de didactiek van schrijfonderwijs vanuit onderzoeksperspectief effecten van observerend leren n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
De didactiek van schrijfonderwijs vanuit onderzoeksperspectief: Effecten van observerend leren PowerPoint Presentation
Download Presentation
De didactiek van schrijfonderwijs vanuit onderzoeksperspectief: Effecten van observerend leren

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 34

De didactiek van schrijfonderwijs vanuit onderzoeksperspectief: Effecten van observerend leren - PowerPoint PPT Presentation


  • 245 Views
  • Uploaded on

De didactiek van schrijfonderwijs vanuit onderzoeksperspectief: Effecten van observerend leren. Martine Braaksma & Huub van den Bergh Instituut voor de Lerarenopleiding (UvA) & Universiteit Utrecht

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'De didactiek van schrijfonderwijs vanuit onderzoeksperspectief: Effecten van observerend leren' - davina


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
de didactiek van schrijfonderwijs vanuit onderzoeksperspectief effecten van observerend leren

De didactiek van schrijfonderwijs vanuit onderzoeksperspectief: Effecten van observerend leren

Martine Braaksma & Huub van den Bergh

Instituut voor de Lerarenopleiding (UvA) & Universiteit Utrecht

Expertmeeting docenten/onderzoekers Academische Communicatieve Vaardigheden, Utrecht, 30 november 2009

schrijfonderwijs
Schrijfonderwijs
  • Overzicht
    • Effecten leren-door-doen: minimaal
    • Effecten herschrijven: vaak minimaal
    • Effecten ‘peer-evaluation’: vaak minimaal
  • Wat nu te doen?
observerend leren
Observerend leren
  • Leren door te kijken naar anderen (die hardop denkend schrijven)
  • Twee varianten:
    • Feedback
    • Instructie
feedback
Feedback
  • Feedback
    • Traditioneel: veel werk
    • Peer: werk door medeleerlingen
    • Maar is dat wel effectief?
  • Variant: observerend leren (instructieve tekst)
    • Laat instructies eens uitvoeren
    • Opnemen
    • Afspelen voor schrijver
    • Herschrijven
    • Voorbeeld: natuurkundeproef (Nederlands, 3 havo en 3 vwo)
feedback door observerend leren
Feedback door observerend leren
  • Nederlands:
    • Geen commentaar krijgen versus eigen film kijken
    • Docentencommentaar krijgen versus eigen film kijken versus andermans film kijken
    • Voorbeeld: waterproefje (brugklas)
  • Engels:
    • Eigen film kijken versus andermans film kijken
resultaten
Resultaten
  • Betere herschrijvingen (globaal oordeel):
    • 1 eigen film
    • 2 andermans film
    • 3 docentcommentaar
    • 4 geen commentaar
  • Meer stappen expliciet benoemd (waarschuwingen op kritieke momenten)
  • Betere tekststructuur (is beperkt)
  • Minder spel- en grammaticale fouten (Engels)
  • Effecten ± 1 sd
observerend leren als instructievorm
Observerend leren als instructievorm
  • Zes grootschalige studies met dezelfde opzet:
    • Argumentatief schrijven (onderbouw en bovenbouw vo)
    • Gedichten schrijven en collages maken (kunstonderwijs bovenbouw vo)
    • Synthese schrijven (eerstejaars economie wo)
    • Reviseren (eerstejaars handel / economie wo, vak Engels)
algemene opzet
Algemene opzet
  • Kijken naar twee filmpjes waarin dezelfde taak wordt uitgevoerd:
    • Efficiënte taakuitvoering
    • Minder efficiënte taakuitvoering
  • Leerlingen reflecteren op taakuitvoering:
    • Wie doet het minder goed / beter en waarom?
    • Voorbeeld: titel bedenken voor een betoog (havo-4): leerling 1, leerling 2
    • Voorbeeld: synthese schrijven, revisiefase (eerstejaars economie)
    • Voorbeeld: uitsmijter bedenken voor een betoog (havo 4):koppel 1, koppel 2, koppel 3
resultaten algemeen
Resultaten algemeen
  • Leerlingen en studenten schrijven beduidend betere teksten in observerend leren condities
    • Beter dan op basis van ‘leren-door-doen’
    • Beter dan op basis van peer-commentaar
    • Beter dan op basis van alleen herschrijven
    • Betere inschatting eigen kennis en eigen vaardigheid
    • Nog geen resultaten lange termijn
resultaten specifiek
Resultaten specifiek
  • Effect afhankelijk van niveauleerling en model
    • Zwakke schrijvers hebben meer aan reflectie op een zwak model, sterke schrijvers hebben meer aan reflectie op een sterk model (figuur)
  • Effecten afhankelijk van groepssamenstelling
    • Observeren, reflecteren en taakjes in duo’s (homogeen sterk/zwak)
    • Heterogene groepssamenstelling werkt niet!
waarom werkt het effect op schrijfproces
Waarom werkt het? (effect op schrijfproces)
  • In verschillende studies hardop-denken en toetsregistraties toegepast
  • Wat weten we over proces - productrelaties:
    • Niet alle schrijfprocessen zijn even effectief
    • Hangt af van het moment waarop een proces uitgevoerd wordt
  • Observerend leren leidt tot andere organisatie van schrijfprocessen:
    • Begin: meer doeloriëntatie en analyse
    • Later: meer schrijven, herlezen en meta-analyse
    • Hele proces: meer planning
    • Veranderende curve van processen over tijd
vervolg processen
Leren-door-doen:

Begin: meer schrijfactiviteiten

Hele proces: meer formuleren

Monotone processen (geen variatie over tijd)

Vervolg processen
relatie schrijfprocessen kwaliteit product
Positieve relatie tussen organisatie schrijfprocessen in observerend leren-condities en tekstkwaliteit

Ander schrijfproces werkt dus door in kwaliteit schrijfproduct!

Relatie schrijfprocessen – kwaliteit product
smikkel casus
‘Smikkel casus’
  • Observerend leren in de praktijk
  • Leerlingen (brugklas) leren criteria voor argumentatief schrijven: wat maakt een tekst effectief?
  • Gericht op al aanwezige kennis bij leerlingen in plaats van kennisoverdracht door docent
  • Vier lessen van 45 minuten
  • Kleinschalige case study: 1 klas van multiculturele school, 16 leerlingen
les 1 presentatie casus
Stel je voor:Op de verpakking van de Smikkelrepen die je wel eens eet, heb je zien staan dat je twee gratis bioscoopkaartjes kunt krijgen. Op de verpakking staat:

SPAAR VOOR TWEE GRATIS BIOSCOOPKAARTJES!!!Dit moet je doen:Op de wikkels van de Smikkelrepen zit 1 spaarpunt. Spaar 10 punten en stuur deze in een voldoende gefrankeerde envelop naar: Smikkel Spaaractie, Postbus 3333, 1273 KB Etten-Leur, Nederland.Stuur ook € 0,39 aan postzegels mee voor de portokosten. Vermeld duidelijk je naam, adres, postcode en woonplaats en de gratis (GRATIS!) bioscoopkaartjes worden dan zo spoedig mogelijk thuisgestuurd. Deze actie loopt tot 15 april 2003.

Les 1: presentatie casus
communicatieve situatie
Het is 7 april 2003. Je hebt 8 punten bij elkaar gespaard, maar nu kun je nergens meer repen met punten vinden. Op de repen in de winkels zit geen spaarpunt meer, hoewel het nog geen 15 april is. Je hebt je 10 punten dus niet bij elkaar kunnen krijgen. Toch wil je de twee bioscoopkaartjes wel graag ontvangen. Je stuurt daarom je 8 punten op en doet er twee hele wikkels zonder punt bij. Communicatieve situatie
schrijfopdracht
Schrijf een brief die je meestuurt met de punten en de wikkels. Vertel waarom je geen tien punten kunt opsturen. Overtuig het bedrijf Smikkel ervan dat jij die twee bioscoopkaartjes wilt ontvangen en dat jij er niets aan kunt doen dat je geen tien punten hebt. Zorg ervoor dat ze jou de bioscoopkaartjes toch sturen!Schrijfopdracht
eerste versie brief adrian
Maandag 7 april

Geachte medewerkers van het bedrijf Smikkel,

Ik deed mee aan de spaaractie van Smikkel om twee bioscoopkaartjes te winnen. Na een tijdje had ik al acht punten gespaard. Na een tijdje kon ik geen Smikkelreep meer vinden waar een spaarpunt op zat. Ik ging elke snoepwinkel af waar ze een Smikkelreep verkochten, maar ik heb helemaal niks gevonden! Dus hierbij geef ik u twee wikkels zonder spaarpunt erop om te bewijzen dat ik wel tien repen heb gegeten. Ik hoop dat u mij kunt helpen door alsnog de bioscoopkaartjes te geven. IK hoop dat u mijn probleem snapt.

Hoogachtend,

“Adrian” [adres]

Eerste versie brief “Adrian”
les 2
Klas verdeeld in twee groepen:

Management team selecteert twee winnende brieven (uit acht)

Onderzoeksteam observeert MT om uit te vinden welke criteria gebruikt zijn om winnende brieven te selecteren

Les 2
les 3
Onderzoeksteam: schrijft criteria op poster

Onderzoeksteam: presenteert poster aan de hele klas

Management team: leest winnende brieven voor (refererend aan de poster)

Les 3
effect van lessen1
Vooral ‘pragmalinguïstische items’:

Laten zien dat je er alles aan gedaan hebt om te voldoen aan de eisen (versie 1: 10/16; versie 2: 15/16)

Extra inspanning om de lezer te overtuigen (versie 1: 8/16; versie 2: 11/16)

Effect van lessen
conclusie
Conclusie

Didactiseren schrijfonderwijs heeft absoluut effect!

meer informatie
Mail: h.vandenbergh@uu.nl of braaksma@uva.nl

PowerPoint presentatie op: http://www.ilo.uva.nl/homepages/martine/presentations.htm

Publicaties op:

http://www.ilo.uva.nl/homepages/martine/publications.htm

Meer informatie?