Download
1 / 71

تدوین چشم انداز در برنامه ریزی راهبردی دانشگاه - PowerPoint PPT Presentation


  • 162 Views
  • Uploaded on

تدوین چشم انداز در برنامه ریزی راهبردی دانشگاه. دکتر مهرعلی زاده انجمن آموزش عالی ایران و استاد دانشگاه شهید چمران اهواز. سوالات اساسی برنامه ریزی راهبردی. برنامه ريزي راهبردی چيست؟ چالش هاي جديد فرا روي مديريت و برنامه ريزي راهبردی مراکز آموزش عالی کدامند؟

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' تدوین چشم انداز در برنامه ریزی راهبردی دانشگاه' - chadwick-morse


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

تدوین چشم انداز

در برنامه ریزی راهبردی

دانشگاه

دکتر مهرعلی زاده

انجمن آموزش عالی ایران

و استاد دانشگاه شهید چمران اهواز


سوالات اساسی برنامه ریزی راهبردی

  • برنامه ريزي راهبردی چيست؟

  • چالش هاي جديد فراروي مديريت و برنامه ريزي راهبردی مراکز آموزش عالی کدامند؟

  • چرا برنامه ريزي راهبردی ضرورت يافت؟

  • الگوها و مدلهای برنامه ریزی راهبردی چه تحولاتی داشته اند؟

  • مراحل برنامه ریزی راهبردی چگونه دنبال می شود؟

  • چگونه برنامه ريزي راهبردی در دانشگاهها، شرکت ها و سازمانها طراحي، اجرا و ارزيابي می شود؟

  • در تدوین چشم انداز یک دانشگاه چه مسائلی مورد توجه قرار می گیرد؟



نظام های سازنده اجتماع

شواهد تاریخی و عینی حکایت از آن دارد چهار خرده نظام شکل دهنده کلیه مناسبات و روابط اجتماعی و اقتصادی جوامع هستند:

آموزش عالی هم موجد این نظام­هاست و هم متاثر از آنهاست. لذا در دوره معاصر، کنش متقابل این 4 نظام چالش­های مهمی بوجود آورده است. چنین روندی چگونگی، ماهیت، کمیت و کیفیت تعامل و ارتباطات جامعه، دانشگاه و دانشجویان را به طور فزاینده­ای در کشور ایران تحت تاثیر قرار داده است.


پيچيدگي هاي مديريت در آموزش عالي

سناريوهاي

مديران

تحول و

نوآوري

حفظ وضع

موجود

توسعه كليه ابعاد سازمان

اصل مزيت هاي نسبي


هر مدير براي بهبود كيفيت و اجرايي كردن افكار خود به سه مرحله شناخت از سازمان نياز دارد:

  • مرحله شناخت و آگاهي از عوامل سازنده تاثير گذار دروني و بيروني در سازمان

  • مرحله تدوين برنامه ها و راهبردهاي مناسب باري نحوه مقابله با مسائل و مشگلات

  • مرحله عملياتي سازي انديشه و حل مشگلات

  • اين سه مرحله با توجه به اندازه ، پيچيدگي ، اهميت و نقش و كاركردهاي اقتصادي و سياسي و فرهنگي دانشگاه و ساختار آن نبازمند گذراندن دوره زماني خاصي است. به طور متوسط در هر دوره مديران به 2 تا 3 سال زمان نياز دارند.



برنامه ریزی راهبردی در ایراندانشگاهها ، سازمانهای و شرکتهای دولتی کشور با چه مسائل و مشكلاتی روبرو بوده است؟

Where are we going ?

Where are we ?

Where were we ?

Future

Present

Past


Where ایرانwere we ?

مسائل اساسی برنامه ريزي توسعه در كشور ايران

فقدان نظریه و پارادایم توسعه ای کشور

دلايل سياسي: نگاه اقتدار گراي حكومت هاي وقت كشور

دلايل اقتصادي: هزينه هاي زياد طراحي و توسعه و تدوين برنامه ريزي هاي مستقل، فقدان تخصيص امكانات مالي به سازمانها براي انجام برنامه ريزي

فني : نبودن اطلاعات تفصيلي از موسسات و سازمانها يا فقدان بانكهاي اطلاعاتي

نيروي انساني: نبود كارشناسان خبره و متخصص براي هدايت برنامه ريزي هاي مستقل، عدم اعتقاد و آگاهي مديران سازمانها از چگونگي تهيه و طراحي برنامه ريزي هاي توسعه

مديريت: فقدان نگرش كل نگر و جامع در مورد ارتباط بين بخشهاي مختلف کشور و مقطعي و موضعي ديدن سازمان، عدم اعتقاد به برنامه ريزي هاي موسسات خرد و مستقل، عدم وجود حساب پس دهي از مديران در سازمانها

فرهنگي: عدم نهادينه شدن فرهنگ برنامه ريزي راهبردی در کشور، ضعف فرهنگ كار گروهي و مشاركت در ميان مديران و کارکنان به دليل مسائل حاشيه اي


مسائل اساسی برنامه ریزی توسعه در ایران

فقدان پارادایم

توسعه در کشور

فقدان پارادایم

توسعه در کشور

عدم وجود

ساختارهای

مناسب

فقدان بر

برنامه مدون

تعامل با

دنیای

بیرون وداخل

چشم انداز

20 ساله

ساختارهاى

حقوقى و قانونى

صيانت از

سرمايه هاى

انسانى

ساختارهاى

سازمانى

و تشكيلاتى

اجرای

برنامه

تدوین

برنامه

ساختارهاى

نظام

كنترل و

ارزيابى


تكامل بنیادها در گذر تاريخي نظريه هاي مديريت در آموزش عالی

دوران یونان باستان (800 قبل از میلاد تا 100 قبل از میلاد)،

دوره میانه یا قرون وسطی اروپا ( 100 تا 1400) کهدر اين‌ دوره‌ همة‌ جوانب‌ زندگي‌ انسان‌ در قالب‌ مذهب‌ توجيه‌ مي‌ گرديد، شگل گيري بحث استقلال علمي و آزادي انديشه در دانشگاه

دوره روشنگری (1400 تا 1800)، سكولاريزم :انديشه ورزي بر محورعقلانیت , فردگرایی و زمینی ساختن همه امور

دوره انقلاب صنعتی ( 1800 تا 1900) ،

دوره پس از جنگ دوم جهانی (1945 -1970) و

دوره پست مدرن (1879 تاکنون).

در هر دوره زماني سه محور نظام مديريت كيفيت در زمينه ارتباط آموزش عالی و دانش با جامعه ، آموزش و تحقیقات شرایط ویژه ای داشته است.


اصول و بنیادهای آموزش عالی نظريه هاي مديريت در آموزش عالی

  • استقلال در ساختار سازمانی، روش تولید و سازماندهی دانش

  • آزادی عمل و استقلال اعضای هیات علمی و مدرسان

  • آزادی عمل و استقلال دانشجویان



Where are we ? عالي در گذر زمان

به طور کلی روند تحولات آموزش عالی در ایران به شرح زیر است:دوره اول- دوره تاخیر: که حدود 7 قرن به طول انجامید.دوره دوم- دوره تمهید: که 1 قرن به طول انجامید ،از قرن 19م در مدار نوگرائی قرار گرفت.دوره سوم- دوره تکوین:1285-1313ه.شدوره چهارم- دوره تشکیل: 1313-1325ه.شدوره پنجم- دوره تکثیر: 1325-1352ه.شدوره ششم- دوره توسعه ناتمام: 1352-1357ه.شدوره هفتم- دوره تعطیلی دانشگاه: 1357-1361ه.شدوره نهم بعد از انقلاب اسلامی: تغيير گرايش به سمت تمركز گرايي 62 تا 72دوره دهم: دوره باز ساختاري با تغيير گرايش به سمت تمرکززدايي73 تا 84دوره یازدهم: دوره رشد کمي آموزش عالي توام با برگشت به تمرکزگرايي 85 تا 89


وضع موجود عالي در گذر زمانبرنامه ریزی راهبردی دانشگاه هایایران

مديريت فعلی دانشگاه‌های کشور، به ‌طور کلی و از نگاه مديريت نوآوری، به روز نيست. جرگه­سالاری سازمان­نيافته، عدم شفافيت، کندی و بهره‌وریِ کمِ روش‌ها به‌ويژه در بخش‌های پشتيبانی و عدم انسجام آيين‌نامه‌ها از مشخصات کلی وضعيت دانشگاه‌های کشور است. اين مشخصات برای تحرک جامع و مطرح شدن در سطح بين‌المللی، ناكارآمد و مانع دست‌يابي به هدف است.

از ديد مديريتي، مراحل تاريخي رشد دانشگاه­ها براي رسيدن به دانشگاه نوآور، به ترتيب زير تقسيم­بندي مي­شوند:

الف- دانشگاه بسته (سال‌هاي قبل از 1968)

ب- دانشگاه دموکراتيک (1980- 1968 )

پ- دانشگاه بوروکراتيک (1995-1980)

ت- دانشگاه حرفه­اي ( پس از 1995)

ث- دانشگاه نوآور ( پس از 2010)


مهمترین موانع رشد دانشگاه متناسب با جامعه بومی

  • گسست سنت و تجدد.

  • دولتی بودن بیش از اندازه.

  • مشکل جامعه پذیری علم جدید.

  • عدم تناسب با نیازها(علوم انسانی در قبال 2/7علوم دیگر)


چگونه مي توان الگوي جامعي براي مديريت كيفيت در آموزش عالي ارائه داد كه با اهداف آرماني، و ارزش هاي اصيل آن سازگار باشد؟

براي پاسخ به اين سوال با كمك گرفتن از:

چارجوب نظري"كنش ارتباطي

و همچنين الگوهايي نظير:

الگوي استقلال و آزادي علمي دانشگاه،

الگوهاي سياسي و اجتماعي ( الگوي كيفيت دروني، بيروني و سياسي ، الگوي رضايت از دانشگاه و الگوي مشروعيت )، الگوهاي تربيتي، الگوهاي سازماني و مديريتي،

و الگوهاي تجاري برگرفته شده از دنياي صنعت و تجارت

ما به بازنگري الگوهايي كنوني كيفيت در آموزش عالي پرداخته ايم.


الگوي جامع مديريت كيفيت در موسسات آموزش عالي(پيشنهادي)


برنامه ريزي موسسات آموزش عالي(پيشنهادي)

راهبردی

چيست

؟


برنامه ريزي راهبردی چيست؟ موسسات آموزش عالي(پيشنهادي)

  • فرايند تعيين اولويت كارهايي است كه مي خواهيد در آينده انجام دهيد.

  • شما را وا مي دارد دربارة آنچه انجام خواهيد داد و آنچه انجام نخواهيد داد، دست به انتخاب بزنيد.

  • كل سازمان را حول يك برنامة‌ بازي واحد براي اجرا گردهم مي‌آورد.

  • طرحي وسيع در مورد جاهايي كه منابع اختصاص خواهند يافت ارائه مي‌كند.

  • برنامه ريزي استراتژيك فرايندي است كه اكثر شركتهاي موفق و صاحب نام دنيا از آن براي هدايت و پيشبرد برنامه ها و فعاليتهاي خود با افق ديد بلندمدت و درجهت دستيابي به اهداف و تحقق ماموريت سازماني بهره مي گيرند. اين نوع برنامه ريزي كه تاكنون اغلب مورداستفاده سازمانهاي بزرگ واقع شده است، اگر به درستي تدويــن شود، به انتخاب استراتژي هايي منجر مي شود كه درصورت اجراي صحيح و به موقع، تعالي و پيشتازي سازمان را به ارمغان مي آورد.


چرا برنامه ريزي راهبردی؟ موسسات آموزش عالي(پيشنهادي)

  • اگر در برنامه‌ريزي قصور كنيد آنگاه براي شكست برنامه ريزي مي‌كنيد.

  • برنامه‌ريزي استراتژيك، عملكرد را بهبود مي‌بخشد.

  • با تفكر كوتاه مدتِ درونگراي افراطي مقابله مي‌كند.

  • مسائل عمده را در سطح كلان حل و فصل مي كند.

  • مهمترين مسائل را به آگاهي همگان مي‌رساند.

دربارة آينده،پيشگيرانه عمل كنيد.


اهميت برنامه ريزي راهبردی موسسات آموزش عالي(پيشنهادي)

  • ارائه تحليل علمي مناسب از محيط و مسائل و نيازها

  • مشاركت افراد در تعيين اهداف و تحليل درون سازمان

  • توسعه همكاري بين واحدهاي مختلف سازمان

  • ايجاد تناسب بين فعاليت‌هاي سازمان و محيط بيرون

  • مشخص كردن جهت‌گيري‌هاي آينده و هدايت سازمان

  • ارائه مبنائي جامع براي تصميم‌گيري در سازمان

  • ايجادكنترل راهبردي و تفكر راهبردي


ارائه چارچوب و مسير روشني براي هدايت،اجرا، نظارت و مديريت سازمان

ايجاد چشم انداز و هدف مشترك در سازمانو تشريك مساعي ميان اعضاي سازمان. زيرا كه هر كسي مي تواند ديدگاه خود را در مورد اهداف سازمانمطرح نمايد. اين امر منجر به پيوند كاركنان و مديريت مي شود.

بيان روشن اهداف سازمانو تدوين واقع گرايانه اهداف كلي و جزئي

افزايش توان اولويت گذاري و انطباق بهتر منابع با فرصتها

توانائي براي مقابله با خطرات محيط بيروني و فرايندي براي كمك به مديريت بحران

پايه ريزي مبنايي كه بر اساس آن پيشرفت قابل محاسبه بوده

افزايش كارائي و اثربخشي دروني و بيروني سازمان.


؟ هدايت،اجرا

پرسش هاي اساسي

؟

؟

؟

؟

؟

  • كجا هستيم؟ (ارزيابي)

  • كجا بايد باشيم؟(شكاف / موقعيت پاياني در آينده)

  • چگونه اين شكاف را از بين خواهيم برد؟(برنامه ريزي راهبردی)

  • چگونه پيشرفت خود را زير نظر خواهيم گرفت.


مدل ارزيابي سازمان هدايت،اجرا

سيستم برنامه ريزي

راهبردي

ارتباط سيستمها با سطوح سازماني

كلان مديريتي

سيستم مديريت

فرآيند و كيفيت

مياني، عملياتي و اجرايي


پارادایم های برنامه ریزی راهبردی هدايت،اجرا

مطالعات و تحقيقات و سير تاريخي تحول برنامه ريزي راهبردی نشانگر آنست كه دو طرز تفكر وجود داشته است.

  • الف- ديدگاه عقلاني، ثبوتي و كمي

  • ب- ديدگاه سازماني، كيفي و تعاملي


الف- ديدگاه عقلاني، ثبوتي و كمي هدايت،اجرا

در اين رويكرد فر ض عمده آنست كه :

  • با بهره گيري از روش شناسي علمي، منطقي و عقلاني و فني مي توان با پديده هاي سازمانی مقابله نمود.

  • همه مسائل و مشكلات را مي توانيم پيش بيني نماييم .

  • بر اساس معيارهايي توافق شده مي توانيم مسائل و مشكلات را حل نماييم.

  • مسال ارزشي تا حد زيادي در فرايند برنامه ريزي قابل كنترل هستند.

  • برنامه ريزيان و مجريان انگيزه هاي كافي براي به پايان رساندن برنامه را دارند.


ب- ديدگاه سازماني، كيفي و تعاملي هدايت،اجراپارادايم: ساختار انقلابهاي علمي

  • The Structure of Scientific Revolutions (Thomas S. Kuhn)

  • کوهن با علم چه کرد؟ در سالِ ۱۹۶۲ توماس کوهن، فیزیک‌دان و فیلسوفِ مشهورِ علم در کتابِ خود به نامِ ساختارِ انقلاب‌هایِ علمی با ارایهٔ شواهدِ دقیق و مفصل از تاریخِ علم نشان داد که دانشمندان نه می‌توانند از پوزیتیویسم پیروی کنند و نه از ابطال‌گرایی. استدلالِ کوهن از این ادعا آغاز می‌شود که دانشمندان در طولِ تاریخ هرگز پوزیتیویست و یا ابطال‌گرا نبوده‌اند، و سپس به اوجِ خود یعنی این ادعا می‌رسد که این کار اساساً غیرِممکن است. در تمامِ طولِ کتاب، شواهدِ موشکافانهٔ تاریخِ علمی نقشِ اساسی بازی می‌کنند. به‌همین‌دلیل کوهن را پایه‌گذارِ چرخشی در فلسفهٔ علم می‌دانند که بر اساسِ آن توجه از مبانیِ صرفِ منطقی و فلسفیِ علم به واقعیتِ تاریخیِ علم کشیده شد

  • او براي تاريخ علم از واژه انقلاب استفاده مي كند و تاريخ علم را تاريخ انقلاب هاي علمي ميداند و معتقد است كه رشد علم، رشد انباشته اي (نگاه اثبات گرايي) نبوده است بلكه علم داراي رشد و پارادايمي و انقلابي بوده است.پارادايم يعني اينكه فضايي اجتماعي همه نظريه و مسايل اجتماعي را تحت تاثير قرار ميدهد مانند اينكه در سال 2001 ميلادي در همه جهان تئوري گفتگوي تمدن ها حاكم شد .كوهن معتقد است كه براي انقلابات اجتماعي مراحلي وجود دارد  كه براي براي علم نيز ميتوان قايل شد ، تصوير كوهن از شيوه پيشرفت عبارت است از :نگاه انباشته اي (اثبات گرايي) اين است كه علم به صورت مجموعه تكامل يافته در يك مسير و داراي انباشت ميشود كوهن معتقد است كه علم حاصل انباشت متفكران نيست بلكه انقلاب هاي علمي مي باشد.

  • از نظر کوهن نظریه ها نمی توانند پایدار باشند و ضمنا معرف حقیقت نیستند.


ب- ديدگاه سازماني، كيفي و تعاملي هدايت،اجرا

  • رويكرد تدريجي و تعاملي با نگرشي ديگر معتقد است كه، در تحليل مسائل سازمانی همواره جايگاه كنش متقابل نظامهاي سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي را بايد مورد نظر قرار داد.

  • براي تحقق برنامه ريزي نسبتاً مناسب و قابل پذيرش نياز است از رهيافتها ي تدريجي و مذاكرات دسته جمعي بهره برداري شود.

  • برنامه ريزي راهبردی فرايندي ارتباطي است كه هدف آن بهبود و ايجاد تغيير و نوآوري است.

  • چنين تغيير و بهبودي مستلزم اصلاحات ادراكي بر اساس تغييرات در چهارچوب هاي موجود است.

  • براي اطمينان از ضمانت اجرايي برنامه ريزي بايد افراد درآن درگير شوند

  • برنامه ريزي راهبردی بايد به عنوان يك فرايند پيچيده اجتماعي نگريسته شود كه هدف آن پيشرفت، سازماندهي و نظارت بر تغييراتي است كه در نظام هاي ارزشي، عقايد و رفتارها تبلور مي گردد.


دل هدايت،اجراايل اساسي گرايش به برنامه ريزي راهبردی

جهانی شدن و

TQM

گرایش به کیفیت

به جای کمیت

  • اصلاحات رقابت محور

  • (گرايش به عدم تمرکز،

  • نیازهای محلی و بومی

  • مهارت های کارآفرینی)

  • اصلاحات مالی محور

  • (بازنگری در شیوه های

  • اداره سازمانهای دولتی و خصوصی)

  • اصلاحات عدالت محور

  • (کیفیت خدمات و کیفیت زندگی )

  • ديدگاه عقلاني،

  • ثبوتي، كمي و مدرنیته

  • در مقابل

  • ديدگاه سازماني،

  • كيفي ، تعاملي و

  • پست مدرنیته


15 روش برنامه ريزي ياد شده در 3 پارادايم ، قابل تفكيك و دسته بندي مي باشند :

1- پارادايم Prescriptive-تجويزي ( پيش تدبيري ) شامل مكاتب :

2- پارادايم -Descriptiveتوصيفي شامل مكاتب :

3- پارادايم تلفيقي شامل مكتب :

  • طراحي

  • برنامه ريزي

  • موقعيت يابي

  • كارآفريني

  • شناختي ( ادراكي)

  • يادگيري

  • قدرت گرايي

  • فرهنگي

  • محيط گرايي

  • پيكربندي ( جمع بندي مكاتب فوق)


مقايسه ويژگي هاي پارادايم تجويزي ( پيش تدبيري ) و پارادايم توصيفي ( تجربي – انطباقي)


الگوهاي ( پيش تدبيري ) و پارادايم توصيفي ( تجربي – انطباقي) برنامه ريزي

استراتژيك


مدل فرد ديويد،1997 ( پيش تدبيري ) و پارادايم توصيفي ( تجربي – انطباقي)

دگرگوني در هر يك از مؤلفه هاي مدل، لازمه تغييردر يكي يا سايرمؤلفه هاي مدل است، فرآيند برنامه‌ريزي استراتژيك را پويا و مستمر معرفي مي كند


عوامل بيروني ( پيش تدبيري ) و پارادايم توصيفي ( تجربي – انطباقي)

(فرصت و تهديد)

تنظيم ماتريس

عوامل بيروني

ارزشها

تنظيم ماتريس تحليل عوامل بيروني ودروني

چشم انداز

اهداف

استذراتژي

عوامل دروني

(قوت وضعف)

تنظيم ماتريس

عوامل دروني

ماموريت

تنظيم جدول

SWOT

تنظيم ماتريسQSPM

تنظيم ماتريس

SPACE

کنکاش مفهومي

جمع آوري اطلاعات و استخراج مدلهاي ذهني مديران

کنکاش محيطي

طراحي و تدوين استراتژي

فرآيند تدوين استراتژي

اجراي استراتژي

ارزيابي استراتژي

مدل جامع برنامه ريزي راهبردی، مدل يزدان پناه،2006


مدل مزیت رقابتی پورتر در دانشگاه ( پيش تدبيري ) و پارادايم توصيفي ( تجربي – انطباقي)


بیانیه ماموریت ( پيش تدبيري ) و پارادايم توصيفي ( تجربي – انطباقي)

چشم انداز

در برنامه ريزي

راهبردی


? ( پيش تدبيري ) و پارادايم توصيفي ( تجربي – انطباقي)پرسش 2

به نظر شما در تدوین چشم انداز برای دانشگاه چه ویژگی های باید مورد توجه قرار گیرد؟


? ( پيش تدبيري ) و پارادايم توصيفي ( تجربي – انطباقي)پرسش 3

بر اساس ویژگی های بیان شده، چشم اندازی برای دانشگاه فردوسی مشهد بنویسید ؟


سيستم الف ( پيش تدبيري ) و پارادايم توصيفي ( تجربي – انطباقي)

سيستم ب

سيستم ج

نيازسنجي

ارزشيابي

تعامل

اجراي برنامه

برنامه ريزي

پیوستگی اجزا


Values
ارزش ( پيش تدبيري ) و پارادايم توصيفي ( تجربي – انطباقي)(Values )چيست ؟

  • ارزش ها و باورهاي يك سازمان همان چيزهايي هستند كه كاركنان به آنها ارج مي نهند و برايشان اهميت قائلند.

  • ارزش هاي سازماني تعيين مي نمايند كه كجا، وقت و انرژي و پول خود را صرف كنيد.

  • ارزش هاي سازماني شما چه بدانيد و چه ندانيد برانتخاب هاي روزانه شما تاثير مي گذارد. آنها عميقا در چشم انداز و تصويرتان از آينده مطلوب سازمان جاري هستند.

  • ارزش ها در يك سازمان به مثابه يك ذره بين عمل مي كند. تمام منابع انساني، منابع اطلاعاتي و منابع سازماني را در يك نقطه متمركز مي كند تا سينرژي ايجاد شود.


Mission
ماموریت یا ( پيش تدبيري ) و پارادايم توصيفي ( تجربي – انطباقي)رسالت(Mission )چيست ؟

فلسفه وجودي سازمان ( چرائي ) را رسالت سازمان مي نامند هر سازمان در پاسخ به يك سرينياز ايجاد ميشود و هدف آن رفع آن نياز مي باشد بنابراين قبل از هر اقدام بايد مشخص شود كه چه نيازهائي منجر به تشكيل سازمان گرديده است ؟!!!


Vision
چشم انداز ( پيش تدبيري ) و پارادايم توصيفي ( تجربي – انطباقي)(Vision)چيست ؟

  • چشم انداز تعيين مي كند كه شما در زمينه فعاليت خود مي خواهيد به كجا برسيد.

  • شما نمي توانيد آينده را ببنيد اما مي توانيد شرح دهيد كه آن را چگونه مي خواهيد.

  • شما با استفاده از چشم انداز مي توانيد افق هاي آينده كاري خود را ببنيد.

  • چشم اندازي كه شما از آينده داريد، روش و عملكرد امروز شما را شكل مي دهد و به همين ترتيب امروز شما است كه آينده تان را مي سازد.


ارزش هاي محوري: ( پيش تدبيري ) و پارادايم توصيفي ( تجربي – انطباقي)سفر اول به درون

ماموريت سازماني: سفر دوم، از درون به برون

چشم انداز سازماني؟ سفرسوم، سفر به آينده


" ماموريت" شما مبدا حركت و "چشم انداز" مقصد شماست.

چشم انداز تعيين مي كند كه شما در زمينه فعاليت خود مي خواهيد به كجا برسيد.

شما نمي توانيد آينده را ببنيد اما مي توانيد شرح دهيد كه آن را چگونه مي خواهيد.

شما با استفاده از چشم انداز مي توانيد افق هاي آينده كاري خود را ببنيد.

چشم اندازي كه شما از آينده داريد، روش و عملكرد امروز شما را شكل مي دهد و به همين ترتيب امروز شما است كه آينده تان را مي سازد.


تحليل آماري و اطلاعات انداز" مقصد شماست.

به كدام نياز بايد پاسخ داد ؟

خواسته

هاي

كاذب

نيازهاي

احساس شده

خواسته هاي

منطقي


در صد پوشش موسسه انداز" مقصد شماست.

100%

0%

به چه نيازي چقدر بايد پاسخ داد؟

نيازهاي جامعه

نيازهاي تامين كنندگان

منابع مالي

نيازهاي دانشجویان و صنعت

و بازار کار

نيازهاي اعضای هیات علمی

و کارکنان


مشتريان سازمان چه كساني هستند ؟ انداز" مقصد شماست.

مشتري يا ذينفع، افراد يا سازمانهائي هستند كه از فرآورده ها يا خدمات آن بهره مند ميشوند


ذینفعان یا ذی مدخلان انداز" مقصد شماست.

  • ذینفع کیست ؟

    • ذینفع هر فرد یا نهادی که :

      • از سازمان انتظار و توقع دارد و سازمان برای پاسخگوئی به نیازهای آنها بوجود آمده است

      • تحت تاثیر برنامه های سازمان قرار میگیرد

    • اثر می تواند مثبت یا منفی باشد

    • شدت اثر میتواند کم یازیادباشد


انداز" مقصد شماست.مشتريان چه انتظاري از سازمان داشته و چه نيازهاي دارند؟ راههاي بررسي آن كدامند ؟

  • مطالعات و تحقيقات و بررسيها

  • سري مصاحبه ها و روش بحث گروهي متمركز

  • حضور نمايندگان گروهها در تيم برنامه ريزي

  • تركيب سه حالت فوق اين روش بيشتر توصيه ميگردد .



چشم انداز دانشگاه تربیت مدرس و ارزش)

  • دانشگاه تربیت مدرس دانشگاهی پیشرو در آموزش، تولید و ترویج علم نافع، گسترش مرزهای دانش و فناوری در مقیاس جهانی با مرجعیت علمی و هویت اسلامی و انقلابی در کشور، و در تعاملی پویا و سازنده با مراکز علمی و فرهنگی ملی و فراملی است.

    مولفه های مأموریت دانشگاه

  • خدمت گیرندگان (مخاطبین):جامعه علمی و متقاضیان آموزش عالی و صنعت و حوزه های فرهنگی و اجتماعی جامعه

  • خدمات:  آموزش، پژوهش، فناوری و مشاوره علمی

  • حوزه جغرافیایی: ملی، منطقه ای و بین‌المللی

  • تعالی و بالندگی:  ایجاد فضای رقابتی علمی و ارتقای جایگاه دانشگاه در كشور و جهان

  • فلسفه وجودی:   تربیت اعضاء هیات علمی،ارائه آموزش تحصیلات تكمیلی و تولید علم و پاسخگویی به نیازهای علمی جامعه

  • وی‍ژگیهای متمایز: منحصر به تحصیلات تكمیلی

  • توجه به انتظارات جامعه: توجه به معیارهای اخلاقی ، اجتماعی و اقتصادی

  • نیروی انسانی:  توجه به نیروی انسانی دانشگاه به عنوان یك سرمایه اصلی و تامین منافع مادی و معنوی نیروی انسانی

  • فناوری:بهره‌گیری از فناوریهای نوین در انجام وظایف


سند نوآوری دانشگاه صنعتی اميرکبير

  • چشم انداز:دانشگاه صنعتي اميرکبير در يک حرکت مصمم، در راستاي تحقق اهداف سند چشم‌انداز توسعه جمهوري اسلامي ايران و چشم‌انداز خود در افق 1404، خلاقيت و نوآوري را به‌عنوان موتور محرک اصلی فعاليت خود می‌داند و با به‌کارگيري روش­هاي مناسب، نوآوري را در امور پژوهشي، آموزشي، پشتيباني و فرهنگي نهادينه می‌کند.

    مأموريت

  • الف- زمينه­سازی، تدوين و نهادينه­سازی چرخه تبديل ايده به محصول

  • ب- ارائه و اشاعه خدمات علمي و اجتماعي نوآور به جامعه دانشگاهی، ايراني و جهاني با همکاری نهادهای ملی و بين‌المللی

  • مأموريت اول با توجه به بيان همکاران درباره نياز به ايجاد فضای لازم برای حرکت‌های نوآورانه در دانشگاه درنظرگرفته شده­است. مأموريت دوم هدف اصلی برای دست‌يابی به دانشگاه نوآور است.

    اصول و ارزش­ها

  • دانشگاه در راه ايجاد و حفظ محيطي نوآور و خلاق به اصول و روش­هاي زير پاي­بند است:

  • الف- دانشگاه اخلاق حرفه­اي و علمي را براي فضاي جامعة اسلامي تدوين كرده وترويج و توسعه داده‌ است و در کليه فعاليت‌هاي خود رعايت مي­کند.

  • ب- دانشگاه از مالكيت فكري و سرماية هوشي صيانت می‌نمايد.

  • پ- دانشگاه به ايجاد، حفظ و توسعه محيط فرهنگي نوآور و خلاق اعتقاد دارد.

  • ت- دانشگاه به سلامت، ايمنی و محيط زيست احترام مي­گذارد و براي توسعة پايدار مي­کوشد.

  • ث- دانشگاه براي رفع نيازها و پيشرفت در جهت تعالي جامعه جهاني تلاش مي‌كند.

  • ج- دانشگاه در ايجاد نوآوری در جامعه حضور داشته و نقش فعال ايفا مي­نمايد.


بیانیه ماموریت موسسه علمی فرهنگی نوید صالحین

  •   ماموریت ما تعلیم و تربیت برای حرکت به سوی زندگی متعالی است. می خواهیم کسانی که  به  ما  اعتماد   می کنند بتوانند در ایجاد ارتباط با خود – دیگران – جهان هستی و خدا به توانمندی های موثری دست یابند.

  •  در تحقق این ماموریت به ارزشها و اصول زیر معتقدیم:

  • Ã تمرکز به تعلیم و تربیت انسان هایی خدا باور، اخلاق مدار، خلاق، اندیشمند و نقاد است که مسولیت پذیری رواداری  ، قانون گرایی و نوع دوستی و نظم و تعادل از ویژگی های برجسته آنان باشد.

  • Ã یادگیری مستمر و لذت مند ، پژوهنده بودن ، روحیه کار تیمی، کار آمدی، و اثربخشی فراگیران از ویژگی هایی است  که در تعلیم و تربیت خود همواره مد نظر قرار می دهیم.

  • Ã اساسی ترین کار در تحقق این خواسته ها را در تعلیم و تربیتی می دانیم که با کیفیت برتر و بهره گیری از فناوری ها  و دستاوردهای نوین در محیطی امن ارائه شود.

  • Ã سعی می کنیم به تفاوت های فردی یادگیرندگان توجه داشته باشیم وآنان را در مسیر استعدادهایشان هدایت کنیم.

  • Ãما معتقدیم که ماموریت مان محقق نمی شود مگر اینکه سازمانمان در مسیر رشد و خود کفایی گام بردارد و این نیازمند سازمان و کارکنانی یادگیرنده، پویا و روز آمد همراه با روحیه کارتیمی است، سازمانی پیشرو که خود را آماده ورود به جامعه  دانش محور کند و از صالحین آگاه باشند.

  • Ã بیانیه چشم انداز:

  • « تربیت برای آینده؛ فرزندان را برای زمان خودشان تربیت کنیم »


تدوين اركان جهت ساز نوید صالحین(ماموريت)

  • ماموريت، بيانگر علت وجودي مرکز است و جايگاه مرکز را از اين جهت كه به چه كاري اشتغال براي تعريف ماموريت موسسه آموزش عالی معمولا به پنج سئوال زیر پاسخ داده می شود:

  • چه چيزي؟(كالا و خدماتي كه سازمان ارائه مي دهد و در واقع چه نيازي از جامعه را با تامين اين محصولات برآورده مي سازد.)

  • چه كسي؟(مشتريان چه كساني هستند؟)

  • كجا؟(حيطه رقابت موسسه كجاست؟ چه در وروديها و چه در خروجيها)

  • چرا؟(هدف بهينه سازمان چيست؟)

  • چگونه؟(ويژگيهاي منحصر به فرد و مزيت هاي رقابتي سازمان در رسيدن به اين هدفها چيست؟)

  • كانون توجهنيز بايد در بيانيه شفاف گردد.كانون توجه از سه جز تشكيل گرديده, تكنولوژي, منابع انساني و نماي سازماني . كه بسته به نوع سازمان و توانمندي كه سازمان در هر يك از سه جز دارد, به يكي از آنها مي توان اشاره نمود.


چشم انداز نوید صالحین

  • چشم انداز، ايده آل و يا وضعيت مطلوب؛ مجموعه اهداف درازمدتي است كه دستيابي به آنها در آينده اي نزديك غيرمحتمل مي باشد ولي امكان حركت به سوي آن براي مرکز ميسر است . اين اهداف مانند چراغ روشني در فاصله اي دور راهنماي سمت و جهت حركت دانشگاه مي باشد. چشم انداز مي تواند در موضوعات مربوط به : درون مرکز، موقعيت مرکز در بيرون تنظيم شود.

  • در زمان تبيين چشم انداز بايد توجه شود تا به سه پرسش زير پاسخ داده شود:

  • 1-چه كسي هستيم ؟ 2-چه مي كنيم؟ 3-به كجا مي رويم؟


تدوين اركان جهت ساز نوید صالحین(چشم انداز)

يك بيانيه چشم انداز بايد هفت ويژگي داشته باشد :

  • واقع گرايانه و امكان پذير باشد.

  • واضح و قابل فهم باشد.

  • پسنديده و مطلوب باشد.

  • بلند پروازانه باشد.

  • تغيير شرايط آينده را حتي‌الامكان پاسخگويي كند.

  • برانگيزاننده و بسيج كننده باشد.

  • هدايت كننده و جهت دهنده باشد.

چشم انداز زائيده ذهن

و

خلاقيت مديران هست

چشم انداز سازماني؟ سفرسوم، سفر به آينده


نوید صالحیناجزاء اصلي برنامة‌ راهبردی/ تا مرحلة اقدام

برنامة استراتژيك

برنامه‌هاي كار

ما چرا هستيم

مأموريت

ارزشيابيِ پيشرفت

مي‌خواهيم چه باشيم

چشم انداز

مقاصد

براي موفق بودن بايد به چه دست يابيم

نتايج(نه فعاليت‌هاي) مشخص كه بر حسب معيارهاي قابل انرازه‌گيري بيان مي‌شوند.

اهداف عيني

O1

O2

ابتكار عملها

كارهاي برنامه‌ريزي شده براي رسيدن به اهداف عيني

AI3

AI2

AI1

نشانگرها و سنجه‌هاي موفقيت

سنجه ها

M1

M2

M3

سطح مطلوب عملكرد و محورهاي زماني

اهدافِ مشخص

T1

T1

T1


مثالي از ارتباط هدف، استراتژي و س نوید صالحینياست هاي اجرايي در يك دانشگاه فرضي


? نوید صالحینپرسش 4

بر اساس ویژگی های بیان شده، چشم انداز تدوین شده برای دانشگاه فردوسی مشهد را بازنگری نمایید ؟


تدوین چشم انداز موجب شکل گیری تفکر استراتژیک در دانشگاه می گردد.

ثروت براي دانشگاه

فرمان اول: پيش از اطلاع‌گيري به دنبال يادگيري

از محيط كسب و كار باشيد

فرمان دوم: پيش از پاسخ به نيازهاي كشف شده

به دنبال كشف نيازهاي بي‌پاسخ بازار باشيد

فرمان سوم:براي رسيدن به هدف پيش از سرعت

به فكر راههاي ميانبر باشيد

تمايز از رقبا

مزيت رقابتي

ارزش براي مشتري


با تشکر از حضور سبز شما تفکر استراتژیک در دانشگاه می گردد.


پروفسور یداله مهر علی زاده تفکر استراتژیک در دانشگاه می گردد. / استاد دانشگاه شهید چمران اهواز

مدیر عامل شرکت دانش بنیان شبکه گستران جندی شاپور

رئیس انجمن آموزش عالی ایران


ad