Samenwerken in digitale leeromgevingen
Download
1 / 44

Samenwerken in Digitale Leeromgevingen - PowerPoint PPT Presentation


  • 106 Views
  • Uploaded on

Samenwerken in Digitale Leeromgevingen. Prof. Dr. Gellof Kanselaar Onderwijskunde Universiteit Utrecht. Het nieuwe leren; Balie 17 maart.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Samenwerken in Digitale Leeromgevingen' - bracha


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Samenwerken in digitale leeromgevingen
Samenwerken in Digitale Leeromgevingen

Prof. Dr. Gellof Kanselaar

Onderwijskunde Universiteit Utrecht

Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


Het nieuwe leren balie 17 maart
Het nieuwe leren; Balie 17 maart

Andrea van Es: “Er is een experiment gedaan met twee groepen kinderen waaraan een videofilmpje werd vertoond. De ene groep kreeg de opdracht rustig, zonder met elkaar te praten, naar de video te kijken. De andere groep mocht tijdens de vertoning met elkaar over de video praten.” Wie scoorde na afloop beter op vragen over de video en waarom?

Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


Balie 2
Balie 2

  • v. Es: “De tweede groep scoorde beter. Een verklaring zou kunnen zijn dat kinderen van deze generatie zich beter kunnen concentreren als ze twee dingen tegelijk doen. Voor mij was dat experiment confronterend, want mij is geleerd één ding tegelijk te doen.”

  • Hebt u andere verklaringen?

Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


Kijken of communiceren
Kijken of communiceren?

  • We leven niet meer in een kijkmaatschappij maar in een communicatiemaatschappij

  • Voorbeelden: 911; ontbijt tv; Fortunisme

  • Is onderwijs ook communicatie?

  • Tussen wie en wie?

Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


Opbouw
Opbouw

  • Computer Supported Collaborative Learning (CSCL)

    • Samenwerkend leren in digitale leeromgeving

  • Een excursie van 25 jaar PGO

  • Van effect- naar procesonderzoek

  • Aspecten in samenwerkingsproces

  • Een voorbeeld uit eigen onderzoek

  • Wat doe ik niet: geen elo-onderzoek

Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


Samenwerken in digitale leeromgevingen

  • Rapporteer en test informatie

  • Definieer het probleem

De zeven-

sprong

  • Analyseer het probleem (brainstorm)

  • Verzamel informatie (buiten de groep)

  • Systematiseer de informatie

  • Formuleer leerdoelen

Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


De week van een student
De week van een student

Ma

Di

Wo

Do

Vr

Attitude &

Communicatie

Training

Onderwijs-

groep

Vaardigheids-

training

Onderwijs-

groep

Ochtend

Praktijk-

contact

Middag

Practicum

College

Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


Wat is er gebeurd
Wat is er gebeurd?

  • Eén model werd opgelegd op alle disciplines

  • Er bestond ook niet meer dan één model

  • Schaalvergroting:

    • Toename van studentaantallen

    • Schaarste aan middelen

Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


Wat is er gebeurd in 25 jaar
Wat is er gebeurd in 25 jaar?

  • Aanpassing aan lokale noden

Binnen het klassieke model

Buiten het klassieke model

  • Aanwezigheidsplicht

  • Colleges

  • Literatuurpakketten

  • bloktoetsen

  • Vergroten onderwijsgroepen

  • Student tutoren…….

  • Projectonderwijs

  • Nieuwe PGO

  • experimenteervormen

Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


Conclusie
Conclusie

  • PGO is een concept waarvan de vormgeving verder ontwikkeld moet worden:

    • Meer projectonderwijs dan probleemgestuurd

    • Meer zelfsturing door de groep (voorbeeld Aarhuus)

    • Toenemende rol van ICT waaronder CMC (Polaris)

Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


Centrale vragen
Centrale vragen:

Hoe komt het dat leerlingen leren van samenwerkend leren?

  • Welke processen spelen daarbij een rol?

  • Hoe kunnen we deze leerprocessen bij samenwerking waarnemen?

    Over de beantwoording van deze vragen zijn de laatste jaren de ideeën sterk veranderd.

Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


Samenwerkend leren heeft lange traditie
Samenwerkend leren heeft lange traditie

  • John Dewey (1938)

    • Leren is niet een kwestie van iets verteld te worden, maar een actief en constructief proces dat in een sociale, gedeelde situatie met anderen moet worden opgedaan.

  • Maria C. Bos (1938):

    • “Hoe is het te verklaren, hoe gebeurt het dat twee kinderen die geen van beiden in staat zijn een opgave op te lossen, omdat die opgave principieel boven hun prestatiemogelijkheid ligt, deze opgave wel kunnen oplossen, wanneer zij hun relatieve onvermogens samenvoegen”

Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


Onderzoek van maria c bos
Onderzoek van Maria C. Bos:

  • “Stijl-kritische” analyse van schilderijen van oude meesters, eerst individueel, later samen

  • Verklaring: samenwerken dwingt de leerlingen tot

    • het nemen van initiatief, het zetten van de eerste stap,

    • wederzijdse kritiek

    • concentratie & taakgerichtheid

Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


Grote interesse jaren 70 en begin jaren 80 vooral in usa isra l nederland
Grote interesse jaren 70 en begin jaren 80(vooral in USA, Israël & Nederland)

  • Veel effect-onderzoek naar samenwerkend leren:

    • coöperatief leren in vergelijking met individueel of competitief leren

    • optimale groepsgrootte

    • geroepsamenstelling: heterogeen of homogeen,

      op sexe of prestatieniveau

    • beoordelingsvorm: groepsmatig ofwel individueel

    • taakverdeling of rolverdeling

    • school- of leerklimaat, m.n. effect van een coöperatief leerklimaat

  • effect op cognitieve leerprestaties, maar ook sociaal, motivationeel en op (multi-culturele) attitude

  • Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Conclusies uit effect onderzoek
    Conclusies uit effect-onderzoek

    • Condities voor samenwerkend leren:

      • positieve onderlinge afhankelijkheid

        (groepsproduct, aanvullende vaardigheden)

      • individuele aanspreekbaarheid

      • gelijkwaardigheid in positie & bijdrage

      • interactieve leersituatie

      • ‘rijke’ leer- of probleemtaak

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Van effectonderzoek naar procesonderzoek
    Van effectonderzoek naar procesonderzoek

    In plaats van het onderzoek naar het effect van allerlei groepsvariabelen, ontstond er midden tachtiger jaren meer interesse in het proces van samen leren.

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Opvattingen over leren
    Opvattingen over leren:

    • Leren is repeteren

    • Leren is een individueel, constructief proces waarbij de lerende zijn voorkennis strategisch gebruikt om nieuwe kennis te integreren in geheugen

    • Leren is een sociaal, inter-actief proces

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Leeropvattingen van socio constructivisme
    Leeropvattingen van socio-constructivisme

    Leren is :

    • de co-constructie van betekenis

      • Onderwijs is gericht op het delen van een gemeenschappelijke interpretatie (samenleving; beroepsgroep)

    • de onderhandeling over de betekenis

      (socio-constructivisme); autoriteit, macht

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Computer supported collaborative learning
    computer supported collaborative learning

    CSCL = ICT + samenwerkend leren

    • distributed cognition

    • community of learners, -- practice

    • shared meaning, gedeelde interpretatie

    • kennismanagement

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Proces onderzoek naar samenwerkend leren
    Proces onderzoek naar samenwerkend leren

    Indeling ontleend aan Gijsbert Erkens:

    • Activering:

      • van kennis & vaardigheden

    • Grounding:

      • creëren gemeenschappelijk referentiekader

    • Onderhandeling:

      • komen tot overeenstemming

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Activering van kennis vaardigheden
    Activering van kennis & vaardigheden

    • Initiatief

      • relatieve bijdrage

      • voorstellen van topics (taakstrategie)

  • Articulatie

    • explicitering & verbalisatie

    • organisatie & structurering

  • Informatie overdracht

    • delen van informatie en bronnen

    • zoeken of vragen naar informatie

      stimulering van taakgerichtheid

  • Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Grounding cre ren van gemeenschappelijk referentiekader
    Grounding (creëren van gemeenschappelijk referentiekader)

    • Tuning

      • afstemming op het niveau van de ander

  • Checken

    • inpassen van nieuwe informatie in de kennisstructuur

  • Focussen

    • controleren van de focus (gespreksonderwerp)

  • Co-constructie

    • aanvullen van kennis & vaardigheden

      onderhoud van de ‘collectieve ruimte’

  • Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Onderhandeling negotiation of meaning
    Onderhandeling (negotiation of meaning)

    • Elaboratie

      • uitleg & verklaringen

  • Argumentatie

    • discussie & kritiek

    • afwegen

  • Bereiken van overeenstemming

    • beslissen

  • Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Co rdinatie
    Coördinatie

    • Centraal staat de wijze waarop leerlingen in het samenwerkingsproces hun activiteiten coördineren op drie niveaus:

      • taakinhoudelijk

      • metacognitief

      • sociaal-communicatief

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Voorbeelden uit het cosar project
    Voorbeelden uit het COSAR project

    • COSAR: Computer Ondersteund Samenwerken bij ARgumentatief schrijven

      • TC3-werkomgeving: gedeelde tekstverwerker, aantekeningen, informatiebronnen, planningstools & chat verbinding

      • onderzoek bij leerlingen 5VWO bij het schrijven van betogen voor het vak Nederlands (‘orgaandonatie’ & ‘klonen’)

    • onderzoeksvragen:

      • Hoe coördineren leerlingen hun samenwerking?

      • Hangt deze coördinatie samen met de kwaliteit van de geschreven betogen?

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Samen schrijven
    Samen schrijven

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Diagram
    Diagram

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Outliner
    Outliner

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Onderzoeksopzet
    Onderzoeksopzet

    • 5 vwo

    • vak Nederlands

    • betoog (klonen of orgaandonatie)

    • 145 paren in 7 condities

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Analyse
    Analyse

    • Taakproducten

      • Tekst, Diagram, Outline

    • Constructieve activiteiten

      • Handelingen in TC3

      • Overleg over taakhandelingen

    • Coördinatieprocessen

      • Dialoogstructuur

    • Fasen in het schrijfproces

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Samenwerken in digitale leeromgevingen
    MEPA

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht





    Constructieve activiteiten 2
    Constructieve activiteiten (2)

    Planning

    Uitvoering

     Controlegroep  Experimentele groepen

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Samenwerken in digitale leeromgevingen

    Transition diagram for the Control group

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Samenwerken in digitale leeromgevingen

    Transition diagram for the Diagram condition

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Algemene conclusie
    Algemene conclusie

    • Tools helpen niet vanzelf:

      • functionaliteit niet optimaal?

      • leerlingen moeten leren hoe ze de tools het beste kunnen gebruiken?

    • Coördinatieprocessen van groot belang

      • ondersteuning lijkt zinvol

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Verklaringen voor effect cscl
    Verklaringen voor effect CSCL

    • Verbaliseren (hardop denken)

    • Expliciteren

    • Argumenteren

    • Reflecteren

    • Socio-cognitief conflict

    • Leren van iemand die op je lijkt

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Rollen
    Rollen

    • Rol docent:

      • Kritisch moderator en facilitator, niet autoriteit: vragen stellen, checken van antwoorden, goede stellingen

    • Rol van student

      • Gedragsverandering: vanuit werkplek contact

      • Ritme van interactie: 3 keer week

      • Lengte van bijdragen: 4 tot 20 regels

      • Groepsgrootte: 2 tot 10

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Student
    Student

    • Weinig relatie met overall leerstijl

    • Hoog op diepteverwerking dan meer kennisconstructie

    • Positief t.a.v. samenwerking -> meer planningsactiviteiten

    • Verschillen in voorkennis of bronnen

    • Bepaalde rol (boer, econoom, toerist) kan participatie verhogen

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Samenwerken in digitale leeromgevingen
    Taak !!!

    • Bij PGO taak (case) cruciaal

    • Taak voldoende complex

    • Geschikt voor samenwerken:

    • Individueel en groepsproduct beoordeling

    • Positieve onderlinge afhankelijkheid

    • Vaak individuele voorbereiding nuttig

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Focus op samenwerken

    Focus op samenwerken

    In volgende filmpje concentreren op de witgeklede studenten en tellen hoe vaak zij de bal naar elkaar overgooien.

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht


    Media
    Media

    No medium, in and of itself, is likely to improve learning in a significant way when it is used to deliver instruction.

    Het gaat om de opgeroepen leeractiviteiten

    Leren is een (inter)actief proces

    Kanselaar Onderwijskunde Utrecht