كاملا بر كف اتاق ويا روي زير پايي قرار گيرند.

6. كمر ، بايد در حالتي كه فرد صاف نشسته و يا به سمت عقب تكيه داده است كاملا با تكيه گاه حمايت گردد.

slide70
وضعيت مناسب بدن هنگام انجام كار

7. ران ها و ناحيه باسن ، بايد كاملا توسط نشيمنگاه صندلي حمايت گردد وبه طور كلي در حالتي موازي با كف اتاق قرار گيرند.

8. زانوها ، بايد حدودا در همان ارتفاع باسن قرار داشته باشند و پاها نيز اندكي به طرف جلو متمايل شوند.