1 / 49

ÇOK YÖNLÜ GERİATRİK DEĞERLENDİRME

ÇOK YÖNLÜ GERİATRİK DEĞERLENDİRME. Prof.Dr. TANJU BEĞER İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Geriatri Bilim Dalı. Türkiye Nüfus Piramidi. 2005 Yıl Ortası Nüfus Tahmini DİE. Kapsamlı Geriatrik Değerlendirme. Yaşlıların uzun süreli takip ve tedavilerini planlarken;

Download Presentation

ÇOK YÖNLÜ GERİATRİK DEĞERLENDİRME

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. ÇOK YÖNLÜ GERİATRİK DEĞERLENDİRME Prof.Dr. TANJU BEĞER İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Geriatri Bilim Dalı

  2. Türkiye Nüfus Piramidi

  3. 2005 Yıl Ortası Nüfus TahminiDİE

  4. Kapsamlı Geriatrik Değerlendirme Yaşlıların uzun süreli takip ve tedavilerini planlarken; medikal, psikososyal ve fonksiyonel kapasitelerini ve problemlerini belirlemeyi amaçlayan çok yönlü interdisipliner bir değerlendirmedir.

  5. Neden böyle bir değerlendirmeye gerek var? • Yaşlanmayla meydana gelen fizyolojik değişiklikler, • Hastalıkların prezantasyonundaki farklılıklar, • Yatrojenik tıbbi sorunların sık olması Yaşlıda standart anamnez ve FM yetmez GERİATRİK DEĞERLENDİRME

  6. Geriatrik değerlendirmenin amacı, yaşlının yaşam kalitesini artırmaktır.

  7. Fiziksel sağlık Mental sağlık Fonksiyonel durum Yaşam kalitesi Sosyal ve ekonomik durum Çevresel özellikler

  8. Hedef kitle • Kırılgan yaşlılar • Kronik hastalığı olan >65 yaş üstü yaşlılar • ≥75 yaş

  9. Hedef kitleyi kimler değerlendirebilir • Birinci basamak hekimler Sınırlı geriatrik değerlendirme • Geriatrist veya multidisipliner takım Kapsamlı geriatrik değerlendirme

  10. Geriatrik Değerlendirme programlarının Etkinliği

  11. Anamnez ve FM • Yaşlı hastadan anamnez almak özellik arz eder • Yaşlıda FM içerik ve amaç bakımından gençten farklıdır • FM tekniği aynı, fakat yaşlıda gözlem ve fonksiyonel testler önemlidir • Yaşlıda nörolojik, kardiyovasküler, mental durum muayeneleri detaylı olmalıdır

  12. Fonksiyonel Değerlendirme • Yaşlının yetenek ve kısıtlılıkları, temel günlük yaşam aktiviteleri ve aletli günlük yaşam aktiviteleri gibi ölçeklerle değerlendirilir • >65 yaş  %25 Temel GYA’de >85 yaş  %50 bağımlılık

  13. Fonksiyonel Durum Değerlendirmesi Formal ölçekler Günlük Yaşam Aktiviteleri Temel Enstrumental

  14. Günlük Yaşam Aktiviteleri (ADL) ölçeği

  15. Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri (IADL) ölçeği

  16. Görme

  17. Görme bozuklukları; sakatlık, düşmeler ve fonksiyonel bozukluğa yol açar • “Görmenizin bozulmasındanötürü okumak, televizyon seyretmek, araba kullanmak veya günlük aktivitelerinizden herhangi birini yapmakta zorluk çekiyor musunuz?” • Snellen ve Jaeger görme kartları

  18. İşitme

  19. Presbiakuzi

  20. İşitme için tarama testleri

  21. Yürüme,denge ve düşmelerin değerlendirilmesi

  22. Yürüme ve denge testleri

  23. Beslenme • Malnütrisyon prevalansı: %1-60 • Obezite çok seyrek değil • Protein-enerji malnütrisyonu sık • Malnütrisyon • İmmün fonksiyonlarda bozulma • İnfeksiyonlara eğilim • Basınç ülserleri,yara iyileşmesinde gecikme • Hastanede yatış süresinde uzama • Osteoporoz • Mortalitede artış

  24. Malnütrisyonda rol oynayan faktörler

  25. Beslenme Durumunun Değerlendirilmesi • Düzenli olarak boy, kilo, BMI ölçümü • Son 6 ayda kilo kaybı >%10 tetkik (tam kan sayımı, t.protein, albumin, kolesterol) • Beslenmedeki değişim, GİS semptomları • Fonksiyonel kapasitede değişiklik • Fizik muayene (kas erimesi, fasiyal erime, ödem, asit)

  26. Beslenme Durumunu Değerlendiren Testler

  27. Üriner İnkontinans

  28. Üriner inkontinans değerlendirmesi “istemsiz idrar kaçırmanız var mı?” EVET Kognitif fonksiyonlar Sıvı alımı Mobilite Kullandığı ilaçlar Geçirilen jinekolojik ve ürolojik ameliyatlar

  29. Yaşla Demans Görülme Riski Artar

  30. Kognitif Değerlendirme Tarama testleri: • Mini Mental Durum Testi • Saat Çizme Testi • Mini-Cog Testi

  31. Oryantasyon Kayıt hafızası Dikkat ve Konsantrasyon Hatırlama Konuşma Görsel/ uzaysal yapılandırma 24-30 puan arası normal, MCI 18-23 puan arası hafif demans 12-17 puan orta evre 12 puan altı ciddi demans Hafif kognitif bozukluk, ilerlemiş kognitif bozukluk, frontal lob demansı, eğitim düzeyi düşük olanlar iyi dil bilmeyenlerde yalancı negatif sonuç eğitim düzeyi yüksek olanlarda yalancı pozitif sonuç

  32. Kısa ve çabuk uygulanması negatif prediktif değerinin yüksekliği Puanlamanın subjektif olması Yalancı negatifliğinin yüksek olması

  33. Affektif Değerlendirme • Majör depresyon: Toplum içindeki yaşlılarda%1-2 Hospitalize yaşlılarda%12 • Depresif semptomlar: Toplum içindeki yaşlılarda%8-15 Hospitalize yaşlılarda%25

  34. Affektif Değerlendirme • Depresyon riskini artıran faktörler; - Kronik hastalıklar - Fonksiyonel yetersizlik - Kognitif bozukluklar - Sosyo-ekonomik faktörler - Kayıplar

  35. “Kendinizi sık sık mutsuz hissediyormusunuz” EVET Tarama testi Geriatrik Depresyon Skalası

  36. Polifarmasi • Komorbidite polifarmasi • Hastalıkların kronik olması • İlaç tedavilerinin uzun süreli veya devamlı olması • Yaşla ilişkili farmakokinetik ve farmakodina- mik değişiklikler Kullanılan ilaçların değerlendirilmesi önemlidir

  37. Polifarmasi

  38. Polifarmasiyi azaltmak için;

  39. Yaşlıda Koruyucu Hekimlik • Yaşam tarzı değişiklikleri • Sık rastlanan hastalıklar için tarama testleri • Aşılama • Kazalardan korunma • Ağız ve diş sağlığı

  40. Tarama Testleri

  41. Kanser taramaları

  42. Aşılama • İnfluenza aşısı: Her yıl eylül veya ekim aylarında • Pnömokok aşısı: Beş yılda bir • Tetanoz toksoidi: On yılda bir

  43. USPSTF tarafından önerilen prevantif girişimler

  44. Sosyal ve ekonomik durum • >75 yaşında sosyal izolasyon sık  sosyal destek • ADL veya IADL’deki bozulma  bakıcı ihtiyacını artırır. • Gerektiğinde ilgilenebilecek mevcut veya potansiyel bakıcılar araştırılmalı • Hastanın finansal durumu ve ihtiyaçları belirlenmelidir

  45. Çevresel özellikler • Düşme riski fazla olan kırılgan yaşlılar için, ev ortamı muhtemel tehlikeler açısından değerlendirilmeli • Banyo barları • Tuvaletlerde yüksek klozetler • Zeminin kaygan olmaması • Halı gibi ayağa takılan cisimlerin kaldırılması • Eşyaların tespit edilmiş olması

More Related