drugverslaafde ouders met jonge kinderen mogelijke gevolgen voor de psycho sociale ontwikkeling n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Drugverslaafde ouders met jonge kinderen: mogelijke gevolgen voor de psycho-sociale ontwikkeling PowerPoint Presentation
Download Presentation
Drugverslaafde ouders met jonge kinderen: mogelijke gevolgen voor de psycho-sociale ontwikkeling

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 29

Drugverslaafde ouders met jonge kinderen: mogelijke gevolgen voor de psycho-sociale ontwikkeling - PowerPoint PPT Presentation


  • 205 Views
  • Uploaded on

Drugverslaafde ouders met jonge kinderen: mogelijke gevolgen voor de psycho-sociale ontwikkeling. Wouter Vanderplasschen Vakgroep Orthopedagogiek Universiteit Gent. Overzicht. ‘Crack babies’ en ‘crack kids’ Risico’s verbonden aan druggebruik van de ouders risicofactoren in de omgeving

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Drugverslaafde ouders met jonge kinderen: mogelijke gevolgen voor de psycho-sociale ontwikkeling' - carter-vaughn


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
drugverslaafde ouders met jonge kinderen mogelijke gevolgen voor de psycho sociale ontwikkeling

Drugverslaafde ouders met jonge kinderen: mogelijke gevolgen voor de psycho-sociale ontwikkeling

Wouter Vanderplasschen

Vakgroep Orthopedagogiek

Universiteit Gent

overzicht
Overzicht
  • ‘Crack babies’ en ‘crack kids’
  • Risico’s verbonden aan druggebruik van de ouders
    • risicofactoren in de omgeving
    • beschermende factoren
    • mogelijke gevolgen voor de psycho-sociale ontwikkeling
    • naar een realistisch beeld
crack babies and kids 1
‘Crack babies and kids’ (1)
  • Crack : goedkoop, rookbaar cocaïne-derivaat
  • Vooral veel vrouwen + laagste sociale klassen
  • Gebruik tijdens zwangerschap -> verschillende risico’s oa. pervasieve hersenbeschadiging
  • Voor vele kinderen dreigt plaatsing
crack babies and kids 2
‘Crack babies and kids’ (2)
  • Enige nuancering vereist:
    • extreem problematische opvoedingssituatie
    • crack : marginale drug in België
    • deterministisch + negatief beeld
    • bepaalde kinderen ontwikkelen zich vrij normaal en zonder problemen
inleiding
Inleiding
  • “Forgotten children”
  • Meer aandacht: opvoedings- en ontwikkelingsproblemen voorkomen + beperken + nieuwe generatie verslaafden vermijden
  • Verschillende diensten: kind, ouder, verslaafd
  • samenhangende problematiek
  • Afkerig tov hulp: hoederecht
  • vooral verslaafde moeders: vaderfiguur ontbreekt dikwijls
omvang problematiek
Omvang problematiek
  • 18 tot 75% heeft kinderen + stijgt
  • 1/10 pasgeborenen in de VS
  • In Nederland: 5000; 25 à 40% kinderen
  • Weinig cijfergegevens over België
    • 1000/jaar
    • 1/4 tot 1/3 heeft kinderen
drugverslaafde ouders
Drugverslaafde ouders
  • Ouderschap problematisch: responsiviteit en grenzen stellen
  • belangrijke mijlpaal
  • zwangerschap:
    • onverwacht
    • latente kinderwens: verandering
    • minder gebruiken of stoppen
    • confrontatie met realiteit: herval !
ouderschap
Ouderschap
  • Afhankelijkheid: verwerven en gebruiken drugs
    • zorg en opvoeding secundair
    • onder invloed, wisselend gemoed, chaotische levensstijl: beperkte emotionele betrokkenheid, toegankelijkheid en aandacht
    • gevaarlijk situaties: spel, voeding, hygiëne
  • 1/3 emotionele verwaarlozing + 10% fysieke mishandeling
  • plaatsing!
drugverslaafde ouders1
Drugverslaafde ouders
  • Familiale achtergrond (verslaving, ruzies, verwaarlozing, plaatsing, …) + relationele problemen: psychische en emotionele problemen
  • weinig eigen positieve ervaringen: gn adequate opvoedings- en interactievaardigheden + weinig kennis over ontwikkeling
  • Meer rigide + minder responsief: hechting!
  • Overdreven begaan: verwenning
  • Instabiele + wisselende relaties en beperkt sociaal netwerk: alleen
  • gezin georganiseerd rond verslaving: co-afhankelijkheid + parentificatie
  • loyaliteit aan ouders + bewaren familiegeheim
slide10
Weinig positieve identificatiemodellen
  • drugs als copingmechanisme + gevoel van macht en potentie
  • ontbreken vaderfiguur
  • werkloosheid + financiële problemen
  • criminaliteit en prostitutie: justitie
  • schaamte- en schuldgevoelens: oordeel maatschappij, mogelijke schade, dreiging van plaatsing + sociale uitsluiting
  • onttrekken aan hulpverlening + versterken gevoelens door bepaalde reacties kinderen
beschermende factoren
Beschermende factoren
  • Ondanks risico’s: sommigen zeer goed
  • verantwoordelijk en motiverend
  • adequaat functioneren: sociaal netwerk, stabiel gebruik, rituelen, vaderfiguur, intacte leefgebieden
  • zeker niet bij iedereen beperkte ouderschapsvaardigheden of onvoldoende aandacht
  • Ouderschap bemoeilijkt indien andere risicofactoren: eerder risico dan belemmering
kinderen van drugverslaafde ouders
Kinderen van drugverslaafde ouders
  • Effecten van gebruik tijdens zwangerschap
    • vooral tijdens zwangerschap, neonatale periode en eerste levensjaar
    • nadien minder eenduidige bevindingen
  • Rol omgeving-prenatale blootstelling
    • lange termijn-effect bepaalde drugs
    • invloed omgeving
      • niet alle kinderen blootgesteld aan drugs
  • velen groeien op buiten ouderlijk gezin:
    • meer probleemgedrag in pleeggezinnen
    • ondersteunen moeder-kind relatie
    • verschillende beïnvloedende factoren
risico s
Risico’s
  • Blootstelling tijdens zwangerschap:
    • vroeggeboorte, bloedarmoede en groeiretardatie
    • 60-90% Neonataal Abstinentiesyndroom: versnelde ademhaling, diarrhee, stuipen, braken
    • meer opgewonden toestand: snelle irritatie
  • Jonge kinderen (0 tot 6 jaar)
    • vertraagde soc-emotionele, cognitieve ontwikkeling, gedragsproblemen, groeiretardatie, aandachts- en concentratieprblemen, impulsiviteit, hyperactiviteit, taalproblemen; meer internaliserend en externaliserend probleemgedrag
    • gebrek aan basisveilligheid: loze beloften, psychische klachten (woede, labiliteit, ontkenning, isolatie, schuld- en schaamtegevoelens, laag zelfbeeld
slide14
Schoolgaande kinderen:
    • leerproblemen, aandachts- en concentratiestoornissen, gedragsproblemen
    • problemen in omgang, overzitten
    • spijbelen, delinquentie, druggebruik
    • nieuwe generatie verslaafden
  • overerbare kwetsbaarheid:
    • drugs- en alcoholproblemen in verschillende generaties
    • biochemische, fysiologische en psychologische markers: gebrekkige inhibitie
    • kwetsbaarheid, geen voldoende verklaring
veerkracht
Veerkracht
  • Bij aantal toch voorspoedige ontwikkeling
  • Veerkracht (resilience)
    • individuele kenmerken: persoonlijkheid, zelfbeeld, alertheid, responsiviteit, …)
    • omgeving: rituelen, rolmodellen, steun, vrienden
    • vormen van veerkracht: inzicht, onafhankelijkheid, intieme relaties, initiatief nemen, creativiteit, humor en moraliteit
  • soms opmerkelijk ontwikkelingsherstel na aanvankelijke problemen
  • niet objectief meetbaar gedrag of bepaalde risicofactoren doorslaggevend, wel subjectief aanvoelen door kind en eigen creatieve inbreng kind
3 bestaande aanpak
3. Bestaande aanpak
  • Structurele benadering:
    • in verschillende voorzieningen: geen specifieke aanpak
    • opvoedingsondersteuning ambulant: samenwerking, deskundigheid, conflicterende visies
    • residentiële programma’s: intieme huiselijke sfeer + opvoedingsondersteuning; niet voor koppels, meestal kinderen jonger dan 6 jaar
slide17
Netwerkvorming
    • betere coördinatie en opvolging
      • case management: persoonlijke begeleider
      • case management: zonder persoonlijke begeleider
      • zorgcoördinatie voor vastgelopen situatie
      • deskundigheidsbevordering
slide18
Opvoedingsondersteuning
    • individuele begeleiding
    • modeling
    • ouderschapsklassen
    • oudergroepen
    • videohometraining
knelpunten
Knelpunten
  • “Typisch” verslaafd gedrag: herval, niet nakomen afspraken, liegen,geen probleeminzicht, andere normen
  • Ethische vragen: interventie?!
  • Deskundigheid
  • beroepsgeheim
  • eenduidige visie en aanpak
  • hoge drempel
  • beperkt aanbod
  • nood aan opvoedingsondersteuning
een meer geschikte aanpak
Een meer geschikte aanpak
  • Positieve, kritische houding nodig
  • normen- en waarden: intervisie
  • deskundigheidsbevordering
  • expliciteren van visie en aanpak
  • uitbouw formeel netwerk
  • nood aan thuisbegeleiding
  • continuïteit en coördinatie
  • preventie en vroeginterventie
risico s verbonden aan druggebruik van de ouders
Risico’s verbonden aan druggebruik van de ouders
  • Prevalentie van de problematiek : 1/4 à 1/3 heeft kinderen
  • Risico op verschillende ontwikkelingsproblemen
  • Methodologische problemen
  • Weinig consistente bevindingen na 1ste levensjaar : invloed van prenatale blootstelling aan drugs + van milieu
risico s verbonden aan gebruik tijdens zwangerschap
Risico’s verbonden aan gebruik tijdens zwangerschap
  • verschillende factoren : mate en tijdstip van gebruik, soort drug, metabolisme van de moeder + gezondheid van de moeder
  • stoppen
  • obstetrische complicaties :spontane abortus, groeiretardatie, asfyxie, prematuur + dysmatuur
  • teratogene effecten :lidmaatdefecte,npervasieve hersenschade
  • medische complicaties anemie, HIV, Hepatitis
gevolgen van gebruik tijdens de zwangerschap
Gevolgen van gebruik tijdens de zwangerschap
  • De neonatale periode en het 1ste levensjaar
  • Neonataal Abstinentie-syndroom (NAS): na 24 à 72u,stoornissen van het CZS, stoornissen van het AHS, stoornissen van het GIS, medicamenteuze behandeling
  • ‘La stige’ baby’s: irriteerbaar, niet responsief, moeilijk te knuffelen
  • Cocaïne : opgewonden toestand
  • Alcohol : Foetaal Alcohol Syndroom (FAS): faciale dysmorfologie, groeiretardatie, verstandelijke handicap
  • Cannabis : tremor, verhoogde lichaamsactiviteit + slaapproblemen
  • Verhoogde morbiditeit en mortaliteit
risicofactoren in de omgeving
Risicofactoren in de omgeving
  • Druggebruik tijdens zwangerschap
  • Overerfbare kwetsbaarheid
  • Kinderen van ondergeschikt belang
  • Psychische en relationele problemen + voorgeschiedenis
  • Financiële en juridische problemen
  • Beperkte ouderschapsvaardigheden
  • ‘Verslaafd gezin’
risicofactoren in de omgeving1
Risicofactoren in de omgeving
  • Weinig positieve identificatiemodellen
  • Beperkt sociaal netwerk
  • Verwaarlozing en misbruik
  • Plaatsing
  • Verwenning
  • Stigmatisering + schaamte- en schuldgevoelens
beschermende factoren1
Beschermende factoren
  • Verantwoordelijkheid voor het kind + belangrijke motiverende factor
  • ‘Resilience’ : individuele kenmerken (zelfbeeld, persoonlijkheid, zelfstandigheid) + omgeving (rituelen, sociale steun)
  • Opmerkelijk ontwikkelingsherstel
mogelijke gevolgen
Mogelijke gevolgen
  • Vertraagde sociale, cognitieve + emotionele ontwikkeling, gedragsproblemen, aandachts- en concentratieproblemen, impulsiviteit, hyperactiviteit
  • Gebrek aan veilige hechting en basisveiligheid
  • Meer internaliserend en externaliserend gedrag
  • Co-afhankelijkheid + parentificatie
  • School-, leer- en gedragsproblemen
  • Volgende generatie drugverslaafden ?
naar een realistisch beeld
Naar een realistisch beeld
  • Geen eenduidig beeld
  • Verschillende beschermende en bedreigende factoren op biologisch, psychologisch en sociaal vlak
  • Niet het objectief meetbaar gedrag, wel subjectieve beleving en creatieve inbreng van het kind
2 implicaties voor de hulpverlening
2. Implicaties voor de hulpverlening
  • Verweven problematiek : hulpverlening aan ouders én kind
  • Versnipperd hulpverleningsaanbod
  • Verslaafde moeders afkerig tegenover behandeling
  • Niet of pas laat in drughulpverlening + ook niet opgemerkt door niet-categoriale hulpverlening