Witam pa stwa na wyk adzie z podstaw ekonomii
Download
1 / 182

Witam Państwa na wykładzie z podstaw ekonomii, :)… - PowerPoint PPT Presentation


  • 127 Views
  • Uploaded on

Witam Państwa na wykładzie z podstaw ekonomii, :)…. Jak kłamać za pomocą statystyki?. ZADANIE Z rysunku (a) wynika, że zmiany realnego kursu dolara na wolnym rynku w Polsce w 1991 r. były niewielkie. Wymowa rysunku (b) jest odwrotna. A zatem, jeden z wykresów zawiera fałszywe informacje!.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Witam Państwa na wykładzie z podstaw ekonomii, :)… ' - brasen


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

Jak kłamać za pomocą statystyki?

ZADANIE

Z rysunku (a) wynika, że zmiany realnego kursu dolara na wolnym rynku w Polsce w 1991 r. były niewielkie. Wymowa rysunku (b) jest odwrotna. A zatem, jeden z wykresów zawiera fałszywe informacje!

A

B

0


ZADANIE

Tablica zawiera informacje o stawkach tygodniowych płac realnych wHipo-tecji(1988=100).

Płace w Hipotecji

Źródło: „Hypothetia Research Bulletin” 1999, nr 3, s. 31

a)

Użyj danych z tablicy w celu wykazania, że na przełomie lat osiemdziesią-tych i dziewięćdziesiątych w Hipotecji płace spadały.


Tablica zawiera informacje o stawkach tygodniowych płac realnych wHipo-tecji(1988=100).

Płace w Hipotecji

Źródło: „Hypothetia Research Bulletin” 1999, nr 3, s. 31

a)

Użyj danych z tablicy w celu wykazania, że na przełomie lat osiemdziesią-tych i dziewięćdziesiątych w Hipotecji płace spadały.

b)

A teraz uzasadnij opinię , że płace rosły.


Tablica zawiera informacje o stawkach tygodniowych płac realnych wHipo-tecji(1988=100).

Płace w Hipotecji

Źródło: „Hypothetia Research Bulletin” 1999, nr 3, s. 31

a)

Użyj danych z tablicy w celu wykazania, że na przełomie lat osiemdziesią-tych i dziewięćdziesiątych w Hipotecji płace spadały.

b)

A teraz uzasadnij opinię , że płace rosły.


ZADANIE realnych w

W związku z kampanią wyborczą w budującej kapitalizm postsoc-jalistycznej Hipotecjipolitycy opublikowali w prasie wiele opinii. „Wskaźnik produkcji przemysłowej w lutym w porównaniu ze styczniem br. wyniósł 97,0, a w porównaniu z analogicznym okre-sem roku ubiegłego osiągnął wysokość 93,7. Oznacza to niespoty-kany kryzys i załamanie gospodarki”, twierdzili przedstawiciele opozycji, interpretując najnowszy komunikat Urzędu Statystycz-nego. Skądinąd wiadomo, że ze względu na problemy techniczne hipotecjańskie statystyki nie rejestrują produkcji firm zatrudnia-jących mniej niż 5 osób i że liczba dni roboczych w lutym była o 2 mniejsza niż przed rokiem.

Czy rozumowanie krytyków rządu przekonało Cię?



  • ZADANIE realnych w

  • Zgodnie z umową podpisaną 1 maja Twoja pensja (2662 zł) bę-dzie co 3 miesiące indeksowana, tzn. podwyższana tak, aby – mi-mo inflacji - jej siła nabywcza pozostała stała. Jest 1 sierpnia; os-tatnia indeksacja była 1 maja; wskaźniki inflacji w maju, czerw-cu i lipcu wyniosły po 110.

  • Podaj realną wartość Twojej wynoszącej 2662 zł pensji w zło-tych z 1 maja.


  • Zgodnie z umową podpisaną 1 maja Twoja pensja (2662 zł) bę-dzie co 3 miesiące indeksowana, tzn. podwyższana tak, aby – mi-mo inflacji - jej siła nabywcza pozostała stała. Jest 1 sierpnia; os-tatnia indeksacja była 1 maja; wskaźniki inflacji w maju, czerw-cu i lipcu wyniosły po 110.

  • Podaj realną wartość Twojej wynoszącej 2662 zł pensji w zło-tych z 1 maja.

  • 1 zł (1+10%)(1+10%)(1+10%) zł = 1,331 zł.


  • Zgodnie z umową podpisaną 1 maja Twoja pensja (2662 zł) bę-dzie co 3 miesiące indeksowana, tzn. podwyższana tak, aby – mi-mo inflacji - jej siła nabywcza pozostała stała. Jest 1 sierpnia; os-tatnia indeksacja była 1 maja; wskaźniki inflacji w maju, czerw-cu i lipcu wyniosły po 110.

  • Podaj realną wartość Twojej wynoszącej 2662 zł pensji w zło-tych z 1 maja.

  • 1 zł (1+10%)(1+10%)(1+10%) zł = 1,331 zł.

  • 1 zł/ 1,331 zł


  • Zgodnie z umową podpisaną 1 maja Twoja pensja (2662 zł) bę-dzie co 3 miesiące indeksowana, tzn. podwyższana tak, aby – mi-mo inflacji - jej siła nabywcza pozostała stała. Jest 1 sierpnia; os-tatnia indeksacja była 1 maja; wskaźniki inflacji w maju, czerw-cu i lipcu wyniosły po 110.

  • Podaj realną wartość Twojej wynoszącej 2662 zł pensji w zło-tych z 1 maja.

  • 2662 zł/[(1+10%)(1+10%)(1+10%)] = 2662 zł/1,331= 2000 zł.

  • b) Podaj nominalną wartość kwoty pieniądza z 1 sierpnia, której wartość realna w złotych z 1 maja wynosi 2662 zł.


  • Zgodnie z umową podpisaną 1 maja Twoja pensja (2662 zł) bę-dzie co 3 miesiące indeksowana, tzn. podwyższana tak, aby – mi-mo inflacji - jej siła nabywcza pozostała stała. Jest 1 sierpnia; os-tatnia indeksacja była 1 maja; wskaźniki inflacji w maju, czerw-cu i lipcu wyniosły po 110.

  • Podaj realną wartość Twojej wynoszącej 2662 zł pensji w zło-tych z 1 maja.

  • 2662 zł/[(1+10%)(1+10%)(1+10%)] = 2662 zł/1,331= 2000 zł.

  • b) Podaj nominalną wartość kwoty pieniądza z 1 sierpnia, której wartość realna w złotych z 1 maja wynosi 2662 zł.

  • Realna wartość szukanej kwoty „x” powinna wynosić 2662. Azatem „x” powinien spełniać równanie:

  • x/[(1+10%)(1+10%)(1+10%)] = x/1,331 = 2662.

  • Otóż x = 3543,122 zł.

  • c) Ile złotych podwyżki powinieneś dostać 1 sierpnia?


  • Zgodnie z umową podpisaną 1 maja Twoja pensja (2662 zł) bę-dzie co 3 miesiące indeksowana, tzn. podwyższana tak, aby – mi-mo inflacji - jej siła nabywcza pozostała stała. Jest 1 sierpnia; os-tatnia indeksacja była 1 maja; wskaźniki inflacji w maju, czerw-cu i lipcu wyniosły po 110.

  • Podaj realną wartość Twojej wynoszącej 2662 zł pensji w zło-tych z 1 maja.

  • 2662 zł/[(1+10%)(1+10%)(1+10%)] = 2662 zł/1,331= 2000 zł.

  • b) Podaj nominalną wartość kwoty pieniądza z 1 sierpnia, której wartość realna w złotych z 1 maja wynosi 2662 zł.

  • Realna wartość szukanej kwoty „x” powinna wynosić 2662. Azatem „x” powinien spełniać równanie:

  • x/[(1+10%)(1+10%)(1+10%)] = x/1,331 = 2662.

  • Otóż x = 3543,122 zł.

  • Ile złotych podwyżki powinieneś dostać 1 sierpnia?

  • Nie daj się oszukać! Należy Ci się (3543,122zł–2662zł) = 881,122 złpodwyżki!


  • ZADANIE bę-dzie co

  • Od dwóch lat sprzedajesz mieszkanie, oglądających jest wielu, ale jakoś nic z tego nie wynika. Jedno jest jasne – nie obniżysz ce-ny. 500 000 zł to nie jest za dużo za 46 m2 w cegle i z widną kuch-nią na Górnym Mokotowie! W końcu nic nie tracisz, czekając, a im kiedyś puszczą nerwy. Wszystko drożeje! W radiu mówili, ze inflacja w ubiegłym i w tym roku wynosiła po 10%.

  • Ile wynosi cena Twojego mieszkania wyrażona w złotych sprzed dwóch lat?


  • Od dwóch lat sprzedajesz mieszkanie, oglądających jest wielu, ale jakoś nic z tego nie wynika. Jedno jest jasne – nie obniżysz ce-ny. 500 000 zł to nie jest za dużo za 46 m2 w cegle i z widną kuch-nią na Górnym Mokotowie! W końcu nic nie tracisz, czekając, a im kiedyś puszczą nerwy. Wszystko drożeje! W radiu mówili, ze inflacja w ubiegłym i w tym roku wynosiła po 10%.

  • Ile wynosi cena Twojego mieszkania wyrażona w złotych sprzed dwóch lat?

  • 500 000 zł/[(1+10%)•(1+10%)]≈413 233,14 zł.

  • b) Czy zatem rzeczywiście „nic nie tracisz, czekając”?


  • Od dwóch lat sprzedajesz mieszkanie, oglądających jest wielu, ale jakoś nic z tego nie wynika. Jedno jest jasne – nie obniżysz ce-ny. 500 000 zł to nie jest za dużo za 46 m2 w cegle i z widną kuch-nią na Górnym Mokotowie! W końcu nic nie tracisz, czekając, a im kiedyś puszczą nerwy. Wszystko drożeje! W radiu mówili, ze inflacja w ubiegłym i w tym roku wynosiła po 10%.

  • Ile wynosi cena Twojego mieszkania wyrażona w złotych sprzed dwóch lat?

  • 500 000 zł/[(1+10%)•(1+10%)]≈413 233,14 zł.

  • b) Czy zatem rzeczywiście „nic nie tracisz, czekając”?

  • Jak się okazuje, inflacja sprawiła, że - nie sprzedając mieszkania przed dwoma laty - straciłeś 86 777 zł (o sile nabywczej sprzed 2 lat)!


  • Od dwóch lat sprzedajesz mieszkanie, oglądających jest wielu, ale jakoś nic z tego nie wynika. Jedno jest jasne – nie obniżysz ce-ny. 500 000 zł to nie jest za dużo za 46 m2 w cegle i z widną kuch-nią na Górnym Mokotowie! W końcu nic nie tracisz, czekając, a im kiedyś puszczą nerwy. Wszystko drożeje! W radiu mówili, ze inflacja w ubiegłym i w tym roku wynosiła po 10%.

  • Ile wynosi cena Twojego mieszkania wyrażona w złotych sprzed dwóch lat?

  • 500 000 zł/[(1+10%)•(1+10%)]≈413 233,14 zł.

  • b) Czy zatem rzeczywiście „nic nie tracisz, czekając”?

  • Jak się okazuje, inflacja sprawiła, że - nie sprzedając mieszkania przed dwoma laty - straciłeś 86 777 zł (o sile nabywczej sprzed 2 lat)!

  • c) O ile procent musiałbyś podnieść cenę swojego M4, aby unik-nąć TYCH strat?


  • Od dwóch lat sprzedajesz mieszkanie, oglądających jest wielu, ale jakoś nic z tego nie wynika. Jedno jest jasne – nie obniżysz ce-ny. 500 000 zł to nie jest za dużo za 46 m2 w cegle i z widną kuch-nią na Górnym Mokotowie! W końcu nic nie tracisz, czekając, a im kiedyś puszczą nerwy. Wszystko drożeje! W radiu mówili, ze inflacja w ubiegłym i w tym roku wynosiła po 10%.

  • Ile wynosi cena Twojego mieszkania wyrażona w złotych sprzed dwóch lat?

  • 500 000 zł/[(1+10%)•(1+10%)]≈413 233,14 zł.

  • b) Czy zatem rzeczywiście „nic nie tracisz, czekając”?

  • Jak się okazuje, inflacja sprawiła, że - nie sprzedając mieszkania przed dwoma laty - straciłeś 86 777 zł (o sile nabywczej sprzed 2 lat)!

  • c) O ile procent musiałbyś podnieść cenę swojego M4, aby unik-nąć TYCH strat?

  • W ciągu dwóch lat ceny wzrosły o (1+10%)•(1+10%) procent, czyli o 21%. A zatem, uniknąłbyś strat, o których mowa w pod-punkcie (b), jeśli podniósłbyś cenę swojego mieszkania także o 21%, czyli do poziomu 500 000 zł•(1+10%)•(1+10%) = 605 000 zł, .


ZADANIE wielu, ale jakoś nic z tego nie wynika. Jedno jest jasne – nie obniżysz ce-ny. 500 000 zł to nie jest za dużo za 46 m2 w cegle i z widną kuch-nią na Górnym Mokotowie! W końcu nic nie tracisz, czekając, a im kiedyś puszczą nerwy. Wszystko drożeje! W radiu mówili, ze inflacja w ubiegłym i w tym roku wynosiła po 10%.

Ceny spadły przeciętnie o ⅓ . Jak i o ile zmieniła się war-tość realna stałego dochodu Hipotecjusza, który jest prze-ciętnymkonsumentem??


Ceny spadły przeciętnie o ⅓ . Jak i o ile zmieniła się war-tość realna stałego dochodu Hipotecjusza, który jest prze-ciętnymkonsumentem??

1:1 = 1.


Ceny spadły przeciętnie o ⅓ . Jak i o ile zmieniła się war-tość realna stałego dochodu Hipotecjusza, który jest prze-ciętnymkonsumentem??

1:1 = 1.

1:2/3 = 3/2 = 1,5! !!



Kiedy ten, kto pożycza innym, dostaje za to wynagrodzenie, siła nabywcza (wartość) pożyczonej komuś sumy zmienia się w miarę upływu czasu, niczym pod wpływem inflacji.


  • Stosowane w takiej sytuacji metody znajdowania siła nabywcza (wartość) pożyczonej komuś sumy zmienia się w miarę upływu czasuPRZYSZŁEJ WARTOŚCI KWOT PIENIĄDZA, KTÓRE MAMY DZIŚ (ang. future value), a także DZISIEJSZEJ WARTOŚCI KWOT PIENIĄ-DZA, KTÓRE BĘDZIEMY MIELI W PRZYSZŁOŚCI (ang. Pre-sent value), są ważnym narzędziem ekonomisty.

  • Dzięki tym metodom potrafimy np.:

  • ocenić opłacalność zakupu maszyny lub obligacji;

  • prywatne firmy stosują je m. in. po to, aby wybrać najlepszy projekt budowy nowej fabryki;


Co to jest STOPA PROCENTOWA? siła nabywcza (wartość) pożyczonej komuś sumy zmienia się w miarę upływu czasu

Na okres (rok) pożyczasz komuś złotowkę. Po upływie okresu (ro-ku) dostajesz z powrotem 1,1 zł.

1 zł → 1,1 zł

Pomyśl o stosunku wynagrodzenia za pożyczenie komuś złotowki do wysokości pożyczonej kwoty.

0,1 zł/1 zł = 0,1 = 10%.

STOPA PROCENTOWA JEST TO STOSUNEK WYNA-

GRODZENIA ZA UDZIELENIE POŻYCZKI DO WY-

SOKOŚCI TEJ POŻYCZKI.


Co to jest STOPA PROCENTOWA? siła nabywcza (wartość) pożyczonej komuś sumy zmienia się w miarę upływu czasu

Na okres (rok) pożyczasz komuś złotowkę. Po upływie okresu (ro-ku) dostajesz z powrotem 1,1 zł.

1 zł → 1,1 zł

Pomyśl o stosunku wynagrodzenia za pożyczenie komuś złotowki do wysokości pożyczonej kwoty.

0,1 zł/1 zł = 0,1 = 10%.

STOPA PROCENTOWA JEST TO STOSUNEK WYNA-

GRODZENIA ZA UDZIELENIE POŻYCZKI DO WY-

SOKOŚCI TEJ POŻYCZKI.

ZAUWAŻ: WYNAGRODZENIE WYPŁACANE JEST PO UPŁYWIE OKRESU, KTÓREGO DOTYCZY POŻYCZKA!


Nie zawsze obliczenie stopy procentowej jest trywialnie łatwe...

Pożyczono 5 gb na rok za wynagrodzenie 1 gbwypłacane W MOMENCIE ZWROTU POŻYCZKI.

a) Jaką kwotę pożyczkodawca na rok udostępnił pożyczkobiorcy?


Nie zawsze obliczenie stopy procentowej jest trywialnie łatwe...

Pożyczono 5 gb na rok za wynagrodzenie 1 gbwypłacane W MOMENCIE ZWROTU POŻYCZKI.

a) Jaką kwotę pożyczkodawca na rok udostępnił pożyczkobiorcy?

5 gb.

b) Pomyśl o sumie zwracanej przez pożyczkobiorcę (wraz z ewen-tualnymi odsetkami) po okresie, którego dotyczy pożyczka; o ile ta suma przewyższa kwotę udostępnioną pożyczkobiorcy na rok?


Nie zawsze obliczenie stopy procentowej jest trywialnie łatwe...

Pożyczono 5 gb na rok za wynagrodzenie 1 gbwypłacane W MOMENCIE ZWROTU POŻYCZKI.

a) Jaką kwotę pożyczkodawca na rok udostępnił pożyczkobiorcy?

5 gb.

b) Pomyśl o sumie zwracanej przez pożyczkobiorcę (wraz z ewen-tualnymi odsetkami) po okresie, którego dotyczy pożyczka; o ile ta suma przewyższa kwotę udostępnioną pożyczkobiorcy na rok?

O 1 gb.

c) Oblicz roczną stopę procentową.


Nie zawsze obliczenie stopy procentowej jest trywialnie łatwe...

Pożyczono 5 gb na rok za wynagrodzenie 1 gbwypłacane W MOMENCIE ZWROTU POŻYCZKI.

a) Jaką kwotę pożyczkodawca na rok udostępnił pożyczkobiorcy?

5 gb.

b) Pomyśl o sumie zwracanej przez pożyczkobiorcę (wraz z ewen-tualnymi odsetkami) po okresie, którego dotyczy pożyczka; o ile ta suma przewyższa kwotę udostępnioną pożyczkobiorcy na rok?

O 1 gb.

c) Oblicz roczną stopę procentową.

1 gb/5 gb = 20%.

d) Tym razem wynagrodzenie jest wypłacane W MOMENCIE OTRZYMANIA POŻYCZKI; jaką kwotę pożyczkodawca na rokudostępnia pożyczkobiorcy?


Nie zawsze obliczenie stopy procentowej jest trywialnie łatwe...

Pożyczono 5 gb na rok za wynagrodzenie 1 gbwypłacane W MOMENCIE ZWROTU POŻYCZKI.

a) Jaką kwotę pożyczkodawca na rok udostępnił pożyczkobiorcy?

5 gb.

b) Pomyśl o sumie zwracanej przez pożyczkobiorcę (wraz z ewen-tualnymi odsetkami) po okresie, którego dotyczy pożyczka; o ile ta suma przewyższa kwotę udostępnioną pożyczkobiorcy na rok?

O 1 gb.

c) Oblicz roczną stopę procentową.

1 gb/5 gb = 20%.

d) Tym razem wynagrodzenie jest wypłacane W MOMENCIE OTRZYMANIA POŻYCZKI; jaką kwotę pożyczkodawca na rokudostępnia pożyczkobiorcy?

4 gb.

e) Znowu pomyśl o sumie zwracanej przez pożyczkobiorcę (wraz z ewentualnymi odsetkami) po okresie, którego dotyczy pożyczka; o ile przewyższa ona kwotę udostępnioną pożyczkobiorcy na rok?


Nie zawsze obliczenie stopy procentowej jest trywialnie łatwe...

Pożyczono 5 gb na rok za wynagrodzenie 1 gbwypłacane W MOMENCIE ZWROTU POŻYCZKI.

a) Jaką kwotę pożyczkodawca na rok udostępnił pożyczkobiorcy?

5 gb.

b) Pomyśl o sumie zwracanej przez pożyczkobiorcę (wraz z ewen-tualnymi odsetkami) po okresie, którego dotyczy pożyczka; o ile ta suma przewyższa kwotę udostępnioną pożyczkobiorcy na rok?

O 1 gb.

c) Oblicz roczną stopę procentową.

1 gb/5 gb = 20%.

d) Tym razem wynagrodzenie jest wypłacane W MOMENCIE OTRZYMANIA POŻYCZKI; jaką kwotę pożyczkodawca na rokudostępnia pożyczkobiorcy?

4 gb.

e) Znowu pomyśl o sumie zwracanej przez pożyczkobiorcę (wraz z ewentualnymi odsetkami) po okresie, którego dotyczy pożyczka; o ile przewyższa ona kwotę udostępnioną pożyczkobiorcy na rok?

O 1 gb.

f) Opisz pożyczkę, której koszt dla pożyczkobiorcy jest taki sam, jak pożyczki z pytania (d). Od pożyczki z pytania (d) niech różni się ona tym, że wynagrodzenie za jej udzielenie jest wypłacane w momencie zwrotu pożyczki.


Nie zawsze obliczenie stopy procentowej jest trywialnie łatwe...

Pożyczono 5 gb na rok za wynagrodzenie 1 gbwypłacane W MOMENCIE ZWROTU POŻYCZKI.

a) Jaką kwotę pożyczkodawca na rok udostępnił pożyczkobiorcy?

5 gb.

b) Pomyśl o sumie zwracanej przez pożyczkobiorcę (wraz z ewen-tualnymi odsetkami) po okresie, którego dotyczy pożyczka; o ile ta suma przewyższa kwotę udostępnioną pożyczkobiorcy na rok?

O 1 gb.

c) Oblicz roczną stopę procentową.

1 gb/5 gb = 20%.

d) Tym razem wynagrodzenie jest wypłacane W MOMENCIE OTRZYMANIA POŻYCZKI; jaką kwotę pożyczkodawca na rokudostępnia pożyczkobiorcy?

4 gb.

e) Znowu pomyśl o sumie zwracanej przez pożyczkobiorcę (wraz z ewentualnymi odsetkami) po okresie, którego dotyczy pożyczka; o ile przewyższa ona kwotę udostępnioną pożyczkobiorcy na rok?

O 1 gb.

f) Opisz pożyczkę, której koszt dla pożyczkobiorcy jest taki sam, jak pożyczki z pytania (d). Od pożyczki z pytania (d) niech różni się ona tym, że wynagrodzenie za jej udzielenie jest wypłacane w momencie zwrotu pożyczki.

Pożyczono 4gb na rok za wynagrodzenie 1 gbwypłacane W MO-MENCIE ZWROTU POŻYCZKI.

g) Dla pożyczki z pytania (d) oblicz roczną stopę procentową.


Nie zawsze obliczenie stopy procentowej jest trywialnie łatwe...

Pożyczono 5 gb na rok za wynagrodzenie 1 gbwypłacane W MOMENCIE ZWROTU POŻYCZKI.

a) Jaką kwotę pożyczkodawca na rok udostępnił pożyczkobiorcy?

5 gb.

b) Pomyśl o sumie zwracanej przez pożyczkobiorcę (wraz z ewen-tualnymi odsetkami) po okresie, którego dotyczy pożyczka; o ile ta suma przewyższa kwotę udostępnioną pożyczkobiorcy na rok?

O 1 gb.

c) Oblicz roczną stopę procentową.

1 gb/5 gb = 20%.

d) Tym razem wynagrodzenie jest wypłacane W MOMENCIE OTRZYMANIA POŻYCZKI; jaką kwotę pożyczkodawca na rokudostępnia pożyczkobiorcy?

4 gb.

e) Znowu pomyśl o sumie zwracanej przez pożyczkobiorcę (wraz z ewentualnymi odsetkami) po okresie, którego dotyczy pożyczka; o ile przewyższa ona kwotę udostępnioną pożyczkobiorcy na rok?

O 1 gb.

f) Opisz pożyczkę, której koszt dla pożyczkobiorcy jest taki sam, jak pożyczki z pytania (d). Od pożyczki z pytania (d) niech różni się ona tym, że wynagrodzenie za jej udzielenie jest wypłacane w momencie zwrotu pożyczki.

Pożyczono 4gb na rok za wynagrodzenie 1 gbwypłacane W MO-MENCIE ZWROTU POŻYCZKI.

g) Dla pożyczki z pytania (d) oblicz roczną stopę procentową.

1 gb/4 gb=25%.


NOMINALNA A REALNA STOPA PROCENTOWA łatwe...

Na okres (np. rok) pożyczasz komuś złotowkę. Po upływie tego okresu (roku) dostajesz z powrotem 1,1 zł.

1 zł → 1,1 zł, więc 0,1 zł/1 zł = 0,1 = 10%.

Ta stopa procentowa zasłuje na miano NOMINALNEJ (in), ponie-waż obliczając ją nie uwzględniliśmy zmian wartości pieniądza spowodowanych inflacją.


NOMINALNA A REALNA STOPA PROCENTOWA łatwe...

Na okres (np. rok) pożyczasz komuś złotowkę. Po upływie tego okresu (roku) dostajesz z powrotem 1,1 zł.

1 zł → 1,1 zł, więc 0,1 zł/1 zł = 0,1 = 10%.

A teraz obliczymy REALNĄ stopę procentową (ir). Powiedzmy, że w okresie, na który opiewała pożyczka, ceny wzrosły o π=5%... Ile w takiej sytuacji wyniosło wynagrodzenie pożyczkodawcy?


NOMINALNA A REALNA STOPA PROCENTOWA łatwe...

Na okres (np. rok) pożyczasz komuś złotowkę. Po upływie tego okresu (roku) dostajesz z powrotem 1,1 zł.

1 zł → 1,1 zł, więc 0,1 zł/1 zł = 0,1 = 10%.

A teraz obliczymy REALNĄ stopę procentową (ir). Powiedzmy, że w okresie, na który opiewała pożyczka, ceny wzrosły o π=5%... Ile w takiej sytuacji wyniosło wynagrodzenie pożyczkodawcy?

UPROSZCZONY WARIANT ODPOWIEDZI:

Wynagrodzenie pożyczkodawcy wyniosło 0,05 zł.

Aby w momencie zwrotu pożyczonej złotówki i wypłaty wynagro-dzenia przeciętny pożyczkodawca mógł kupić to, co mógł sobie kupić za złotówkę w momencie udzielania pożyczki, musi wydać nie 1,0 zł, lecz 1,05 zł. Ponieważ jest mu zwracane łącznie 1,1 zł, jego wynagrodzenie wynosi (1,1-1,05) zł = 0,05 zł.


NOMINALNA A REALNA STOPA PROCENTOWA łatwe...

Na okres (np. rok) pożyczasz komuś złotowkę. Po upływie tego okresu (roku) dostajesz z powrotem 1,1 zł.

1 zł → 1,1 zł, więc 0,1 zł/1 zł = 0,1 = 10%.

A teraz obliczymy REALNĄ stopę procentową (ir). Powiedzmy, że w okresie, na który opiewała pożyczka, ceny wzrosły o π=5%... Ile w takiej sytuacji wyniosło wynagrodzenie pożyczkodawcy?

DOKŁADNY WARIANT ODPOWIEDZI:

Realna wartość wynagrodzenia pożyczkodawcy równego nomi-nalnie 0,05 zł wynosi :

0,05/(1+5%)zł.

(Wyrażam ją w złotych o sile nabywczej równej sile nabywczej pożyczanej złotówki).

A zatem realne wynagrodzenie za udzielenie pożyczki wynosi ≈0,0476 zł. W efekcie szukana stopa procentowa wynosi 0,0476 zł/1,0zł ≈4,76%.


W praktyce i tak najczęściej: łatwe...

ir = in – π.


FUTURE VALUE łatwe..., CZYLI DO JAKIEJ WARTOŚCI UROŚNIE POŻYCZONA DZIŚ NA PROCENT KWOTA PIENIĄDZA?


1 zł+1 zł łatwe...•i = 1 •(1+ i)1 zł

Tyle pieniędzy zwróci wierzycielowi dłużnik, który na rok pożyczył 1 zł.


1 zł+1 zł łatwe...•i = 1 •(1+ i)1 zł

Tyle pieniędzy zwróci wierzycielowi dłużnik, który na rok pożyczył 1 zł.

Po drugim roku wierzycielowi należy się tyle, ile należało mu się po 1. roku plus odsetki od tej kwoty za drugi rok:

[1•(1+ i) zł+i•1•(1+i)]zł = [1•(1+i)•(1+i)]zł = 1•(1+i)2] zł.


1 zł+1 zł łatwe...•i = 1 •(1+ i)1 zł

Tyle pieniędzy zwróci wierzycielowi dłużnik, który na rok pożyczył 1 zł.

Po drugim roku wierzycielowi należy się tyle, ile należało mu się po 1. roku plus odsetki od tej kwoty za drugi rok:

[1•(1+ i) zł+i•1•(1+i)]zł = [1•(1+i)•(1+i)]zł = 1•(1+i)2] zł.

Zauważmy, że po 2. roku wierzyciel dostaje nie tylko oprocento-wanie pożyczonego 1 zł, lecz także oprocentowanie odsetek, któ-rych nie zażądał po upływie pierwszego roku. Sa zatem naliczane odsetki od odsetek. Nic dziwnego, że taki sposób liczenia nazywa się PROCENTEM SKŁADANYM.


Po trzecim roku wierzycielowi należy się tyle, ile należało mu się po 2. roku plus odsetki od tej kwoty za trzeci rok:

[1•(1+ i)2 +i•1•(1+i)2]zł = [1•(1+i)2•(1+i)]zł = 1•(1+i)3] zł.


Po trzecim roku wierzycielowi należy się tyle, ile należało mu się po 2. roku plus odsetki od tej kwoty za trzeci rok:

[1•(1+ i)2 +i•1•(1+i)2]zł = [1•(1+i)2•(1+i)]zł = 1•(1+i)3] zł.

I tak dalej. Rozumowanie to możemy uogólnić, mówiąc, że po n latach wartość pożyczonego 1 zł zwiększa się do 1•(1+i)n zł.

Natomiast wartość A zł rośnie do An = A•(1+i)n zł.

Np. jeśli stopa procentowa wynosi 10%, po 3 latach dzisiejsza kwota 1000zł urośnie do 1000•(1+i)3zł = 1000•1,331zł = 1331zł.


Lata należało mu się po 2. roku plus odsetki od tej kwoty za trzeci rok:

Stopa procentowa

4%

7%

10%

1

2

3

4

5

10

20

50

100

1,0

1,1

1,1

1,2

1,2

1,5

2,2

7,1

50,5

1,1

1,2

1,2

1,3

1,4

2,0

3,9

29,5

867,7

1,1

1,2

1,3

1,5

1,6

2,6

6,7

117,4

13 780,6

Popatrzmy, z jak wielką siłą działa procent składany!

Lata

Nie należy lekceważyć niewielkich różnic poziomu stopy procento-wej. Nawet małe różnice oprocentowania po wielu okresach kapita-lizacyjnych skutkują ogromnymi różnicami przyszłych wartości dzi-siejszej kwoty pieniądza.


A zatem w gospodarce, w której cena pożyczek, czyli stopa pro-centowa wynosi i, mając dziś kwotę A, za n lat możemy się stać właścicielami kwoty An=A•(1+i)n (An to po angielsku future va-lue).Wystarczy ulokować pieniądze w banku lub kupić pa-piery wartościowe.

Czy jest możliwa operacja odwrotna? Nic prost-szego!


Jeśli jesteśmy pro-centowa wynosi pewni, że za n lat nasz dochód wyniesie An zł, możemy zaciągnąć pożyczkę w wysokości:

A = An•[1/(1+i)n] zł.

Przy stopie procentowej i kwota, którą za n lat musimy zwrócić, wyniesie:

A•(1+i)nzł=[An•[1/(1+i)n]•(1+i)n]zł=An zł.

Tyle przecież będziemy mieli! W TEN SPOSÓB ZA-MIENIAMY PIENIĄDZE, JAKIE NA PEWNO DOSTANIEMY ZA N LAT, NA GOTÓWKĘ, KTÓRĄ MOŻEMY PŁACIC JUŻ DZISIAJ.


A = A pro-centowa wynosi n•[1/(1+i)n] zł.

Kwotę A z naszego przykładu ekonomiści nazywają war-tością zaktualizowaną (ang. present value) kwoty An. Za-uważmy, że wartość zaktualizowana danej kwoty z przy-szłości zmienia się odwrotnie niż stopa procentowa.

WARTOŚĆ ZAKTUALIZOWANA PRZYSZŁEJ KWO-

TY TO SUMA, KTÓRA PRZY DANEJ STOPIE PRO-

CENTOWEJ – DZIĘKI DZIAŁANIU PROCENTU

SKŁADANEGO – ZMIENI SIĘ W TĘ PRZYSZŁĄ

KWOTĘ.


A pro-centowa wynosi n = A•(1+i)n zł (ang. future value).

A = An•[1/(1+i)n] zł (ang. present value).


ZADANIE pro-centowa wynosi

Po pierwszym roku eksploatacja pewnej maszyny (po odliczeniu wszystkich kosztów!) da czysty zysk równy 1100. Po drugim roku zysk wyniesie 1210, a po trzecim – 1331. Nie ma innych zysków i kosztów; nie ma ryzyka i inflacji; stopa procentowa wynosi 10%. Cena maszyny wynosi 3100. Czy warto ją kupić?


Po pierwszym roku eksploatacja pewnej maszyny (po odliczeniu wszystkich kosztów!) da czysty zysk równy 1100. Po drugim roku zysk wyniesie 1210, a po trzecim – 1331. Nie ma innych zysków i kosztów; nie ma ryzyka i inflacji; stopa procentowa wynosi 10%.. Cena maszyny wynosi 3100. Czy warto ją kupić?

czas

0

1100

1331

1210

???

Założenia:

in=10%

π = 0.


Po pierwszym roku eksploatacja pewnej maszyny (po odliczeniu wszystkich kosztów!) da czysty zysk równy 1100. Po drugim roku zysk wyniesie 1210, a po trzecim – 1331. Nie ma innych zysków i kosztów; nie ma ryzyka i inflacji; stopa procentowa wynosi 10%.. Cena maszyny wynosi 3100. Czy warto ją kupić?

czas

0

1100

1331

1210

???

Założenia:

in=10%

π = 0.

1100zł•1/[(1+i)1]+1210zł•1/[(1+i)2]+1331zł •1/[(1+i)3]

=

1000 zł + 1000 zł + 1000 zł = 3000 zł.


  • ZADANIE wszystkich kosztów!) da czysty zysk równy 1100. Po drugim roku zysk wyniesie 1210, a po trzecim – 1331. Nie ma innych zysków i kosztów; n

  • Pewna firma wyemitowała obligację; nabywca za rok dostanie 3300 iza dwa lata 3630 iza 3 lata 3993. Roczna stopa procentowa wynosi 10%; nie ma ryzyka i inflacji.

  • Ile należałoby ulokować w banku, aby wejść w posiadanie ta-kiego strumienia dochodów, jak ten, który otrzyma nabywca obligacji (zastosuj dyskontowanie)?


  • Pewna firma wyemitowała obligację; nabywca za rok dostanie 3300 iza dwa lata 3630 iza 3 lata 3993. Roczna stopa procentowa wynosi 10%; nie ma ryzyka i inflacji.

  • Ile należałoby ulokować w banku, aby wejść w posiadanie ta-kiego strumienia dochodów, jak ten, który otrzyma nabywca obligacji (zastosuj dyskontowanie)?

  • 33001/(1+0,1)1 + 36301/(1+0,1)2 + 39931/(1+0,1)3 = 3000 + 3000 +

  • 3000 = 9000.

  • b) Ile maksymalnie warto zapłacić za tę obligację?


  • Pewna firma wyemitowała obligację; nabywca za rok dostanie 3300 iza dwa lata 3630 iza 3 lata 3993. Roczna stopa procentowa wynosi 10%; nie ma ryzyka i inflacji.

  • Ile należałoby ulokować w banku, aby wejść w posiadanie ta-kiego strumienia dochodów, jak ten, który otrzyma nabywca obligacji (zastosuj dyskontowanie)?

  • 33001/(1+0,1)1 + 36301/(1+0,1)2 + 39931/(1+0,1)3 = 3000 + 3000 +

  • 3000 = 9000.

  • b) Ile maksymalnie warto zapłacić za tę obligację?

  • 9000.

  • c) Co wspólnego mają ze sobą odpowiedzi na pytania (a) i (b) (odpowiedz jednym zdaniem)?


  • Pewna firma wyemitowała obligację; nabywca za rok dostanie 3300 iza dwa lata 3630 iza 3 lata 3993. Roczna stopa procentowa wynosi 10%; nie ma ryzyka i inflacji.

  • Ile należałoby ulokować w banku, aby wejść w posiadanie ta-kiego strumienia dochodów, jak ten, który otrzyma nabywca obligacji (zastosuj dyskontowanie)?

  • 33001/(1+0,1)1 + 36301/(1+0,1)2 + 39931/(1+0,1)3 = 3000 + 3000 +

  • 3000 = 9000.

  • b) Ile maksymalnie warto zapłacić za tę obligację?

  • 9000.

  • c) Co wspólnego mają ze sobą odpowiedzi na pytania (a) i (b) (odpowiedz jednym zdaniem)?

  • Odpowiedź na pytanie (b) wynika z odpowiedzi na pytanie (a). Za tę

  • obligację nie warto płacić więcej niż 9000, bo takie same dochody,

  • jak te, których uzyskanie zapewnia posiadanie tej obligacji, można

  • osiągnąć, lokując w banku właśnie kwotę 9000.


ZADANIE 3300

Hipotecjusz może zainwestować 4000 gb i po 6 miesiącach zyskać 401 gb. Bank ofHypothetia oprocentowuje wkłady procentem skła-danym przy półrocznej kapitalizacji odsetek. Po roku nominalna wartość wkładu wzrasta o 21%, nie ma ryzyka i inflacji.

a)

Czy opłaca się inwestować?


Hipotecjusz 3300 może zainwestować 4000 gb i po 6 miesiącach zyskać 401 gb. Bank ofHypothetia oprocentowuje wkłady procentem skła-danym przy półrocznej kapitalizacji odsetek. Po roku nominalna wartość wkładu wzrasta o 21%, nie ma ryzyka i inflacji.

a)

Czy opłaca się inwestować?

Tak.

1•(1+x)2=1,21, to x=0,1 (10%!)

b)

Po roku pojawiła się inflacja (5% na pół roku). Oblicz realną pół-roczną stopę procentową.


Hipotecjusz 3300 może zainwestować 4000 gb i po 6 miesiącach zyskać 401 gb. Bank ofHypothetia oprocentowuje wkłady procentem skła-danym przy półrocznej kapitalizacji odsetek. Po roku nominalna wartość wkładu wzrasta o 21%, nie ma ryzyka i inflacji.

a)

Czy opłaca się inwestować?

Tak.

1•(1+x)2=1,21, to x=0,1 (10%!)

b)

Po roku pojawiła się inflacja (5% na pół roku). Oblicz realną pół-roczną stopę procentową.

ir ≈ in – π, to ir ≈ 10% - 5% = 5%.


ZADANIE 3300

a) Symbol „i” oznacza stopę procentową; jaki proces opisuje nas-tępujący wzór: An = A(1 + i)n? Odpowiedz szczegółowo.


a) Symbol „ 3300 i” oznacza stopę procentową; jaki proces opisuje nas-tępujący wzór: An = A(1 + i)n? Odpowiedz szczegółowo.

a) Chodzi o zwiększanie się wartości kwoty pieniądza poddanej działaniu procentu składanego.


  • a) Symbol „ 3300 i” oznacza stopę procentową; jaki proces opisuje nas-tępujący wzór: An = A(1 + i)n? Odpowiedz szczegółowo.

  • Chodzi o zwiększanie się wartości kwoty pieniądza poddanej działaniu procentu składanego.

  • b) Proces, o którym była mowa w podpunkcie (a) sprawił, że kwota A podwoiła się. Zmień wzór z podpunktu (a) w taki sposób, aby opisywał on to zdarzenie.


  • a) Symbol „ 3300 i” oznacza stopę procentową; jaki proces opisuje nas-tępujący wzór: An = A(1 + i)n? Odpowiedz szczegółowo.

  • Chodzi o zwiększanie się wartości kwoty pieniądza poddanej działaniu procentu składanego.

  • b) Proces, o którym była mowa w podpunkcie (a) sprawił, że kwota A podwoiła się. Zmień wzór z podpunktu (a) w taki sposób, aby opisywał on to zdarzenie.

  • b)

  • Oto zmieniony wzór:

  • 2A = A(1 + i)n.

  • c) Wylicz taką (roczną) stopę procentową, i, przy której dokład-nie po 5 latach następuje podwojenie się wkładu bankowego.


a) Symbol „ 3300 i” oznacza stopę procentową; jaki proces opisuje nas-tępujący wzór: An = A(1 + i)n? Odpowiedz szczegółowo. b) Pro-ces, o którym była mowa w podpunkcie (a) sprawił, że kwota A podwoiła się. Zmień wzór z podpunktu (a) w taki sposób, aby opisywał on to zdarzenie.

a) Chodzi o zwiększanie się wartości kwoty pieniądza poddanej działaniu procentu składanego.

b)

Oto zmieniony wzór:

2A = A(1 + i)n.

c) Wylicz taką (roczną) stopę procentową, i, przy której dokład-nie po 5 latach następuje podwojenie się wkładu bankowego.

c)

Wykorzystam wzór z podpunktu (b):

2A = A(1 + i)5.

Po jego rozwiązaniu okazuje się, że i = [2^(1/5)] – 1 = 0,148698.



Ekonomistów bardzo interesują również 3300 ZWIĄZKI OBSERWO- WANYCH ZMIENNYCH (np. poziomu bezrobocia i wielkości inflacji).

Znając te związki, można stworzyć UPROSZCZONY OBRAZ PROCESU GOSPODARCZEGO, czyli jego MODEL (np. słowny, rysunkowy, matematyczny, mechaniczny). MODEL przedstawia za-leżność części tego procesu, ułatwiając myślenie i działanie.


PRZYKŁAD: 3300

W wyniku obserwacji gospodarki powstały dwa szeregi czasowe, opisujące zmiany produkcji i bezrobocia w pewnym kraju w pew-nym okresie.

Analiza tych danych ujawniła taki związek produkcji i bezro-bocia: „ILEKROĆ PRODUKCJA SIĘ ZWIĘKSZA, Z PEWNYM OPÓŹNIENIEM ZMNIEJSZA SIĘ BEZROBOCIE”. W efekcie stworzono matematyczny model tego procesu:

Ut = -1/2•Yt-1,

gdzie: Ut – zmiana wielkości stopy bezrobocia w okresie t, (w p.proc.); Yt-1 – zmiana wielkości produkcji w okresie t-1 (w %).


PRZYKŁAD: 3300

W wyniku obserwacji gospodarki powstały dwa szeregi czasowe, opisujące zmiany produkcji i bezrobocia w pewnym kraju w pew-nym okresie.

Analiza tych danych ujawniła taki związek produkcji i bezro-bocia: „ILEKROĆ PRODUKCJA SIĘ ZWIĘKSZA, Z PEWNYM OPÓŹNIENIEM ZMNIEJSZA SIĘ BEZROBOCIE”. W efekcie stworzono matematyczny model tego procesu:

Ut = -1/2•Yt-1,

gdzie: Ut – zmiana wielkości stopy bezrobocia w okresie t, (w p.proc.); Yt-1 – zmiana wielkości produkcji w okresie t-1 (w %).

Znając ten związek, Prezydent doprowadził do wzrostu produkcji o 10%, co spowodowało spadek stopy bezrobocia o 5 p. proc. (z 15% do 10%). W efekcie Partia Prezydenta wygrała wybory!

Opisujące związki zmiennych ekonomicznych modele ekono-miczne są bardzo ważnym narzędziem ekonomistów! 


A zatem, ekonomistów bardzo interesują ZWIĄZKI OBSERWO-WANYCH ZMIENNYCH.

Kiedy właściwie zaobserwowaną regularność zmian zmiennych uznajemy za ZWIĄZEK PRZYPADKOWY, a kiedy za ZWIĄZEK PRZYCZYNOWY?


ZADANIE OBSERWO-WANYCH ZMIENNYCH.

W którym z następujących przypadków chodzi tylko o przypadek, a w którym o związek przyczynowy? a) Już kilka razy wzrostowi cen samochodów w Polsce towarzyszył spadek liczby kupowanych przez Polaków nowych samochodów.


W którym z następujących przypadków chodzi tylko o przypadek, a w którym o związek przyczynowy? a) Już kilka razy wzrostowi cen samochodów w Polsce towarzyszył spadek liczby kupowanych przez Polaków nowych samochodów.

b) Zauważyłem, że liczba bocianów i liczba dzieci, które rodzą się w tej wsi, zmieniają się w tym samym kierunku.

c) Kiedy euro jest drogie, import samochodów do Polski maleje.

d) Jakim kryterium kierowałeś się, udzielając odpowiedzi? Odpo-wiedz szczegółowo.



ZADANIE PRZYCZYNOWYCH…

Jakie kłopoty powoduje: a) „Problem przypadkowego związku”?


Jakie kłopoty powoduje: a) „Problem przypadkowego związku”?

„PROBLEM PRZYPADKOWEGO ZWIĄZKU” może sprawić, że za przyczynę zdarzenia błędnie uznamy inne zdarzenie, które jedynie przypadkowo towarzyszyło temu pierwszemu zdarzeniu.


Jakie kłopoty powoduje: a) „Problem przypadkowego związku”?

„PROBLEM PRZYPADKOWEGO ZWIĄZKU” może sprawić, że za przyczynę zdarzenia błędnie uznamy inne zdarzenie, które jedynie przypadkowo towarzyszyło temu pierwszemu zdarzeniu.

b) „Problem odwróconej przyczynowości”?


Jakie kłopoty powoduje: a) „Problem przypadkowego związku”?

„PROBLEM PRZYPADKOWEGO ZWIĄZKU” może sprawić, że za przyczynę zdarzenia błędnie uznamy inne zdarzenie, które jedynie przypadkowo towarzyszyło temu pierwszemu zdarzeniu.

b) „Problem odwróconej przyczynowości”?

„PROBLEM ODWRÓCONEJ PRZYCZYNOWOŚCI” może spra-wić, że uznamy skutek za przyczynę, a przyczynę za skutek.


Jakie kłopoty powoduje: a) „Problem przypadkowego związku”?

„PROBLEM PRZYPADKOWEGO ZWIĄZKU” może sprawić, że za przyczynę zdarzenia błędnie uznamy inne zdarzenie, które jedynie przypadkowo towarzyszyło temu pierwszemu zdarzeniu.

b) „Problem odwróconej przyczynowości”?

„PROBLEM ODWRÓCONEJ PRZYCZYNOWOŚCI” może spra-wić, że uznamy skutek za przyczynę, a przyczynę za skutek.

c) „Problem ukrytej zmiennej”?


Jakie kłopoty powoduje: a) „Problem przypadkowego związku”?

„PROBLEM PRZYPADKOWEGO ZWIĄZKU” może sprawić, że za przyczynę zdarzenia błędnie uznamy inne zdarzenie, które jedynie przypadkowo towarzyszyło temu pierwszemu zdarzeniu.

b) „Problem odwróconej przyczynowości”?

„PROBLEM ODWRÓCONEJ PRZYCZYNOWOŚCI” może spra-wić, że uznamy skutek za przyczynę, a przyczynę za skutek.

c) „Problem ukrytej zmiennej”?

„PROBLEM UKRYTEJ ZMIENNEJ” może sprawić, że za przy-czynę zdarzenia A błędnie uznamy jedynie towarzyszące zdarzeniu A zdarzenie B, w sytuacji, w której zarówno zdarzenie A, jak i zdarzenie B jest powodowane przez (ukrytą) wspólną przyczynę C.


Jakie kłopoty powoduje: a) „Problem przypadkowego związku”?

„PROBLEM PRZYPADKOWEGO ZWIĄZKU” może sprawić, że za przyczynę zdarzenia błędnie uznamy inne zdarzenie, które jedynie przypadkowo towarzyszyło temu pierwszemu zdarzeniu.

b) „Problem odwróconej przyczynowości”?

„PROBLEM ODWRÓCONEJ PRZYCZYNOWOŚCI” może spra-wić, że uznamy skutek za przyczynę, a przyczynę za skutek.

c) „Problem ukrytej zmiennej”?

„PROBLEM UKRYTEJ ZMIENNEJ” może sprawić, że za przy-czynę zdarzenia A błędnie uznamy jedynie towarzyszące zdarzeniu A zdarzenie B, w sytuacji, w której zarówno zdarzenie A, jak i zdarzenie B jest powodowane przez (ukrytą) wspólną przyczynę C.

d) Podaj przykłady spowodowanych tymi problemami błędów wy-jaśniania.


d) Podaj przykłady spowodowanych tymi problemami błędów wy-jaśniania.

da) „PROBLEM PRZYPADKOWEGO ZWIĄZKU”

Przyczyną ubóstwa mieszkańców Mongolii jest to, że są oni rasy żółtej. Bogate są kraje, których mieszkańcy są rasy białej. (Nie, np. Japonia i Korea Południowa są bogatsze np. od Bułgarii i Polski).


d) Podaj przykłady spowodowanych tymi problemami błędów wy-jaśniania.

da) „PROBLEM PRZYPADKOWEGO ZWIĄZKU”

Przyczyną ubóstwa mieszkańców Mongolii jest to, że są oni rasy żółtej. Bogate są kraje, których mieszkańcy są rasy białej. (Nie, np. Japonia i Korea Południowa są bogatsze np. od Bułgarii i Polski).

db) „PROBLEM ODWRÓCONEJ PRZYCZYNOWOŚCI”

Przyczyną spadku produkcji jest zwykle zwiększenie się bezrobocia. Przecież, kiedy ludzie nie pracują, nie wytwarzają dóbr. (Zazwyczaj to zmniejszenie się produkcji jest przyczyną bezrobocia, a nie od-wrotnie).


d) Podaj przykłady spowodowanych tymi problemami błędów wy-jaśniania.

da) „PROBLEM PRZYPADKOWEGO ZWIĄZKU”

Przyczyną ubóstwa mieszkańców Mongolii jest to, że są oni rasy żółtej. Bogate są kraje, których mieszkańcy są rasy białej. (Nie, np. Japonia i Korea Południowa są bogatsze np. od Bułgarii i Polski).

db) „PROBLEM ODWRÓCONEJ PRZYCZYNOWOŚCI”

Przyczyną spadku produkcji jest zwykle zwiększenie się bezrobocia. Przecież, kiedy ludzie nie pracują, nie wytwarzają dóbr. (Zazwyczaj to zmniejszenie się produkcji jest przyczyną bezrobocia, a nie od-wrotnie).

dc) „PROBLEM UKRYTEJ ZMIENNEJ”

Przyczyną zamożności Szwedów są ich wysokie płace. Przecież to dzięki nim przeciętny Szwed może sobie kupić o wiele więcej niż przeciętny Polak. (W tym przypadku „ukrytą przyczyną” zarówno zamożności Szwedów, jak i ich wysokich płac jest umiejętność Szwedów wytwarzania dużej, np. w porównaniu z Polakami, ilości dóbr).


RYNEK wy-jaśniania.


A zatem, RYNEK, PAŃSTWO i NORMY SPOŁECZNE (KULTUROWE) decydują CO, JAK, i DLA KOGO wytwarza gospodarka.WŁAŚNIE ROZPOCZYNAMY ANALIZĘ RYNKU.


RYNEK JEST TO SYSTEM WSPÓŁZALEŻNYCH TRANSAK-CJI KUPNA I SPRZEDAŻY DOBRA.

Definicja rynku jest ogólnikowa, bo rynki wiele różni, a mało upodabnia.

Definicja rynku jest ogólnikowa, bo rynki wiele różni, a mało łączy (upodabnia).

Niekiedy handel trwa ciągle (np. sprzedaż kanapek na Dwor-cu Centralnym w Warszawie), innym razem – periodycznie (np. na giełdzie papierów wartościowych we Frankfurcie n. Menem).

Transakcje zawierane są w wielu miejscach (np. na straganach i w sklepach na Krowodrzy w Krakowie) lub w jednym miejscu (np. na aukcjach obrazów w londyńskim do-mu aukcyjnym Sotheby’s).

Cenę ustala się np. przez licytację, targ, naklejenie nalepki. Handlujacy w różny sposób zdobywają potrzebne informacje np. o towarze.


Budując UPROSZCZONY OBRAZ, CZYLI MODEL rynku, pominiemy te różnice. Za ważne uznamy natomiast to, że na rynku zwykle pojawiają się:

1. POPYT,

2. PODAŻ,

3. CENA RÓWNOWAGI RYNKOWEJ.


POPYT różnice. Za ważne uznamy natomiast to, że na rynku zwykle pojawiają się:

TABLICA 3.1. POPYT HIPOTECJAN NA MOTORYNKI


RYSUNEK 3.1. POPYT różnice. Za ważne uznamy natomiast to, że na rynku zwykle pojawiają się: HIPOTECJAN NA MOTORYNKI

Cena (P) gb/sztuka

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

D

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Zapotrzebowanie (Q1) (tys. sztuk/rok)


RYSUNEK 3.1. POPYT różnice. Za ważne uznamy natomiast to, że na rynku zwykle pojawiają się: HIPOTECJAN NA MOTORYNKI

Cena (P) gb/sztuka

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

D

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Zapotrzebowanie (Q1) (tys. sztuk/rok)

1. Klauzula ceteris paribus.

2. Prawo popytu i jego uzasadnienie


Rozróżnijmy przesunięcie wzdłuż linii popytu oraz przesunięcie całej linii popytu.


RYSUNEK 3.1. POPYT przesunięcie całej linii popytu. HIPOTECJAN NA MOTORYNKI

Cena (P) gb/sztuka

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

B

°

C

°

D

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Zapotrzebowanie (Q1) (tys. sztuk/rok)


TABLICA 3.2. POPYT przesunięcie całej linii popytu. HIPOTECJAN NA MOTORYNKI

12

11

10

9

8

7

6

5

4

3

2


RYSUNEK 3.2. POPYT przesunięcie całej linii popytu. HIPOTECJAN NA MOTORYNKI

Cena (P) gb/sztuka

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

D

D’

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Zapotrzebowanie (Q1) (tys. sztuk/rok)


Linia popytu przesuwa się m. in. pod wpływem: przesunięcie całej linii popytu.

1. Zmian cen dóbr pokrewnych.

2. Zmian dochodów nabywców.

3. Zmian gustów nabywców.

4. Zmian liczby nabywców.


PODAŻ przesunięcie całej linii popytu.

TABLICA 3.3. PODAŻ MOTORYNEK W HIPOTECJI


RYSUNEK 3.3. PODAŻ MOTORYNEK W przesunięcie całej linii popytu. HIPOTECJI

Cena (P) gb/sztuka

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

S

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Oferta rynkowa (Q2) (tys. sztuk/rok)


RYSUNEK 3.3. PODAŻ MOTORYNEK W przesunięcie całej linii popytu. HIPOTECJI

Cena (P) gb/sztuka

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

S

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Oferta rynkowa (Q2) (tys. sztuk/rok)

1. Klauzula ceteris paribus.

2. Prawo podaży i jego uzasadnienie


Rozróżnijmy przesunięcie wzdłuż linii podaży oraz przesunięcie całej linii podaży.


RYSUNEK 3.3. PODAŻ MOTORYNEK W przesunięcie całej linii podaży. HIPOTECJI

Cena (P) gb/sztuka

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

S

B

°

A

°

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Oferta rynkowa (Q2) (tys. sztuk/rok)


TABLICA 3.4. PODAŻ MOTORYNEK W przesunięcie całej linii podaży. HIPOTECJI

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12


RYSUNEK 3.4. PODAŻ MOTORYNEK W przesunięcie całej linii podaży. HIPOTECJI

Cena (P) gb/sztuka

S

S’

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

B

°

A

°

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Oferta rynkowa (Q2) (tys. sztuk/rok)


Linia podaży przesuwa się m. in. pod wpływem: przesunięcie całej linii podaży.

1. Zmian cen czynników produkcji.

2. Zmian sposobu produkcji.

3. Interwencji państwa.

4. Zmian liczby producentów (sprzedawców).


CENA RÓWNOWAGI RYNKOWEJ przesunięcie całej linii podaży.

TABLICA 3.5. PODAŻ I POPYT NA MOTORYNKI

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10


RYSUNEK 3.5. PODAŻ I POPYT NA MOTORYNKI przesunięcie całej linii podaży.

Cena (P) gb/sztuka

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

S

C F

E

A B

D

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Q1, Q2 (tys. sztuk/rok)

1. Kwestia STABILNOŚCI sytuacji w punkcie E.


1. Kwestia STABILNOŚCI sytuacji w punkcie E. przesunięcie całej linii podaży.


1. Kwestia STABILNOŚCI sytuacji w punkcie E. przesunięcie całej linii podaży.


RYSUNEK 3.5. PODAŻ I POPYT NA MOTORYNKI przesunięcie całej linii podaży.

Cena (P) gb/sztuka

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

S

C F

E

A B

D

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Q1, Q2 (tys. sztuk/rok)

2. „Automat zrobiony z ludzkich działań”.

3. „Niewidzialna ręka rynku”, ktora rozstrzyga, co, jak i dla kogo jest produkowane.


  • ZADANIE przesunięcie całej linii podaży.

  • W tablicy są przedstawione popyt i podaż na rynku czekolady w Hipotecji.

  • Pokaż na rysunku, jak zmienią się cena i wielkość obrotów pod wpływem pogłoski, że czekolada chroni przed rakiem.

  • Co się stanie z ceną i ilością, gdy podrożeje ziarno kakaowe?

  • Powiedzmy, że cena wynosi 4. Co to znaczy, że „siły rynkowe” doprowadzą do jej zmiany?

a)

P

6

S

E’

E

3

D’

D

Q

6

3


  • W tablicy są przedstawione popyt i podaż na rynku czekolady w Hipotecji.

  • Pokaż na rysunku, jak zmienią się cena i wielkość obrotów pod wpływem pogłoski, że czekolada chroni przed rakiem.

  • Co się stanie z ceną i ilością, gdy podrożeje ziarno kakaowe?

  • Powiedzmy, że cena wynosi 4. Co to znaczy, że „siły rynkowe” doprowadzą do jej zmiany?

b)

S’

P

6

S

E’

E

3

D

Q

6

3


  • W tablicy są przedstawione popyt i podaż na rynku czekolady w Hipotecji.

  • Pokaż na rysunku, jak zmienią się cena i wielkość obrotów pod wpływem pogłoski, że czekolada chroni przed rakiem.

  • Co się stanie z ceną i ilością, gdy podrożeje ziarno kakaowe?

  • Powiedzmy, że cena wynosi 4. Co to znaczy, że „siły rynkowe” doprowadzą do jej zmiany?

c)

P

6

S

A B

PA/B

E

3

D

Q

6

3


  • ZADANIE czekolady w

  • Kiedy trwają upały, w lesie jest mało grzybów.

  • Pokaż na rysunku, co dzieje się wtedy z podażą grzybów na targu w Żyrardowie. Co dzieje się z ceną i ilością grzybów?

  • Poza tym skwar obniża popyt na grzyby, bo mniej ludzi przychodzi na targ. Uzupełnij rysunek: co stanie się z linią popytu na grzyby? Jak ostatecznie zmieni się ilość?

  • A cena?


  • ZADANIE czekolady w

  • Kiedy trwają upały, w lesie jest mało grzybów.

  • Pokaż na rysunku, co dzieje się wtedy z podażą grzybów na targu w Żyrardowie. Co dzieje się z ceną i ilością grzybów?

  • Poza tym skwar obniża popyt na grzyby, bo mniej ludzi przychodzi na targ. Uzupełnij rysunek: co stanie się z linią popytu na grzyby? Jak ostatecznie zmieni się ilość?

  • A cena?

a)

P

S’

E1

S

P1

E

P*

D

Q

Q1

Q*

Linia podaży grzybów przesuwa się w lewo. To jest negatywny szok podażowy. Ilość grzybów będąca przedmiotem handlu maleje (z Q* do Q1). Cena wzrasta z P* do P1.


  • Kiedy trwają upały, w lesie jest mało grzybów. czekolady w

  • Pokaż na rysunku, co dzieje się wtedy z podażą grzybów na targu w Żyrardowie. Co dzieje się z ceną i ilością grzybów?

  • Poza tym skwar obniża popyt na grzyby, bo mniej ludzi przychodzi na targ. Uzupełnij rysunek: co stanie się z linią popytu na grzyby? Jak ostatecznie zmieni się ilość?

  • A cena?

b)

P

S’

E1

S

P1

P2

E

P*

D

D’

Q

Q2

Q1

Q*

Linia popytu na grzyby przesuwa się w lewo. To jest negatywny szok popytowy. W przypadku ilości JEGO SKUTKI MAJĄ TEN SAM KIERUNEK co skutki opisanego w punkcie (a) negatywnego szoku podażowego. W efekcie ilość grzybów będąca przedmiotem handlu maleje jeszcze bardziej (z Q1 do Q2).


  • Kiedy trwają upały, w lesie jest mało grzybów. czekolady w

  • Pokaz na rysunku, co dzieje się wtedy z podażą grzybow na targu w Żyrardowie. Co dzieje się z ceną i ilością grzybów?

  • Poza tym skwar obniża popyt na grzyby, bo mniej ludzi przychodzi na targ. Uzupełnij rysunek: co stanie się z linią popytu na grzyby? Jak ostatecznie zmieni się ilość?

  • A cena?

c)

P

S’

E1

S

P1

P2

E

P*

D

D’

Q

Q2

Q1

Q*

W przypadku ceny skutki negatywnego szoku podażowego i nega-tywnego szoku popytowego mają RÓŻNY KIERUNEK. Nie wia-domo, który z szoków okaże się silniejszy (na rysunku arbitralnie założono, że silniejszy jest szok podażowy). W efekcie ostatecznie cena może wzrosnąć, zmaleć, a nawet nie zmienić się w porówna-niu z sytuacją sprzed nadejścia upałów.


ZADANIE czekolady w

„Upał zwiększa popyt na colę, więc jej cena rośnie. Wywołany tym wzrost podaży coli prowadzi do spadku jej ceny.” Czy rzeczywiście?

a) Pokaz na rysunku wpływ upału na popyt i cenę coli.

b) Co powiesz o zachowaniu podaży? (Znowu posłuż się rysun-kiem).

LINIA PODAŻY NIE ZMIENIA POŁOŻENIA.

c) Czy cytowana opinia jest prawdziwa?

P

S

E’

P1

E

P*

D’

D

Q*

Q

Q1

NIE. NIE NASTĘPUJE TU WZROST PODAŻY, KTÓRY MÓGŁ-BY SPOWODOWAĆ ZMIANĘ CENY COLI. NATOMIAST Z Q* DO Q1 ZWIĘKSZA SIĘ ZAOFEROWANA NA RYNKU ILOŚĆ NAPOJU, CZEMU ODPOWIADA PRZESUNIĘCIE WZDŁUŻ LINII PODAŻY Z PUNKTU E DO PUNKTU E1.


ZADANIE czekolady w

„Upał zwiększa popyt na colę, więc jej cena rośnie. Wywołany tym wzrost podaży coli prowadzi do spadku jej ceny.” Czy rzeczywiście?

a) Pokaz na rysunku wpływ upału na popyt i cenę coli.


ZADANIE czekolady w

„Upał zwiększa popyt na colę, więc jej cena rośnie. Wywołany tym wzrost podaży coli prowadzi do spadku jej ceny.” Czy rzeczywiście?

a) Pokaz na rysunku wpływ upału na popyt i cenę coli.

P

S

E’

P1

E

P*

D’

D

Q*

Q

Q1


ZADANIE czekolady w

„Upał zwiększa popyt na colę, więc jej cena rośnie. Wywołany tym wzrost podaży coli prowadzi do spadku jej ceny.” Czy rzeczywiście?

a) Pokaz na rysunku wpływ upału na popyt i cenę coli.

b) Co powiesz o zachowaniu podaży? (Znowu posłuż się rysun-kiem).

P

S

E’

P1

E

P*

D’

D

Q*

Q

Q1


ZADANIE czekolady w

„Upał zwiększa popyt na colę, więc jej cena rośnie. Wywołany tym wzrost podaży coli prowadzi do spadku jej ceny.” Czy rzeczywiście?

a) Pokaz na rysunku wpływ upału na popyt i cenę coli.

b) Co powiesz o zachowaniu podaży? (Znowu posłuż się rysun-kiem).

LINIA PODAŻY NIE ZMIENIA POŁOŻENIA.

P

S

E’

P1

E

P*

D’

D

Q*

Q

Q1


ZADANIE czekolady w

„Upał zwiększa popyt na colę, więc jej cena rośnie. Wywołany tym wzrost podaży coli prowadzi do spadku jej ceny.” Czy rzeczywiście?

a) Pokaz na rysunku wpływ upału na popyt i cenę coli.

b) Co powiesz o zachowaniu podaży? (Znowu posłuż się rysun-kiem).

LINIA PODAŻY NIE ZMIENIA POŁOŻENIA.

c) Czy cytowana opinia jest prawdziwa?

P

S

E’

P1

E

P*

D’

D

Q*

Q

Q1


ZADANIE czekolady w

„Upał zwiększa popyt na colę, więc jej cena rośnie. Wywołany tym wzrost podaży coli prowadzi do spadku jej ceny.” Czy rzeczywiście?

a) Pokaz na rysunku wpływ upału na popyt i cenę coli.

b) Co powiesz o zachowaniu podaży? (Znowu posłuż się rysun-kiem).

LINIA PODAŻY NIE ZMIENIA POŁOŻENIA.

c) Czy cytowana opinia jest prawdziwa?

P

S

E’

P1

E

P*

D’

D

Q*

Q

Q1

NIE. NIE NASTĘPUJE TU WZROST PODAŻY, KTÓRY MÓGŁ-BY SPOWODOWAĆ ZMIANĘ CENY COLI. NATOMIAST Z Q* DO Q1 ZWIĘKSZA SIĘ ZAOFEROWANA NA RYNKU ILOŚĆ NAPOJU, CZEMU ODPOWIADA PRZESUNIĘCIE WZDŁUŻ LINII PODAŻY Z PUNKTU E DO PUNKTU E1.


ZADANIE czekolady w

a) Na czym polega podobieństwo gospodarki, w której jest bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?


a) Na czym polega podobieństwo gospodarki, w której jest bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

W obu przypadkach mamy do czynienia z automatycznymi dziala-niami, ktore przypominają celowe działania. Słonecznik „automa-tycznie” odwraca swoją tarczę w kierunku słońca. Konkurencyjny rynek „automatycznie” dostosowuje to, co wytwarzają firmy, do potrzeb nabywców.


a) Na czym polega podobieństwo gospodarki, w której jest bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

W obu przypadkach mamy do czynienia z automatycznymi dziala-niami, ktore przypominają celowe działania. Słonecznik „automa-tycznie” odwraca swoją tarczę w kierunku słońca. Konkurencyjny rynek „automatycznie” dostosowuje to, co wytwarzają firmy, do potrzeb nabywców.

b) Co w przypadku takiej gospodarki jest odpowiednikiem tarczy słonecznika?


a) Na czym polega podobieństwo gospodarki, w której jest bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

W obu przypadkach mamy do czynienia z automatycznymi dziala-niami, ktore przypominają celowe działania. Słonecznik „automa-tycznie” odwraca swoją tarczę w kierunku słońca. Konkurencyjny rynek „automatycznie” dostosowuje to, co wytwarzają firmy, do potrzeb nabywców.

b) Co w przypadku takiej gospodarki jest odpowiednikiem tarczy słonecznika?

Odpowiednikiem tarczy słonecznika jest struktura produkcji takiej gospodarki. (Oto jej opis: wyobraź sobie listę wszystkich dóbr produkowanych w tej gospodarce; przy każdej pozycji podano in-formacje o wytwarzanej ilości dobra...).


a) Na czym polega podobieństwo gospodarki, w której jest bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

W obu przypadkach mamy do czynienia z automatycznymi dziala-niami, ktore przypominają celowe działania. Słonecznik „automa-tycznie” odwraca swoją tarczę w kierunku słońca. Konkurencyjny rynek „automatycznie” dostosowuje to, co wytwarzają firmy, do potrzeb nabywców.

b) Co w przypadku takiej gospodarki jest odpowiednikiem tarczy słonecznika?

Odpowiednikiem tarczy słonecznika jest struktura produkcji takiej gospodarki. (Oto jej opis: wyobraź sobie listę wszystkich dóbr produkowanych w tej gospodarce; przy każdej pozycji podano in-formacje o wytwarzanej ilości dobra...).

c) A co jest odpowiednikiem słońca?


a) Na czym polega podobieństwo gospodarki, w której jest bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

W obu przypadkach mamy do czynienia z automatycznymi dziala-niami, ktore przypominają celowe działania. Słonecznik „automa-tycznie” odwraca swoją tarczę w kierunku słońca. Konkurencyjny rynek „automatycznie” dostosowuje to, co wytwarzają firmy, do potrzeb nabywców.

b) Co w przypadku takiej gospodarki jest odpowiednikiem tarczy słonecznika?

Odpowiednikiem tarczy słonecznika jest struktura produkcji ta-kiej gospodarki. (Oto jej opis: wyobraź sobie listę wszystkich dóbr produkowanych w tej gospodarce; przy każdej pozycji podano in-formacje o wytwarzanej ilości dobra...).

c) A co jest odpowiednikiem słońca?

Odpowiednikiem słońca są ZMIENNE potrzeby nabywców dóbr.


a) Na czym polega podobieństwo gospodarki, w której jest bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

W obu przypadkach mamy do czynienia z automatycznymi dziala-niami, ktore przypominają celowe działania. Słonecznik „automa-tycznie” odwraca swoją tarczę w kierunku słońca. Konkurencyjny rynek „automatycznie” dostosowuje to, co wytwarzają firmy, do potrzeb nabywców.

b) Co w przypadku takiej gospodarki jest odpowiednikiem tarczy słonecznika?

Odpowiednikiem tarczy słonecznika jest struktura produkcji ta-kiej gospodarki. (Oto jej opis: wyobraź sobie listę wszystkich dóbr produkowanych w tej gospodarce; przy każdej pozycji podano in-formacje o wytwarzanej ilości dobra...).

c) A co jest odpowiednikiem słońca?

Odpowiednikiem słońca są ZMIENNE potrzeby nabywców dóbr.

d) Podaj inny przykład podobnej sytuacji.


a) Na czym polega podobieństwo gospodarki, w której jest bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

W obu przypadkach mamy do czynienia z automatycznymi dziala-niami, ktore przypominają celowe działania. Słonecznik „automa-tycznie” odwraca swoją tarczę w kierunku słońca. Konkurencyjny rynek „automatycznie” dostosowuje to, co wytwarzają firmy, do potrzeb nabywców.

b) Co w przypadku takiej gospodarki jest odpowiednikiem tarczy słonecznika?

Odpowiednikiem tarczy słonecznika jest struktura produkcji ta-kiej gospodarki. (Oto jej opis: wyobraź sobie listę wszystkich dóbr produkowanych w tej gospodarce; przy każdej pozycji podano in-formacje o wytwarzanej ilości dobra...).

c) A co jest odpowiednikiem słońca?

Odpowiednikiem słońca są ZMIENNE potrzeby nabywców dóbr.

d) Podaj inny przykład podobnej sytuacji.

Rakieta samonaprowadzająca się na cel.


ZADANIE bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

Pomyśl o gospodarce, która składa się z wielu konkurencyjnych rynków. Co to znaczy, że rynek rozwiązuje tu problem: a) Co pro-dukować?


ZADANIE bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

Pomyśl o gospodarce, która składa się z wielu konkurencyjnych rynków. Co to znaczy, że rynek rozwiązuje tu problem: a) Co pro-dukować?

Na konkurencyjnym rynku firmy wytwarzają tylko te dobra, za które ludzie chcą płacić cenę równowagi rynkowej.


ZADANIE bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

Pomyśl o gospodarce, która składa się z wielu konkurencyjnych rynków. Co to znaczy, że rynek rozwiązuje tu problem: a) Co pro-dukować?

Na konkurencyjnym rynku firmy wytwarzają tylko te dobra, za które ludzie chcą płacić cenę równowagi rynkowej.

b) Jak produkować?


ZADANIE bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

Pomyśl o gospodarce, która składa się z wielu konkurencyjnych rynków. Co to znaczy, że rynek rozwiązuje tu problem: a) Co pro-dukować?

Na konkurencyjnym rynku firmy wytwarzają tylko te dobra, za które ludzie chcą płacić cenę równowagi rynkowej.

b) Jak produkować?

Producenci wybierają tu takie sposoby (technologia, lokalizacja produkcji), które pozwalają wytwarzać możliwie najtaniej.


ZADANIE bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

Pomyśl o gospodarce, która składa się z wielu konkurencyjnych rynków. Co to znaczy, że rynek rozwiązuje tu problem: a) Co pro-dukować?

Na konkurencyjnym rynku firmy wytwarzają tylko te dobra, za które ludzie chcą płacić cenę równowagi rynkowej.

b) Jak produkować?

Producenci wybierają tu takie sposoby (technologia, lokalizacja produkcji), które pozwalają wytwarzać możliwie najtaniej.

c) Dla kogo produkować?


ZADANIE bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

Pomyśl o gospodarce, która składa się z wielu konkurencyjnych rynków. Co to znaczy, że rynek rozwiązuje tu problem: a) Co pro-dukować?

Na konkurencyjnym rynku firmy wytwarzają tylko te dobra, za które ludzie chcą płacić cenę równowagi rynkowej.

b) Jak produkować?

Producenci wybierają tu takie sposoby (technologia, lokalizacja produkcji), które pozwalają wytwarzać możliwie najtaniej.

c) Dla kogo produkować?

Sprzedawcy dają te dobra tylko tym, którzy są w stanie zapłacić za nie cenę równowagi rynkowej.


ZADANIE bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

Pomyśl o gospodarce, która składa się z wielu konkurencyjnych rynków. Co to znaczy, że rynek rozwiązuje tu problem: a) Co pro-dukować?

Na konkurencyjnym rynku firmy wytwarzają tylko te dobra, za które ludzie chcą płacić cenę równowagi rynkowej.

b) Jak produkować?

Producenci wybierają tu takie sposoby (technologia, lokalizacja produkcji), które pozwalają wytwarzać możliwie najtaniej.

c) Dla kogo produkować?

Sprzedawcy dają te dobra tylko tym, którzy są w stanie zapłacić za nie cenę równowagi rynkowej.

d) Każdą z odpowiedzi na pytania (a), (b) i (c) zilustruj przykładem z życia codziennego.


ZADANIE bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

Pomyśl o gospodarce, która składa się z wielu konkurencyjnych rynków. Co to znaczy, że rynek rozwiązuje tu problem: a) Co pro-dukować?

Na konkurencyjnym rynku firmy wytwarzają tylko te dobra, za które ludzie chcą płacić cenę równowagi rynkowej.

b) Jak produkować?

Producenci wybierają tu takie sposoby (technologia, lokalizacja produkcji), które pozwalają wytwarzać możliwie najtaniej.

c) Dla kogo produkować?

Sprzedawcy dają te dobra tylko tym, którzy są w stanie zapłacić za nie cenę równowagi rynkowej.

d) Każdą z odpowiedzi na pytania (a), (b) i (c) zilustruj przykładem z życia codziennego.

d) Oto przykłady:

da) Warszawscy piekarze pieką i sprzedają smaczny chleb śliwkowy, bo ludzie chcą płacić za taki chleb cenę równowagi rynkowej.

db) Konkurencja rynkowa sprawia, że - ze strachu przed utratą klientów - wiele sprzedawczyń w małych prywatnych sklepikach jest bardzo uprzejmych.

dc) Ten chleb śliwkowykupują tylko ci, których na niego stać (cena nie jest niska i wynosi np. 1,99 zł za opakowanie). Inni nie kupują tego chleba.


ZADANIE bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

Pomyśl o gospodarce, która składa się z wielu konkurencyjnych rynków. Co to znaczy, że rynek rozwiązuje tu problem: a) Co pro-dukować?

Na konkurencyjnym rynku firmy wytwarzają tylko te dobra, za które ludzie chcą płacić cenę równowagi rynkowej.

b) Jak produkować?

Producenci wybierają tu takie sposoby (technologia, lokalizacja produkcji), które pozwalają wytwarzać możliwie najtaniej.

c) Dla kogo produkować?

Sprzedawcy dają te dobra tylko tym, którzy są w stanie zapłacić za nie cenę równowagi rynkowej.

d) Każdą z odpowiedzi na pytania (a), (b) i (c) zilustruj przykładem z życia codziennego.

d) Oto przykłady:

da) Warszawscy piekarze pieką i sprzedają smaczny chleb śliwkowy, bo ludzie chcą płacić za taki chleb cenę równowagi rynkowej.

db) Konkurencja rynkowa sprawia, że - ze strachu przed utratą klientów - wiele sprzedawczyń w małych prywatnych sklepikach jest bardzo uprzejmych.

dc) Ten chleb śliwkowykupują tylko ci, których na niego stać (cena nie jest niska i wynosi np. 1,99 zł za opakowanie). Inni nie kupują tego chleba.

e) Co to znaczy, że dzieje się to „automatycznie”?


e) Co to znaczy, że dzieje się to „automatycznie”? bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

Celem ludzi, o których jest mowa w odpowiedzi na pytanie (d), nie

jest powstanie żadnej „równowagi rynkowej”. Nabywcy chcą tanio

kupić to, co lubią, a producenci (sprzedawcy) chcą jak najwięcej za-

robić. Mimo to, nie zamierzonym, ubocznym skutkiem działań tych

wszystkich ludzi jest właśnie stabilna równowaga rynkowa. Rynek

jest automatem zrobionym z ludzkich działań!


ZADANIE bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

a) Punkty 25V i 26V na rys. A odpowiadają cenom i sprzedaży wiel-kanocnych zajęcy z czekolady, odpowiednio, 25 i 26 maja. (Inne – poza ceną – czynniki, od których zależało zapotrzebowanie, były sta-łe). Oszacuj linię popytu (uzasadnij metodę).

P

25V

P25V

26V

P26V

0

Q

Q25V

Q26V


ZADANIE bardzo wiele konkurencyjnych rynków, i słonecznika?

a) Punkty 25V i 26V na rys. A odpowiadają cenom i sprzedaży wiel-kanocnych zajęcy z czekolady, odpowiednio, 25 i 26 maja. (Inne – poza ceną – czynniki, od których zależało zapotrzebowanie, były sta-łe). Oszacuj linię popytu (uzasadnij metodę).

P

25V

P25V

26V

P26V

0

Q

Q25V

Q26V

Na rys. A, odwołując się do dostępnych danych obserwacyjnych, szacujemy linię popytu na czekoladowe zające (jest to linia 25V 26V). Wszak linia popytu składa się z punktów, którym odpowiada-ją: cena na osi pionowej oraz wielkość zapotrzebowania zgłaszanego przy tej cenie na osi poziomej. Na rys. A chodzi właśnie o punkty 25V i 26V. Dnia 25 maja cena wynosiła P25V a sprzedaż, czyli zapo-trzebowanie (przecież nikt nie kupował pod przymusem!), Q25V . Dnia 26 maja cenie P26V odpowiadało zapotrzebowanie Q26V .

P

25V

P25V

26V

P26V

0

Q

Q25V

Q26V


b) Jesienią nie sprzedane zające przetopiono na święte Mikołaje. Punkty XI i XII na rys. B znowu pokazują ceny i wielkość sprze-daży, tym razem w listopadzie i w grudniu. Jeszcze raz połącz pun-kty, szacując linię popytu. Jesteś zadowolony z wyniku?

P

XII

P12

XI

P11

0

Q

Q11

Q12


b) Jesienią nie sprzedane zające przetopiono na święte Mikołaje. Punkty XI i XII na rys. B znowu pokazują ceny i wielkość sprze-daży, tym razem w listopadzie i w grudniu. Jeszcze raz połącz pun-kty, szacując linię popytu. Jesteś zadowolony z wyniku?

P

XII

P12

XI

P11

0

Q

Q11

Q12

b) Na rys. B próba połączenia punktów XI i XII prowadzi do pow-stania linii o nachyleniu dodatnim. To zaprzecza prawu popytu.! Za-pomnieliśmy o klauzuli ceteris paribus! W XI i XII zbliżały się świę-ta. Ludzie coraz chętniej kupowali Mikołaje z czekolady. Pozytywny szok popytowy przesuwał linię popytu w prawo. A zatem zaobserwo-wane punkty XI i XII są punktami jej przecięcia z linią podaży.

P

XII

P12

D2

XI

P11

S

D1

0

Q

Q11

Q12


Tak, czy nie? Mikołaje. Punkty

Obniżka ceny benzyny osłabi wpływ wzrostu ceny rowerów na po-pyt na motorynki.


  • Tak, czy nie? Mikołaje. Punkty

  • Obniżka ceny benzyny osłabi wpływ wzrostu ceny rowerów na po-pyt na motorynki.

  • Nie.

  • Wzrost ceny rowerów zwiększy popyt na motorynki, które są substytutem rowerów.

  • Obniżka ceny benzyny, która jest dobrem komplementarnym w stosunku do motorynek, także zwiększy popyt na motorynki.

  • A zatem obniżka ceny benzyny wzmocni, a nie osłabi, wpływ wzrostu ceny rowerów na popyt na motorynki.


Tak, czy nie? Mikołaje. Punkty

Kiedy substytut drożeje i rosną koszty produkcji, skutkiem musi być wzrost ceny i spadek zapotrzebowania na dobro, o które chodzi.


  • Tak, czy nie? Mikołaje. Punkty

  • Kiedy substytut drożeje i rosną koszty produkcji, skutkiem musi być wzrost ceny i spadek zapotrzebowania na dobro, o które chodzi.

  • Nie.

  • Podrożenie substytutu zwiększa popyt na dobro, o którym mowa (linia popytu, D, przesuwa się w prawo).

  • Z kolei wzrost kosztów produkcji zmniejsza podaż tego dobra (li-nia podaży, S, przesuwa się w lewo).

  • Ostatecznie efektem tych dwóch zdarzeń okaże się wzrost ceny i niemożliwa do przewidzenia zmiana ilości dobra, będącej przedmio-tem handlu (jej wzrost, jej spadek, brak zmiany).

S1

P

E1

S

P1

E

P*

D1

D

Q

Q1

Q*


  • ZADANIE Mikołaje. Punkty

  • Czy rynkowa odpowiedź na pytanie „Co produkować?” w pełni zadowala społeczeństwa? Podaj przykład.


ZADANIE Mikołaje. Punkty

a) Czy rynkowa odpowiedź na pytanie „Co produkować?” w pełni zadowala społeczeństwa? Podaj przykład.

NIE ZAWSZE. Co prawda konkurencyjny rynek „automatycznie” sprawia, że są wytwarzane takie dobra, których potrzebują na-bywcy. Jednak czasem prowadzi to do sytuacji, która nie odpowiada wszystkim. Pomyśl np. o heroinie, usługach prostytutki, karabinku Kałasznikowa, które tu i ówdzie można kupić w Warszawie.


ZADANIE Mikołaje. Punkty

a) Czy rynkowa odpowiedź na pytanie „Co produkować?” w pełni zadowala społeczeństwa? Podaj przykład.

NIE ZAWSZE. Co prawda konkurencyjny rynek „automatycznie” sprawia, że są wytwarzane takie dobra, których potrzebują na-bywcy. Jednak czasem prowadzi to do sytuacji, która nie odpowiada wszystkim. Pomyśl np. o heroinie, usługach prostytutki, karabinku Kałasznikowa, które tu i ówdzie można kupić w Warszawie.

b) Czy rynkowa odpowiedź na pytanie „Jak produkować?” w pełni zadowala społeczeństwa? Podaj przykład.


ZADANIE Mikołaje. Punkty

a) Czy rynkowa odpowiedź na pytanie „Co produkować?” w pełni zadowala społeczeństwa? Podaj przykład.

NIE ZAWSZE. Co prawda konkurencyjny rynek „automatycznie” sprawia, że są wytwarzane takie dobra, których potrzebują na-bywcy. Jednak czasem prowadzi to do sytuacji, która nie odpowiada wszystkim. Pomyśl np. o heroinie, usługach prostytutki, karabinku Kałasznikowa, które tu i ówdzie można kupić w Warszawie.

b) Czy rynkowa odpowiedź na pytanie „Jak produkować?” w pełni zadowala społeczeństwa? Podaj przykład.

NIE ZAWSZE. Co prawda na rynku przedsiębiorstwa wybierają najtańsze sposoby produkcji. Jednak czasem prowadzi to do sytua-cji, która nie wszystkim odpowiada. Pomyśl o fabryce i związkach arsenu wdychanych przez okolicznych mieszkańcow, bo to się opła-ca właścicielowi.


ZADANIE Mikołaje. Punkty

a) Czy rynkowa odpowiedź na pytanie „Co produkować?” w pełni zadowala społeczeństwa? Podaj przykład.

NIE ZAWSZE. Co prawda konkurencyjny rynek „automatycznie” sprawia, że są wytwarzane takie dobra, których potrzebują na-bywcy. Jednak czasem prowadzi to do sytuacji, która nie odpowiada wszystkim. Pomyśl np. o heroinie, usługach prostytutki, karabinku Kałasznikowa, które tu i ówdzie można kupić w Warszawie.

b) Czy rynkowa odpowiedź na pytanie „Jak produkować?” w pełni zadowala społeczeństwa? Podaj przykład.

NIE ZAWSZE. Co prawda na rynku przedsiębiorstwa wybierają najtańsze sposoby produkcji. Jednak czasem prowadzi to do sytua-cji, która nie wszystkim odpowiada. Pomyśl o fabryce i związkach arsenu wdychanych przez okolicznych mieszkańcow, bo to się opła-ca właścicielowi.

c) Czy rynkowa odpowiedź na pytanie „Dla kogo produkować?” w pełni zadowala społeczeństwa? Podaj przykład. Dla kogo produko-wać?


ZADANIE Mikołaje. Punkty

a) Czy rynkowa odpowiedź na pytanie „Co produkować?” w pełni zadowala społeczeństwa? Podaj przykład.

NIE ZAWSZE. Co prawda konkurencyjny rynek „automatycznie” sprawia, że są wytwarzane takie dobra, których potrzebują na-bywcy. Jednak czasem prowadzi to do sytuacji, która nie odpowiada wszystkim. Pomyśl np. o heroinie, usługach prostytutki, karabinku Kałasznikowa, które tu i ówdzie można kupić w Warszawie.

b) Czy rynkowa odpowiedź na pytanie „Jak produkować?” w pełni zadowala społeczeństwa? Podaj przykład.

NIE ZAWSZE. Co prawda na rynku przedsiębiorstwa wybierają najtańsze sposoby produkcji. Jednak czasem prowadzi to do sytua-cji, która nie wszystkim odpowiada. Pomyśl o fabryce i związkach arsenu wdychanych przez okolicznych mieszkańcow, bo to się opła-ca właścicielowi.

c) Czy rynkowa odpowiedź na pytanie „Dla kogo produkować?” w pełni zadowala społeczeństwa? Podaj przykład. Dla kogo produko-wać?

NIE ZAWSZE. Niektórzy – z własnej lub nie z własnej winy – nie mają nic na wymianę i rynek przydziela im mało dóbr. Pomyśl o pięciolatku, który za rok umrze na raka krtani, bo tata pije, a leki są drogie.


Kiedy państwo interweniuje w gospodarce, zmieniając rynkowe roz-strzygnięcie kwestii «Co, jak i dla kogo jest produkowane? », rynek przestaje być „wolny” i staje się „regulowany”. Prawdziwe gospo-darki nie są ani „państwowe” ani „rynkowe”, lecz „MIESZANE”.


PROSTE PRZYKŁADY INTERWENCJI PAŃSTWA rynkowe roz-strzygnięcie kwestii

  • CENA MAKSYMALNA jest to najwyższa cena, którą można uzgodnić w legalnej transakcji kupna i sprzedaży.


PROSTE PRZYKŁADY INTERWENCJI PAŃSTWA rynkowe roz-strzygnięcie kwestii

  • CENA MAKSYMALNA jest to najwyższa cena, którą można uzgodnić w legalnej transakcji kupna i sprzedaży.

    Rysunek: Cena maksymalna chleba w Hipotecji

Cena (P) gb/sztuka

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

S

E

AB

D

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Q1, Q2 (tys. ton/rok)


Rysunek: Cena maksymalna chleba w rynkowe roz-strzygnięcie kwestii Hipotecji

Cena (P) gb/sztuka

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

S

E

AB

D

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Q1, Q2 (tys. ton/rok)

Co z tego, że szynka jest w sklepach, gdy nikogo na nią nie stać? Za „komuny” pojawiała się rzadko, ale można ją było „wystać”!


  • CENA MINIMALNA rynkowe roz-strzygnięcie kwestii jest to najniższa cena, którą można uzgodnić w legalnej transakcji kupna i sprzedaży.


  • CENA MINIMALNA rynkowe roz-strzygnięcie kwestii jest to najniższa cena, którą można uzgodnić w legalnej transakcji kupna i sprzedaży.

    Rysunek: Cena minimalna mięsa w Hipotecji

Cena (P) gb/sztuka

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

S

CF

E

D

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Q1, Q2 (tys. ton/rok)


ZADANIE rynkowe roz-strzygnięcie kwestii

Oto pewien rynek. a) Jak zmienią się: cena, oferta i wielkość za-potrzebowania po ustaleniu ceny minimalnej na poziomie 5?


ZADANIE rynkowe roz-strzygnięcie kwestii

Oto pewien rynek. a) Jak zmienią się: cena, oferta i wielkość za-potrzebowania po ustaleniu ceny minimalnej na poziomie 5?

Cena wzrośnie do 5, oferta także wzrośnie do 5; zapotrzebowanie

zmaleje do 1.


ZADANIE rynkowe roz-strzygnięcie kwestii

Oto pewien rynek. a) Jak zmienią się: cena, oferta i wielkość za-potrzebowania po ustaleniu ceny minimalnej na poziomie 5?

Cena wzrośnie do 5, oferta także wzrośnie do 5; zapotrzebowanie

zmaleje do 1.

b) Jak zmienią się: cena, oferta i wielkość zapotrzebowania po

ustaleniu ceny minimalnej na poziomie 2?


ZADANIE rynkowe roz-strzygnięcie kwestii

Oto pewien rynek. a) Jak zmienią się: cena, oferta i wielkość za-potrzebowania po ustaleniu ceny minimalnej na poziomie 5?

Cena wzrośnie do 5, oferta także wzrośnie do 5; zapotrzebowanie

zmaleje do 1.

b) Jak zmienią się: cena, oferta i wielkość zapotrzebowania po

ustaleniu ceny minimalnej na poziomie 2?

W ogóle się nie zmienią, ponieważ cena minimalna 2 jest niższa

od ceny równowagi rynkowej, która wynosi 3.


ZADANIE rynkowe roz-strzygnięcie kwestii

Oto pewien rynek. a) Jak zmienią się: cena, oferta i wielkość za-potrzebowania po ustaleniu ceny minimalnej na poziomie 5?

Cena wzrośnie do 5, oferta także wzrośnie do 5; zapotrzebowanie

zmaleje do 1.

b) Jak zmienią się: cena, oferta i wielkość zapotrzebowania po

ustaleniu ceny minimalnej na poziomie 2?

W ogóle się nie zmienią, ponieważ cena minimalna 2 jest niższa

od ceny równowagi rynkowej, która wynosi 3.

c) Jak zmienią się: cena, oferta i wielkość zapotrzebowania po

ustaleniu ceny maksymalnej na poziomie 4?


ZADANIE rynkowe roz-strzygnięcie kwestii

Oto pewien rynek. a) Jak zmienią się: cena, oferta i wielkość za-potrzebowania po ustaleniu ceny minimalnej na poziomie 5?

Cena wzrośnie do 5, oferta także wzrośnie do 5; zapotrzebowanie

zmaleje do 1.

b) Jak zmienią się: cena, oferta i wielkość zapotrzebowania po

ustaleniu ceny minimalnej na poziomie 2?

W ogóle się nie zmienią, ponieważ cena minimalna 2 jest niższa

od ceny równowagi rynkowej, która wynosi 3.

c) Jak zmienią się: cena, oferta i wielkość zapotrzebowania po

ustaleniu ceny maksymalnej na poziomie 4?

W ogóle się nie zmienią, ponieważ cena maksymalna 4 przewyż-

sza cenę równowagi rynkowej.


BARDZIEJ SKOMPLIKOWANY PRZYKŁAD INTERWENCJI PAŃSTWA – JAK DZIAŁA PODATEK?

PB

S

E

P*

D

Q

Q*

Oto konkurencyny rynek. Na osi pionowej zaznaczamy cenę płaconą przez NABYWCĘ. Na takim rynku państwo wprowa-dza PODATEK OD SPRZEDAŻY (podatek kwotowy).



P (podatek kwotowy)… B

S

E

P*

D

Q

Q*

Po wprowadzeniu podatku linia popytu, D, nie zmienia położe-nia. Przecież nie zmieniają się: ceny dóbr pokrewnych, dochody nabywców, gusty nabywców, liczba nabywców...


P (podatek kwotowy)… B

S

T

P*

E

D

Q

Q*

Natomiast linia podaży, S, przesuwa się do góry o odcinek odpo-wiadający stawce wprowadzonego podatku (w lewo).

Sprzedawcy dostarczą taką samą ilość dobra, ja-ką dostarczali przed wprowadzeniem podatku, pod warunkiem, że nabywcy zapłacą za tę ilość starą „przedpodatkową” cenę powiększoną o stawkę podatku.


S (podatek kwotowy)… 1

PB

S

T

P*

E

D

Q

Q*

Sprzedawcy dostarczą taką samą ilość dobra, jaką dostarczali przed wprowadzeniem podatku, pod warunkiem, że nabywcy za-płacą za tę ilość starą „przedpodatkową” cenę powiększoną o stawkę podatku.

Okazuje się, że wprowadzenie podatku od sprzedaży powoduje ne-gatywny szok podażowy na rynku opodatkowanego dobra.


S’ (podatek kwotowy)…

PB

S

E1

P1

E

B

P*

P2

A

D

Q1

Q

Q*

Oto końcowy efekt wprowadzenia podatku. Wzrosła cena płacona przez nabywców, spadła cena, którą dostają sprzedawcy, zmalała ilość dobra będąca przedmiotem handlu.

Zauważ, że sprzedawcom nie udało się przerzucić całego podatku na nabywców... DLACZEGO??


S’ (podatek kwotowy)…

PB

S

F

G

E1

P1

P*

E

P2

A

D

Q1

Q

Q*

Zauważ, że sprzedawcom nie udało się przerzucić całego podatku na nabywców... DLACZEGO??

Kiedy rosła cena, sprzedawcy sprzedawali coraz mniej, bo nabywcy kupowali coraz mniej. Powstała nadwyżka oferty nad zapotrzebowaniem (np. zob. odcinek FG na rysunku) zmuszała sprzedawców do zaakceptowania niższej ceny...


S’ (podatek kwotowy)…

PB

S

E1

P1

E

B

P*

P2

A

D

Q1

Q

Q*

Czy dostrzegasz obszar odpowiadający wpływom z tego podatku do budżetu państwa? Oczywiście chodzi o pole P1P2AE1.

Kiedy właściwie cena dla nabywcy wzrośnie bardziej niż spadnie cena dla sprzedawcy? Być może, w odpowiedzi pomoże Ci „teoria gwoździa”?


Teoria gwoździa (podatek kwotowy)…

S’

PB

S

P1

E

P*

P2

D

D’

Q1

Q

Q*


P (podatek kwotowy)…

P1

E

P*

D

D’

Q2

Q1

Q

Q*

Co to właściwie znaczy, że linia popytu staje się bardziej stroma? Otóż w takiej sytuacji, reagując na wzrost ceny (P*P1), nabywcy ograniczają zapotrzebowanie mniej niż w przypadku względnie płaskiej linii popytu! Q*Q1<Q*Q2. Przyczyną może byc np. brak bliskich substytutów drożejącego dobra...


S’ (podatek kwotowy)…

PB

S

E1

P1

E

B

P*

P2

A

D

Q1

Q

Q*

Na jakim rynku wprowadzenie podatku od sprzedaży spowoduje większy wzrost ceny, na rynku mleka, czy wody mineralnej?


ad