krachtige leeromgevingen voor ontwikkeling van taalvaardigheid n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Krachtige leeromgevingen voor ontwikkeling van taalvaardigheid PowerPoint Presentation
Download Presentation
Krachtige leeromgevingen voor ontwikkeling van taalvaardigheid

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 38

Krachtige leeromgevingen voor ontwikkeling van taalvaardigheid - PowerPoint PPT Presentation


  • 97 Views
  • Uploaded on

Krachtige leeromgevingen voor ontwikkeling van taalvaardigheid. Vakmanschap is meesterschap November 2011 Nora Bogaert. Verschillen aan de startmeet, zelfde eindmeet. te halen einddoelen bij 'afstuderen' in bepaald niveau leeftijd sociale achtergrond kennis van de (westerse) wereld

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Krachtige leeromgevingen voor ontwikkeling van taalvaardigheid' - dante-valencia


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
krachtige leeromgevingen voor ontwikkeling van taalvaardigheid

Krachtige leeromgevingen voor ontwikkeling van taalvaardigheid

Vakmanschap is meesterschap

November 2011

Nora Bogaert

verschillen aan de startmeet zelfde eindmeet
Verschillen aan de startmeet, zelfde eindmeet

te halen einddoelen bij

'afstuderen' in bepaald niveau

  • leeftijd
  • sociale achtergrond
  • kennis van de (westerse) wereld
  • schoolse voorkennis
  • moedertaal e.a.
  • aanleg en interesses / motivatie
vier mogelijke rollen
Vier mogelijke rollen

participant aan verdere opleiding

participant aan beroepsleven

participant aan maatschappelijk gebeuren

participant aan het sociale leven

vier mogelijke rollen en vier taalcompetenties
Vier mogelijke rollen en vier taalcompetenties

participant aan verdere opleiding

cognitief-academische taalcompetenties

participant aan beroepsleven

professionele taalcompetenties

participant aan maatschappelijk gebeuren

taalcompetenties voor formeel verkeer

participant aan het sociale leven taalcompetenties voor informeel verkeer

twee visies op taalonderwijs
Twee visies op taalonderwijs
  • ‘huis’

onderdeel per onderdeel aanreiken en aanleren hoe die te combineren

  • ‘boom’

de verschillende componenten organisch laten groeien door voldoende licht, lucht, water en mest te geven

Welk van de metaforen is van toepassing op de aanpak die zo dadelijk wordt uitgetekend?

slide9
Experiment

Alcobaça

slide10

1

A cozinha monumental é atravessada por um braço do rio Alcôa e tem uma enorme chaminé, onde se preparavam seis ou sete vacas ao mesmo tempo.

2

Is Alcobaça een geschikte stop? Vindt elk lid van het gezelschap er zijn gading?

condities voor organische groei
Condities voor 'organische groei'
  • je komt terecht in situaties waarin het gebruiken van die taal nodig is om te kunnen doen wat je wil of moet doen
  • je kan zelf betekenis geven aan het taalaanbod (woorden, zinnen die je krijgt te horen/zien) vanuit de situatie waarin het taalaanbod is ingebed en/of vanuit al aanwezige kennis
  • iemand helpt je betekenis geven
  • je krijgt veel kansen om zelf die nieuwe stukjes taal, met vallen en opstaan, uit te proberen t.a.v. (een) gespreks-partner(s) die reageert op wat je zegt of schrijft (= feedback)
  • het reflecteren over taal (woordbetekenis en vormen & regels expliciteren, beschouwing) komt pas na voldoende aantal situaties van aanbod en productie
huis of boom
Huis of boom?

‘onderzoeksevidentie’

crede onderzoek
CREDE-onderzoek

Center for Research on Education, Diversity and Excellence (VS)

vergelijkendonderzoek van aanpakken die tot succesvollerenhebbengeleid (bijrisicogroepenénandereleerders!)

Wathebbenzegemeen?

  • boeiende taken met hoog leerpotentieel
  • een positief klasklimaat
  • interactie en samenwerking tussen leerkracht en leerlingen en tussen leerlingen onderling
  • leerlingen komen veel aan het woord en lezen/schrijven vaak, steeds in functie van zinvol en motiverend doel
  • de leerkracht faciliteert en stimuleert het samenwerken van leerlingen, ‘assisteert’ hun doen of denken en geeft constructieve feedback op hun producten
krachtige praktijken 1
krachtige praktijken - 1

Ontwikkel de taalvaardigheid van je leerders door voortdurend situaties te scheppen waarin ze actief taal moeten gebruiken, al luisterend, sprekend, lezend, schrijvend.

in communicatie, met vallen en opstaan,

  • betekenis geven aan woorden en vormen
  • deze woorden en vormen uitproberen/actief produceren

Het nadenken over taal (betekenissen, vormsystemen en regels achterhalen en expliciteren) is pas aan de orde na stukje spontane verwerving.

krachtige praktijken 2
krachtige praktijken - 2

Breng de leerders aan het luisteren, spreken, lezen, schrijven door hen daartoe een sterk motief te geven.

  • 'functionaliteit': luisteren, spreken, lezen en schrijven
    • staan ten dienste van een aantrekkelijk doel een prikkelende vraag, een intrigerende probleemstelling, een aantrekkelijke doe-activiteit en
    • zijn onontbeerlijk voor het realiseren ervan.
  • 'tastbaar eindproduct': een voorwerp, een handeling, de oplossing voor een vraag of probleem, een keuze of beslissing, ....
krachtige praktijken 3
krachtige praktijken - 3

Maak de taken inhoudelijk interessant doordat ze de leerders relevante kennis van de wereld aanreiken en voor hen relevante taal bevatten.

krachtige praktijken 4
krachtige praktijken - 4

Stem de taken af op de taalleerbehoeften van de leerders

  • Hou voortdurend voor ogen wat de leerders aan het eind van hun opleiding aan taalcompetenties in huis moeten hebben om hun 'rollen' te kunnen opnemen.

Zorg er dus voor dat de taken voor alle leerders voldoende grensverleggend zijn.

  • Maar hou bij de keuze van je taken ook voldoende rekening met het ‘niveau’ van de leerders.

Wat voor taken kunnen ze al aan en welke zijn voorlopig nog te hoog gegrepen?

krachtige praktijken 5
krachtige praktijken - 5

Groepeer taken in thematische op projectmatige gehelen die inhoudelijk samenhangen

  • verhoging van kans op herhaald aanbod van bepaalde taalelementen (woorden, uitdrukkingen, vormen, zinspatronen, tekststructuren)

werkt verwerving ervan in de hand

  • geleidelijke inwijding in een bepaalde 'wereld'

leerders kunnen binnen de steeds bekendere context gaandeweg moeilijkere opdrachten aan

krachtige praktijken 6
krachtige praktijken - 6

Zorg binnen de thema’s en over de thema’s heen voor een stijgende lijn in complexiteit.

complexiteit van taken
complexiteit van taken

Opdracht: in viertallen

  • taken verdelen, doornemen en in volgorde leggen 'van minder naar meer complex'
  • welke criteria hebben jullie gebruikt? Op 'spin' noteren.
  • handout raadplegen
gepaste taken voor de beginfase
gepaste taken voor de beginfase
  • Concrete doe-activiteiten
  • Hier-en-nu context
  • Receptieve taken die rijk taalaanbod door docent toelaten
  • Niet-verbale communicatie; productief taalgebruik mogelijk, maar niet vereist
gepaste taken voor meer gevorderden
gepaste taken voor meer gevorderden
  • Informatieverwerving
  • Daar-en-toen onderwerpen
  • Abstractere onderwerpen
  • Productieve taken
krachtige praktijken 7
krachtige praktijken - 7

Voorzie de nodige hulpmiddelen om zelfstandige uitvoering van de taak te bevorderen: voorstructurerende werkbladen, focussende vragen, schrijfkaders.

krachtige praktijken 8
krachtige praktijken - 8

Laat de leerders samenwerken voor de uitvoering van de opdracht. Werk bij voorkeur met (kleine) heterogene groepen.

  • gelegenheid tot wederzijdse ondersteuning voor het geven van betekenis aan nieuwe taal en voor aanpak van de opdracht
  • verhoging van talig rendement van de taak doordat veel interactie op gang komt
  • veel kansen om mee te luisteren, problemen op het spoor te komen en er gericht op in te spelen
  • verhoging van kansen op succesvolle uitvoering, met positieve effecten op zelfvertrouwen en competentiegevoel
  • aanleiding tot natuurlijke differentiatie: leerders met grotere vaardigheid kunnen een trekkende functie vervullen waardoor leerpotentieel van taak en leereffect voor hen verhoogt
interactie in goede banen leiden
interactie in goede banen leiden
    • Onderlinge communicatie moet noodzaak zijn om opdracht tot goed einde te brengen
    • Heterogene groepssamenstelling
    • 'Dwingende' organisatievormen

zie bijvoorbeeld www.steunpuntgok.be, op secundair naar lesmateriaal - klikken op Interactieve werkvormen

  • Sterke vorm: verdeelde informatie

Elke leerling heeft een deeltje van de informatie (afbeeldingen, stukken tekst, specifieke informatie, deelopdrachten, …) die nodig is om de opdracht op te lossen: uitwisseling is noodzakelijk.

  • Goed plannen en structureren
krachtige praktijken 9
krachtige praktijken - 9

Geef ondersteuning tijdens uitvoeren van de taak.

  • struikelblokkenbijvoorbaatdetecteren
  • leerdersactiefobserveren - aanmoedigen en vertrouwen geven
  • 'vraaggestuurd' hulpbieden
    • op ‘vraag’ van de leerlingen: alszevastlopen of problemensignaleren: bv. woordbetekenis
    • oplossingen/antwoordendoenontdekken door vragentestellen, en niet door zelfoplossingen/antwoordentebieden
    • het denken activeren
    • de aandacht focussen op wat essentieel is
    • indien nodig het denken druppelsgewijs voeden
krachtige praktijken 10
krachtige praktijken - 10

Breng na de taak/reeks taken een gezamenlijke reflectie op gang:

  • terugblikkenop taak
    • uitkomst/product presenteren en toelichten
    • hoe tot product gekomen?
  • ‘lering’ latenverwoorden: watvoornieuwsheb je hieruitgeleerd (taligeaspecten - kennis van de wereld -strategieën voor oplossen van (taal)problemen)?
  • het onbewust geleerde op een ‘hoger’ niveau (laten) brengen: 'noticing', klaarmaken voor transfer naarandere situatie(s), verankering
  • (initiatieven tot verdere verankering)
krachtige praktijken 11
krachtige praktijken - 11

Schep een veilig en positief leerklimaat

  • Vat taken niet op als een klassieke ‘oefening’, waarbij de leerder moet bewijzen dat hij een bepaalde regel of strategie weet toe te passen of bepaalde kenniselementen kan produceren. Beschouw ze eerder als een experimenteerruimte, als een stap naar verdere ontwikkeling waarin nog fouten mogen worden gemaakt.
  • Ga ervan uit dat taken ook leerwinst opleveren bij niet succesvolle uitvoering .
  • Hanteer positieve verwachtingspatronen.
  • Schep ruimte voor leren volgens eigen tempo: (1) niet iedereen moet hetzelfde leren op hetzelfde moment en (2) niet alles wat uit een taak te leren valt moet op het moment van uitvoeren worden geleerd.
akkoord of niet akkoord
akkoord of niet akkoord?
  • Ook met absolute beginners kan je vanaf dag 1 op 'taakgerichte' wijze aan de slag.
  • Taken dienen heel gericht geconstrueerd te worden, in functie van de ‘bagage’ die de leerders meebrengen.
  • Taken die aan een beginnersgroep worden voorgelegd moeten van in het begin gericht zijn op de vooropgestelde einddoelen.
  • In de 'boom'-aanpak is te weinig systematische aandacht voor het leren van nieuwe woorden.
taken wijzer
Taken-wijzer
  • Relevant:
    • gericht op gestelde doelen
    • relevant taalaanbod – relevante taal-output
  • Motiverend:
    • ten dienste van een relevant doel
    • inspelend op interesse, leefwereld, nieuwsgierigheid
    • grensverleggend maar haalbaar
    • met tastbaar eindproduct
  • Activerend en interactie vereisend
een docentenwijzer
Een docentenwijzer?

Zet de 11 krachtige praktijken op een rijtje en je hebt er een!

slide38

vragen, twijfels, bekommernissen?

nora.bogaert@arts.kuleuven.be