slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Duyu Organları PowerPoint Presentation
Download Presentation
Duyu Organları

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 91

Duyu Organları - PowerPoint PPT Presentation


  • 334 Views
  • Uploaded on

Duyu Organları. DUYU ORGANLARI. Canlılarda bazı tepkilerin alınmasını sağlayan hücreler vardır. Bu hücreler duyu organlarını meydana getirir. Bu duyu organları beyinden kontrol edilir. Her duyu organı almış olduğu uyartıyı beyinde değerlendirip, tepkisini ilgili organda gösterir.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Duyu Organları' - bryce


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide2

DUYU ORGANLARI

Canlılarda bazı tepkilerin alınmasını sağlayan hücreler vardır.

Bu hücreler duyu organlarını meydana getirir. Bu duyu organları beyinden kontrol edilir. Her duyu organı almış olduğu uyartıyı beyinde değerlendirip, tepkisini ilgili organda gösterir.

slide3

Her duyu organı farklı bir uyartıyı alabilir.

Örneğin göz ışığaduyarlıdır, kulak titreşime duyarlıdır, burun ve dil suda çözünen maddelere duyarlıdır, deri dokunmaya duyarlıdır.

İnsanda dış ortama açık 5 duyu organı vardır.

slide4

DUYU ORGANLARI

İnsanda dış ortama açık 5 duyu organı vardır.

1. GÖZ

2.KULAK

3.BURUN

4.DİL

5.DERİ

slide6

GÖZ

Işığa duyarlıdır. Kafatasının göz çukuruna yerleşmişlerdir. Gözü dıştan kaşlar, kirpikler, göz kapakları ve gözyaşı korur.

Dıştan içe doğru 3 tabakadan oluşmuştur.

a) Sert tabaka

b) Damar tabaka

c)Ağ tabaka

slide7

Sert tabaka

Göz kapağı

Damar tabaka

Kirpikler

Ağ tabaka

Saydam

tabaka

Sarı leke

Göz

bebeği

Kör nokta

İris

Göz merceği

Kaslar

slide8

Sert tabaka :

  • Bağ dokudan yapılıdır. Gözü dış etkilerden
  • korur ve gözün şeklinin bozulmasını önler. Rengi parlak beyazdır. Gözün ön tarafında saydamlaşarak “saydam tabaka”yı oluşturur. Saydam tabaka(=kornea) göze gelen ışığı kırarakgözün iç bölgesindeki göz bebeğine geçirir.
slide9

b) Damar tabaka : Gözü besleyen kan damarları burada bulu-

nur. Damar tabakada melanin pigmenti birikerek gözün içini

karanlık oda haline getirir. Damar tabaka gözün önünde “iris”

i oluşturur. İris göze rengini verir. İrisin ortasındaki deliğe de

“göz bebeği” denir. İris büzülüp gevşeyerek göz bebeğinin

genişleyip daralmasını sağlar. Böylece göze giren ışık miktarı

ayarlanır. Kuvvetli ışıkta göz bebeği küçülür, az ışıkta büyür.

İris fotoğraf makinesinin diyaframına benzer.

slide10

c)Ağ tabaka : En içteki tabakadır. Görme sinirleri burada ağgibi yayılmıştır. Ağ tabaka üzerinde göz bebeğinin tam karşısında “SARI LEKE bulunur. Görüntü sarı lekede meydana gelir.

Görme sinirlerinin gözden çıktığı nokta ışığa duyarlı değildir.

Buraya “kör nokta” denir. Ağ tabaka gözün önünde ince kenarlı(yakınsak) bir mercek olan “göz merceği” ni oluşturur.

Göz merceği ışığı kırarak görüntüyü sarı leke üzerine düşürür.

slide11

Göz uyumu : Uzağa veya yakına baktığımızda göz merceğiyassılaşıp şişkinleşerek odak uzaklığını ayarlar. Böylece görüntü net olarak retinaya(ağ tabaka) düşer. Buna göz uyumu denir.

slide12

Cismin görüntüsü sarı lekeye ters ve cisimden küçük olarak düşer. Görme sinirleri uyartıyı beyine gönderir. Beyinde

görüntü düz ve cisme eşit olarak algılanır.

slide13

Mercek gözü iki bölüme ayırır. Saydam tabaka ile mercek arasına “ön oda” , mercek ile ağ tabaka arasındaki geniş boşluğa”arka oda” denir. Göz yuvarlağının içi ışığı kırma özelliği olan “göz sıvısı” ile doludur. Arka odayı dolduran sıvıya “camsı cisim” denir.

slide14

Sarı lekedeki hücrelerin iyi görev yapabilmesi için “A” vitamini gereklidir. A vitamini eksikliğinde “gece körlüğü” hastalığı ortaya çıkar.

slide16

GÖZ KUSURLARI

Göz, görüntüyü ağ tabaka(retina) üzerine normal olarak düşürebiliyorsa bu göze normal (emetrop) göz denir.

slide17

Ancak merceğin normal göz uyumunu sağlayamaması veyagözün yuvarlaklığının bozulması durumlarında göz kusurlarıortaya çıkar.

slide18

Göz kusurları şunlardır;

1— Miyop

2— Hipermetrop

3— Presbitlik

4— Astigmatizm

5— Renk körlüğü

6— Şaşılık

7— Katarakt

slide19

1— MİYOP

Yakını iyi görür, uzağı göremez. Kalın kenarlı mercekle düzeltilir.

Nedeni;

a) Göz üst ve alttan basıklaşarak göz ekseni uzamıştır

b) Göz merceğinin kırıcılığı artmıştır.

slide22

2— HİPERMETROP

Uzağı iyi görür, yakını göremez.

slide23

Nedeni;

a) Göz ön ve arkadan basıklaşarak göz ekseni kısalmıştır.

b) Göz merceğinin kırıcılığı azalmıştır.

slide25

3 — PRESBİTLİK

Yaşlılarda göz merceği yakına iyi uyum yapamaz. Bu durumda göz yakını iyi görmez, uzağı iyi görür. İnce kenarlı mercekle düzeltilir.(Hipermetrop’ a benzer)

slide26

4— ASTİGMATİZM

Göz merceği yüzeyinin pürüzlü bir hal alması ya da saydamtabakanın kavislenmesi sonucunda görüntü sarı lekeye bulanık ve şekli bozuk olarak düşer. Silindirik camlı mercekle düzeltilir.

slide27

5— RENK KÖRLÜĞÜ(=Daltonizm)

Kırmızı ve yeşil renkleri birbirinden ayırt edemez. Kalıtsaldır.

Tedavisi yoktur.

slide28

6— ŞAŞILIK

Renk körlüğünde olduğu gibi doğuştandır. Şaşılıkta görme bozukluğu olmaz. Gözü hareket ettiren 3 çift kastan bir kısmınınnormalden uzun ya da kısa olması sonucunda göz ekseninidoğrultusu değişir. Buna şaşılık denir. Ameliyatla giderilebilir.

slide29

7— KATARAKT

Göz merceğinin içindeki sıvının ya da merceğin saydamlığınıkaybetmesi sonucunda görüntü sarı lekeye düşemez. Bunakatarakt denir. Ameliyatla düzeltilebilir.

slide30

GÖZ HASTALIKLARI

Arpacık : Mikrobiktir, göz kapaklarında görülür.

Trahom : Mikrobiktir. Körlüğe neden olabilen hastalıktır.

Göz tansiyonu : Ön ve arka odanın içindeki sıvının dengesinin bozulması sonucunda basıncın artmasıdır.

slide33

KULAK

İşitme ve denge organımızdır.

Üç kısımda incelenir.

I.Dış kulak

II.Orta kulak

III.İç kulak

slide34

İç kulak

Dış kulak

Orta kulak

Yarım daire kanalları

Örs

Kulak kepçesi

Kulak yolu

İşitme Sinirleri

Çekiç

Kulak zarı

Salyangoz

Yutak

Östaki borusu

Üzengi

slide35

Dış Kulak : Kulak kepçesi ve kulak yolundan oluşur. Ses dalgalarının toplanarak kulak zarına iletilmesini sağlar. Kulak yoluiçindeki kıllar ve kulak yolundan salgılanan sıvı kulağa yabancı toz gibi maddelerin girmesini önler. Kulak yolundan salgılanan sıvı(kulak kiri) aynı zamanda kulak zarının yumuşaklığınısağlar. Kulak zarı dış kulakla orta kulağı birbirinden ayırır.

slide36

Orta Kulak : Kulak zarı ile oval pencere denilen zar arasındaküçük bir oda gibidir. Kulak zarına bağlı ilk kemik “çekiç” kemiğidir. İkinci kemik “örs” ve üçüncü kemik “üzengi” kemiğidir. Bu kemiklerin üçüne birden “kemik köprü” denir. Bu kemikler kulak zarından alınan ses dalgalarını iç kulağa iletir.

Vücudumuzun en küçük kemiği üzengi kemiğidir.

slide37

Orta kulak “östaki borusu” ile yutağa açılır. Östaki borusu dış kulak ile orta kulak arasındaki hava basıncını dengeleyerek kulak zarını korur.

slide38

İç Kulak : İşitmeyi sağlayan yerdir. İçinde işitme sinirleri ve duyu hücreleri bulunur. Orta kulaktan itibaren “oval pencere”ile başlar. İç kulaktaki “dalız” oval pencere yoluyla gelen sesdalgalarını sıvı dalgalanması halinde “salyangoz” a iletir. Salyangozun içinde işitme duyu hücrelerinin bulunduğu “korti organı” bulunur. Buradan da işitme duyu sinirleriyle alınan uyartı beyine taşınır ve ses beyin tarafından algılanır.

slide39

Salyangozun üst kısmında “üç yarım daire kanalı” bulunur. Bu kanalların içindeki sıvı ile vücudun dengesi algılanarak beyine bildirilir.

Vücudun dengesini “beyincik” sağlar.

slide40

Ses dalgalarının izlediği yol :

Ses ªK.yolu ªK.zarıªKemik köprüªDalızªSalyangoz

slide42

DİL

Acı

Acı

Ekşi

Ekşi

Tuzlu

Tuzlu

Tatlı

Tatlı

slide43

Tat alma organımızdır. Ancak tat dışında sindirim ve konuşma gibi olaylarda da görev alır. Dil kaslardan yapılıdır.

Üzerinde girintili çıkıntılı tat alma cisimcikleri (= tat memecikleri = papilla) bulunur.

Dilimiz suda çözünebilen maddelerin tadını alabilir.

slide44

Dilimiz dört farklı tada duyarlıdır. Dilin farklı bölgeleri farklı tatlara duyarlıdır. Ucu tatlı, orta kenarları tuzlu, arka kenarları ekşi ve arkası acı tatları algılar.

slide46

Burun koku alma organıdır. Uç kısmı kıkırdak, arka kısmı kemikten yapılıdır. Burun boşluğu “sapan” kemiği ile ikiye ayrılır.

Boşluklardan ortaya doğru üçer tane kemik çıkıntı iner. Aralarında hava dolaşan bu kemiklere “boynuzcuk kemikleri” denir.

Bu kemiklerin arasındaki boşluklara “sinüs” denir. Sinüsleriniltihaplanmasına “sinüzit” denir.

slide47

Burun boşluğu mukus salgısı yapan epitel hücreleriyle döşenmiştir. Burun içindeki kıllar ve mukus kirli havayı temizler, mukus havayı nemlendirir, burun içindeki kıvrımlar havayı ısıtır.

slide48

Koku alma sinirleri burun boşluğunun üst tarafındaki “sarı bölge” de bulunur. Havaya karışan koku zerrecikleri mukus içindeçözünerek koklama sinirlerini uyarır. Duyu sinirleri bu uyartıyıbeyine taşır. Böylece koku algılanır.

slide49

Koklama ve tatma duyuları suda çözünebilen maddelere duyarlıdır. Bu nedenle birbiriyle yakından ilgilidir. Örneğin nezleolduğumuzda koku ve tat alma duyularımız iyi çalışmaz.

slide51

DERİ

Dokunma duyu organımız deridir. Ancak derinin duyu dışında başka görevleri de vardır.

Dıştan içe doğru ölü tabaka, üst deri, alt deri ve yağ tabakalarından oluşur. Üst derinin canlı olan alt kısmında deriye rengini veren renk tanecikleri (melanin pigmenti) bulunur.

slide52

Alt deri üst deriden daha kalındır. Alt deride kıl kökleri, yağbezleri, ter bezleri, duyu cisimcikleri, kılcal kan damarları, duyu sinirleri bulunur.

slide54

DERİNİN GÖREVLERİ

a) Dokunma duyu organıdır. Basınç, sıcak-soğuk, ağrı ve sertlik-yumuşaklık, düzlük- pürüzlülük gibi duyuları algılar.

b)Terleme yaparak boşaltıma yardım eder.

c)Gaz alışverişi yaparak solunuma yardım eder.

slide55

DERİNİN GÖREVLERİ

d)Vücudumuzu dış etkilerden(çarpma, mikroplar vb.) korur.

e)Vücudumuza desteklik sağlar. Estetik ve güzellik verir.

f)Vücut ısısının ayarlanmasına yardım eder.

slide58

1.Kulağımızın hangi kısmı, oval pencere yoluyla gelen ses dalgalarını salyangoza iletir?(1992-FL)

A) Yarım daire kanalları B) Östaki borusu

C)Üzengi D) Dalız

slide60

3. Aşağıdakilerden hangisi kulakta bulunan kemik dolam-

bacın kısımlarından değildir? (1994-FL)

A) Yarım daire kanalları B) Salyangoz

C) Dalız D) Örs

slide61

4. I.Göz ekseninin normalden uzun olması

II.Göz merceğinin kırma indisinin büyük olması

III.Göz merceği yüzeyinin pürüzlü olması

(1995-FL/AÖL)

Yukarıdakilerden hangileri miyopluğa sebep olur?

A) Yalnız I B) Yalnız II

C) I – II D) II – III

slide62

5.Aşağıdakilerden hangilerinin meydana getirdiği rahatsızlık giderilebilir?(1996-FL/AÖL)

I.Kulak zarındaki yırtılmanın

II.Ortakulaktaki kemiklerin birbirine kaynamasının

III.İşitme sinirlerinin görev yapmamasının

A) Yalnız I B) I – II

C) II – III D) I – II – III

slide63

6.Aşağıdaki durumlardan hangisi sağırlık meydana getirir?(1997-FL/AÖL)

A) Kulak zarının yırtılması

B)Kulak kepçesinin kopması

C)Yarım daire kanallarının görev yapamaması

D)İşitme sinirlerinin fonksiyonunu yitirmesi

slide64

7.Aşağıdakilerden hangisi orta kulakta yer alır?

(1995-DPY)

A) Yarım daire kanalları B) Üzengi

C)İşitme sinirleri D) Salyangoz

slide65

8.Cisimler hangi özelliklerinden dolayı görülebilirler?

(1997-DPY)

I.Kendiliğinden ışık yayma

II.Işığı yansıtabilme

III.şığı soğurabilme

A) Yalnız II B) I – II

C) I – III D) II – III

slide66

9.Aşağıdakilerden hangisi ışınların göz bebeğinde toplanmasını sağlar? (1997-DPY)

A) Saydam tabaka B) Göz merceği

C) Kör nokta D) İris

slide67

10. Aşağıdakilerden hangisi, göz yuvarlağını hareket ettiren kasların normalden uzun veya kısa olması sonu cu meydana gelir? (1999-DPY)

A) Astigmatlık B) Şaşılık

C)Presbitlik D) Miyopluk

slide68

11. I.İris

II.Kornea

III.Sarı benek

IV.Kör nokta

Yukarıdakilerden hangileri gözün ağ tabakasında bulunur?(1999-DPY)

A) I – II B) I – III

C) II – IV D) III – IV

slide69

12.Kulağın dengemizi sağlamada görevli kısmı aşağıdakilerden hangisidir? (1990-ATEML)

A) Salyangoz B) Kemik köprü

C) Yarım daire kanalları

D) Kulak zarı

slide70

13. Kulağın hangi kısmı işitme ile ilgili değildir?

(1991-KUR)

  • Yarım daire kanalları B) Salyangoz
  • C) Kulak zarı D) Kemik köprü
slide71

14. Östaki borusu hangisinde verilenlerle bağlantılıdır?

(1995-ATEML)

A) Yutak – İç kulak

B) Orta kulak – Yutak

C) Dış kulak – Orta kulak

D) Salyangoz – Yarım daire kanalları

slide72

15. Aşağıdakilerden hangisine kornea adı verilir?

(1997-ATML)

A) Damar tabaka B) Saydam tabaka

C)Sert tabaka D) Ağ tabaka

slide73

16. Aşağıdakilerden hangisi derimizin görevlerinden değildir? (1998-ML)

A) Basınç ve sıcaklık duyularını almak

B)Beynin verdiği emirleri kaslara iletmek C)Vücut sıcaklığının ayarlanmasında rol oynamak

D)Solunuma yardımcı olmak

slide75

1. Bütün duyu organlarının merkezleri nerede bulunur?

A) Beyinde B) Omurilik soğanında

C) Her organın kendinde

D)Beyincikte

slide77

3. Aşağıdakilerden hangisi göz merceği ile saydam tabakanın ortak özelliğidir?

A) Gözü dış etkilerden korumak B) Göze giren ışık miktarını ayarlamak

C)Göze gelen ışığı kırmak

D)Odak uzaklığını ayarlayarak, göz uyumunu sağlamak

slide78

4. Aşağıda verilen göz kusurlarından hangileri ince kenarlı merceklerle düzeltilir?

I.Hipermetrop

II.Miyop

III.Astigmatizm

IV.Presbitlik

A) I – II B) II – III

C) II – IV D) I – IV

slide79

5. Göz ekseninin kısalması ya da göz merceğinin kırıcılığının azalmasıyla ortaya çıkan göz kusuru aşağıdakilerden hangisidir?

A) Miyop B) Astigmatizm

C) Şaşılık D) Hipermetrop

slide80

6.Kulakla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

A) İşitme sinirleri orta kulağın salyangoz kısmında bulunur

B) Denge sinirleri orta kulaktaki yarım daire kanallarındançıkar

C)Orta kulaktaki kemik köprü sesin iç kulağa iletilmesinisağlar

D)Kulak zarının basınç değişimine karşı korunması içkulaktaki dalız tarafından sağlanır.

slide81

7.Aşağıdakilerden hangisi alt deride bulunmaz?

A) Derimize rengini veren renk tanecikleri

B) Kıl kökleri

C)Serbest sinir uçları

D)Duyu cisimcikleri

slide82

8.Dilimizin ucunu kurutma kâğıdı ile kurulayarak şeker

sürdüğümüzde tadını alamayız.

Yukarıdaki deney aşağıdakilerden hangisini anlamak

için yapılmıştır?

A) Dilimizin tat alma organı olduğunu anlama

B) Dilimizin konuşmayı nasıl sağladığı

C) Dilimizin ancak suda çözünen maddelerin tadını alabildiğini anlama

D)Dilimizin sindirimdeki rolünü anlama

slide83

9.Nezle olduğumuzda, besinlerin tadını da alamayız.

Yukarıdaki bilgiye dayanarak aşağıdaki sonuçlardan

hangisine ulaşılabilir?

A) Koku duyusu ile tat duyusunun birbiriyle bağlantısı yoktur.

B) Koku ve tat duyuları birbiriyle bağlantılı çalışır.

C) Nezle mikrobik bir hastalıktır

D) Nezle olan kişinin duyu organları iyi çalışmaz

slide84

10.Karanlıktan birden aydınlığa çıktığımızda, ya da aydınlıktan az ışıklı ortama girdiğimizde cisimleri bir süre seçemeyiz.

Yukarıda verilen gözlem, aşağıdaki göz kısımlarının

hangisinin çalışması ile ilgilidir?

A) İris B) Sarı leke

C)Göz merceği D)Saydam tabaka

slide85

111.Elimizi soğuk sudan çıkarıp, ılık suya soktuğumuzda

suyu “sıcak” olarak algılarız. Aynı şekilde sıcak sudan çıkarıp ılık suya soktuğumuzda bu defa “soğuk”

olarak algılarız. Bu durumun aşağıdaki özelliklerden

hangisi ile açıklanabilir?

A) Bazı duyu organlarımız çabuk yorulur

B) Bazı duyu organlarımız diğerlerinden daha genişyüzeylidir.

C) Duyu organlarımızı uyaran etkenler birbirinden farklıdır

D) Duyu organlarımız aldığı uyartıyı sinirlerle beyne iletir

slide86

12.Gözümüzün ağ tabakasında kör nokta bulunmasına rağmen, belirli bir noktaya bakan normal bir insanıngörme alanı içindeki her şeyi görmesini sağlayan nedir?

A) Göz merceğinin uyum yapması

B) İki gözün birlikte kullanılması

C) Göz bebeğinin büyüyüp küçülebilmesi

D) Cisimlere dikkatli bakılması

slide87

13.Kulak kepçesi aşağıdaki canlı gruplarının hangisinde

bulunur?

A) Balıklar B) Sürüngenler

C) Memeliler D) Kuşlar

slide88

14.Saydam tabakanın buzlu cam gibi pürüzlü bir hal

almasıyla hangi göz kusuru ortaya çıkar?

A) Astigmatizm B) Presbitlik

C) Miyop D) Hipermetrop

slide89

15.Aşağıdakilerden hangisi göz kusuru değildir?

A) Renk körlüğü B) Şaşılık

C) Presbitlik D) Trahom

slide90

16.Kulağın dengeyle ilgili kısmı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Korti organı B) Dalız

C) Yarım daire kanalları D) Kemik köprü

slide91

17.Boğaz enfeksiyonu görülen kişilerde, aynı zamanda ortakulak iltihabının da yaygın görülmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

A) Orta kulak ile yutağın östaki borusu ile birbirine bağlantılı olması

B) Enfeksiyona mikropların yol açması

C) Önce enfeksiyonun kulakta başlayıp, sonra yutağageçmesi

D)Kişinin sağlığına dikkat etmemesi