prof dr mehmet uyar ege niversitesi yo un bak m bilim dal n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
NÜTRİSYON TEDAVİSİNDE KomplİKASYONLAR VE MONİTORİZASYON PowerPoint Presentation
Download Presentation
NÜTRİSYON TEDAVİSİNDE KomplİKASYONLAR VE MONİTORİZASYON

play fullscreen
1 / 46

NÜTRİSYON TEDAVİSİNDE KomplİKASYONLAR VE MONİTORİZASYON

607 Views Download Presentation
Download Presentation

NÜTRİSYON TEDAVİSİNDE KomplİKASYONLAR VE MONİTORİZASYON

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

  1. Prof. Dr. Mehmet UYAR Ege Üniversitesi Yoğun Bakım Bilim Dalı NÜTRİSYON TEDAVİSİNDE KomplİKASYONLAR VE MONİTORİZASYON

  2. İzmir Ankara

  3. Prof. Dr. Mehmet UYAR Ege Üniversitesi Yoğun Bakım Bilim Dalı NÜTRİSYON TEDAVİSİNDE KomplİKASYONLAR VE MONİTORİZASYON

  4. Mekanik • Gastrointestinal • Metabolik ENTERAL NÜTRİSYONUN KOMPLİKASYONLARI Sorunların büyük kısmı önlenebilir

  5. ENTERAL NÜTRİSYONUN KOMPLİKASYONLARI • Mekanik • Gastrointestinal • Metabolik • İrritasyon • Tüpün yerinden oynaması • Tüp tıkanması • Aspirasyon

  6. İRRİTASYONUN ÖNLENMESİ • Uygun malzeme ve tüp seçilmesi • silikon ve poliüretan gibi biyo-uyumlu • Tüp çapının doğru saptanması • Tüp bakımı • Perkütan tüp bakımı • Nazal tüpün doğru tespit edilmesi

  7. TÜP TIKANMASININ ÖNLENMESİ • Tüp sadece beslenme solüsyonunu vermek için kullanılmalıdır • Lümen 20 ml (miktar hastanın su gereksinimine göre ayarlanır) su ile yıkanmalıdır • Devamlı beslenmede 2-4 saatte bir • Aralıklı beslenmede her seferden sonra Erişkinde bazal sıvı gereksinimi 20-25 ml/kg

  8. TÜP TIKANDIĞINDA AÇILMASI • Tüp 10 ml ılık su ile doldurulur • Enjektörün pistonu geri çekilir, açılırsa su verilir • Açılmazsa, 2 ml enjektör ile limon suyu veya kola verilir, tüp tıkanarak 30 dakika beklenir • Bu sırada tüp parmaklarla sağılır • Açılmazsa işlem birkaç kez tekrarlanabilir • Aynı işlem NaHCO3 ile de yapılabilir • Kılavuz tel kullanılabilir (mutlaka deneyimli hekim)

  9. ASPİRASYON RİSKİNİN AZALTILMASI • Aspirasyon riski yüksek hasta bilinmelidir • komatöz, debil, nöromusküler hastalık vb. • Riskli hastada pilorun ötesinden beslenme tercih edilmelidir • Yatağın başı 30-45° yükseltilmelidir • Tüpün yeri kontrol edilmelidir • Midedeki rezidü izlenmelidir (200-400 ml)

  10. ENTERAL NÜTRİSYONUN KOMPLİKASYONLARI • Mekanik • Gastrointestinal • Metabolik • Bulantı • Kusma • Şişkinlik • Diyare

  11. GASTROİNTESTİNAL SORUNLAR:ENTERAL BESLENMEYE BAĞLI OLMAYAN NEDENLER • Kullanılan ilaçlar • Antibiyotikler • Mg içeren ilaçlar • Prokinetikler • Sorbitol bazlı maddeler • Hipoalbuminemi • Primer hastalık • İBH, KBS, AİDS, DM vb. • Gİ kanalda kullanılmama atrofisi

  12. GASTROİNTESTİNAL SORUNLARENTERAL BESLENMEYE BAĞLI NEDENLER • Kontaminasyon • Formül kompozisyonu • Uygulama yöntemi • Uygulama hızı • Besinlerin sıcaklığı

  13. KONTAMİNASYONUN ÖNLENMESİ • El yıkamanın ihmal edilmemesi • Ürün asılı kalma süresinin doğrudan kullanımda 24 saat ve torbada 8 saati geçmemesi • Tek kullanımlık steril malzemelerin tercih edilmesi (günlük) • Yeni formül eklerken sistemin yıkanması • Kapalı sistemlerin kullanılması

  14. GASTROİNTESTİNAL TOLERANSIN ARTIRILMASI • Hipertonik formülün yavaş verilmesi veya gerektiğinde izotonik formüle geçilmesi • Lif içeren ürün kullanılması • Emilim bozukluğu olan hastalarda oligomerik formül tercih edilmesi

  15. ENTERAL NÜTRİSYONUN KOMPLİKASYONLARI • Mekanik • Gastrointestinal • Metabolik • Dehidratasyon • Aşırı hidrasyon • Hiperglisemi • Elektrolit dengesizliği

  16. METABOLİK KOMPLİKASYONLARIN NEDENLERİ • Primer hastalıkla ilgili nedenler • Artan gereksinimlerin karşılanamaması • Uygun olmayan formül kullanılması • İlaç ve besin etkileşimleri • Hiperkalorik/Hipokalorik beslenme

  17. Enteral solüsyonlara ilaç karıştırılması doğru değildir. Ancak ilaçların mutlaka beslenme tüpünden verilmesi gerekiyorsa: • Sıvı preperatlar tercih edilmelidir • İlaç verilmesinden önce ve sonra tüp 20 ml ılık suyla yıkanmalıdır • Tabletler iyice ezilmelidir • İlaçların önerilen veriliş şekline (aç, tok) dikkat edilmelidir • İlaçlar ürünle karıştırılmamalıdır İLAÇLAR VE ENTERAL NÜTRİSYON

  18. Parenteral Nütrİsyon KomplİkasyonlarI Metabolik Teknik İnfeksiyöz

  19. Prokoagülan etki ÖLÜM RİSKİNDE ARTMA Apoptozis indüksiyonu HİPER-GLİSEMİ Yara iyileş- mesinde bozulma Nötrofilfonksi-yonunda bozulma İnfeksi-yon riskinde artma

  20. Metabolİk komplİkasyonlarHİperglİsemİ Ozmotik diürez ve dehidrasyon Gliseminin yakın izlemi mortaliteyi  Kritik hastada glukoz miktarı < 4-5 mg/kg/dk PN’un ilk günlerinde glisemi ve glukozürinin sıkı takibi PN sonlandırılırken hipoglisemi ?

  21. Hİpertrİglİserİdemİ • PN hastalarında sıklığı %25–50 • Risk: eşzamanlı hiperglisemi ve renal yetmezlik, steroid kullanımı, lipid miktarı • Ciddi hipertrigliseridemi (>1000 mg/dL) ve özellikle (>5000 mg/dL) → akut pankreatit • PN infüzyonu sırasında (< 400 mg/dL) olmalı

  22. Metabolİk komplİkasyonlarHepato-bİlİyer Komplİkasyonlar Karaciğer yağlanması, kolestatik karaciğer hastalığı Karaciğer sirozu, karaciğer yetmezliği PN siklik uygulanması ve enerji alımının optimize edilmesi Karaciğer fonksiyonlarının düzenli monitorizasyonu Oral/enteral nütrisyon biliyer sekresyonları stimüle eder ve stazı önler

  23. Metabolİk Komplİkasyonlar Uzun dönem PN alan hastaların yaklaşık %30’unda “PN ile ilişkili kemik hastalığı” Kemik yoğunluğu düzenli olarak ölçülmelidir Mikronütrient ve vitaminlerin yetersiz alınımı nörolojik ve musküler problemler, yara iyileşmesinde gecikme ve diğer klinik problemler

  24. Perİferİk PN Teknİk KomplİkasyonlarI En sık flebit (% 3-31) Flebit lokal abse, lokal doku nekrozu, bakteremi ve sepsis Sürekli kemoterapi, % 10 dekstroz ve/veya % 5 proteinden daha konsantre solüsyonlar, pH değeri <5 ve/veya >9 olan ve/veya ozmolaritesi 900 mOsm/L ‘den büyük solüsyonlar Flebit riski kateterin 72 saatten uzun kaldığı durumlarda çok yükselmektedir Solüsyona 1000 IU/L heparin ve/veya 5-10 mg/L hidrokortizon eklenebilir

  25. Santral PN Teknİk KomplİkasyonlarI Erken ve geç komplikasyonlar Erken komplikasyonlar genellikle teknik komplikasyonlardır US/doppler kullanımı komplikasyonların azaltılmasında önemlidir. Geç komplikasyonlar kateterin tıkanması santral ven trombozu Tromboz riskinin azaltılması Giriş yerinin uygun seçimi Kateter ucunun uygun lokalizasyonda bulunması Daha yumuşak modern kateterlerin kullanımı Yüksek glukoz konsantrasyonlarından kaçınılması

  26. Subklavian İnternal Brakial Aksiller Femoral juguler Yerleştirme anında kompl. ++ + + + ++ Septik kompl. + ++ + + +++ Tromboz ++ + ++ + ++ Seçim sırası 1 2 3 4 5

  27. İnternal Juguler Subklavian

  28. İnfeksİyöz Komplİkasyonlar “Kateterle ilişkili kan dolaşımı infeksiyonları” intravasküler kateterlerin septik komplikasyonlarını tanımlamak için kullanılanılır Lokal infeksiyon İnfeksiyona ait lokal ve genel bulgular olmaksızın bir örnekte mikrobiyal patojen bulunması kateter kolonizasyonu İnvazif infeksiyon – en tehlikeli komplikasyondur ve santral kateter yerinde iken her an olabilir

  29. Monİtorİzasyon • Klinik parametreler • Antropometrik ölçümler • Nütrisyon tarama ve değerlendirme metodları • Fonksiyonların değerlendirilmesi • Laboratuar

  30. Klİnİk Parametreler • Günlük klinik değerlendirme • ödem, dehidratasyon, sepsis ve yara iyileşmesi • Kateter giriş yeri • Haftada 1 ya da 2 pansuman - günlük pansuman ? • Vital bulgular • Ateş ? – kateter sepsisi ? – ayırıcı tanı

  31. Günlük ağırlık ölçümü (sıvı dengesi) Haftalık ağırlık ölçümü (uzun dönemde vücut kitlesinde artış ve VKİ değişimleri) Haftalık kol ortası çevresi ve triseps cilt kalınlığı ölçümü (ağırlık ölçümü mümkün değilse) Antropometrİk ölçümler

  32. Nütrİsyon Tarama ve Değerlendİrme Metodları • Subjektif Global Değerlendirme (SGA) • Nutritional Risk Screening (NRS 2002) • Eski risk indeksleri • hematolojik değerler • serum albumin • Total lenfosit sayısı, kompleman ve deri testleri terkedilmiştir

  33. El dinamometresi (istemli kas gücü) Tepe ekspiratuar akım hızı (solunum kasları) Ruh hali skorları Yaşam kalitesi skorları Günlük yaşam aktivitesi skorları (yaşlılarda) Fonksİyonel değerlendİrme

  34. Laboratuar • Biyokimyasal, hematolojik, mikrobiyolojik veriler • Biyokimyasal veriler akut hastalarda hergün, stabil hastalarda haftada 2-3 kez • Serum potasyum ve fosfat refeeding sendromunun gelişmesinin erken döneminde uyarıcı olabilir • Klor ve asit-baz ölçümleri akut ve erken post-akut dönemde yararlıdır • Ca, Mg, Zn ve Se ölçümleri Gİ hastalığı olanlarda ve özellikle replasmanı yönlendirmede yararlıdır • Mikronütrient düzey ölçümü çok zor

  35. Laboratuar • Normoglisemi • Plazma proteinleri • Prealbumin • CRP • Albumin • Hematolojik testler • non-spesifik normokromik normositer anemi • Mikrobiyolojik kültür

  36. Plazma Proteİnlerİ

  37. Transtİretİn – CRP İlİşkİsİ

  38. Nitrojen dengesi = Alınan Nitrojen – Nitrojen Kaybı Nitrojen Kaybı = (İdrar + Feçes + Deriden Kayıplar) Nİtrojen dengesİ İdrarda N kaybı (g/gün) = İdrar üresi (g/gün) + 4 g/gün 2.14 1 g N = 2.14 g üre

  39. AŞIRI NÜTRİSYONUN ZARARLARI • Hiperglisemi • Hiperinsulinizm • Enerji ve O2 tüketimi ↑, CO2 üretimi ↑ • Hipertrigliseridemi, KCFT bozulma • Kolestaz, hepatik steatoz • İmmun disfonksiyon • Azotemi • Sıvı retansiyonu • Refeeding sendromu

  40. Verİlerİn Kaydedİlmesİ • Veriler sistematik olarak ve sonrasında kolayca ulaşılabilecek şekilde kaydedilmeli • Önceden yapılan testlerin sonuçlarını ve değişikliklerini kolayca görebilmek ve karşılaştırma yapabilmek çok önemli • Daha etkin klinik kararlar

  41. Malnütrisyon Hastalık

  42. n=160,000 in database now !

  43. 29.139 patients • NRS 2002