1 / 15

dr Jan Halberda

POWSZECHNA HISTORIA PRAWA - Oświecenie (doktryna prawa natury, ruch kodyfikacyjny, szkoła humanitarna). dr Jan Halberda. PUNKT WYJŚCIA.

ayala
Download Presentation

dr Jan Halberda

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. POWSZECHNA HISTORIA PRAWA - Oświecenie (doktryna prawa natury, ruch kodyfikacyjny, szkoła humanitarna) dr Jan Halberda

  2. PUNKT WYJŚCIA • Średniowiecze – siła tradycji, dogmat prawa niezmiennego, „prawo stare to prawo dobre”, ewolucja poprzez udoskonalanie prawa starego, „powracanie do korzeni…”, -> dominacja prawa zwyczajowego. • Oświecenie – afirmacja rozumu, kult wiedzy ścisłej, odrzucenie starego ładu, wiek reformy i rewolucji, wprowadzanie zupełnie nowych regulacji, biegunka legislacyjna -> dominacja prawa stanowionego (kodyfikacje).

  3. ŹRÓDŁA PRZEMIANY • Doktryna prawa natury. • Filozofia Oświecenia. Podstawowe hasła ideologii : sekularyzacja, racjonalizm, humanizm. • Ruch kodyfikacyjny. • Humanitaryzm w prawie karnym.

  4. DOKTYNA PRAWA NATURY Czołowi przedstawiciele: (wcześniej - Cycero, św. Tomasz, hiszpańscy teologowie z XV w.) • Hugo Grocjusz (1583-1645) De iurebelli et pacis(1625) • Samuel Puffendorf (1632-1694) De iurenaturae(1672)

  5. DOKTRYNA – ETAPY ROZWOJU • Absolutne prawo natury – oderwana od praktyki spekulacja filozoficzna; podręczniki naturalnej sprawiedliwości. „Prawo dla filozofów”. • Względne prawo natury – przenikanie do praktyki; czynnik służący przebudowie/ocenie istniejącego prawa wg kryteriów rozumu, praw moralnych, naturalnej sprawiedliwości. „Filozofia dla prawników”.

  6. DOKTRYNA PRAWA NATURY • Prawa uniwersalne. Wartości absolutne. • Oparcie praw na naturze człowieka (prawa przyrody), a nie na religii. • Przyrodzone prawa człowieka. • Sekularyzacja prawa naturalnego. • Równość i wolność. • Celowość prawa karnego, racjonalizacja kary. • Krytyka zastanych instytucji prawnych.

  7. PRAWO NATURY - (NAJ,NAJ) TEZY • Prawo cywilne ->> EGALITARYZM I LIBERALIZM 2. Prawo karne ->> HUMANIZM I BEZPIECZEŃSTWO PRAWNE JEDNOSTKI

  8. PRAWO NATURY – TEZY Najważniejsze tezy: równość i wolność, a nadto: • Zasada nienaruszalności własności prywatnej, • Obowiązek wynagrodzenia wyrządzonej szkody, • Dotrzymywanie umów (pacta suntservanda), • Obowiązek ukarania sprawcy przestępstwa. Z tych zasad można wyprowadzić inne normy.

  9. UNIWERSYTETY • Dotąd nauczano jedynie prawa rzymskiego i kanonicznego. • Pierwsze katedry praw narodowych – Uppsala (1620), Paryż (1679), Halle i Wirtemberga (1707). • Pierwsza katedra prawa natury – Heidelberg (1661) – Samuel Puffendorf.

  10. RUCH KODYFIKACYJNY • Zagadnienia dotyczące prawodawstwa oświeceniowego: • Karol Monteskiusz (1689-1755) – O duchu praw, • Kajetan Filangeri (1752-1788) – O nauce prawodawstwa, • Jeremy Bentham (1748-1832) – Ogólne spojrzenie na pełny zbiór ustawodawstwa

  11. ZAŁOŻENIA RUCHU KODYFIKACYJNEGO • Cel: zbudowanie zupełnie nowego prawa. • Jednolity zbiór prawa; • Wyłączność obowiązywania kodeksu; • Prawo pewne; • Kodeks zupełny; • Prawo jasne i krótkie; • Kodeks sprawiedliwy i służący idei dobra/ szczęścia powszechnego.

  12. SZKOŁA HUMANITARNA • Podstawowe hasła ideologii oświecenia: sekularyzacja, racjonalizm, humanizm. • Transformacja ogólnych założeń na problemy reformy prawa karnego: • Cesare Beccaria (1738-1794, Mediolan) O przestępstwach i karach (1764).

  13. PROGRAM SZKOŁY HUMANITARNEJ • Formalna definicja przestępstwa (nullumcrimen sine lege), zasada legalizmu, Josephina, AnselmFeuerbach • Zmiany w katalogu przestępstw, • Równość wobec prawa, • Subiektywizacja i indywidualizacja odpowiedzialności karnej.

  14. PROGRAM SZKOŁY HUMANITARNEJ • Zniesienie arbitralności karania (nulla poena sine lege), • Problem racjonalizacji kary, utylitaryzm, • Zniesienie (kwalifikowanej) kary śmieci, kar mutylacyjnych i hańbiących, • Wprowadzenie kary pozbawienia wolności,

  15. PROGRAM SZKOŁY HUMANITARNEJ • Jawność i ustność procesu karnego, • Zniesienie tortur, • Przyznanie prawa do obrony oskarżonemu, • Domniemanie niewinności (praesumptio boni viri), • Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść (in dubio pro reo).

More Related