1 / 49

خطاهای پزشکی

خطاهای پزشکی. تیم مدرسان حاكميت باليني دفتر مدیریت بیمارستاني و تعالي خدمات باليني وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. این داستان را بخوانید!!.

Download Presentation

خطاهای پزشکی

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. خطاهای پزشکی • تیم مدرسان حاكميت باليني • دفتر مدیریت بیمارستاني و تعالي خدمات باليني • وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

  2. این داستان را بخوانید!! • آقای حسین عالمی 34 ساله بدلیل درد کمر (LBP) به اورژانس بیمارستان الف مراجعه نموده است .او این درد را در هفته گذشته تحمل کرده و در شرح حال هیچ نکته قابل توجهی غیر از یک هفته تب که با استامینوفن برطرف شده، ندارد. • در سوابق او اعتیاد به مواد مخدر تزریقی تا یکسال گذشته هست که با متادون و ایبوپروفن تحت درمان قرار گرفته است. • در معاینه تاکیکاردی مختصر و درد ناحیه لومبوساکرال مشهود وگزارش رادیو گرافی نرمال است. • آقای عالمی با تشخیص درد ناحیه تحتانی کمر ساده و خود محدود شونده با ایبوپروفن و توصیه به استراحت و ویزیت بعدی توسط پزشک مرخص میگردد

  3. ادامه داستان • آقای عالمی روز بعد به پزشک مراجعه نکرد ولی بدلیل درد شبانه کمر، شب بعد مجددا به اورژانس بیمارستان دیگر مراجعه نمود ولی باز هم با مسکن و توصیه به ویزیت بعدی مرخص شد • بعد از چهار روز آقای عالمی با شکایت از تشدید درد و کوتاهی نفسهایش به اورژانس امد و در معاینه رالهای دوطرفه ریوی، سوفل قلبی در ناحیه میترال و خطوط فلکسورال هردو اندام تحتانی مراجعه نمود. • .

  4. ادامه داستان • آقای عالمی با فاصله کوتاهی پس از بستری مبتلا به نارسایی تنفسی، افت سلولهای خونی و نارسایی حاد کلیوی شد و علیرغم تلاشهای جدی تیم پزشکی برای بازگشت و تزریق سلولهای خونی و وازو پرسور ها ، به دلیل خونریزی از نقاط مختلف بدن و شوک در گذشت. • کشت خون آقای عالمی که پس از مرگ او آماده شد، استافیلوکوک اورئوس مقاوم به متی سیلین را نشان داد که وژتاسیون تریکوسپید و پنومونی و انفارکتهای کلیه را سبب شده بود. در حالیکه هیچیک از این مشکلات و احتمال بروز آنها در طی دوهفته مراجعات مکرر آقای عالمی مدنظر قرار نگرفت و حتی یک آنتی بیوتیک هم دریافت نکرده بود

  5. به نظر شما چرا چنین اتفاقی افتاد؟ • آیا اندوکاردیت عفونی در افراد معتاد تزریقی نا شناخته است؟ • آیا سابقه تب و اعتیاد تزریقی در شرح حال کم اهمیت است؟ • آیا همه تشخیصهای افتراقی کمردرد، آنهم در فردی معتاد مد توجه بود؟ • پس از مراجعه مجدد و بستری شدن چه فرآیندی مناسب بود؟ • تب، سابقه اعتیاد، عفونت ادراری و یا پوستی ، کاهش وزن چراغهای قرمز در مدیریت بیمار کمردردی هستند • بعنوان یک قانون افراد معتاد دارای ریسک بالای ابتلا به عفونتهای شدید هستند پس بررسی کشت خون و عفونتهای احتمالی در اولویت مدیریت بیماران معتاد است. حال شما بگویید آیا خطایی رخ داد؟؟؟

  6. تعریف خطای پزشکی • خطا ها یا اشتباهاتی که توسط گروه پزشکی رخ میدهد و می توانند منجر به آسیب به بیمار گردند ، این خطاها شامل اشتباهات تشخیصی، اشتباهات در تجویز دارو و روشهای درمانی، اشتباه در پروسیجر جراحی ، اشتباه در استفاده از فنآوری و تجهیزات ، اشتباه در تفسیر تستهای پاراکلینیک میباشند. • خطاهای پزشکی از Malpractice متفاوت اند چرا خطا حادثه یا اشتباه علیرغم حسن نیت است ولی درMalpractice قصور و جهل سزاوار سرزنش با یا بدون قصد مجرمانه رخ داده است. Database From Reference.MD .PubMed

  7. تعریف خطای پزشکی • قصور خدمت یا ارتکاب عمل اشتباه در برنامه‌ریزی یا اجرا که به طور بالفعل یا بالقوه باعث یک نتیجه ناخواسته می‌شود. • این تعریف به طور مشخص حیطه‌هایکلیدی علل خطا (قصور یا ارتکاب، برنامه‌ریزی و اجرا) را دربرمی‌گیرد.

  8. اپیدمیولوژی: • آخرین آمار میزان مرگ‌ومیر حاصل از خطاهای یاتروژنیک رقمی‌بین 230 تا 284 هزار مورد در سال در آمریکاست و رقم قبلی مرگ و میر در اثر خطا 225 هزار مورد در سال. • با این حساب پس از علل قلبی- عروقی و سرطان‌ها، خطاهای پزشکی سومین علت مرگ‌ومیر در جامعه آمریکا را تشکیل می‌دهند. در رتبه چهارم مرگ‌ومیر ناشی از سکته‌های مغزی قرار دارد که از نظر آماری فاصله بسیار زیادی با عامل سوم یعنی خطاهای پزشکی دارد.

  9. اپیدمیولوژی • خطاهاي پزشكي سالانه بيش از حوادث و سوانح، سرطان پستان و يا ايدز باعث مرگ و مير مي‌شود. • معمولاً مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر را  بیماری‌های قلبی- عروقی، سرطان‌ها و تروماها می‌دانیم. • مقالهمجله JAMA: خطاهای پزشکی جزو مهمترین علل مرگ‌ومیر هستند و باید در فهرست مهمترین علل مرگ‌ومیر دنیا قرار بگیرند. طبق مطالعات اخیر دکتر باربارا استارفیلدBarbara Starfieldاز دانشکده بهداشت و سلامت عمومی‌ دانشگاه جانزهاپکنیز: تراژدی خطاهای پزشکی سهم عمده‌ای در مورتالیته دارد و نباید به راحتی از کنار آن گذشت.

  10. اپیدمیولوژی Journal of the American Medical Association (JAMA), Dr. Starfield

  11. آمارخطاهاي پزشكي Medical Errors statistics • انجمن پزشكي آمريكا IOM(Institute of medicine): مرگ سالیانه 225000هزارنفر و آسيب جدي 500 هزارنفر وخسارت 63/7 ميليون دلار كه 17 ميليون آن قابل پيشگيري است • تعداد كل مرگ ناشي از خطاهاي پزشكي برابرسقوط 6 جت جنگي در روز است • 10% موارد بستري منجربه رويدادهاي نامطلوب خواهد شد كه نيمي ازآنها قابل پيشگيري هستند . • 13% از ويزيت پزشكان نتايج تست هاي آزمايشگاهي ناديده گرفته مي شود . • 59% ازبيماران خدمات مشابه تكراري مي گيرند كه باعث هزينه اضافي مي شود . • 70% از Adverse Events ها قابل پيشگيري است . • 6% ازAdverse Events ها بشكل بالقوه قابل پيشگيري است . • 24% از Adverse Eventsها غيرقابل پيشگيري است . • 8. هرسال 160هزارخطاي اشتباهات اطلاعات شخصي درآزمايشگاهها اتفاق مي افتد

  12. آمار و اپیدمیولوژی • دريك دهه ، ‌مرگ هائي كه به سبب تداخلات پزشكي ايجاد شده اند تقريباً 8 ميلیون مي باشد كه بيشترازكل مرگ هائي است كه آمريكا درهمه جنگ ها داشته است • 7000بيمارهرساله بعلت دست خط هاي نامرتب ودرهم وبرهم Sloppy مي ميرند . • 5/7 ميليون جراحي ودرمانهاي غيرضروري درسال انجام مي شود. • بيش ازنيمي ازجمعيت آمريكا درمان هاي پزشكي غيرضروري دريافت مي كنند كه برابر50.000 نفردر روز است. • 42% مردم مستقيماً توسط اشتباهات پزشكي يا داروئي تحت تاثيرقرارمي گيرند .

  13. وضعیت کشورهای در حال توسعه • برآوردها نشان می دهند که در کشورهاي توسعه یافته به ازاي هر ده بیمار، یک بیمار در طول دریافت خدمات مراقبتی در بیمارستان صدمه دیده است. طیف وسیعی از خطاها یا حوادث شدید ممكن است مسبب بروز صدمه شده باشد. • در كشورهاي در حال توسعه، احتمال اينكه بيماران در بيمارستان ها صدمه ببينند بسيار بيشتر از احتمال آن در كشورهاي صنعتي است. خطر احتمالي عفونت هاي اكتسابي در بيمارستان در برخي كشورهاي در حال توسعه حدود 20 برابر بيشتر از آمار اين عفونت ها در كشورهاي توسعه يافته مي باشد.

  14. درست مثل آنکه: The numbers can be overwhelming and astonishing: The error rate of ICU's (Intensive Care Units) would be like the post office losing over 16,000 pieces of mail every hour of every day Or like our banks wrongly cashing 32,000 checks every hour of every day, every year!

  15. Studies indicate that 400,000 preventable drug-related injuries occur each year in hospitals.  Another 800,000 occur in long-term care settings, and roughly 530,000 occur just among Medicare recipients in outpatient .The committee noted that these are likely underestimates. 400,000 preventable drug-related injuries in hospitals will result in at least $3.5 billion in extra medical costs this year.   A study of outpatient clinics found that medication-related injuries there resulted in roughly $887 million in extra medical costs in 2000 National Academy of Science 2006

  16. خطاهای پزشکی دو نوعند: • روش درست ما آنطور که می خواهیم پیش نمی رود خطادراجرای درمان“error of execution” • روش انتخابی ما از ریشه اشتباه است خطا در برنامه ریزی برای بیمار“error of planning”

  17. خطاهای پزشکی در چه مراحلی از کار رخ می دهند؟ • در هر مرحله از ارائه خدمات بالینی از تشخیص تا درمان حتی در فاز پیشگیری • همه خطاها منجر به آسیب نمی شوند .آنهاییکه منجر به آسیب می شوند بعنوان خطای Sentinel یا هشداردهنده نامیده میشوند چون قابل اجتناب اند و در صورت توجه ، دقت و اقدام فوری می توان از وقوع حادثه پیشگیری کرد .

  18. حوادث ناخواسته قابل پیشگیریPreventable Adverse Event • حوادثی که متعاقب یک مداخله یا مواجهه پزشکی منجر به آسیب به بیمار از سوی ارائه کنندگان می گردند و با شرایط بیمارو بیماری زمینه ای او ارتباطی نداشته و خارج از سیر قابل انتظار بیماری رخ می دهند.

  19. Sentinel Event حوادث مرگ آفرين وناگوار • وقايع غير منتظره منجر به مرگ يا صدمه جدي (Death/Harm) ،فيزيكي يا فيزيولوژيك يا خطر وقوع آنها اگر چه منجر به مرگ يا صدمه جدي نشود. • مثلا مرگ یک بیمار بدلیل پنومونی متعاقب عمل جراحی • مرگ یا عارضه جدی شبیه از دست دادن عملکرد یک عضو که به شرایط بیماری و بیماری زمینه ای بیمار مرتبط نباشد و یا یکی از حوادث زیر هرچند به مرگ یا از دست دادن عملکرد عضو منجر نشود: ((JCAHO خودکشی بیمار ترخیص کودک به خانواده دیگر تجاوز به بیمار تزریق گروه خونی اشتباه جراحی اشتباهی روی بیمار دیگر یا عضو دیگر

  20. Near- Miss /Close Call/نزديك به خطا Potential Adverse Event • اشتباهيكهتوانائي بالقوهايجاد حادثه يا اتفاق ناخواسته را دارد اما بعلت شانس متوقف شده و روي نداده است . • علت خوش شانسي (Good Fortune Reasons) • قوي بودن بيمار ( تزريقپنيسيلين به بيمارداراي سابقه آلرژيولي عدم ايجادواكنشبيمار) • مداخله همزمان افراد يااعماليديگر (پرستار متوجه تجويز اشتباه پزشكمي شود .) • مرور مجدد اطلاعات Recovery of Identificationبررسيمجددنامبيمارونوعدارويتزريقي

  21. حوادث بدون عارضه No Harm Event • حوادثيكه اتفاق مي افتد ولينتيجههيچآسيبي جهت بيمار ندارد (No Actual Harm) • ولي حالت بالقوه درايجاد آسيب را تاپايان پروسه دارد . • حادثه متوقف نمي شود ولي عارضه ندارد

  22. مهمترین دلایل خطا های پزشکی در آمریکا مهمترین خطاها عبارتند از: • خودکشی بیمار(16.7%) Suicide • خطاهای قبل و بعداز عمل جراحی(12.1%) pre & Post Operation • خطا در تجویز (11.6%) Medication Error • جراحی روی موضع اشتباه(11%) Wrong Site • افتادن بیمار(5.1%) Patient Fall

  23. انواع خطاهای پزشکی • خطاهای انسانی شامل تشخیص تجویز ثبت درمان • خطاهای سازمانی شامل ساختاری فرآیندی • خطای وابسته به تکنولوژی

  24. تاخیر در تشخیص تشخیص اشتباه در تشخیص خطای انسانی فقدان تشخیص تجویز ثبت استفاده نامناسب از فن آوری دارو تجهیزات روشها خطاهایپزشکی درمان دوز نامناسب بیش از حد کمتر از حد روابط و هماهنگی خطای سیستمی دارو یا تست یا ابزار بالینی اشتباه خطای مدیریتی سازمانی ساختار/فرآیند مسیر اشتباه بالینی خطای تکنولوژی/ تکنیکی ارزیابی و پایش نامناسب بیمار

  25. انواع خطاهای انسانی از نظر دانش و اطلاعات مورد نیاز: • Mistakeاطلاعات در دسترس نباشد یا اطلاعات ناقص باشد • Lapseاطلاعات درست به کار نادرست گرفته شود • Slipبرنامه درمان یا مسیر درمانی درست طراحی شده ولی . اجرای آن اشتباه باشد

  26. انواع خطاهای انسانی از نظر توانایی فردی: • Human Commission انجام اقدام اشتباه • داروی اشتباه • اندیکاسیون اشتباه • روش انتقال اشتباه به بیمار مثلا تزریق وریدی بجای عضلانی • طول مدت درمان یا فواصل اشتباه • نام بیمار یا اطلاعات اشتباه از او • Human Omission عدم اقدام اشتباه • ناتوانی در تنظیم دوز • عدم ذکر طول درمان یا دوز مورد نیاز • عدم تجویز روش استفاده توسط بیمار • عدم ذکر اطلاعات قانونی مورد نیاز مثل تشخیص بیماری

  27. انواع خطا از نظر تمایز : • Active فورا قابل مشاهده برای تمیز دادن اینکه آیا خطا صورت گرفته یا نه، نیاز به هیچ بررسی نیست و بقول معروف مثل روز روشن است • Latentخطاهاي غير مشهود يا كمتر مشهود تشخیص خطا نیازمند تحلیل و بررسی بیشتر است

  28. Created by: Dr. Hamidreza Ghazavi

  29. تحلیل ریشه ای خطاهای پزشکی • وجود فرآیند تحلیل علی خطاها بخشی از معیارهای اعتبار بخشی بیمارستانی در کشورهای توسعه یافته است. • اینکه فرآیندی قابل اطمینان و مستمر در محل بیمارستان برای شناسایی خطاهای مهم یا Sentinel و تحلیل ریشه های وقوع آن وجود داشته باشد . • اینکه استراتژیهای بیمارستان برای کاهش خطاها و طراحی مداخلات اصلاحی برای رفع خطاها از پیش تعیین شده باشد. • اینکه اثربخشی مداخله اصلاحی برای رفع خطر Sentinel اندازه گیری شود و ظرف بازه زمانی معین ( مثلا 45 روز) علل و ریشه های خطاهای مهم سنجیده و اقدام اصلاحی صورت گرفته باشد.

  30. تحلیل ریشه ای در مدیریت خطای پزشکی Root Cause Analysis * رویکرد به خطاهای پزشکی:خطاهای پزشکی را می توان از دو دیدگاه کلی مورد بررسی قرار داد. [1]دیدگاه سنتی یا رویکرد فردی PersonApproachبه خطا [2]دیدگاه جامع نگر یا رویکرد سیستمی SystemApproachبه خطا در این دو رویکرد در موارد ذیل با یکدیگر متفاوتند: • نوع نگرش به علل و عوامل ایجاد کننده خطا • نحوه مدیریت خطا،

  31. 1- رویکرد فردی Personal Approach .1به طور معمول برخورد اولیه با یک خطا، پیدا کردن فرد خطا کار و سرزنش کردن وی است. .2رویکرد ساده ایست که طبق آن رخداد نامطلوب و علت ایجاد آن (فرد خطاکار) کاملاً مشخص است. .3با تأکید بر این اصل کههر فردی به تنهایی پاسخگوی عمل خویش است، .4دارای سابقه ای طولانی در دنیای طبابت می باشد. بر اساس چنین استدلالی، در صورت وقوع خطا در یک عمل جراحی، بدون در نظر گرفتن علل و عوامل زمینه ای آن، تنها فرد پاسخگو جراح و در صورت رخ دادن هر گونه اشتباه در مصرف داروی بیماران تنها کسی که مؤاخذه می شود، پرستار خواهد بود.

  32. ادامه رویکرد فردی: .5تمامی تلاش ها برای کاهش خطا بر افراد و اقدام اشتباه صورت گرفته متمرکز است .6برای بهبود عملکرد افراد از روش هایی مانند ذیل برای فرد خطاکار، استفاده می شود. آموزش اجباری، هشدار، وضع قوانین و تعیین مجازات

  33. 2- رویکرد سیستمی: System Approach • در این رویکرد به جای سرزنش افراد خطاکار، به خطاها به عنوان پدیده هایی اجتناب ناپذیر که می توان از آنها جهت ارتقاء عملکرد سیستم بهره برد، نگریسته می شود. • بر خلاف رویکرد فردی به خطا که منحصر به یافتن فرد خطاکار و مجازات وی می باشد، رویکرد سیستمی کوششی در جهت تغییر سیستم به گونه ای است که احتمال وقوع خطا در آن کم شود. • برای این منظور، باید به بررسی و تحلیل عوامل زمینه ای تأثیر گذار بر پیدایش خطا در داخل سیستم پرداخت.

  34. فاكتورهاي تاثير گذار influencing Factors • عوامليكه در وقوع يانتيجه حادثهغیر مستقیم تاثير مي گذارند. • در هرمرحله اي امكان وقوع حادثه مي باشد و برطرف كردن عوامل تاثير گذار نمي تواند از وقوع مجدد آن جلوگيري كند ، ولي مي تواند ايمني سيستم مراقبتي را بهبود بخشد.

  35. فاكتورهاي مسبب Causative Factors عوامليكهمستقيماباعث ايجاد حادثه مي شوند : 1- برطرف كردن اين عوامل باعث جلوگيري وكاهش شانس ايجاد انواع مشابه حوادث در آينده مي شود . 2- اين عوامل نقش مهمي در آناليز حادثه دارد. Root Cause Analysis-(RCA)

  36. Swiss Cheese Model مدل پنيرسوئيسي • درون هر سیستم، نواقص متعددی وجود دارد ولی این نواقص همیشه منجر به بروز خطا نمی شوند. • بلکه خطا تنها زمانی روی می دهد که: نقص های موجود در قسمت های مختلف سیستم، به صورت پیش بینی نشده و هم زمان با یکدیگر رخ دهند و زنجیره ای از این نواقص منجر به پیدایش یکحادثه شوند. • در واقع، حوادث بزرگ غالباً نتیجه تجمع زنجیره ای از نواقص کوچک ولی متعدد موجود در سیستم می باشند که توانسته اند از سدهای دفاعی و تمهیدات امنیتی در نظر گرفته شده، عبور نمایند. • توالی رویدادهای فوق را که بیانگر اثر تجمعی نواقص موجود در سیستم (نقص در عوامل سازمانی، تکنیکی و انسانی) در ایجاد انواع خطا می باشد به مدل پنیر سوئیسی تشبیه کرده اند.

  37. مثال دیگر: • داروی تجویز شده برای بیمار اطاق 402 که در برگه اردر و در لیست داروهای تحویلی از داروخانه درست تحویل گرفته شده به بیماری در اطاق 412 داده شده است و منجر به عوارض جانبی شده است.

  38. مثالی دیگر: • در راوند صبحگاهی ، با توجه به شرایط جدید بیمار تغییر داروهای تجویزی بیمار عنوان گردید ولی شیفت پرستار عوض شده و پرستار بعدی از این تغییرات بی اطلاع بوده که به همان روال قبلی ادامه داده است که به بدحالی بیمار در اثر بی توجهی به تغییر علائم او منجر گردید.

  39. نتیجه : • شناسایی خطاهای مهم • برقراری و مستند سازی فرآیندهای شناسایی و تحلیل و بازخوانی و اصلاح خطاها • شناسایی دلایل بروز خطا در بالاترین سطح • شناسایی دلایل بروز خطا درسطح میانی • شناسایی دلایل بروز خطا درسطح عملیات • تفسیر و بازخوانی خطاها • اتخاذ تصمیمات منتهی به پیشگیری و رفع خطاهای آتی • سنجش و اندازه گیری بکارگیری این تصمیمات و راه حلهای جدید

  40. تا که سلامت مردم را پاس بداریم

More Related