materia y pochodz z platformy edukacyjnej portalu www szkolnictwo pl l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl PowerPoint Presentation
Download Presentation
Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 31

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl - PowerPoint PPT Presentation


  • 141 Views
  • Uploaded on

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl' - berne


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
materia y pochodz z platformy edukacyjnej portalu www szkolnictwo pl

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl

Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl mogą być wykorzystywane przez jego Użytkowników wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego oraz do użytku w szkołach podczas zajęć dydaktycznych. Kopiowanie, wprowadzanie zmian, przesyłanie, publiczne odtwarzanie i wszelkie wykorzystywanie tych treści do celów komercyjnych jest niedozwolone. Plik można dowolnie modernizować na potrzeby własne oraz do wykorzystania w szkołach podczas zajęć dydaktycznych.

slide3

Pojęcie soli

  • Podział soli
  • Ważniejsze kwasy – wartościowość reszt i nazewnictwo ich soli
  • Aktywność metali
  • Otrzymywanie soli
    • reakcja metalu z kwasem
    • reakcja wodorotlenku z kwasem
    • reakcja tlenku metalu z kwasem
    • reakcja wodorotlenku z tlenkiem kwasowym
    • reakcja tlenku metalu z tlenkiem niemetalu
    • reakcja metalu z niemetalem
    • reakcja soli z kwasem
    • reakcja metalu z solą
    • reakcja wodorotlenku z solą
    • reakcja soli z solą
    • inne metody otrzymywania soli
  • Podsumowanie

Spis treści

slide4

A

B

n

m

Definicja soli

Jest to związek chemiczny, którego cząsteczka zbudowana jest z kationu (kationów) metalu i anionu (anionów) reszty kwasowej.

Wzór ogólny soli obojętnej

M –oznacza symbol metaluR – oznacza wzór reszty kwasowej

n – oznacza ilość atomów metalu w cząsteczcem – oznacza ilość reszt w cząsteczce

A– wartościowość metalu w tym związkuB – wartościowość reszty kwasowej

slide5

Podział soli

Hydroksosole to sole, w których część grup wodorotlenowych

nie została zastąpiona resztami kwasowymi. W przyrodzie występują stosunkowo rzadko

Wodorosole są pochodnymi kwasów wieloprotonowych,

w których nie wszystkie atomy wodoru zostały zastąpione kationem metalu

Np. :Mg(OH)Cl - chlorek hydroksomagnezu, [Al(OH)2]3PO4 - fosforan(V) dihydroksoglinu

Np: wodorosiarczan(VI) sodu NaHSO4, diwodoroortofosforan(V) potasu KH2PO4.

Sole obojętne zbudowane są z kationów metalu (kationu amonowego) i anionów reszty kwasowej

Sole uwodnione (hydraty lub wodziany)- są to sole, które w swej cząsteczce posiadają na trwale przyłączone cząsteczki wody (za pomocą wiązań wodorowych w sieci krystalicznej). Woda zawarta w tych solach to tzw. woda hydratacyjna.

slide7

Wartości ujemne

Aktywność metali

Aktywność chemiczną metali określa się na podstawie możliwości wyparcia wodoru z roztworu kwasu przez dany metal.

  • Szereg elektrochemiczny metali jest to zestawienie metali według wzrastających potencjałów normalnych. Potencjał normalnej elektrody wodorowej E0= 0
  • Każdy metal o niższym normalnym potencjale wypiera z roztworu metal o potencjale wyższym, np. Zn + Pb2+→ Zn2++ Pb
  • -reguła nie dotyczy litowców i berylowców, które z wodnych roztworów nie wypierają innych metali –pierwszeństwo ma reakcja z wodą [otrzymywanie wodorotlenków]. Mg i Be reagują z wodą na gorąco, więc w temperaturze pokojowej mogą wypierać inne metale z roztworu.
  • -Al nie wydziela z roztworów zawierających jony Fe2+, Zn2+, Pb2+i Cu2+metali, ponieważ ulega pasywacji –pokrywa się warstewką ochronną swojego tlenku
slide8

K, Na, Ca, Mg, Al., Zn, Fe, Ni, Sn, Pb,H, Bi, Cu, Hg, Ag, Pt, Au

Metale aktywniejsze od wodoru – potencjał ma wartość ujemną

Przykłady pasywacji

Al + HNO3 → nie zachodzi

Al + H2SO4 stęż. → nie zachodzi

Fe + HNO3 stęż. → nie zachodzi

Glin nie reaguje z kwasem azotowym (V) i ze stężonym kwasem siarkowym (VI).

Żelazo, chrom nie reagują ze stężonym kwasem HNO3, podczas gdy jego rozcieńczone roztwory roztwarzają te metale, chociaż z bardzo różnymi szybkościami.

Warstwą pasywującą są produkty utleniania metali (zwykle ich tlenki).

  • Metale o potencjałach ujemnych mogą wypierać wodór. Są to metale aktywne, nazywane nieszlachetnymi.
  • Zn + 2H+→ Zn2++ H2↑
  • Reakcja przebiega tym mniej energicznie, im bliższy zera jest potencjał normalny metalu.
  • Metale o dodatnich potencjałach nie wypierają wodoru z kwasów. Metale te nazywane są metalami szlachetnymi (Au, Pt) i półszlachetnymi (Cu, Hg, Ag).
  • Im bardziej ujemny potencjał normalny metalu, tym większa jest jego zdolność do utleniania się (oddawania elektronów).
slide9

2. otrzymywanie soli – reakcja metalu z kwasem

Kwasy, w których są redukowane kationy wodoru to kwasy nie utleniające.Należą do nich wszystkie kwasy beztlenowe.Kwasy utleniające posiadają resztę kwasową, która może ulegać redukcji. Należą do nich HNO3 oraz stężony H2SO4

Metale o ujemnym potencjale elektrodowym rozpuszczają się w kwasach nie utleniających z wydzieleniem wodoru:

Istotą tego procesu jest reakcja atomów aktywnego metalu z kationami wodoru, w wyniku czego powstają kationy metalu i cząsteczki wodoru.

slide10

Przykłady

Reakcja utleniania

Reakcja redukcji

slide11

Reakcje otrzymywania soli, charakterystyczne dla kwasów utleniających

  • Kwasy utleniające posiadają resztę kwasową, która może ulegać redukcji. Należą do nich HNO3 oraz stężony H2SO4.
  • Reakcje stężonego kwasu azotowego (V) z metalami mniej aktywnymi niż wodór (nie mogącymi wyprzeć wodoru z cząsteczki kwasu): Ag + 2HNO3 --> AgNO3 + NO2+ H2O
  • Reakcje rozcieńczonego kwasu azotowego (V) z metalami mniej aktywnymi niż wodór:
slide12

Reakcje stężonego kwasu siarkowego (VI) z metalami, mniej aktywnymi niż wodór:Cu + 2 H2SO4 --> CuSO4 + SO2 + 2 H2O

  • Reakcja metalu aktywniejszego od wodoru ze stężonym H2SO4
  • Zn + 2H2SO4 → ZnSO4 +SO2 + 2H2O
  • W przypadku HNO3 stopień redukcji azotu zależy przede wszystkim od aktywności metalu, warunków reakcji, stężenia kwasu.(NH3, N2O, NO, NO2)

W reakcjach rozcieńczonego(1-2%)HNO3 z bardzo aktywnymi metalami (K, Na,Mg) wydziela się wodór, ponieważ metale te reagują z wodą, tworząc wodorotlenek i wodór, Utworzony wodorotlenek, reaguje dalej z HNO3 na zasadzie reakcji zobojętniania. Metale, które w normalnym warunkach praktycznie nie reagują z wodą, typu Zn, Fe, Ni, Pb zawsze reagują z HNO3 na zasadzie redukcji reszty kwasowej.

4Zn + 10HNO3 →NH4NO3 + 4Zn(NO3)2 + 3H2O ( stężony HNO3).

slide14

Dla dociekliwych

Złoto czy platyna nie reagują ze stężonym kwasem azotowym (V), jednak mieszanina tego kwasu ze stężonym kwasem solnym (woda królewska), który nie jest kwasem utleniającym, jest utleniaczem zdolnym je roztworzyć.

Przebieg reakcji można jakościowo uzasadnić regułą przekory.

Równowaga reakcji utleniania złota przez jony azotanowe(V):

przesunięta jest bardzo silnie w lewo (stała równowagi tej reakcji można obliczyć na podstawie potencjałów standardowych redoks)

Wyższe od standardowego stężenia jonów azotanowych i wodorowych przesuwają stan równowagi(1) w prawo. Równocześnie w tym samym roztworze jony chlorkowe (o znacznym stężeniu)

reagują z produktem reakcji (1) wg równania:

Stała równowagi reakcji (2) jest wysoka i prowadzi do obniżenia

stężenia Au3+ , co powoduje przebieg reakcji(1) w prawo i pomimo niekorzystnej

wartości jej stałej równowagi zachodzi ona praktycznie do końca.

slide15

Przykłady

2. otrzymywanie soli – reakcja wodorotlenku z kwasem

Reakcja zobojętniania polega na łączeniu się jonów wodorowych (hydroniowych H3O+) z jonami wodorotlenkowymi na niezdysocjowane cząsteczki wody.

slide16

Produktami niecałkowitego podstawiania grup OH w cząsteczce wodorotlenku przez reszty kwasowe są hydroksosole. Na przykład w Mg(OH)2 obie grupy OH zostaną zastąpione resztami kwasowymi, tworzy się sól obojętna:Mg(OH)2 + 2HCl→ MgCl2 + 2H2O jeżeli zostanie zastąpiona tylko jedna z nich, to produktem będzie hydroksysól:Mg(OH)2 + HCl → Mg(OH)Cl + H2O

Mogą one powstawać w reakcji z zasadą przeprowadzonej przy odpowiednim stosunku stechiometrycznym kwasu i zasady.

Wodorotlenki zawierające trzy grupy OH mogą, oprócz soli obojętnej, tworzyć dwa rodzaje hydroksosoli:Al(OH)3 + 3HCl → AlCl3 + 3H2OAl(OH)3 + 2HCl → Al(OH)Cl2 + 2H2OAl(OH)3 + HC l→ Al(OH)2Cl + H2O

Jeśli kationy metalu nie zastąpiły wszystkich kwasowych atomów wodoru to powstają wodorosole. Na przykład : 2NaOH + H2SO4 → Na2SO4 + 2H2Ojednak gdy tylko jeden kation sodu wyprze kation wodoru, to powstanie wodorsól:NaOH + H2SO4 → NaHSO4 + H2O

Wodorosole mogą powstawać m.in. w reakcji wodorotlenku z kwasem, przeprowadzonej w odpowiednim stosunku stechiometrycznym kwasu i zasady.

slide17

Przykłady

3. otrzymywanie soli – reakcja tlenku metalu z kwasem

Tlenki metali z grup od 1 do 13 bo tam głównie znajdują się metale mogą reagować z kwasami, przy czym w grupach od 4 do 12, tylko tlenki na najniższych stopniach utlenienia.

slide18

Przykłady

4. otrzymywanie soli – reakcja wodorotlenku metalu z tlenkiem niemetalu

slide19

Przykłady

5. otrzymywanie soli – reakcja tlenku metalu z tlenkiem niemetalu

Tym sposobem można otrzymywać tylko sole kwasów tlenowych.

slide20

Przykłady

6. otrzymywanie soli – reakcja metalu z niemetalem

Jest to najprostszy sposób otrzymywania soli beztlenowych.Należy jednak pamiętać, iż nie wszystkie metale wejdą w powyższą reakcję.

Zn + Cl2 → ZnCl2

2Al + 3S → Al2S3

slide21

TLENEK METALU + TLENEK NIEMETALU

WODA

KWAS + WODOROTLENEK

SÓ L

WODÓR

KWAS + METAL

WODA

KWAS + TLENEK METALU

WODOROTLENEK + TLENEK NIEMETALU

WODA

Metody otrzymywania soli

METAL + NIEMETAL

slide22

Przykłady

7. otrzymywanie soli – reakcja soli z kwasem

Reakcje soli z kwasem zachodzą tylko wtedy, gdy działający kwas jest mocniejszy niż kwas, z którego powstała sól, lub gdy w wyniku reakcji powstaje osad.

AgNO3 + HCl →AgCl ↓ + HNO3

Ag+ + NO3- + H+ + Cl-→AgCl ↓ + H+ + NO3-

Ag+ + Cl-→AgCl ↓

slide23

Przykłady

8. otrzymywanie soli – reakcja metalu z solą

Każdy metal o niższym potencjale elektrodowym redukuje kationy metalu o wyższym potencjale elektrodowym.

Metal mniej szlachetny powoduje wydzielanie metalu bardziej szlachetnego z roztworu jego soli.

Cu + 2AgNO3 → Cu(NO3)2 + 2Ag

Cu + 2Ag+ → Cu2+ + 2Ag

Zn + CuSO4 → ZnSO4 + Cu

Zn + Cu2+ + SO42- → Zn2+ + SO42- + Cu

Zn + Cu2+ → Zn2+ + Cu

Wydzielanie metali ma szerokie zastosowanie praktyczne, głównie przy otrzymywaniu metali z wodnych roztworów ich soli oraz przy oczyszczaniu soli metali od zanieczyszczeń jonami metali.

slide24

Przykłady

9. otrzymywanie soli – reakcja wodorotlenku z solą

W reakcjach soli z zasadami są istotne tylko te procesy, w których powstaje osad

slide25

Praktycznie nierozpuszczalna

W r-rze zachodzą skomplikowane reakcje

Rozpuszczalna

Słabo rozpuszczalna

Tabela rozpuszczalności soli

Barwa odpowiada kolorowi roztworu lub osadu

slide26

Przykłady

10. otrzymywanie soli – reakcja soli z solą

Warunkiem zajścia reakcji jest wytrącenie się jednej soli w postaci osadu.

Pamiętajmy, że wszystkie azotany są dobrze rozpuszczalne w wodzie, natomiast chlorki z wyjątkami. Do tych wyjątków zaliczamy chlorek srebra, talu, rtęci(I) i ołowiu(II). Można bez większego błędu przyjąć, że poza nielicznymi wyjątkami, sole metali leżących w 1 grupie są dobrze rozpuszczalne w wodzie.

( Tablica rozpuszczalności soli)

slide27

SÓL

Metody otrzymywania soli

slide28

Dla dociekliwych

Metal + zasada

2Al +2H2O + 2NaOH → 2NaAlO2 + 3H2

Reakcji tej ulegają jedynie nieliczne metale (Al, Zn)

Tlenek metalu + wodorotlenek

Al2O3 + 2NaOH → 2NaAlO2 + H2OZnO + 2KOH → K2ZnO2 + H2O

W ten sposób mogą reagować tylko tlenki amfoteryczne. Znajdziemy je głównie w grupach od 4 do 13 oraz ostatnie pierwiastki grupy 14. W grupach od 4 do 7 tylko tlenki na pośrednich stopniach utlenienia wykazują charakter amfoteryczny

kwas + kwas

H3AsO3 + 3HCl → AsCl3 + 3H2O

Według takiego opisu zachodzą reakcje jedynie z metalami amfoterycznymi, wykazującymi silniejsze właściwości kwasowe niż zasadowe

slide31

Bibliografia

Vademecum Matura 2009 – Stanisława Hejwowska

Czasopismo „Chemia w szkole”

„Kompedium wiedzy z chemii dla gimnazjalisty” Beata Sobczyk

Ilustracje: http://szkolne.eu/admin/produkty_pod/TAB_ROZPUSZCZALNOSCI.jpg

http://mwalnik.wodip.opole.pl/chemia/reakcje_met/reakcje_met.html