ethiek l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
ETHIEK PowerPoint Presentation
Download Presentation
ETHIEK

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 16

ETHIEK - PowerPoint PPT Presentation


  • 293 Views
  • Uploaded on

ETHIEK. ... Maar doodslaan deed hij niet, want tussen droom en daad staan wetten in den weg en praktische bezwaren, en ook weemoedigheid, die niemand kan verklaren, en die des avonds komt, wanneer men slapen gaat. ... Willem Elschot (uit: ‘Het Huwelijk’ in: Verzen van vroeger , 1934) .

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'ETHIEK' - colm


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
ethiek

ETHIEK

...

Maar doodslaan deed hij niet, want tussen droom en daadstaan wetten in den weg en praktische bezwaren,en ook weemoedigheid, die niemand kan verklaren,en die des avonds komt, wanneer men slapen gaat.

...

Willem Elschot(uit: ‘Het Huwelijk’ in: Verzen van vroeger, 1934)

radioactieve straling omwille van genezing of omwille van de gegevens
Radioactieve straling: omwille van genezing of omwille van de gegevens
  • Total-body Irradiation
    • Defensie geïnteresseerd in effekt van straling op soldaten
    • Mensen met terminale kanker kunnen mogelijk beter worden
  • Patiënten werd gezegd dat straling hun mogelijk kon genezen
  • Uit documenten blijkt dat men enkel gegevens wilde verzamelen over effekt van straling op mensen
  • Mortaliteit = 25%
  • Patiënten leden veel pijn, werden ernstig ziek, bloedden uit open wonden en smeekten om behandeling te stoppen …
  • Onderzoeker (dr Saenger) spoorde hen aan om toch voort te doen.
studie naar prostitutie in publieke toiletten
Studie naar prostitutie in publieke toiletten
  • Humphreys (1970) stelde voor om als “uitkijkpost” te fungeren
  • Observeerde zo honderden malen
  • Won vertrouwen van een aantal mensen die meer over zichzelf vertelden
  • Noteerde nummerplaten van klanten en zocht die later op als “sociaal werker” en interviewde die mensen over hun burgerlijke staat, job, ...
studie naar de impact van stress
Studie naar de impact van stress
  • Berkun, Bialek, Kern & Yagi (1962)
  • Legerrekruten werden in een DC3 gezet die tijdens de vlucht kennelijk in problemen kwam en zich voorbereidde op een noodlanding
  • Soldaten moesten vragenlijst invullen ivm de bestemming van hun bezittingen in geval van dood, hun kennis van procedures voor noodlanding etc.
  • Papier werden in metalen doos verzameld om niet vernietigd te worden bij een crash
  • Vliegtuig landde veilig en pas dan beseften de soldaten dat het een experiment was.
persoonlijke ruimte en fysische responsen
Persoonlijke ruimte en fysische responsen
  • Middlemist, Knowles & Matter (1976)
  • Effekt van nabijheid van anderen op snelheid van urineren in publiek toilet dmv verborgen periscopen
  • Nabijheid werd gemanipuleerd door medewerker die 1 of 2 urinoirs verder ging staan plassen
ethiek6
Ethiek

Voorbeeld: Kindermishandeling

  • Onderzoek DOEN (privacy dader schenden) of NIET DOEN (geen kennis opdoen die preventie kan ten goede komen) stellen allebei etische problemen

Manipuleren van stimuli, ervaringen

Onderzoek

Invloed van stimuli

Recht op privacy

Recht op informatie over “waarom”

Mensenrechten

Deontologie

Etische principes helpen misbruiken voorkomen en bakenen verantwoordelijkheid van de onderzoeker af.

deontologie in belgi
Deontologie in België

Deontologische code BFP

  • http://www.vub.ac.be/gst/bfp/deontolo.htm

Wetten ivm Klinische psychologie

  • http://user.online.be/allemeesch/KlinPsy/Wet.htm

Wet op bescherming van titel

  • http://user.online.be/allemeesch/KlinPsy/wettekst/WET19931108.htm
3 domeinen
3 domeinen
  • Relatie wetenschap <> maatschappij
    • In welke mate moet onderzoek gedirigeerd worden door maatschappelijke aangelegenheden en culturele waarden
  • Professionele aangelegenheden
    • Onderzoeker is niet onafhankelijk van wat gebeurt in maatschappij
      • Menselijk: men bestudeert zaken die “opvallen”
      • Onderzoekskredieten: subsidiërende instanties “bestellen” onderzoek
      • Toegepast onderzoek, onderzoek kan commerciële implicaties hebben
      • Gevaar van faude:
        • vervalsen van resultaten, “auteur” tegen betaling, non-random rapporteren als random
        • alle onderzoek in discrediet; ruïneert carrière onderzoeker
      • Partiële publicatie (1 onderzoek spreiden over meerdere publicaties) / dubbele publicatie (zelfde resultaten meermaals publiceren)
  • Behandeling van deelnemers aan onderzoek
    • Videomateriaal: mensen geven toestemming voor een onderzoek, kan men datzelfde materiaal later gebruiken voor ander onderzoek?
    • Toestemming van bvb. mentaal gehandicapen?
verantwoordelijkheden voor wetenschappelijk wangedrag
Verantwoordelijkheden voor wetenschappelijk wangedrag
  • Oorzakelijke verantwoordelijkheid
    • Niet-persoonlijk
      • Druk om te publiceren: carrière, competitie voor projectgeld
      • Inadequate supervisie
    • Persoonlijk:
      • sommigen zijn meer of minder geneigd om te frauderen
  • Morele verantwoordelijkheid
    • Dader draagt deze veelal alleen
    • Wellicht delen anderen hier ook in
  • Politieke verantwoordelijkheid
    • Peer review
    • Replicatie
etische dillema s

Kosten

Baten

voor deelnemers

voor wetenschap

Etische dillema’s
  • Experimenten die bedoeld zijn om belangrijke psychologische onderwerpen te onderzoeken kunnen deelnemers in verlegenheid brengen en blootstellen aan vernederingen, pijn.
  • Soms is dit niet te vermijden

Oordeel moet niet enkel van onderzoeker afhangen, ook ethische commissies, deontologie, collegae, ...

6 principes in ethische code van apa
6 PRINCIPES in ETHISCHE CODE VAN APA

PRINCIPE A:COMPETENTIE

PRINCIPE B:INTEGRITEIT

PRINCIPE C:PROFESSIONELEEN WETENSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID

PRINCIPE D:RESPECT VOOR RECHTEN EN WAARDIGHEID VAN MENSEN

PRINCIPE E: BEZORGDHEID OVER HET WELZIJN VAN ANDEREN

PRINCIPE F:SOCIALEVERANTWOORDELIJKHEID

inhoud van ethische principes van de apa
Inhoud van ethische principes van de APA
  • Bij de voorbereiding moet de onderzoeker nagaan of het opzet etisch aanvaardbaar is. In geval van twijfel moet etisch advies ingewonnen worden en moeten strikte voorzorgen genomen worden om de rechten van de deelnemers te waarborgen
  • Onderzoeker moet ernst van het risico nauwkeurig inschatten
  • Onderzoeker is verantwoordelijk voor etische aspect van het onderzoek
  • Onderzoeker en deelnemers moeten vooraf een overeenkomst maken die precies verplichtingen en verantwoordelijkheden vastlegt. Alle informatie die mogelijke deelname kan beïnvloeden moet gegeven worden
  • bedrog of achterhouden van informatie moet zo veel mogelijk vermeden worden, indien onmogelijk moet zo snel mogelijk volledige klaarheid gebracht worden
  • onderzoeker respecteert ten allen tijde het recht van deelnemers om zich terug te trekken
  • Onderzoeker beschermt de deelnemer voor fysische of psychische ongemakken, verwittigt de deelnemer die volledige toestemming moet hebben gegeven voor mogelijk gevaar en zorgt voor nodige opvang bij problemen
  • Als data zijn verzameld wordt alle nodige of gevraagde informatie gegeven
  • Als deelnemer hinder ondervindt door het experiment moet de onderzoeker dit corrigeren
  • Alle informatie is vertrouwelijk, tenzij vooraf anders overeengekomen

APA ethische code staat ook op het WWW: http://www.apa.org/ethics/code.html

gevolgen van toepassen van etische code
Gevolgen van toepassen van etische code
  • Minder extreme manipulaties van variabelen waardoor kleinere verschillen tussen groepen, waardoor noodzaak van grotere steekproeven om effekten vast te stellen
  • Geven van alle informatie kan ook onderzoeks- resultaten te niet doen. (vb. conditionneringstaak)deelnemers worden achterdochtig en gedemotiveerd
3 belangrijke kwesties in ethische code
3 belangrijke kwesties in ethische code
  • Geïnformeerde toestemming
    • Uitleg over procedure en alle mogelijke nadelige gevolgen
      • Individueel recht om zelf te bepalen wat je geest en lichaam moeten ondergaan
      • Gevaar: suggestie (placebo-effecten + / -)
  • Misleiding
    • Toename tussen 1940 – 1960, terugval nadien, vooral in persoonlijkheidspsychologie en sociale psychologie heeft wellicht te maken met modetrends in onderzoeksonderwerp
      • Negtief effekt wordt soms overschat
      • Debriefing : voor Milgram-study reduceert debriefing “% spijt ivm deelname” en “% deelnemers die vinden dat dergelijke studie moest veboden worden” van 50% tot 4%
        • Demistificatie: deelnemers moeten geloven dat ze bedrogen werden
        • Desensitisatie: deelnemers moeten leren omgaan met hun gedrag (bv. anderen kwetsen) (typisch wordt bij debriefing situationele attributie ipv dispositionele gemaakt; ook boodschap geven dat anderen hetzelfde gedrag vertonen)
  • Vrij(willig)heid van deelname
    • Probleem van verplichten tot deelname in opleiding ...
      • Perceptie “verplicht” of “niet verplicht” geeft geen verschil: meerderheid ervaart deelname positief
effekt van vrijwilligheid op prestatie
Effekt van vrijwilligheid op prestatie

Observatie: achtergrondlawaai heeft negatief effekt op prestatie

Expliciet informeren dat deelname vrijwillig is en dat deelnemers ten allen tijde en ongestraft hun medewerking kunnen stopzetten doet effekt van achtergrondlawaai te niet.

Toepassing van ethische code kan op zeer subtiele wijze de resultaten van onderzoek beïnvloeden

ethiek en dieronderzoek
Ethiek en dieronderzoek
  • Aantal dieren dat wordt gebruikt voor onderwijs en ondezoek is relatief klein (0.3%) tov voeding, jacht, afmaken in asielen, pels.
  • Mc Ardle, 1984) Psychologisch onderzoek stelt dieren bloot aan pijn, stress, hitte, kou, elektrische schokken, honger en mutilatie in een poging om het complexe functioneren van de menselijke geest te begrijpen en om diermodellen voor menselijke ziekten te maken. De vraag is of de beoogde resultaten op vlak van psychologisch onderzoek dit lijden de moeite waard maken.
  • APA-richtlijnen: http://www.apa.org/science/anguide.html
    • Personeel (ethisch onderlegd en bekwaam)
    • Verzorging en huisvesting (dier waardig)
    • Verwerven van dieren (wettig en humaan)
    • Verantwoording van onderzoek (de moeite waard)
    • Experimentele procedures (anesthesie en euthanasie)
    • Veldonderzoek (minimaal verstoren van populaties)
    • Onderwijs (nadruk op alternatieven: video, film, ...)