mismunagreiningar og kl n sk uppvinnsla fyrirfer lunga
Download
Skip this Video
Download Presentation
Mismunagreiningar og klínísk uppvinnsla á fyrirferð í lunga

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 31

Mismunagreiningar og klínísk uppvinnsla á fyrirferð í lunga - PowerPoint PPT Presentation


  • 249 Views
  • Uploaded on

Mismunagreiningar og klínísk uppvinnsla á fyrirferð í lunga. Málstofa læknanema 14.október 2010. Signý Ásta Guðmundsdóttir Þóra Soffía Guðmundsdóttir Leiðbeinandi : Hrönn Harðardóttir. Hvenær er grunur um fyrirferð ?. Einkenni sjúklings : Viðvarandi hósti , mæði og brjóstverkur

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Mismunagreiningar og klínísk uppvinnsla á fyrirferð í lunga' - china


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
mismunagreiningar og kl n sk uppvinnsla fyrirfer lunga

Mismunagreiningarogklínískuppvinnslaáfyrirferðílunga

Málstofalæknanema 14.október 2010

Signý Ásta Guðmundsdóttir

ÞóraSoffíaGuðmundsdóttir

Leiðbeinandi: HrönnHarðardóttir

hven r er grunur um fyrirfer
Hvenærergrunur um fyrirferð?

Einkennisjúklings:

  • Viðvarandihósti, mæðiogbrjóstverkur
  • Blóðhósti
  • Almenneinkenni
  • Einkenni um system sjúkdóm
  • Breytingaráfyrrieinkennum

Röntgenrannsóknir:

  • Hnútar
  • Fyrirferðir
  • Íferðirsemhverfaekki
  • Samfallálungnavef
  • Eitlastækkanir

Dæmi:

Lungnabólgasemerfiðlegagenguraðmeðhöndlaeðaíferðirsemekkihverfaættuaðvekjagrun um lungnakrabbamein.

vi mi british thoracic society
Viðmið British Thoracic Society
  • Meðaltímifráfyrstukomutillæknisþartilsjúklingurgreinistmeðlungnakrabbameiner 56 dagar.

Mæltermeð:

  • Sjúklingurfaritilsérfræðingsinnan 7 dagafráfyrstikomu
  • Sjúklingurfáigreininguinnan 2 vikna
markmi uppvinnslu
Markmiðuppvinnslu
  • Greiningfyrirferðareðasjúkdóms
  • Dreifing
  • Starfsgetasjúklings
uppvinnsla sj klinga me fyrirfer
Uppvinnslasjúklingameðfyrirferð
  • Lungnamynd
  • Ítarlegsjúkrasaga
  • Skoðun
  • Blóðrannsókn
  • Blásturspróf
  • CT afbrjóstholiogefrihlutakviðar
  • Berkjuspeglunmeðsýnatökuogræktun
  • Aðrarrannsóknir (PET, MRI, Mantouxpróf)
  • Gigtarpróf
myndranns knir
Myndrannsóknir
  • Einstaklingarmeðfyrirferðílungahafaoftastengineinkenni
  • FlestarfyrirferðirfinnastfyrirtilviljunáRtgpulmeða CT mynd.
  • Oftar peripheral en central
  • Erfittað meta góðkynja vs. illkynjahnúðútfrámynd
  • MRI notaðtilað meta vöxt inn ímediastinum, brjóstveggoghrygg.
slide7
Fyrstaskreferaðskoðagamlarmyndirogbera

samanviðþánýju:

  • Varhnúturinnsjáanleguráfyrrimyndum?
  • Hefurhnúturinnstækkað?
  • Hnútursemerstabíllí >2 ártelstgóðkynjaogþarfnastekkifrekariuppvinnslu
tlit skiptir m li
Útlit skiptir máli
  • Kölkunbendiroftasttilgóðkynjahnúts
  • Efmiðlægt, dreift, laminar eðapoppkorn-líkmynsturkölkunarþáþarfekkiaðfylgjahnútbetureftir.
sj krasaga
Sjúkrasaga
  • Hvaðviljumviðfáframísögunni?
    • Reykingar / pakkaár
    • Fjölskyldusaga um krabbameinogberkla
    • Saga um fyrrikrabbameinogaðrasjúkdóma
    • Óskýrðnýeðabreytteinkenni (viðvarandihósti, þyngdartap, andnauð, brjóstverkur, blóðhósti, beinverkir, hitiogslappleiki)
    • Félagssaga / vinnuumhverfi /ferðalög / búseta
sko un
Skoðun
  • Almennskoðunm.t.t system sjúkdóma
  • Lungnahlustun = öng- ogsoghljóð
  • Bankdeyfur
  • Eitlastækkanir = oftastísupraclavicularfossu
  • Klumbufingur (e. clubbing)
  • Bankeymsliyfirhryggognýrum
  • Paraneoplastískeinkenni
  • Blettiráhúð
a rar ranns knir
Aðrar rannsóknir
  • Blóðprufurgetasagtokkurhvortsjúkdómursésystemískureðakrabbameinséútbreitt
    • LágtHb (anemia)
    • Hækkaðsökk
    • Hækkað ASAT og ALAT
    • Hækkað ALP
    • Hækkað S-Ca2+
    • HækkaðIgGogIgM
  • Berklapróf
  • Ræktun
  • Æxlisvísaríblóði

Illkynjafyrirferðílungaeðakrabbameinsemeraðmetastasaílungu

Illkynjaæxlieðasýkingarástand

Sveppasýking

g kynja vs illkynja
Góðkynja vs. illkynja?
  • Helstuþættirsemviðskoðumeru:
  • Klínískiráhættuþættir
    • Hækkandialdur
    • Reykingar / pakkaár
    • Reykjaenn (aldurviðupphafreykinga)
    • Saga um krabbamein
    • Merki um aðrasjúkdóma
  • Teiknáröntgen- og CT myndum.
    • Broddalögun, ekkikölkun, corona radiata sign.
einkenni illkynja fyrirfer ar lunga
Einkenniillkynjafyrirferðarílunga
  • Oft einkennalaus
  • Einkennisemtengjastæxlinusjálfu
  • Almenneinkenni
  • Eitlastækkanir = erutilstaðarhjá 15-30%
  • Einkennifrámetastöstum
  • Paraneoplastískteinkenni
  • Hypertrophic osteoarthropathy, HOA

50% sjúklingameðlungnakrabbameinkvartaundanbrjóstverkeðamunugeraþað.

r in hn tur
Óráðinhnútur
  • Hnútursemfellurekkiundiröllgóðkynjaeðaillkynjaskilmerki
  • Hvaðgerumvið? 3 leiðiríboði
  • Bíðumogfylgjumstvelmeð
  • Gerumfrekarirannsóknirogpróf
  • Aðgerð
mismunagreiningar
Mismunagreiningar
  • Góðkynja
    • Gróiðeða non-spesifísktgranuloma (25%)
    • Virktgranulomatoussýking (berklareðasveppasýking)
    • Hamartoma
    • Non-spesifískbólgaogfíbrósa
    • Lungna-abscess
    • Gróið pulmonary infarct
    • Æðamissmíð (arteriovenous malformation)
    • Hyatidcysta (sullaveiki)
    • Staðbundinblæðing
    • Hemangioma
    • Meðfæddirgallar (t.dbronchogeniccysta)
illkynja mismunagreiningar
Illkynja mismunagreiningar

Ekkismáfrumukrabbamein (non-small cell)

  • Adenocarcinoma (47%)
    • Bronchioalveolar cell carcinoma (4%)
  • Flöguþekjukrabbamein (22%)
  • Eingangraðurmetastasi (8%)
  • Ódiff non-small cell carcinoma (7%)
    • Stórfrumukrabbamein

Small cell carcinoma (4%)

Önnur:

    • Carcinoid tumor
    • Intrapulmonary lymphoma
    • Adenoid cystic carcinoma
    • Malignant teratoma
xlisv sar bl i
Æxlisvísar í blóði
  • Spennandi möguleikar
    • NSE = smáfrumukrabbamein
    • CEA = adenocarcinoma og stórfrumukrabbamein
    • SCC = flöguþekjukrabbamein
    • CA125 = ekki-smáfrumukrabbamein
    • TPA = ekki-smáfrumukrabbamein
    • CYFRA 21.1 = ekki-smákrabbamein, flöguþekjukrabbamein.
frumu og vefjaranns knir
Frumu- og vefjarannsóknir
  • Hrákasýni/frumurannsókngeturgreintæxlisvöxtílunga (næmi 66%)
  • Forsendagreiningarillkynjaæxliervefjasýni/frumusýni
  • Vefjasýnierutekinmeðnokkrumleiðum
  • Berkjuspeglun (e. Bronchoscopy)
  • CT-stýrðástungagegnumhúð (nálarsýni)
  • Ómstýrðberkjuspeglun
  • Aðgerð
  • Tappaaffleiðruvökva (frumusýni)
s nataka me berkjuspeglun
Sýnataka með berkjuspeglun
  • Góðgreiningarrannsóknhjámiðlægumfyrirferðumstærri en 2 cm (næmi 88%)
  • Oft erusýnitekin um leið
transthoracic needle aspiration biopsy tnab
Transthoracic needle aspiration biopsy (TNAB)
  • Lungnaástungumeðaðstoðtölvusneiðmynda
  • Næmitilgreiningar = 60 -100% en minnaígóðkynjahnútum.
  • Útlægurhnútur
  • Fylgikvillar:
    • Loftbrjóst (13-40% tilvika)
    • Alvarlegarblæðingar
stigunarranns knir
Stigunarrannsóknir
  • Þegar illkynja sjúkdómur hefur verið greindur eða er sterklega grunaður er farið af stað með stigunarrannsóknir samhliða greiningarrannsóknum.

Oft fara þessar rannsóknir saman t.d. við stækkun á hálseitlum getur ástunga á eitil bæði verið til stigunar og greiningar.

stigunaranns kn
Stigunarannsókn
  • Stigunarrannsóknir miða að þekktum dreifingarstöðum lungnakrabbameins
    • Hnitmiðaðri skoðun og sögutaka
    • Blóðprufur
    • CT af thorax
    • Berkjuspeglun
    • CT efri hluta kviðar
    • Beinaskann
    • CT höfuð
  • Út frá þessum rannsóknum er stig sjúkdómsins ákvarðað sem segir til um horfur og hvaða meðferð er ráðlögð

Miðmætiseitlar

Lungu

Lifur

Nýrnahettur

Bein

Heili

tnm stigunarkerfi
TNM stigunarkerfið
  • Byggirástærðæxlis, dreifinguíeitlaogfjarmeinvörp.
  • 7.útgáfa komútíjanúar 2010 – breytirstigunhjá 1 afhverjum 6 sjúklingum.

T = tumor

N = nodes

M = metastasis

slide25
Áhugaverðeinkennilungnakrabbameins

Mikilvægtaðhafaíhugaviðskoðuná

sjúklingummeðfyrirferðílungum

paraneoplastic syndrome hj kenni krabbameina
Paraneoplastic syndrome-Hjákennikrabbameina-
  • 10 -20% einstaklingameðlungnakrabbamein
  • Tengjastekkistaðsetninguæxliseðameinvarpa
  • Hyperkalsemía (flöguþekjukrabbamein)
  • SIADH (small cell carcinoma)
  • Cushing´s(small cell carcinoma)
  • HOA/ clubbing (flöguþekju / adenocarcinoma)
  • Einkennigetakomiðáundangreiningukrabbameinsogsegjaekkerttil um stærðæxlis.
  • Efeinkennikomaafturbendirþaðtilendurkomuæxlis
beinli kvilli hypertrophic osteoarthropathy hoa
Beinliðkvilli Hypertrophic osteoarthropathy (HOA)
  • Systemískursjúkdómuríliðum.
  • Aðallegaíökkla, úlnliðumoghnjám
  • Einkennistafmyndunbeinhimnuogklumbufingur

Einstaklingmeð HOA = grunumalltaflungnakrabbamein

slide28
Klumbufingur

Hlutiafsjúkdómsmynd HOA, eralgengarahjákonum (40%) en körlum (19%)

lambert eaton heilkenni lems
Lambert-Eaton heilkenni (LEMS)
  • Í 3% sjúklingameðsmáfrumukrabbamein
  • Taugaeinkenni
  • Slappleikiíbeinagrindarvöðvum
  • Einkenniverriámorgnana
  • Þessugeturfylgtptosis
horner s syndrome
Horner´s syndrome

Stafarafífarandivextilungnakrabbameinsínálægtaugahnoð (e. stellate ganglion) ogeinkennistafsignuaugnloki, þröngusjáaldriogminnkaðrisvitamyndunöðrumeginíandliti.

tilfelli
Tilfelli
  • 82 árakonameðsögu um langvarandiháþrýsting, gallsteina, gallblöðrutöku, art embólíur. Hefur haft hægðarbreytingarundanfarnamánuði.
  • JákvættMantouxprófárið 1950

Leitará BMT vegnaskyndilegssvæsinsverksíkvið

Myndgreiningsýndi infarct ívinstranýraogfyrirferðapicaltívinstrilunga

Hvaðviljiðþiðgera?