G O S P O D A R K A   O T W A R T A
Download
1 / 81

G O S P O D A R K A O T W A R T A - PowerPoint PPT Presentation


  • 117 Views
  • Uploaded on

G O S P O D A R K A O T W A R T A. 1. WYBRANE FORMY MIĘDZYNARODOWEJ WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ I BILANS PŁATNICZY a) Handel zagraniczny

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'G O S P O D A R K A O T W A R T A' - chico


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

1. WYBRANE FORMY MIĘDZYNARODOWEJ WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ I BILANS PŁATNICZY

a) Handel zagraniczny

2005 r.: eksport na świecie: 9654 mld dol.; w tym Polska 89,4 mld dol. , czyli 0,9% (per capita : Polska 2 342 dol. w porównaniu z np. 26 397 dol. w Irlandii). (Dane GUS).

Polski handel zagraniczny, 1990-2006 (ceny bieżące, w mln dol. USA)

Źródło: Dane GUS.


b) Przepływy kapitału (dane) I BILANS PŁATNICZY

2005 r., INWESTYCJE BEZPOŚREDNIE w Polsce: 9,6 mld dol.; INWESTYCJE PORTFELOWE: 10,6 mld dol. (Dane GUS).


  • c) Bilans I BILANS PŁATNICZY płatniczy

  • BILANS PŁATNICZY stanowi rejestr transakcji kraju z zagra-

  • nicą dokonanych w pewnym okresie.

  • Transakcjom takim zwykle towarzyszy przepływ pieniądza zagra-nicznego.

  • Bilans płatniczy informuje m. in. o eksporcie i imporcie oraz ujaw-nia sposób finansowania ewentualnego deficytu bilansu handlowe-go (Y=C+I+G+NX).


  • BILANS PŁATNICZY składa się z 3 części: I BILANS PŁATNICZY

  • RACHUNKU OBROTÓW BIEŻĄCYCH (ang. current account, CA),

  • RACHUNKU OBROTÓW KAPITAŁOWYCH (ang. capital ac-count, CP),

  • RACHUNKU REZERW OFICJALNYCH (ang. official reserve account, OR).


RACHUNEK OBROTÓW BIEŻĄCYCH ( I BILANS PŁATNICZY CA) bywa uznawany po prostu za rejestr transakcji kupna i sprzedaży dóbr zawartych w danym okresie przez podmioty krajowe i zagraniczne.* Ich wyni-kiem jest popyt netto zagranicy na walutę krajową. (Kto kupuje za granicą, musi zaopatrzyć się w zagraniczny pieniądz!).

---------

* Jest to - uproszczenie (por. slajd 12).


RACHUNEK OBROTÓW KAPITAŁOWYCH ( I BILANS PŁATNICZY CP) rejestruje zmianę KRAJOWEGO ZASOBU NETTO AKTYWÓW ZAGRA-NICZNYCHA. (Krajowe zasoby aktywów zagranicznych minus za-graniczne zasoby aktywów krajowych). Skutkiem tej zmiany jest – znowu – zmiana popytu na pieniądz krajowy.

---------------

A Np. lokaty oszczędnościowe w bankach, papiery wartościowe, fabryki.


RACHUNEK REZERW OFICJALNYCH ( I BILANS PŁATNICZY OR) rejestruje transak-cje banku centralnego na rynku walutowym. Także one mogą skut-kować popytem na pieniądz krajowy, który powstaje np. w wyniku sprzedaży rezerw walutowych banku centralnego.


ZWIĄZKI CZĘŚCI BILANSU PŁATNICZEGO I BILANS PŁATNICZY

Konstrukcja bilansu płatniczego sprawia, że odpływ pieniądza za-granicznego na jednym z rachunków bilansu płatniczego powodu-je równy mu przypływ tego pieniądza na pozostałych rachunkach.

Innymi słowy, jedynym źródłem finansowania odpływu pieniądza zagranicznego na jednym rachunku jest przypływ na innym rachunku.


Np. deficyt bilansu handlowego bywa finansowany zmniejszeniem się zasobu zagranicznych aktywów netto (np. zakup przez zagra-nicę krajowych obligacji) i (lub) zmniejszeniem się krajowych re-zerw walutowych.

Z kolei nadwyżka bilansu handlowego może sfinansować przyrost zasobu zagranicznych aktywów netto (np. kupno zagra-nicznych fabryk) i (lub) zasilić krajowe rezerwy walutowe.


Za: zmniejszeniem się zasobu zagranicznych aktywów netto (np. zakup przez zagra-nicę krajowych obligacji) i (lub) zmniejszeniem się krajowych re-zerw walutowych. D.Miles, A.Scott, Macroeconomics, John Wiley&Sons Ltd., 2005.

Przyjrzyj się sposobowi finansowania deficytu obrotów bieżą-cych w różnych krajach. Pomyśl np. o Stanach Zjednoczonych...


Bilans płatniczy w Polsce w 2001 r. (na dzień 31 grudnia, w mln dolarów)

RODZAJ TRANSAKCJI 2001

A. RACHUNEK BIEŻĄCY -7 166

Saldo płatności towarowych-11 675

Wpływy z eksportu towarówA30 275

Wypłaty za import towarówA41 950

Saldo usług -976

Wpływy 3 988

Wypłaty 4 964

Saldo dochodów -896

Wpływy 2 652

Wypłaty 3 548

Saldo transferów bieżących 1 986

Wpływy 2 644

Wypłaty 658

Saldo niesklasyfikowanych obrotów bieżącychB4 395

B. OBROTY KAPITAŁOWE I FINANSOWE 2 980

Obroty kapitałoweC-1

Obroty finansowe 2 981

Inwestycje bezpośrednie - saldo 6 928

Inwestycje portfelowe - saldo 1 109

Pozostałe inwestycje – saldo-4 715

Pochodne instrumenty finansoweD-341

C. SALDO BŁĘDÓW I OPUSZCZEŃ 3 763

RAZEM A-C -423

D. POZYCJE FINANSUJĄCE 423

Oficjalne aktywa rezerwowe 440

Kredyty z MFW 0

Exceptional financingE-17

A Dane NBP dotyczą płatności rejestrowanych przez banki. Różnią się one od danych GUS, które powstają na podstawie dokumentacji celnej. BW przybliżeniu: saldo skupu i sprzedaży walut w kasach banków (transakcje bez klasyfikacji statystycznej bilansu płatniczego) plus saldo wpłat i podjęć z rachunków bankowych osób fizycznych. C Np. transakcje prawami własności patentów. DTransakcje instrumentami finansowymi, któ-rych cena zależy od cen innych instrumentów, towarów, wartości indeksów rynkowych.E Transakcje sektora rządowego - restrukturyzacja zobowiązań.

Źródło: Dane NBP.


ZADANIE w

Przestudiuj bilans płatniczy Polski w 2001 r. a) Wyjaśnij różnicę sald bilansu handlowego i rachunku bieżącego.


Bilans płatniczy w Polsce w 2001 r. (na dzień 31 grudnia, w mln dolarów)

RODZAJ TRANSAKCJI 2001

A. RACHUNEK BIEŻĄCY -7 166

Saldo płatności towarowych-11 675

Wpływy z eksportu towarówA30 275

Wypłaty za import towarówA41 950

Saldo usług -976

Wpływy 3 988

Wypłaty 4 964

Saldo dochodów -896

Wpływy 2 652

Wypłaty 3 548

Saldo transferów bieżących 1 986

Wpływy 2 644

Wypłaty 658

Saldo niesklasyfikowanych obrotów bieżącychB4 395

B. OBROTY KAPITAŁOWE I FINANSOWE 2 980

Obroty kapitałoweC-1

Obroty finansowe 2 981

Inwestycje bezpośrednie - saldo 6 928

Inwestycje portfelowe - saldo 1 109

Pozostałe inwestycje – saldo-4 715

Pochodne instrumenty finansoweD-341

C. SALDO BŁĘDÓW I OPUSZCZEŃ 3 763

RAZEM A-C -423

D. POZYCJE FINANSUJĄCE 423

Oficjalne aktywa rezerwowe 440

Kredyty z MFW 0

Exceptional financingE-17

A Dane NBP dotyczą płatności rejestrowanych przez banki. Różnią się one od danych GUS, które powstają na podstawie dokumentacji celnej. BW przybliżeniu: saldo skupu i sprzedaży walut w kasach banków (transakcje bez klasyfikacji statystycznej bilansu płatniczego) plus saldo wpłat i podjęć z rachunków bankowych osób fizycznych. C Np. transakcje prawami własności patentów. DTransakcje instrumentami finansowymi, któ-rych cena zależy od cen innych instrumentów, towarów, wartości indeksów rynkowych.E Transakcje sektora rządowego - restrukturyzacja zobowiązań.

Źródło: Dane NBP.


Przestudiuj bilans płatniczy Polski w 2001 r. a) Wyjaśnij różnicę sald bilansu handlowego i rachunku bieżącego.

Salda bilansu handlowego (eksport i import towarów) i rachunku bieżącego wyniosły – odpowiednio – (-11,675) i (-7,166) mln dola-rów. Różnicę tłumaczy m. in. wysokie dodatnie saldo niesklasyfiko-wanych obrotów bieżących 4,395 mln dolarów. Jak się okazuje, deficyt handlowy finansowany był m. in. zasobami obywateli.

b) Jaką rolę w finansowaniu deficytu handlowego odegrały: (i) Bank centralny?


Bilans płatniczy w Polsce w 2001 r. (na dzień 31 grudnia, w mln dolarów)

RODZAJ TRANSAKCJI 2001

A. RACHUNEK BIEŻĄCY -7 166

Saldo płatności towarowych-11 675

Wpływy z eksportu towarówA30 275

Wypłaty za import towarówA41 950

Saldo usług -976

Wpływy 3 988

Wypłaty 4 964

Saldo dochodów -896

Wpływy 2 652

Wypłaty 3 548

Saldo transferów bieżących 1 986

Wpływy 2 644

Wypłaty 658

Saldo niesklasyfikowanych obrotów bieżącychB4 395

B. OBROTY KAPITAŁOWE I FINANSOWE 2 980

Obroty kapitałoweC-1

Obroty finansowe 2 981

Inwestycje bezpośrednie - saldo 6 928

Inwestycje portfelowe - saldo 1 109

Pozostałe inwestycje – saldo-4 715

Pochodne instrumenty finansoweD-341

C. SALDO BŁĘDÓW I OPUSZCZEŃ 3 763

RAZEM A-C -423

D. POZYCJE FINANSUJĄCE 423

Oficjalne aktywa rezerwowe 440

Kredyty z MFW 0

Exceptional financingE-17

A Dane NBP dotyczą płatności rejestrowanych przez banki. Różnią się one od danych GUS, które powstają na podstawie dokumentacji celnej. BW przybliżeniu: saldo skupu i sprzedaży walut w kasach banków (transakcje bez klasyfikacji statystycznej bilansu płatniczego) plus saldo wpłat i podjęć z rachunków bankowych osób fizycznych. C Np. transakcje prawami własności patentów. DTransakcje instrumentami finansowymi, któ-rych cena zależy od cen innych instrumentów, towarów, wartości indeksów rynkowych.E Transakcje sektora rządowego - restrukturyzacja zobowiązań.

Źródło: Dane NBP.


ZADANIE w

Przestudiuj bilans płatniczy Polski w 2001 r. a) Wyjaśnij różnicę sald bilansu handlowego i rachunku bieżącego.

Salda bilansu handlowego (eksport i import towarów) i rachunku bieżącego wyniosły – odpowiednio – (-11,675) i (-7,166) mln dola-rów. Różnicę tłumaczy m. in. wysokie dodatnie saldo niesklasyfiko-wanych obrotów bieżących 4,395 mln dolarów. Jak się okazuje, deficyt handlowy finansowany był m. in. zasobami obywateli.

b) Jaką rolę w finansowaniu deficytu handlowego odegrały: (i) Bank centralny?

Rola banku centralnego była niewielka. Oficjalne aktywa rezer-wowe zmniejszyły się o 440 mln dolarów. Stanowiło to mniej niż 3,8% deficytu handlowego.

(ii) Kapitał zagraniczny?


Bilans płatniczy w Polsce w 2001 r. (na dzień 31 grudnia, w mln dolarów)

RODZAJ TRANSAKCJI 2001

A. RACHUNEK BIEŻĄCY -7 166

Saldo płatności towarowych-11 675

Wpływy z eksportu towarówA30 275

Wypłaty za import towarówA41 950

Saldo usług -976

Wpływy 3 988

Wypłaty 4 964

Saldo dochodów -896

Wpływy 2 652

Wypłaty 3 548

Saldo transferów bieżących 1 986

Wpływy 2 644

Wypłaty 658

Saldo niesklasyfikowanych obrotów bieżącychB4 395

B. OBROTY KAPITAŁOWE I FINANSOWE 2 980

Obroty kapitałoweC-1

Obroty finansowe 2 981

Inwestycje bezpośrednie - saldo 6 928

Inwestycje portfelowe - saldo 1 109

Pozostałe inwestycje – saldo-4 715

Pochodne instrumenty finansoweD-341

C. SALDO BŁĘDÓW I OPUSZCZEŃ 3 763

RAZEM A-C -423

D. POZYCJE FINANSUJĄCE 423

Oficjalne aktywa rezerwowe 440

Kredyty z MFW 0

Exceptional financingE-17

A Dane NBP dotyczą płatności rejestrowanych przez banki. Różnią się one od danych GUS, które powstają na podstawie dokumentacji celnej. BW przybliżeniu: saldo skupu i sprzedaży walut w kasach banków (transakcje bez klasyfikacji statystycznej bilansu płatniczego) plus saldo wpłat i podjęć z rachunków bankowych osób fizycznych. C Np. transakcje prawami własności patentów. DTransakcje instrumentami finansowymi, któ-rych cena zależy od cen innych instrumentów, towarów, wartości indeksów rynkowych.E Transakcje sektora rządowego - restrukturyzacja zobowiązań.

Źródło: Dane NBP.


ZADANIE w

Przestudiuj bilans płatniczy Polski w 2001 r. a) Wyjaśnij różnicę sald bilansu handlowego i rachunku bieżącego.

Salda bilansu handlowego (eksport i import towarów) i rachunku bieżącego wyniosły – odpowiednio – (-11,675) i (-7,166) mln dola-rów. Różnicę tłumaczy m. in. wysokie dodatnie saldo niesklasyfiko-wanych obrotów bieżących 4,395 mln dolarów. Jak się okazuje, deficyt handlowy finansowany był m. in. zasobami obywateli.

b) Jaką rolę w finansowaniu deficytu handlowego odegrały: (i) Bank centralny?

Rola banku centralnego była niewielka. Oficjalne aktywa rezer-wowe zmniejszyły się o 440 mln dolarów. Stanowiło to mniej niż 3,8% deficytu handlowego.

(ii) Kapitał zagraniczny?

Saldo rachunku przepływow kapitałowych wyniosło 2,980 mln do-larów, co stanowi niespełna 25,6% deficytu bilansu handlowego.

(iii) Zasoby obywateli (np. oszczędności walutowe)?


Bilans płatniczy w Polsce w 2001 r. (na dzień 31 grudnia, w mln dolarów)

RODZAJ TRANSAKCJI 2001

A. RACHUNEK BIEŻĄCY -7 166

Saldo płatności towarowych-11 675

Wpływy z eksportu towarówA30 275

Wypłaty za import towarówA41 950

Saldo usług -976

Wpływy 3 988

Wypłaty 4 964

Saldo dochodów -896

Wpływy 2 652

Wypłaty 3 548

Saldo transferów bieżących 1 986

Wpływy 2 644

Wypłaty 658

Saldo niesklasyfikowanych obrotów bieżącychB4 395

B. OBROTY KAPITAŁOWE I FINANSOWE 2 980

Obroty kapitałoweC-1

Obroty finansowe 2 981

Inwestycje bezpośrednie - saldo 6 928

Inwestycje portfelowe - saldo 1 109

Pozostałe inwestycje – saldo-4 715

Pochodne instrumenty finansoweD-341

C. SALDO BŁĘDÓW I OPUSZCZEŃ 3 763

RAZEM A-C -423

D. POZYCJE FINANSUJĄCE 423

Oficjalne aktywa rezerwowe 440

Kredyty z MFW 0

Exceptional financingE-17

A Dane NBP dotyczą płatności rejestrowanych przez banki. Różnią się one od danych GUS, które powstają na podstawie dokumentacji celnej. BW przybliżeniu: saldo skupu i sprzedaży walut w kasach banków (transakcje bez klasyfikacji statystycznej bilansu płatniczego) plus saldo wpłat i podjęć z rachunków bankowych osób fizycznych. C Np. transakcje prawami własności patentów. DTransakcje instrumentami finansowymi, któ-rych cena zależy od cen innych instrumentów, towarów, wartości indeksów rynkowych.E Transakcje sektora rządowego - restrukturyzacja zobowiązań.

Źródło: Dane NBP.


ZADANIE w

Przestudiuj bilans płatniczy Polski w 2001 r. a) Wyjaśnij różnicę sald bilansu handlowego i rachunku bieżącego.

Salda bilansu handlowego (eksport i import towarów) i rachunku bieżącego wyniosły – odpowiednio – (-11,675) i (-7,166) mln dola-rów. Różnicę tłumaczy m. in. wysokie dodatnie saldo niesklasyfiko-wanych obrotów bieżących 4,395 mln dolarów. Jak się okazuje, deficyt handlowy finansowany był m. in. zasobami obywateli.

b) Jaką rolę w finansowaniu deficytu handlowego odegrały: (i) Bank centralny?

Rola banku centralnego była niewielka. Oficjalne aktywa rezer-wowe zmniejszyły się o 440 mln dolarów. Stanowiło to mniej niż 3,8% deficytu handlowego.

(ii)Kapitał zagraniczny?

Saldo rachunku przepływow kapitałowych wyniosło 2,980 mln do-larów, co stanowi niespełna 25,6% deficytu bilansu handlowego.

(iii) Zasoby obywateli (np. oszczędności walutowe)?

Znaczenie zasobów obywateli (np. ich walutowych oszczędności) obrazuje saldo niesklasyfikowanych obrotów bieżących 4,395 mln dolarów (ponad 37,6% deficytu bilansu handlowego). Przecież kry-je się za nim - w przybliżeniu – „saldo skupu i sprzedaży walut w kasach banków (transakcje bez klasyfikacji statystycznej bilansu płatniczego) plus saldo wpłat i podjęć z rachunków bankowych osób fizycznych”.

c) Co powiesz o wysokości salda błędów i opuszczeń? Spróbuj wy-jaśnić jego poziom.


Bilans płatniczy w Polsce w 2001 r. (na dzień 31 grudnia, w mln dolarów)

RODZAJ TRANSAKCJI 2001

A. RACHUNEK BIEŻĄCY -7 166

Saldo płatności towarowych-11 675

Wpływy z eksportu towarówA30 275

Wypłaty za import towarówA41 950

Saldo usług -976

Wpływy 3 988

Wypłaty 4 964

Saldo dochodów -896

Wpływy 2 652

Wypłaty 3 548

Saldo transferów bieżących 1 986

Wpływy 2 644

Wypłaty 658

Saldo niesklasyfikowanych obrotów bieżącychB4 395

B. OBROTY KAPITAŁOWE I FINANSOWE 2 980

Obroty kapitałoweC-1

Obroty finansowe 2 981

Inwestycje bezpośrednie - saldo 6 928

Inwestycje portfelowe - saldo 1 109

Pozostałe inwestycje – saldo-4 715

Pochodne instrumenty finansoweD-341

C. SALDO BŁĘDÓW I OPUSZCZEŃ 3 763

RAZEM A-C -423

D. POZYCJE FINANSUJĄCE 423

Oficjalne aktywa rezerwowe 440

Kredyty z MFW 0

Exceptional financingE-17

A Dane NBP dotyczą płatności rejestrowanych przez banki. Różnią się one od danych GUS, które powstają na podstawie dokumentacji celnej. BW przybliżeniu: saldo skupu i sprzedaży walut w kasach banków (transakcje bez klasyfikacji statystycznej bilansu płatniczego) plus saldo wpłat i podjęć z rachunków bankowych osób fizycznych. C Np. transakcje prawami własności patentów. DTransakcje instrumentami finansowymi, któ-rych cena zależy od cen innych instrumentów, towarów, wartości indeksów rynkowych.E Transakcje sektora rządowego - restrukturyzacja zobowiązań.

Źródło: Dane NBP.


ZADANIE w

Przestudiuj bilans płatniczy Polski w 2001 r. a) Wyjaśnij różnicę sald bilansu handlowego i rachunku bieżącego.

Salda bilansu handlowego (eksport i import towarów) i rachunku bieżącego wyniosły – odpowiednio – (-11,675) i (-7,166) mln dola-rów. Różnicę tłumaczy m. in. wysokie dodatnie saldo niesklasyfiko-wanych obrotów bieżących 4,395 mln dolarów. Jak się okazuje, deficyt handlowy finansowany był m. in. zasobami obywateli.

b) Jaką rolę w finansowaniu deficytu handlowego odegrały: (i) Bank centralny?

Rola banku centralnego była niewielka. Oficjalne aktywa rezer-wowe zmniejszyły się o 440 mln dolarów. Stanowiło to mniej niż 3,8% deficytu handlowego.

(ii)Kapitał zagraniczny?

Saldo rachunku przepływow kapitałowych wyniosło 2,980 mln do-larów, co stanowi niespełna 25,6% deficytu bilansu handlowego.

(iii) Zasoby obywateli (np. oszczędności walutowe)?

Znaczenie zasobów obywateli (np. ich walutowych oszczędności) obrazuje saldo niesklasyfikowanych obrotów bieżących 4,395 mln dolarów (ponad 37,6% deficytu bilansu handlowego). Przecież kry-je się za nim - w przybliżeniu – „saldo skupu i sprzedaży walut w kasach banków (transakcje bez klasyfikacji statystycznej bilansu płatniczego) plus saldo wpłat i podjęć z rachunków bankowych osób fizycznych”.

c) Co powiesz o wysokości salda błędów i opuszczeń? Spróbuj wy-jaśnić jego poziom.

Saldo błędów i opuszczeń było dodatnie i bardzo wysokie. Wyniosło ono 3763 mln dolarów (około 32,2,% deficytu bilansu handlowego). Jego poziom można wyjaśnić np. nierejstrowanym przygranicznym handlem zagranicznym.


„Z danych na temat bilansu państwa wynika, że z Polski wytran-sferowano w ubiegłym roku za granicę blisko 80 mld złotych. Połowę tej kwoty stanowiły legalne transfery dokonywane przez firmy zagraniczne w Polsce w formie np. dywidend dla zagranicz-nych akcjonariuszy.

Drugie tyle (ponad 38 mld zł do listopada ub.r.) prawdo-podobnie wypłynęło z kraju w drodze operacji nielegalnych (nie-legalnie transferowane zyski, ceny transferowe i inne). Kwota ta jest zamieszczona w rubryce "Saldo błędów i opuszczeń" w bilan-sie płatniczym państwa, która obejmuje także tzw. nietypowe transakcje. Zazwyczaj saldo to kształtowało się na poziomie plus/minus kilka miliardów, ale od 2007 roku, w chwili gdy na Zachodzie pojawiły się pierwsze symptomy kryzysu finansowego, skoczyło nagle do 31 mld zł, a rok później do blisko 40 mld zł.

Transfery finansowe na taką skalę są konsekwencją błędnie zrealizowanej transformacji - oddania znacznej części majątku w ręce zagraniczne i prywatyzacji naszej gospodarki na rzecz zagranicznych inwestorów strategicznych - wyjaśnia prof. Jerzy Żyżyński z Uniwersytetu Warszawskiego. Podkreśla, że le-galne transfery wzrosły w ostatnich kilku latach dziesięciokrotnie - z 4 do 44 mld zł rocznie, zaś nielegalne podskoczyły radykalnie w ciągu ostatnich 2 lat.”

(Nasz Dziennik, 4.02.2009 r. )


Tablica wytran-sferowano w ubiegłym roku za granicę blisko 80 mld złotych. Połowę tej kwoty stanowiły legalne transfery dokonywane przez firmy zagraniczne w Polsce w formie np. dywidend dla zagranicz-nych akcjonariuszy.

Dochód narodowy brutto w Polsce (2000-2007; mld zł, ceny bieżące)

a Stanowi saldo wynagrodzeń, dochodów z inwestycji bezpośrednich i portfelowych oraz pozostałych dochodów i odsetek.

Źródło: Rocznik Statystyczny RP 2008, GUS, Warszawa 2008, s. 682.


2. KORZYŚCI Z HANDLU ZAGRANICZNEGO I ICH wytran-sferowano w ubiegłym roku za granicę blisko 80 mld złotych. Połowę tej kwoty stanowiły legalne transfery dokonywane przez firmy zagraniczne w Polsce w formie np. dywidend dla zagranicz-nych akcjonariuszy.

PRZYCZYNY

a) Przewaga ABSOLUTNA produkcyjności i specjalizacja

 PRZEWAGA ABSOLUTNA produkcyjności oznacza, że jeden kraj wytwarza dobro niższym kosztem niż drugi kraj.


b) Przewaga KOMPARATYWNA produkcyjności i specjalizacja wytran-sferowano w ubiegłym roku za granicę blisko 80 mld złotych. Połowę tej kwoty stanowiły legalne transfery dokonywane przez firmy zagraniczne w Polsce w formie np. dywidend dla zagranicz-nych akcjonariuszy.

  • PRZEWAGA KOMPARATYWNA produkcyjności oznacza, że

  • jeden kraj wytwarza dobro niższym KOSZTEM ALTERNA-

  • TYWNYM* niż drugi kraj.

---------------------------------------

* Koszt alternatywny (ang. opportunity cost) to koszt, który ponosimy dla-tego, że robimy to, co robimy, a nie coś innego.


Powiedzmy, że w kraju B 10 pracowników przechodzi z gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona warunki handlu (ang. terms of trade) tych krajów].

Zmiany wielkości produkcji na skutek takiej specjalizacji:

B: +10W; -20R

A: -8W; +24R


  • ZADANIE gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

  • Przez godzinę gracz giełdowy jest w stanie sprzątnąć 1 pokój ich ogromnej willi lub zarobić 1000 gb. Jej mąż sprząta dwa razy wol-niej, a na giełdzie jest w stanie wygrać tylko 100 gb na godzinę. Czy w tym przypadku podział pracy ma sens?

  • Porównaj jej i jego koszt alternatywny sprzątnięcia pokoju.


ZADANIE gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Przez godzinę gracz giełdowy jest w stanie sprzątnąć 1 pokój ich ogromnej willi lub zarobić 1000 gb. Jej mąż sprząta dwa razy wol-niej, a na giełdzie jest w stanie wygrać tylko 100 gb na godzinę. Czy w tym przypadku podział pracy ma sens?

a) Porównaj jej i jego koszt alternatywny sprzątnięcia pokoju.

Jej koszt alternatywny sprzątnięcia pokoju wynosi 1000 gb, a jego tylko 200 gb.

b) Kto i w produkcji czego ma przewagę komparatywną?


ZADANIE gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Przez godzinę gracz giełdowy jest w stanie sprzątnąć 1 pokój ich ogromnej willi lub zarobić 1000 gb. Jej mąż sprząta dwa razy wol-niej, a na giełdzie jest w stanie wygrać tylko 100 gb na godzinę. Czy w tym przypadku podział pracy ma sens?

a) Porównaj jej i jego koszt alternatywny sprzątnięcia pokoju.

Jej koszt alternatywny sprzątnięcia pokoju wynosi 1000 gb, a jego tylko 200 gb.

b) Kto i w produkcji czego ma przewagę komparatywną?

On ma przewagę komparatywną w sprzątaniu.

c) Zaproponuj korzystny dla obu stron podział pracy.


ZADANIE gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Przez godzinę gracz giełdowy jest w stanie sprzątnąć 1 pokój ich ogromnej willi lub zarobić 1000 gb. Jej mąż sprząta dwa razy wol-niej, a na giełdzie jest w stanie wygrać tylko 100 gb na godzinę. Czy w tym przypadku podział pracy ma sens?

a) Porównaj jej i jego koszt alternatywny sprzątnięcia pokoju.

Jej koszt alternatywny sprzątnięcia pokoju wynosi 1000 gb, a jego tylko 200 gb.

b) Kto i w produkcji czego ma przewagę komparatywną?

On ma przewagę komparatywną w sprzątaniu.

c) Zaproponuj korzystny dla obu stron podział pracy.

On powinien więcej sprzątać, ona – dłużej grać na giełdzie.

d) Wyjaśnij, skąd się bierze nadwyżka, która jest warunkiem opła-calności wymiany. (Wskazówka: Ile traci ten, kto wykorzystuje swo-ją przewagę komparatywną? Ile zyskuje jego partner?).


ZADANIE gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Przez godzinę gracz giełdowy jest w stanie sprzątnąć 1 pokój ich ogromnej willi lub zarobić 1000 gb. Jej mąż sprząta dwa razy wol-niej, a na giełdzie jest w stanie wygrać tylko 100 gb na godzinę. Czy w tym przypadku podział pracy ma sens?

a) Porównaj jej i jego koszt alternatywny sprzątnięcia pokoju.

Jej koszt alternatywny sprzątnięcia pokoju wynosi 1000 gb, a jego tylko 200 gb.

b) Kto i w produkcji czego ma przewagę komparatywną?

On ma przewagę komparatywną w sprzątaniu.

c) Zaproponuj korzystny dla obu stron podział pracy.

On powinien więcej sprzątać, ona – dłużej grać na giełdzie.

d) Wyjaśnij, skąd się bierze nadwyżka, która jest warunkiem opła-calności wymiany. (Wskazówka: Ile traci ten, kto wykorzystuje swo-ją przewagę komparatywną? Ile zyskuje jego partner?).

On, sprzątając dodatkowy pokój, traci 200 gb. Dzięki temu ona może wygrać 1000 gb. Nadwyżka do podziału wynosi (1000–200) gb.


c) gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

SPECJALIZACJA I KORZYŚCI SKALI (handel wewnątrzga-

łęziowy).


d) gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

NASILENIE SIĘ KONKURENCJI.


e) gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

WZROST RÓŻNORODNOŚCI TOWARÓW.


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

a) O ochronie miejsc pracy.


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

  • Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

  • a) O ochronie miejsc pracy.

  • Kontrargumenty:

  • Import też tworzy miejsca pracy.

  • Import jest warunkiem eksportu.

  • Ochrona miejsc pracy kosztuje (chodzi m. in. o utracone korzyści nabywców).


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

a) O ochronie miejsc pracy.

b) O taniej pracy za granicą.


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

  • Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

  • a) O ochronie miejsc pracy.

  • b) O taniej pracy za granicą.

  • Kontrargumenty:

  • W kategoriach kosztów jednostkowych kraje rozwinięte i tak są lepsze.

  • A jeśli nawet nie, to rozwiązaniem jest międzynarodowa specjalizacja, a nie protekcjonizm.


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

a) O ochronie miejsc pracy.

b) O taniej pracy za granicą.

c) O „młodych” sektorach gospodarki.


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

  • Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

  • a) O ochronie miejsc pracy.

  • b) O taniej pracy za granicą.

  • c) O „młodych” sektorach gospodarki.

  • Kontrargumenty:

  • Państwo nie jest w stanie ich identyfikować, prywatne banki sa w tym lepsze.

  • Ewentualne subsydiowanie takich dziedzin jest lepszym rozwiązaniem od protekcjonizmu.


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

a) O ochronie miejsc pracy.

b) O taniej pracy za granicą.

c) O „młodych” sektorach gospodarki.

d) O dumpingu.


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

  • Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

  • a) O ochronie miejsc pracy.

  • b) O taniej pracy za granicą.

  • c) O „młodych” sektorach gospodarki.

  • d) O dumpingu.

  • Kontrargumenty:

  • To tylko trudna do udowodnienia hipoteza (alternatywą jest np. hipoteza o różnicowaniu cen).

  • Na rynku światowym nikt nie jest w stanie zdobyć pozycji monopolistycznej.


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

a) O ochronie miejsc pracy.

b) O taniej pracy za granicą.

c) O „młodych” sektorach gospodarki.

d) O dumpingu.

e) O bezpieczeństwie.


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

a) O ochronie miejsc pracy.

b) O taniej pracy za granicą.

c) O „młodych” sektorach gospodarki.

d) O dumpingu.

e) O bezpieczeństwie.

Kontrargumenty:

Pełna samodzielność (np. co się tyczy produkcji sprzętu wojskowego) i tak nie jest możliwa. Należy się raczej spe-cjalizować w ramach sojuszy wojskowych.


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

a) O ochronie miejsc pracy.

b) O taniej pracy za granicą.

c) O „młodych” sektorach gospodarki.

d) O dumpingu.

e) O bezpieczeństwie.

f) O ochronie wsi, rzemiosła, tradycji itp.


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

a) O ochronie miejsc pracy.

b) O taniej pracy za granicą.

c) O „młodych” sektorach gospodarki.

d) O dumpingu.

e) O bezpieczeństwie.

f) O ochronie wsi, rzemiosła, tradycji itp.

Kontrargumenty:

Lepszym rozwiązaniem jest subsydium.


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

a) O ochronie miejsc pracy.

b) O taniej pracy za granicą.

c) O „młodych” sektorach gospodarki.

d) O dumpingu.

e) O bezpieczeństwie.

f) O ochronie wsi, rzemiosła itp.

g) O ochronie kultury narodowej (japońskie kreskowki itd. ).


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

a) O ochronie miejsc pracy.

b) O taniej pracy za granicą.

c) O „młodych” sektorach gospodarki.

d) O dumpingu.

e) O bezpieczeństwie.

f) O ochronie wsi, rzemiosła itp.

g) O ochronie kultury narodowej (japońskie kreskówki itd.).

Kontrargumenty:

Tu chodzi raczej o RENT SEEKING lokalnych twórców, którzy nie wytrzymują konkurencji lepszych od siebie...


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

a) O ochronie miejsc pracy.

b) O taniej pracy za granicą.

c) O „młodych” sektorach gospodarki.

d) O dumpingu.

e) O bezpieczeństwie.

f) O ochronie wsi, rzemiosła itp.

g) O ochronie kultury narodowej.

h) O „strategicznej polityce handlowej”.


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

Argumenty przeciwko wolnemu handlowi:

a) O ochronie miejsc pracy.

b) O taniej pracy za granicą.

c) O „młodych” sektorach gospodarki.

d) O dumpingu.

e) O bezpieczeństwie.

f) O ochronie wsi, rzemiosła itp.

g) O ochronie kultury narodowej.

h) O „strategicznej polityce handlowej” („oni wspierają swoich, więc my też musimy”).

Kontrargumenty:

Zamiast sobie szkodzić nawzajem, trzeba koordynować politykę handlową w skali całego świata!


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

  • Dlaczego, mimo wszystko, stosuje się ograniczenia handlu?

  • Cła są źródłem „łatwych” dochodów państwa.


3. POLITYKA HANDLOWA: SPÓR O PROTEKCJONIZM gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

  • Dlaczego, mimo wszystko, stosuje się ograniczenia handlu?

  • Cła są źródłem „łatwych” dochodów państwa.

  • „Syndrom ROZPROSZONYCH KORZYŚCI I SKONCENT-

  • ROWANYCH STRAT”...


4. KURS WALUTOWY gałęzi rybnej do winnej, a w kraju A 4 pracowników przechodzi z gałęzi winnej do rybnej. Niech cena w handlu zagranicznym wynosi np. 2,4 [R/W] [określa ona

  • BILATERALNY NOMINALNY KURS WALUTOWY

  •  BILATERALNY KURS WALUTOWY jest relacją wymienną

  • pieniądza jednego kraju na pieniądz innego kraju.

  • Zwykle kurs taki zapisuje się BEZPOŚREDNIO jako liczbę jednostek waluty zagranicznej płaconych za jednostkę wa-luty krajowej (np. 0,25 USD/PLN). (Dalej stosuję taki zapis kursu).

  • Jednak niekiedy (np. w Polsce) stosowany jest POŚRED-NI sposób zapisu tego kursu. Informuje on wtedy o liczbie jednos-tek waluty krajowej płaconych za jednostkę waluty zagranicznej (np. 4,00 PLN/USD).


Kurs walutowy ulega DEPRECJACJI (DEWALUACJI), kiedy siły rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

Kurs walutowy ulega APRECJACJI (REWALUACJI), kiedy siły rynkowe powodują jego wzrost (państwo administracyjnie podnosi jego poziom). W efekcie za jednostkę waluty krajowej chętni płacą więcej jednostek waluty obcej (np. 0,3 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

Kurs jeśla jest płynny, na rynku waluto-wym panuje równowaga w punkcie E. Wskaż nowy poziom kursu po każdym z tych niezależnych zdarzeń (wykorzystaj gotowe oznaczenia): a) Zmalał import Hipotecji z Fantazji. b) Wzrósł import Fantazji z Hipotecji. c) Podwoiły się in-westycje bezpośrednie Hipotecji w Fan-tazji. d) Fundusze emerytalne z Hipotecji kupują akcje firm z Fantazji, a banki z Fantazji przestały inwestować w hipote-cjańskie obligacje. e) Załóż, że kurs jest

ε[gb/jl]

D”

D’

S

C

D

B

S’

F

A

E

S’’

G

J

H

I

M[jl]

stały i jeszcze raz wypełnij polecenia a-d. f) O jakim kursie jest mowa w zadaniu?


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

Kurs jeśla jest płynny, na rynku waluto-wym panuje równowaga w punkcie E. Wskaż nowy poziom kursu po każdym z tych niezależnych zdarzeń (wykorzystaj gotowe oznaczenia): a) Zmalał import Hipotecji z Fantazji. b) Wzrósł import Fantazji z Hipotecji. c) Podwoiły się in-westycje bezpośrednie Hipotecji w Fan-tazji. d) Fundusze emerytalne z Hipotecji kupują akcje firm z Fantazji, a banki z Fantazji przestały inwestować w hipote-cjańskie obligacje. e) Załóż, że kurs jest

ε[gb/jl]

D”

D’

S

C

D

B

S’

F

A

E

S’’

G

J

H

I

M[jl]

stały i jeszcze raz wypełnij polecenia a-d. f) O jakim kursie jest mowa w zadaniu?

a) Nowy poziom kursu odpowiada punktowi J.


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

Kurs jeśla jest płynny, na rynku waluto-wym panuje równowaga w punkcie E. Wskaż nowy poziom kursu po każdym z tych niezależnych zdarzeń (wykorzystaj gotowe oznaczenia): a) Zmalał import Hipotecji z Fantazji. b) Wzrósł import Fantazji z Hipotecji. c) Podwoiły się in-westycje bezpośrednie Hipotecji w Fan-tazji. d) Fundusze emerytalne z Hipotecji kupują akcje firm z Fantazji, a banki z Fantazji przestały inwestować w hipote-cjańskie obligacje. e) Załóż, że kurs jest

ε[gb/jl]

D”

D’

S

C

D

B

S’

F

A

E

S’’

G

J

H

I

M[jl]

stały i jeszcze raz wypełnij polecenia a-d. f) O jakim kursie jest mowa w zadaniu?

a) Nowy poziom kursu odpowiada punktowi J.

b)

c) Nowy poziom kursu odpowiada punktowi F.


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

Kurs jeśla jest płynny, na rynku waluto-wym panuje równowaga w punkcie E. Wskaż nowy poziom kursu po każdym z tych niezależnych zdarzeń (wykorzystaj gotowe oznaczenia): a) Zmalał import Hipotecji z Fantazji. b) Wzrósł import Fantazji z Hipotecji. c) Podwoiły się in-westycje bezpośrednie Hipotecji w Fan-tazji. d) Fundusze emerytalne z Hipotecji kupują akcje firm z Fantazji, a banki z Fantazji przestały inwestować w hipote-cjańskie obligacje. e) Załóż, że kurs jest

ε[gb/jl]

D”

D’

S

C

D

B

S’

F

A

E

S’’

G

J

H

I

M[jl]

stały i jeszcze raz wypełnij polecenia a-d. f) O jakim kursie jest mowa w zadaniu?

a) Nowy poziom kursu odpowiada punktowi J.

b)

c) Nowy poziom kursu odpowiada punktowi F.

d)

e) Kurs się nie zmienia.


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

Kurs jeśla jest płynny, na rynku waluto-wym panuje równowaga w punkcie E. Wskaż nowy poziom kursu po każdym z tych niezależnych zdarzeń (wykorzystaj gotowe oznaczenia): a) Zmalał import Hipotecji z Fantazji. b) Wzrósł import Fantazji z Hipotecji. c) Podwoiły się in-westycje bezpośrednie Hipotecji w Fan-tazji. d) Fundusze emerytalne z Hipotecji kupują akcje firm z Fantazji, a banki z Fantazji przestały inwestować w hipote-cjańskie obligacje. e) Załóż, że kurs jest

ε[gb/jl]

D”

D’

S

C

D

B

S’

F

A

E

S’’

G

J

H

I

M[jl]

stały i jeszcze raz wypełnij polecenia a-d. f) O jakim kursie jest mowa w zadaniu?

a) Nowy poziom kursu odpowiada punktowi J.

b)

c) Nowy poziom kursu odpowiada punktowi F.

d)

e) Kurs się nie zmienia.

f)


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

a) Złoty uległ deprecjacji. Kto skorzysta, kto straci? Dlaczego? (i) LOT, który otwiera biuro w Madrycie.


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

a) Złoty uległ deprecjacji. Kto skorzysta, kto straci? Dlaczego? (i) LOT, który otwiera biuro w Madrycie.

LOT straci; przecież złotowe wydatki LOT-u na tę inwestycję bez-pośrednią wzrosną w wyniku deprecjacji złotego.

(ii) Niemiecki fundusz emerytalny, który inwestuje w akcje TP S.A.?


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

a) Złoty uległ deprecjacji. Kto skorzysta, kto straci? Dlaczego? (i) LOT, który otwiera biuro w Madrycie.

LOT straci; przecież złotowe wydatki LOT-u na tę inwestycję bez-pośrednią wzrosną w wyniku deprecjacji złotego.

(ii) Niemiecki fundusz emerytalny, który inwestuje w akcje TP S.A.?

Dzięki deprecjacji złotego niemiecki fundusz emerytalny kupi daną ilość akcji TP SA za mniej euro.

(iii) Firma Nowaka, która sprzedaje miód do Niemiec?


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

a) Złoty uległ deprecjacji. Kto skorzysta, kto straci? Dlaczego? (i) LOT, który otwiera biuro w Madrycie.

LOT straci; przecież złotowe wydatki LOT-u na tę inwestycję bez-pośrednią wzrosną w wyniku deprecjacji złotego.

(ii) Niemiecki fundusz emerytalny, który inwestuje w akcje TP S.A.?

Dzięki deprecjacji złotego niemiecki fundusz emerytalny kupi daną ilość akcji TP SA za mniej euro.

(iii) Firma Nowaka, która sprzedaje miód do Niemiec?

Nowak-producent zyska, ponieważ za daną ilość euro za sprzedany miód dostanie w kraju więcej złotówek.

(iv) Nowak, który chce spędzić wczasy na Rodos?


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

a) Złoty uległ deprecjacji. Kto skorzysta, kto straci? Dlaczego? (i) LOT, który otwiera biuro w Madrycie.

LOT straci; przecież złotowe wydatki LOT-u na tę inwestycję bez-pośrednią wzrosną w wyniku deprecjacji złotego.

(ii) Niemiecki fundusz emerytalny, który inwestuje w akcje TP S.A.?

Dzięki deprecjacji złotego niemiecki fundusz emerytalny kupi daną ilość akcji TP SA za mniej euro.

(iii) Firma Nowaka, która sprzedaje miód do Niemiec?

Nowak-producent zyska, ponieważ za daną ilość euro za sprzedany miód dostanie w kraju więcej złotówek.

(iv) Nowak, który chce spędzić wczasy na Rodos?

Złotowa cena wycieczki, którą planuje Nowak, zwiększy się. No-wak-konsument straci.

b) Jak rewaluacja wpływa na: (i) opłacalność eksportu?


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

a) Złoty uległ deprecjacji. Kto skorzysta, kto straci? Dlaczego? (i) LOT, który otwiera biuro w Madrycie.

LOT straci; przecież złotowe wydatki LOT-u na tę inwestycję bez-pośrednią wzrosną w wyniku deprecjacji złotego.

(ii) Niemiecki fundusz emerytalny, który inwestuje w akcje TP S.A.?

Dzięki deprecjacji złotego niemiecki fundusz emerytalny kupi daną ilość akcji TP SA za mniej euro.

(iii) Firma Nowaka, która sprzedaje miód do Niemiec?

Nowak-producent zyska, ponieważ za daną ilość euro za sprzedany miód dostanie w kraju więcej złotówek.

(iv) Nowak, który chce spędzić wczasy na Rodos?

Złotowa cena wycieczki, którą planuje Nowak, zwiększy się. No-wak-konsument straci.

b) Jak rewaluacja wpływa na: (i) opłacalność eksportu?

Rewaluacja zmniejsza opłacalność eksportu.

(ii) opłacalność importu?


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

a) Złoty uległ deprecjacji. Kto skorzysta, kto straci? Dlaczego? (i) LOT, który otwiera biuro w Madrycie.

LOT straci; przecież złotowe wydatki LOT-u na tę inwestycję bez-pośrednią wzrosną w wyniku deprecjacji złotego.

(ii) Niemiecki fundusz emerytalny, który inwestuje w akcje TP S.A.?

Dzięki deprecjacji złotego niemiecki fundusz emerytalny kupi daną ilość akcji TP SA za mniej euro.

(iii) Firma Nowaka, która sprzedaje miód do Niemiec?

Nowak-producent zyska, ponieważ za daną ilość euro za sprzedany miód dostanie w kraju więcej złotówek.

(iv) Nowak, który chce spędzić wczasy na Rodos?

Złotowa cena wycieczki, którą planuje Nowak, zwiększy się. No-wak-konsument straci.

b) Jak rewaluacja wpływa na: (i) opłacalność eksportu?

Rewaluacja zmniejsza opłacalność eksportu.

(ii) opłacalność importu?

Rewaluacja zwiększa opłacalność importu.

(iii) saldo bilansu handlowego? Dlaczego?


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

a) Złoty uległ deprecjacji. Kto skorzysta, kto straci? Dlaczego? (i) LOT, który otwiera biuro w Madrycie.

LOT straci; przecież złotowe wydatki LOT-u na tę inwestycję bez-pośrednią wzrosną w wyniku deprecjacji złotego.

(ii) Niemiecki fundusz emerytalny, który inwestuje w akcje TP S.A.?

Dzięki deprecjacji złotego niemiecki fundusz emerytalny kupi daną ilość akcji TP SA za mniej euro.

(iii) Firma Nowaka, która sprzedaje miód do Niemiec?

Nowak-producent zyska, ponieważ za daną ilość euro za sprzedany miód dostanie w kraju więcej złotówek.

(iv) Nowak, który chce spędzić wczasy na Rodos?

Złotowa cena wycieczki, którą planuje Nowak, zwiększy się. No-wak-konsument straci.

b) Jak rewaluacja wpływa na: (i) opłacalność eksportu?

Rewaluacja zmniejsza opłacalność eksportu.

(ii) opłacalność importu?

Rewaluacja zwiększa opłacalność importu.

(iii) saldo bilansu handlowego? Dlaczego?

W efekcie rewaluacja pogarsza saldo bilansu handlowego.


b) EFEKTYWNY KURS WALUTOWY rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

Kiedy bilateralny kurs zmienia się różnie w stosunku do kilku walut, EFEKTYWNY kurs walutowy stanowi miarę zmiany siły nabywczej tej waluty w stosunku do nich wszystkich naraz.

 EFEKTYWNY KURS WALUTOWY jest miarą zmiany siły

nabywczej waluty krajowej w stosunku do grupy walut zag-

ranicznzch.

Efektywny kurs walutowy ma zwykle formę złożonego indeksu, który jest średnią ważoną* indeksów prostych, informu-jących o zmianie kursów waluty krajowej w stosunku do walut partnerów handlowych.

--------------

*Wagami są udziały innych krajów w naszym handlu zagranicznym (chodzi o sumę eksportu i importu).


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

Struktura handlu zagranicznego w Hipotecji jest następująca: na Cesarstwo X przypada 20%, na Królestwo Y – 30%, a na Republikę Z - 50% obrotów. W ciągu ubiegłych 2 lat nastąpiły następujące zmiany nominalnego kursu hipotecjańskiegogdyba do walut tych krajów (okresem bazowym jest zawsze koniec poprzedniego roku; w Hipotecji obowiązuje bezpośredni sposób zapisu kursu gdyba):

Cesarstwo X Królestwo Y Republika Z

2004 -4% -8% +10%

2005 +12% -10% -24%

Natomiast ceny we wszystkich tych krajach pozostały stałe. a) Ob-licz zmianę efektywnego kursu gdyba w stosunku do koszyka walut partnerów handlowych Hipotecji , do której doszło w 2005 r.


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

Struktura handlu zagranicznego w Hipotecji jest następująca: na Cesarstwo X przypada 20%, na Królestwo Y – 30%, a na Republikę Z - 50% obrotów. W ciągu ubiegłych 2 lat nastąpiły następujące zmiany nominalnego kursu hipotecjańskiegogdyba do walut tych krajów (okresem bazowym jest zawsze koniec poprzedniego roku; w Hipotecji obowiązuje bezpośredni sposób zapisu kursu gdyba):

Cesarstwo X Królestwo Y Republika Z

2004 -4% -8% +10%

2005 +12% -10% -24%

Natomiast ceny we wszystkich tych krajach pozostały stałe. a) Ob-licz zmianę efektywnego kursu gdyba w stosunku do koszyka walut partnerów handlowych Hipotecji , do której doszło w 2005 r.

W 2005 r. efektywny kurs gdyba wobec koszyka walut partnerów handlowych Hipotecji zmienił się o:

12%•0,2-10%•0,3-24%•0,5=-0,126=-12,6%.

Oznacza to, że w 2005 r. efektywny kurs gdyba zmalał o 12,6%.

b) Jak sądzisz, jak taka zmiana wpłynie na bilans handlowy Hipo-tecji? Odpowiedź uzasadnij.


ZADANIE rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

Struktura handlu zagranicznego w Hipotecji jest następująca: na Cesarstwo X przypada 20%, na Królestwo Y – 30%, a na Republikę Z - 50% obrotów. W ciągu ubiegłych 2 lat nastąpiły następujące zmiany nominalnego kursu hipotecjańskiegogdyba do walut tych krajów (okresem bazowym jest zawsze koniec poprzedniego roku; w Hipotecji obowiązuje bezpośredni sposób zapisu kursu gdyba):

Cesarstwo X Królestwo Y Republika Z

2004 -4% -8% +10%

2005 +12% -10% -24%

Natomiast ceny we wszystkich tych krajach pozostały stałe. a) Ob-licz zmianę efektywnego kursu gdyba w stosunku do koszyka walut partnerów handlowych Hipotecji , do której doszło w 2005 r.

W 2005 r. efektywny kurs gdyba wobec koszyka walut partnerów handlowych Hipotecji zmienił się o:

12%•0,2-10%•0,3-24%•0,5=-0,126=-12,6%.

Oznacza to, że w 2005 r. efektywny kurs gdyba zmalał o 12,6%.

b) Jak sądzisz, jak taka zmiana wpłynie na bilans handlowy Hipo-tecji? Odpowiedź uzasadnij.

Ta efektywna deprecjacja gdyba przyczyni się zapewne do polep-szenia się salda bilansu handlowego w Hipotecji.


c) REALNY KURS WALUTOWY rynkowe powodują jego spadek (państwo administracyjnie obniża jego poziom). Za jednostkę waluty krajowej chętni płacą wtedy mniej jednostek waluty obcej (np. 0,2 USD/PLN), zamiast 0,25 USD/PLN).

Nominalny kurs walutowy jest relacją wymienną pieniądza jednego kraju na pieniądz innego kraju. Natomiast

 REALNY KURS WALUTOWY jest relacją wymienną innych

niż pieniądz towarów z różnych krajów.

Oto formalny związek realnego, εr, i nominalnego, εn, kursu walutowego:

εr = εn∙ Pk/Pz,

gdzie Pz i Pk to – odpowiednio - cena wchodzącej w grę porcji dóbr za granicą i w kraju.


Powiedzmy np., że nominalny kurs złotego wynosi 0,3[dol./zł], Pk = 100 zł, a Pz = 15 dol. Wtedy realny kurs tej porcji dóbr, której dotyczą ceny Pk i Pz, wynosi:

εr=(εn∙Pk)/Pz=(0,3[dol./zł]∙100 zł)/15 dol.=30 dol./15 dol.=2[porcje amerykańskie za porcję polską].

Za te same pieniądze, które wydalibyśmy na koszyk polski, w Stanach możemy kupić 2 takie koszyki dóbr. Towary polskie nie są zatem KONKURENCYJNE CENOWO w porów-naniu z amerykańskimi.


Wzrost realnego kursu oznacza REALNĄ 0,3[dol./zł], PAPRECJACJĘ waluty krajowej. (Międzynarodowa siła nabywcza odnośnej kwoty pie-niądza krajowego się powiększa).

Realna aprecjacja powoduje, że pogarsza się CENOWA KONKU-RENCYJNOŚĆ krajowych towarów na rynkach zagranicznych. (Kupując porcję dóbr w kraju, nabywca traci coraz więcej dóbr zagranicznych).

Spadek realnego kursu oznacza, że doszło do REALNEJ DE-PRECJACJIzłotego. (Nastąpił wzrost międzynarodowej cenowej konkurencyjności polskich towarów).


ZADANIE 0,3[dol./zł], P

W Hipotecji i w Fantazji wytwarza się tylko chleb! W ciągu roku ceny wzrosły tu – odpowiednio – z 1 gb do 6 gb i z 3 jl do 9 jl za bo-chenek. Nominalny kurs walutowy obniżył się w tym czasie z 9 [jl/gb] do 3 [jl/gb]. a) O ile procent zmienił się kurs realny?


ZADANIE 0,3[dol./zł], P

W Hipotecji i w Fantazji wytwarza się tylko chleb! W ciągu roku ceny wzrosły tu – odpowiednio – z 1 gb do 6 gb i z 3 jl do 9 jl za bo-chenek. Nominalny kurs walutowy obniżył się w tym czasie z 9 [jl/gb] do 3 [jl/gb]. a) O ile procent zmienił się kurs realny?

Kurs realny spadł o 33,(3)%. (εr=9[jl/gb]·1gb/3jl=9jl/3jl=3; εr’=3[jl/gb]·6gb/9jl =18jl/9jl=2).

b) Ile bochenków chleba można było dostać w Fantazji za bochenek chleba z Hipotecji na początku stycznia, a ile w końcu grudnia tego roku?


ZADANIE 0,3[dol./zł], P

W Hipotecji i w Fantazji wytwarza się tylko chleb! W ciągu roku ce-ny wzrosły tu – odpowiednio – z 1 gb do 6 gb i z 3 jl do 9 jl za boche-nek. Nominalny kurs walutowy obniżył się w tym czasie z 9 [jl/gb] do 3 [jl/gb]. a) O ile procent zmienił się kurs realny?

Kurs realny spadł o 33,(3)%. (εr=9[jl/gb]·1gb/3jl=9jl/3jl=3; εr’= 3[jl/gb]·6gb/9jl =18jl/9jl=2).

b) Ile bochenków chleba można było dostać w Fantazji za bochenek chleba z Hipotecji na początku stycznia, a ile w końcu grudnia tego roku?

Odpowiednio:3 bochenki (εr=9jl/3jl; na początku roku za cenę bochenka w Hipotecji można kupić trzy bochenki w Fantazji) i 2 bochenki (εr’=18jl/9jl; na końcu roku za cenę bochenka w Hipotecji można kupić dwa bochenki w Fantazji).

c) Jak zmieniła się konkurencyjność towarów z Fantazji w handlu z Hipotecją? Dlaczego (odpowiedz, uzupełniając szablon)? [Konku-rencyjność towarów z Fantazji ...................................., ponieważ naj-pierw za kwotę przeznaczoną na zakup 1 bochenka chleba w Fan-tazji można było mieć ................., a potem ........................ bochenka chleba w Hipotecji.]


ZADANIE 0,3[dol./zł], P

W Hipotecji i w Fantazji wytwarza się tylko chleb! W ciągu roku ceny wzrosły tu – odpowiednio – z 1 gb do 6 gb i z 3 jl do 9 jl za bo-chenek. Nominalny kurs walutowy obniżył się w tym czasie z 9 [jl/gb] do 3 [jl/gb]. a) O ile procent zmienił się kurs realny?

Kurs realny spadł o 33,(3)%. (εr=9[jl/gb]·1gb/3jl=9jl/3jl=3; εr’= 3[jl/gb]·6gb/9jl =18jl/9jl=2).

b) Ile bochenków chleba można było dostać w Fantazji za bochenek chleba z Hipotecji na początku stycznia, a ile w końcu grudnia tego roku?

Odpowiednio: 3 bochenki (εr=9jl/3jl; na początku roku za cenę bo-chenka w Hipotecji można kupić trzy bochenki w Fantazji) i 2 bo-chenki (εr’=18jl/9jl; na końcu roku za cenę bochenka w Hipotecji można kupić dwa bochenki w Fantazji).

c) Jak zmieniła się konkurencyjność towarów z Fantazji w handlu z Hipotecją? Dlaczego (odpowiedz, uzupełniając szablon)? [Konku-rencyjność towarów z Fantazji ...................................., ponieważ najpierw za kwotę przeznaczoną na zakup 1 bochenka chleba w Fantazji można było mieć ................., a potem ........................ bo-chenka chleba w Hipotecji.]

Konkurencyjność towarów z Fantazji..............pogorszyła się.............., ponieważ najpierw za kwotę przeznaczoną na zakup 1 bochenka chleba w Fantazji można było mieć ......... ⅓......, a potem ............ ½ .... bochenka chleba w Hipotecji. (Innymi słowy chleb z Fantazji po-drożał w porównaniu z chlebem w Hipotecji. Przecież najpierw, kup-no bochenka chleba w Fantazji oznaczało rezygnację tylko z ⅓ bo-chenka chleba, który można kupić w Hipotecji, a potem rezygnację aż z ½ takiego bochenka chleba).

d) Czy doszło do realnej aprecjacji, czy realnej deprecjacji gdyba?


ZADANIE 0,3[dol./zł], P

W Hipotecji i w Fantazji wytwarza się tylko chleb! W ciągu roku ce-ny wzrosły tu – odpowiednio – z 1 gb do 6 gb i z 3 jl do 9 jl za bo-chenek. Nominalny kurs walutowy obniżył się w tym czasie z 9 [jl/gb] do 3 [jl/gb]. a) O ile procent zmienił się kurs realny?

Kurs realny spadł o 33,(3)%. (εr=9[jl/gb]·1gb/3jl=9jl/3jl=3; εr’= 3[jl/gb]·6gb/9jl =18jl/9jl=2).

b) Ile bochenków chleba można było dostać w Fantazji za bochenek chleba z Hipotecji na początku I, a ile w końcu XII tego roku?

Odpowiednio: 3 bochenki (εr=9jl/3jl; na początku roku za cenę bo-chenka w Hipotecji można kupić trzy bochenki w Fantazji) i 2 bo-chenki (εr’=18jl/9jl; na końcu roku za cenę bochenka w Hipotecji można kupić dwa bochenki w Fantazji).

c) Jak zmieniła się konkurencyjność towarów z F. w handlu z H.? Dlaczego (odpowiedz, uzupełniając szablon)? [Konkurencyjność towarów z F. ...................................., bo najpierw za kwotę przezna-czoną na zakup 1 bochenka chleba w F. można było mieć ................., a potem ........................ bochenka chleba w H. .]

Konkurencyjność towarów z Fantazji.............. pogorszyła się ............, ponieważ najpierw za kwotę przeznaczoną na zakup 1 bochenka chleba w Fantazji można było mieć ......... ⅓......, a potem ......... ½.. ...... bochenka chleba w Hipotecji. (Innymi słowy chleb z Fantazji po-drożał w porównaniu z chlebem w Hipotecji. Przecież najpierw, kup-no bochenka chleba w Fantazji oznaczało rezygnację tylko z ⅓ bochenka chleba, który można kupić w Hipotecji, a potem rezyg-nację aż z ½ takiego bochenka chleba).

d) Czy doszło do realnej aprecjacji, czy realnej deprecjacji gdyba?

Nastąpiła realna deprecjacja gdyba do jeśla.

(Na skutek zmian nominalnego kursu walutowego i cen w obu krajach odpowiadająca wartości porcji chleba w Hipotecji liczba gdybów najpierw kupowała 3 porcje chleba w Fantazji, a potem już tylko 2 porcje chleba w Fantazji).


ad