tehl kel atiklarin kontrol y netmel n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
TEHLİKELİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ PowerPoint Presentation
Download Presentation
TEHLİKELİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 56

TEHLİKELİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ - PowerPoint PPT Presentation


  • 352 Views
  • Uploaded on

TEHLİKELİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ. Fatih İLHAN. İçindekiler. Yasal Mevzuatın Gelişimi, Amaç ve Kapsam, Atıkların Tanımlanması ve Listesi, Görev Yetki ve Sorumluluklar, Atık Yönetimi Atıkların Taşınması, Atıkların Geri Kazanımı ve Bertarafı, Atıkların Ara Depolanması,

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'TEHLİKELİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ' - carlow


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
indekiler
İçindekiler

Yasal Mevzuatın Gelişimi,

Amaç ve Kapsam,

Atıkların Tanımlanması ve Listesi,

Görev Yetki ve Sorumluluklar,

Atık Yönetimi

Atıkların Taşınması,

Atıkların Geri Kazanımı ve Bertarafı,

Atıkların Ara Depolanması,

Atıkların Sınırötesi Taşınımı,

Lisanslı Bertaraf Tesisleri,

slide3

Yasal Mevzuatın Gelişimi

1976

RCRA

1984

HSWA (Hazardous and Solid Waste Amendments)

1986

51 FR 40572 (Solvent ve Dioksin + LDR+ TCLP ve diğer testler)

1988

53 FR 31138 (First Third Wastes- En riskli atıkların belirlenmesi)

1989

54 FR 26594 (Second Third Wastes-2.derece riskli atıkların belir.)

1990

TCLP kesinleştirildi.

1990

55 FR 22520 (Third Third wastes ve RCRA tehlikeli atık listesi)

1992

57 FR 37194 (Phase I Rule-ilk set için arıtma standartları)

1994

59 FR 47982 (Phase II Rule-ikinci set için arıtma stand.+ UTS)

61 FR 15565 (Phase III Rule-üçüncü set için arıtma stand.+ UTS sonuçlandırıldı)

1996

slide4

Yasal Mevzuatın Gelişimi

1975

75/442/EEC Waste Framework Directive

1990

Çevre Koruma Yasası (75. madde: kontrollü atık)

1991

91/156/EEC (Waste framework Directive için ilaveler)

1991

91/689/EC (Hazardous Waste Directive)

1993

94/3/EC (Konsey Kararı:EWC ilk kez oluşturuldu.645 atık)

1994

94/904/EC (Konsey Kararı: HWL Tehlikeli atık listesi:236/645)

1999

99/31/EC (Landfill Directive)

2000

2000/532/EC (Kom. Kararı: EWC ve HWL’nin ilk reviz. 290/687)

2002

2003/33/EC (Konsey Kararı: Depolama kriterleri, sınır değerler,testler, Landfill Directive’i destekliyor.)

2002

EWC 2002 (2000/532/EWC) (404 / 849)

slide5

Yasal Mevzuatın Gelişimi

1983

2872 Çevre Kanunu

1991

20814 Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği

1993

21634 (Tehlikeli Kimyasalların Kontrolü Yönetmeliği)

1994

Basel Sözleşmesi(TehAt Sınırlarötesi Taşınım ve Bertrf. Kontrolü)

22099 (KAKY’de son değişiklik)

1994

1995

22387 (Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği)

22858 (TAKY Değişiklik, sonraki değ. 97;23020, 99;23827, 01;24458)

1996

2005

25755 (TAKY Son Hali)

Çevre Kanunu (Madde 8:TA üreticileri, Madde 13:Teh.kimyas., TA ithali, TA yönetimi-yönetmelik ref. Madde 14: Cezalar)

2006

mevcut yasal durum
Mevcut Yasal Durum
  • Kanunlar
    • 2872 Sayılı Çevre Kanunu (11/08/1983 - 18132 R.G.)
    • 5491 Sayılı Çevre Kanununda Değişiklik Yapan Kanun ( 13/05/2006- 26167 R.G.)
  • Yönetmelikler
    • Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ( 20.05.1993 - 21586 R.G.)
    • Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ( 14.03.2005 - 25755 R.G.)
    • Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ( 21.01.2004 – 25353 R.G.)
    • Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği ( 31.08.2004 – 25569 R.G.)
  • Genelgeler
    • Tehlikeli Atıklar (2001/9)
    • Tehlikeli Atıklar (2002/7)
    • Tehlikeli Atıklar (2002/8)
    • Tehlikeli Atıklar (2004/9)
    • Tehlikeli Atık Taşınımı (2005/11)
  • Tebliğler
    • Atıkların Ek Yakıt Olarak Kullanılmasında Uyulacak Genel Kurallar (22 Haziran 2005 tarih ve 25853 sayılı RG.)
    • “Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Yakıt ve Atıklara İlişkin” Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği –2006/3
  •  Uluslar arası Sözleşmeler
    • Tehlikeli Atıkların Sınırlarötesi Taşınmasının ve Bertaraf Edilmesinin Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesi (1994)
tehl kel atiklarin kontrol y netmel1
TEHLİKELİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ

Amaç:

Tehlikeli atıkların üretiminden nihai bertaraf edilmesine kadar çevreyle uyumlu yönetiminin sağlanması

Kapsam:

Tehlikeli atıkların toplanması,

Tesis içinde geçici depolanması,

Ara depolanması,

Taşınması,

Geri kazanılması,

Nihai bertarafı,

İthalat ve ihracatına ilişkin yasak sınırlama ve yükümlülükler,

Alınacak önlemler ve yapılacak denetimler,

Tabi olunacak hukuki teknik sorumluluklar

ati in tanimlanmasi
ATIĞIN TANIMLANMASI

Yeni Yönetmelik Avrupa Birliği Direktifleri de dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Avrupa Atık Kataloğunda yer alan tehlikeli atıklar (A), muhtemelen tehlikeli atık olabilecek atıklar(M) yönetmeliğin tehlikeli atık listesini oluşturmaktadır.

(A) :Kesin tehlikeli olan atıklar

(M): Muhtemelen tehlikeli atık olabilecek atıklar

slide11

Madenlerin aranması, çıkarılması, işletilmesi, fiziki ve kimyasal işleme tabi tutulması sırasında ortaya çıkan atıklar,

  • Tarım, bahçıvanlık, deniz ürünleri üretimi, ormancılık, avcılık ve balıkçılık, gıda hazırlama ve işleme sonucu ortaya çıkan atıklar,
  • Ahşap işleme, sunta ve mobilya üretimi, selüloz, kağıt ve karton üretiminden kaynaklanan atıklar,
  • Deri kürk ve tekstil endüstrisi atıkları,
  • Petrol arıtma, doğal gaz saflaştırma ve kömürün pirolitik işlenmesinden kaynaklanan atıklar,
  • İnorganik (organik olmayan) kimyasal işlemlerden kaynaklanan atıklar,
  • Organik kimyasal işlemlerden kaynaklanan atıklar,
  • Astarların (boyalar, vernikler ve vitrifiye emayeler) yapışkanlar, yalıtıcılar ve baskı mürekkeplerinin üretim, formülasyon tedarik ve kullanımından (İFTK) kaynaklanan atıklar,
  • Fotoğraf endüstrisinin atıkları,
  • Isıl işlemlerin atıkları,
  • Metal ve diğer materyallerin kimyasal yüzey işlemi ve kaplanması ve demir madeni dışındaki hidro-metalürjinin yol açtığı atıklar,
  • Metallerin ve plastiklerin biçimlenmesi ve fiziki ve mekanik yüzey işlenmesi atıkları,
  • Yağ ve sıvı yakıt atıkları (yenebilir yağlar, 05 ve 12 hariç),
  • Organik çözücüler, soğutucu ve itici gazların atıkları,
  • Aksi belirtilmemiş ise ambalaj maddeleri, absorbanslar, silme bezleri, filtre malzemesi ve koruyucu giysi atıkları,Listede belirtilmeyen atıklar,
  • İnşaat ve yıkım atıkları (kirlenmiş alanlardan çıkartılan hafriyat dahil),
  • İnsan ve hayvan sağlığına ve/veya bu konulardaki araştırmalara ilişkin atıklar (doğrudan sağlığa ilişkin olmayan mutfak ve restoran atıkları hariç),
  • Atık bertaraf tesislerinin atıkları, saha dışı atık su arıtma tesislerinin ve insan tüketimi için ve endüstriyel kullanım için kullanılan su hazırlama tesislerinin atıkları,
  • Belediye atıkları (evsel atıklar ve benzer ticari, endüstriyel ve kurumsal atıklar) ayrı toplanmış kısımlar dahil.
atik l stes
ATIK LİSTESİ

242’ i (M) işaretli 503 tehlikeli atık

Atık kodu 20 bölümden oluşur

Bölüm 1 - 12, 17 - 19 kaynağa dayanır (endüstriyel işyeri branşı)

Bölüm 6 - 7 işleme dayalı

Bölüm 13 - 15 madde ve malzemeye dayalı

Bölüm 20 Evsel atıklar

Bölüm 16 Listede başka türlü tanımlanmayan atıklar

Atık listesi yaklaşık olarak 242 adet “Muhtemelen tehlikeli atık kodu“ içerir.

Ek 6 : H3 ile H8 arasındaki tehlike özellikleriyle H10 ve H11’dekilerin eşik konsantrasyonlarınınaşılması durumunda atığın zararlı olarak sınıflandırılmasını gerektirecek zararlı maddeler için sınır değerleri içerir.

tehl kel atik l stes ek 7
TEHLİKELİ ATIK LİSTESİ EK-7

20 ana başlık

Atığı tanımlamak için;

1. adım:

(01)den (12)ye yada (17)den (20)ye kadar olan bölümlerde uygun bir atık kodu bulunması

2. adım:

1. adımda bulunamazsa (13), (14) ve (15)ana başlıkları altında verilen bölümlerin incelenmesi

3. adım:

1. ve 2. adımda bulunamazsa (16) ana başlığı altında verilen bölüm uyarınca tanımlama

4. adım

(16) ana başlığı altında verilen bölümde de bulunamıyor ise (…..99) kodu (başka türlü tanımlanamayan atıklar), ilk adımda tanımlanan liste bölümündeki aktiviteye uygun olarak kullanılmalıdır.

ek 5 tehl kel kabul ed len atiklarin zell kler
Ek 5 TEHLİKELİ KABUL EDİLEN ATIKLARIN ÖZELLİKLERİ

H1 'Patlayıcı`:

H2 'Oksitleyici`:

H3-A 'Yüksek oranda Tutuşabilenler `:

H3-B 'Tutuşabilen`:

H4 'Tahriş edici`:

H5 'Zararlı`:

H6 ‘Toksik’:

H7 ‘Kanserojen’:

H8 ‘Korozif’:

H9 ‘Enfeksiyon yapıcı’:

H10 ‘Teratojenik’:

H11 ‘Mutajenik’:

H12 Havayla, suyla veya bir asitle temas etmesi ile zehirli veya çok zehirli gazları serbest bırakan madde veya preparatlar.

H13 Yukarıda listelenen karakterlerden herhangi birine sahip olan atıkların bertarafı esnasında ortaya çıkan madde ve preparatlar.

H14 ‘Ekotoksik’:

NOT: Tehlikeli özelliklere ilişkin etiketlemede kullanılacak işaretler için “Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği” EK 4 kullanılacaktır.

e ik konsantrasyonlar
Eşik Konsantrasyonlar

Eşik Konsantrasyonlar

Ek 6’da, H3-A (birinci paragraf) ve H3, H4 – H8, H10 ve H11 tehlike özellikleri için eşik değerler belirlenmiştir.

Ek 6’da yer almayan tehlike özelliklerine (H1, H2, H9, H12, H13 ve H14) ait eşik konsantrasyonlar risk ibarelerine göre geliştirilmiştir. Bu tehlikelerin bazılarının eşik değerleri hesaplanabilmekte, bazıları ise fiziksel özelliklerin test edilmesini gerektirmektedir.

e ik konsantrasyonlar ve muhtemel kay tlar
Eşik Konsantrasyonlar ve Muhtemel Kayıtlar

EK 7 Atık Listesinde;

(M) işaretli muhtemelen tehlikeli olan atıkların tehlikeli olup olmadığına nasıl karar verilir?

Uygun atık kodunu bul ,(M) ile işaretli ise:

Yeterli bilimsel bilginin mevcut olup olmadığını kontrol et (tehlikeli madde sınıflandırılması, üretim işlemi, MSDS ve ASL formları…)

Sonuç vermiyorsa:

Mevcut analitikleri kontrol et ( kimyasal analiz)

En kötü durumda:

Bütün analitikleri

tehl kel atiklarin kontrol y netmel2
TEHLİKELİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ

GÖREV YETKİ VE SORUMLULUKLAR

Bakanlılığın Görev ve Yetkileri

Mülkü Amirlerce Alınacak Tedbirler

Mahalli İdarelerce Alınacak Tedbirler

Atık Üreticisinin Yükümlülükleri

Bertaraf Edenin Yükümlülükleri

(Atık Beyan Formu - Atık Yönetim Planı)

bakanli in g revler
BAKANLIĞIN GÖREVLERİ

2872 sayılı Çevre Kanunu gereğince;

Program ve politika saptamak

Bölgesel boyutta atık yönetim planı oluşturmak

Geri Kazanım/Bertaraf tesislerinin yer seçimini onaylamak, lisans vermek, denetlemek

ret c n n sorumluluklari
ÜRETİCİNİN SORUMLULUKLARI

Atık üretimini en az düzeye indirecek tedbirleri almak,

Üretilen atık tür ve miktarına ilişkin atık beyan formunu her yıl doldurarak Bakanlığa göndermek,

Atıkların tesis içinde yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun geçici depolarda bekletilmesi için Valilikten izin almak,

Atıkların insan sağlığı ve çevreye yönelik zararlı etkisini, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak en aza düşürecek şekilde atık yönetimini sağlamakla, üç yıllık atık yönetim planını bu Yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihinden itibaren altı ay içinde hazırlayarak valilikten onay almakla,

Atıklarını bu yönetmelikteki esaslara uygun olarak kendi imkanları ile veya kurulmuş lisanslı atık bertaraf tesislerinde gerekli harcamaları karşılayarak bertaraf etmek, ve bertaraf işleminin tamamlandığını yetkililere bildirmekle,

sorumludur.

bertaraf eden n y k ml l kler
BERTARAF EDENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Bertaraf tesislerini bu Yönetmelikle belirlenen standartlara uygun olarak teşkil etmekle ve proje halinde iken ön lisans almak,

İşletme planını her yıl Bakanlığa sunmak,

Acil önlemlerle ilgili eğitimli personel bulundurmak ve acil durum söz konusu olduğu zaman Bakanlığa bilgi vermek,

Atığın tesise girişinde bertaraf işleminden önce atığın fiziksel ve kimyasal analizini yapmakla,atığın taşıma formunda belirtilen atık tanımına uygunluğunu tespit etmek,

Kabul ettiği atığın taşıma formunu imzalamak ve 30 güniçinde üreticiye göndermek,

Taşıma formu olmaksızın atık kabul etmesi halinde Bakanlığa bilgi vermek,

Faaliyetleri hakkında atığın tesise kabul tarihi, atığın kaynağı, miktarı, taşınım türü ve bertaraf/geri kazanım yöntemi gibi bilgileri içeren raporlarını Valiliğe göndermek ve 5 yıl boyunca saklamakla,

Yükümlüdür.

atik beyan formu
ATIK BEYAN FORMU

ATIK ÜRETİCİSİ,

Ek-8 de yer alan Atık Beyan Formunu her yıl ocak ayında bir önceki yıla ait bilgileri doldurarak, iki ay içerisinde Valiliğe gönderir.

Ek-7 de yer alan atık tanımlama kodunu kullanır.

Bir yıl boyunca bir nüshasını saklar.

İL MÜDÜRLÜĞÜ ,

Atık beyan formunu değerlendirerek, İlde oluşan atık miktarı ve bilançosunu belirleyerek nisan ayında Bakanlığa gönderir.

atik y net m plani
ATIK YÖNETİM PLANI

Atık Üreticileri, üç yıllık Atık Yönetim Planını hazırlayarak Valilikten onay alır.

Mahalli İdareler, evlerden kaynaklanan tehlikeli atıkların yönetimine ilişkin planlarını mahalli çevre kuruluna sunar.

Valilik, atık üreticisinin ve belediyenin atık yönetim planlarını esas alan 3 yıllık “ İl Tehlikeli Atık Yönetim Planını ” hazırlayarak Bakanlığa sunar.

slide23

Yasal Düzenlemeler, problemler

Avrupa atık kataloğu detayları henüz yönetmeliğimizde yer almıyor…

Atık kodlamaları yetersiz

EK 11a, Ek6 uygulamaları problemli…

Yorumlamak bazen zor…Gereksiz ayrıntılar…

Yönetmelik dış kaynaklı…

Uygulamada sıkıntılar…

Yine de yönetmelik büyük bir dikkatle hazırlanmış ve önemli eksiklikleri bulunmuyor… (Çoğunluk görüşü)

En büyük eksik yaptırım…

slide24

Atık Üreticileri, problemler…

Endüstrilerde tehlikeli atık yönetim sistemleri kurulmalı…Çevre mühendisleri çalıştırılmalı…

Küçük ve orta ölçekteki işletmeler daha az bilgili…Atık yönetimini muhasebe bölümü gibi ilgisiz bölümler yürütüyor…

Bazı işletmeler üretim maliyetini hesaplarken atık maliyetini düşünmüyor…Bazıları tehlikeli atığa sahip olduğunu bile kabul etmiyor…Hep bir itici güç gerekiyor: Müşteri portföyü, yabancı ortak, yasal denetim…

slide25

Kurumsal Çalışmalar, problemler…

Kurumlar atık üreticilerine

yeterli yasal yaptırım

uygulayamıyorlar…

Bütün yetki bakanlıkta…Ancak

az sayıda üreticiye

ulaşabiliyorlar…

Bakanlığın belediyeleri ve

üreticileri aynı çatı altında

buluşturması bekleniyor…

Kurumlardaki en büyük eksiklik

personel sayısı…

Sayı az sorumluluk fazla…

(Atık üreticilerini denetlemek,

atık taşıyıcılarını denetlemek…)

tehl kel atiklarin ulusal ta inmasi
TEHLİKELİ ATIKLARIN ULUSAL TAŞINMASI

Tehlikeli atıklar

Lisanslı araçlarla taşınmak zorundadır.

Valiliklerce; atık taşıyacak araç ve firmalara lisans verilirken;

Araç için TSE uygunluk belgesi,

Şoförler için ADR eğitim sertifikası

Ulaştırma Bakanlığından alınmış yetki belgesi

aranmaktadır.

Başvurularda istenilen bilgi ve belgeler yönetmelik Ek-18’de yer

almaktadır.

atiklarin ulusal ta inmasi
ATIKLARIN ULUSAL TAŞINMASI

Atık

Bertaraf

Tesisi

Atık

Üreticisi

Taşıyıcı

İl

Müdürlüğü

Bakanlık

bertaraf y ntemler
BERTARAF YÖNTEMLERİ

Geri Kazanım

Yakma

Düzenli Depolama

ger kazanim ve bertaraf tes sler n n l sanslandirilmasi
GERİ KAZANIM VE BERTARAF TESİSLERİNİN LİSANSLANDIRILMASI

TAKY 27. Madde’ye göre;

ÇED Belgesi

Fizibilite Raporu

Mühendislik Proje ve Raporları

Ek-13

Ön Lisans projeye verilmektedir.

TAKY 28. Madde’ye göre;

Ek-14

Ön Lisans verilen tesis projesinin işletmeye hazır olduğu belirtildikten sonra Bakanlıkça uygun görüldüğünde

Geçici Çalışma İzni veya Lisans verilir.

ger kazanim
GERİ KAZANIM

BAZI DURUMLARDA GERİ KAZANIM BİR ENDÜSTRİDEN ÇIKAN ATIK, BAŞKA BİR TESİSİN ÜRETİM PROSESİNDE HAMMADDE OLARAK KULLANILABİLİR.

BU NOKTADA ATIK SAHİPLERİNİN ATIKLARINI KULLANABİLECEKLERİ ADRESLERE ULAŞABİLMELERİ ÖNEM KAZANMAKTADIR

d zenl depolama
DÜZENLİ DEPOLAMA

Depolama işlemi sırasında alınan önlemlerin yeterli olduğu veya atığın özelliği sebebi ile depolama işleminde çevrenin olumsuz yönde etkilenmeyeceğinin ispat edilmesi hallerinde, atıklar depolanabilir veya bu amaçla depo tesisi kurulmasına izin verilebilir.

Depolamada (Ek 11-A) da belirtilen sınır değerler aşılamaz.

Tehlikeli atıklar evsel katı atıklardan ayrı olarak işleme tabi tutulur ve depolanır.

temel nitelendirme i in eluat testi1
Temel nitelendirme için eluat testi

Test sonuçları ilgili D.depolama sahasının sınır değerlerine cevap vermeli:

D.Depolama sınıfları

Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Ek 11

alt yap ya ili kin kurallar
Alt yapıya ilişkin kurallar

Atık depolama sahasının taban ve yanal yüzeyleri asgari olarak aşağıdaki şartlara uymalıdır :

Tehlikeli atıklar için atık depolama sahası :

K ≤ 1,0 x 10-9 m/s; kalınlık ≥ 5 m,

Doğal zeminin bu şartları sağlamadığı alanlarda bu yapay olarak sağlanır ve güçlendirilerek koruma yapılır. Yapay bir jeolojik bariyer 0,5 metreden daha ince olmamalıdır.

tehl kel atiklarin ara depolanmasi
TEHLİKELİ ATIKLARIN ARA DEPOLANMASI

Nihai bertaraf veya geri kazanım için uygun yer bulunamaması durumunda ya da bertaraf / geri kazanım tesislerine ulaştırılmadan önce atık miktarının yeterli kapasiteye ulaşması amacıyla atıklar ara depolarda depolanabilir.

Ara depolama tesisleri için Bakanlıktan ön lisans ve lisans alınması zorunludur.

ara depolama tes s n n zell kler
ARA DEPOLAMA TESİSİNİN ÖZELLİKLERİ

Ara depolama ve işleme tesislerinde;

a) Giriş, depolama ve çalışma kısımları,

b) Yangın söndürme sistemleri,

c) Boruların, hazne ve kapların temizlenmesi için temizleme sistemleri,

d) Taşan ve dökülen atıkların toplanması için yeterli absorban, nötralizan,

bulunmalıdır.

yakma
YAKMA

(EK 7) de yer alan tehlikeli atıkların yakılması sırasında uyulması gereken esaslar ve limit değerler Madde 20’ de verilmektedir.

Yakma tesisleri de lisans alınması zorunlu tesisler arasındadır. Lisans alınmadan önce Madde 21 gereğince deneme yakılması yapılması gerekmektedir.

yakma1
YAKMA

Geri Dönüşüm Isıtıcısı

Baca Gazı

Temizleme Sistemi

Boşaltma ve Besleme Kanalı

Kontrol Odası

ve Köprü Sürücüsü

Atık Deposu :

Hazırlıksız depolama

Besleyici

Dip Küller Arındırma

Yanma Izgarası

alternat f bertaraf y ntemler
ALTERNATİF BERTARAF YÖNTEMLERİ

Atıkların Ek Yakıt Olarak Kullanılmasında Uyulacak Genel Kurallar

(22 Haziran 2005 tarih ve 25853 sayılı RG.)

Kullanılmış lastikler,

I ve II Kategori Atık Yağlar

Boya Çamurları

Solventler

Plastik Atıklar

Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından uygun görülecek diğer atıklar

atiklarin uluslararasi t caret
ATIKLARIN ULUSLARARASI TİCARETİ

BASEL SÖZLEŞMESİ

Sözleşmenin amacı; tehlikeli atıkların oluşumu, taşınımı ve yönetiminden ortaya çıkan olumsuz etkilere karşı çevre ve insan sağlığını korumaktır.

Ülkemiz Sözleşmeye 1994 yılından beri taraftır.

Bu amaçla da;

Atıkların sınırlarötesi taşınımı için kontrol sistemi ve çevreye duyarlı atık yönetimi sistemi kurulmuştur.

Kontrol sistemi ön bildirim (notifikasyon) sistemine dayanmaktadır.

atiklarin uluslararasi t caret1
ATIKLARIN ULUSLARARASI TİCARETİ

-Tehlikeli atıkların ülkemize ithalatı yasaktır.

Ancak, Ancak, sektör itibari ile ekonomik değere haiz atıkların ithal izinleri yayımlanacak tebliğler doğrultusunda verilir.

-Tehlikeli atıkların ihracatı sadece OECD;AB ülkeleri ile Liechtenstein ülkesine yapılabilmektedir.

Atık ihracatında,

-İthalatçı ülke ile transit ülkelerin yazılı onayları alındıktan sonra ihracat işlemine izin verilmektedir.İhracat işleminde bildirim ve taşıma formları kullanılmaktadır.

Atık İhracatında Basel Sözleşmesi Notifikasyon Sistemi kullanılmaktadır. Notifikasyon Formu Ek-10’da yer almaktadır. Formlar, atık ihracatçısı tarafından 2 nüsha doldurularak Bakanlığımıza gönderilmektedir.

mevcut durum ve uygulama
MEVCUT DURUM VE UYGULAMA

TOPLAM ATIK MİKTARI:1.12 MİLYON TON/YIL

TUİK 2004

planlanan uygulama
PLANLANAN UYGULAMA

ÇED aşamasında

Proje çalışmaları devam ediyor

Fizibilite Aşamasında

t rkiye de mevcut durum
Türkiye’de Mevcut Durum
  • Türkiye'de TUİK tarafından 2004 yılı için yapılan imalat sanayii atık envanterine göre, sektörel atık türü ve bu atıkları üreten sektörlere göre, atık üretim ve bertaraf edilen miktarlara ilişkin veriler değerlendirildiğinde aşağıdaki sonuçlara varılmaktadır:
  • Türkiye’de imalat sanayi tarafından yılda 20 milyon ton’un üzerinde atık üretilmektedir.
  • Bu miktarın yaklaşık 1.2 milyon ton’u tehlikeli atıktır.
  • Bu miktarın % 8’i geri kazanılmakta, % 47’si bertaraf edilmekte, % 45’i ise satılan veya hibe edilmektedir. (TÜİK 2005) (Detay bilgi için: www.die.gov.tr)
sorunlar
Sorunlar
  • -Ülke genelinde güvenilir bir tehlikeli atık envanterinin oluşturulamaması, üreticinin atıklarını yanlış ve/veya eksik beyan etmesi, bölgesel bazda atık yönetim planlarının hazırlanmamasına neden olmaktadır.
  •  -Entegre atık yönetimi konusunda yapılan çalışmalarda koordinasyon sağlanamaması, veriye ulaşımda ve değerlendirmede sıkıntılar yaratmaktadır.
sorunlar1
Sorunlar
  • -Bölgesel atık bertaraf tesislerinin yeterli sayıda olmaması, atıkların taşınması için uygun nitelikte ve yeterli lisanslı araç bulunmaması, çevresel risklerin bilincinde olunmaması ve denetimin gerektiği gibi yapılamaması gibi nedenlerle tehlikeli atıklar uygun olmayan yerlere atılmaktadır.
z m nerileri
Çözüm Önerileri
  • -Yönetim politikalarının oluşturulması konusunda yapı taşı olan doğru ve sürekli envanter bilgilerinin, özellikle sanayiden kaynaklanan tehlikeli atıkların envanteri hususunda başlatılan çalışmaların tamamlanabilmesi için atık üreticilerinin eksiksiz olarak verilmelidir.
  • - Etkin bir atık yönetimi oluşturulması için, bölgesel atık işleme ve bertaraf tesislerinin kurulması sağlanmalıdır. Bu tesislerin kurulmasında sanayi öncülük etmektedir.
z m nerileri1
Çözüm Önerileri
  • -Atık miktarının en aza indirilmesi, atıkların geri kazanılması hususunda ilgili sektör temsilcileri bilgilendirilmeli ve teşvik edilmelidir.
  • - Gerek sanayicinin gerekse tesislerin denetlenmesinde görev alan kurum/kuruluşların tehlikeli atık yönetimi konusunda periyodik olarak bilgilendirilmeli ve eğitim almaları sağlanmalıdır.
slide54
Sonuç
  • Sonuç olarak, ülke genelinde etkin bir atık yönetiminin sağlanması için:
    • Bölgesel atık işleme ve bertaraf tesislerinin kurulması
    • Kamuoyunun çevre duyarlılığının artırılması,
    • Ülke bazında atık envanterinin oluşturulması,
    • Yasal denetim ve yaptırım mekanizmasının güçlendirilmesi,

gerekmektedir.

kaynaklar
Kaynaklar
  • Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 14.3.2005 (R.G. No: 25755)
  • Betül DOĞRU, AB Sürecinde Türkiye’de Tehlikeli Atık Yönetimi ve Uygulamaları, TÜRKAY, 2007
  • M. Talha GÖNÜLLÜ, Endüstriyel Kirlenme Kontrolü, Birsen Yayınevi, 2004
  • M. Sinan BİLGİLİ, Atık Yönetimi Teknolojileri Dersi Notları, 2007
  • Aşkın BİRGÜL, Tehlikeli Atık Yönetimi, 2007
sorular
SORULAR

DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER