technologie en ekonomische sektoren n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Technologie en ekonomische sektoren PowerPoint Presentation
Download Presentation
Technologie en ekonomische sektoren

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 100

Technologie en ekonomische sektoren - PowerPoint PPT Presentation


  • 168 Views
  • Uploaded on

Technologie en ekonomische sektoren. Prof. Dr. Ir. Bart De Moor Kasteelpark Arenberg 10 B-3001 Leuven Belgium T: +32-(0)16 321709 F: +32(0)16 321970 E: bart.demoor@esat.kuleuven.ac.be W: http://www.esat.kuleuven.ac.be/sista/education/techecon. Missie.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Technologie en ekonomische sektoren' - asabi


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
technologie en ekonomische sektoren

Technologie en ekonomische sektoren

Prof. Dr. Ir. Bart De Moor

Kasteelpark Arenberg 10 B-3001 Leuven Belgium

T: +32-(0)16 321709 F: +32(0)16 321970

E: bart.demoor@esat.kuleuven.ac.be

W:http://www.esat.kuleuven.ac.be/sista/education/techecon

missie
Missie

Aan studenten TEW (en andere)

een brede algemene basisvorming geven

in wetenschap en technologie

en het belang ervan

in de huidige kennisgebaseerde ekonomie.

2

inhoud van het vak
Inhoud van het vak
  • Wetenschap
  • Technologie
  • Ekonomie
  • Maatschappij

6 kennisdomeinen

-Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

-Energie

-Produktie

-Milieu en mobiliteit

-Gezondheid en levenskwaliteit

-Biotechnologie

3

gastdocenten
Gastdocenten
  • 1. 22/01/01; Inleidende les; (BDM)
  • 2. 29/01/01; Geschiedenis van W&T (BDM)

4

gastdocenten1
Gastdocenten
  • 3. 05/02/01; Kennisgedreven bedrijven
    • Prof. Dr.Ir.Koenraad Debackere (KUL)
    • Dr. Ir. Martin Hinoul (LRD)
    • Geert Vanhaverbeke (Agoria)
  • 4. 12/02/01; De rol van de overheid
    • Prof.Dr. Roger Dillemans (VRWB)
    • Ir.Paul Zeeuwts (IWT)
    • Prof.Dr. Ir. Raoul Weiler (KUL)

5

enkele sleutelwoorden
Enkele sleutelwoorden….
  • -Strategisch belang van wetenschap, technologie en innovatie
  • voor moderne bedrijven
  • Strategisch management van technologie en innovatie
  • Technologie-portfolio’s
  • Ontwikkelen van nieuwe produkten, diensten, ….
  • Belang van technologie en innovatie in de moderne
  • kenniseconomie
  • -Wetenschaps- en technologiebeleid van de overheden
  • -Vlaamse Raad Wetenschapsbeleid
  • -Subsidiëringsmechanismen voor R&D in bedrijven
  • -Duurzame ontwikkeling

6

gastdocenten2
Gastdocenten
  • 5. 19/02/01. Informatietechnologie
    • Prof. Dr. Ir. Hugo De Man (IMEC)
    • Prof. Dr. Ir. Rudy Lauwereins (KUL)
    • Prof. Dr. Ir. Georges Gielen (KUL)
  • 6. 26/02/01. Communicatietechnologie
    • Prof. Dr. Ir. Guy Vandenbosch (KUL)
    • Prof. Dr. Ir. Emmanuel Van Lil (KUL)
    • Prof. Dr. Ir. Bart Nauwelaerts (KUL)

7

enkele sleutelwoorden1
Enkele sleutelwoorden ….

-Halfgeleiderfysica en micro-electronica

-De wet van Moore

-VLSI en chips

-Computerarchitecturen

-Draadloze transmissie; Antennes

-Draadloze en mobiele telecommunicatie

-Bouwblokken voor telecommunicatie-systemen

-Liberalisering en regelgeving

8

voorbeelden
Voorbeelden

Gsm-operatoren, Smartmove, multi-media, Webraska,….

9

future orientations
Future Orientations :
  • Combination of different technological disciplines :

20th Century

Micro-Electronics

Biotechnology

Nano-Technology

21th Century

Micro-Electronics

Nano-technology

Biotechnology

The higest level of innovation is situated at the borderline of # disciplines

10

gastdocenten3
Gastdocenten
  • 7. 05/03/01. Software
    • Dr. Ir. Vincent Rijmen (KUL)
    • Prof. Dr. Ir. Yolande Berbers (KUL)
    • Prof. Dr. Ir. Luc Van Eycken (KUL)
  • 8. 12/03/01. Energie
    • Prof.Dr. Ir. Ronnie Belmans (KUL)
    • Prof. Dr. Ir. William D’haeseleer (KUL)
    • Prof. Dr. Ir. Stef Proost (KUL)

11

enkele sleutelwoorden2
Enkele sleutelwoorden….

- Internet; Websites; Portal Sites

-  - Multimedia: Beeld, spraak, gebruikersinterfaces

-  - Elektronisch betalen

-  - E-business

-  - Beveiligingsproblematieken; Encryptie (Rijndael); Fraude

-  - Search engines en Web-Agents

-  - Energieopwekking en –produktie; Kernenergie;

-  - Hernieuwbare energieën

o - Energietransport en –distributie

- Liberalisering van de energiemarkt

12

artificial intelligence techniques

Classification from examples

Data-driven method

Alarm level

UPR + CUP +UPH

Artificial Intelligence techniques

Neural Network technology:

Average call duration

Call frequency

14

prototype architecture

7

6

2

Control unit &Monitoring interface

1

ASCIIdata

User info

Thresholds

4

Monitoringengine

Data Interpreter

Suspicioususers & calls

TCP/IP

server

Alarms &profiles

8

TCP/IP

client

Data flow

S

5

3

ProfileDB

C

Prototype architecture

15

gastdocenten4
Gastdocenten
  • 9. 19/03/01. Produktie
    • Prof. Dr. Ir. Hendrik Van Brussel (KUL)
    • Prof. Dr. Ir. Ignace Verpoest
    • Prof. Dr. Ir. X
  • 10. 26/03/01. Milieu en mobiliteit
    • Prof. Dr. Ir. Joris De Schutter (Seghers Engineering)
    • Prof. Dr. Ir. Ben Immers (KUL)
    • Prof. Dr. Ir. Stef Proost (KUL)

16

enkele sleutelwoorden3
Enkele sleutelwoorden ….

-Nieuwe materialen

-Flexible manufacturing

-CAD/CAM

-Robotica

-Broeikaseffect; Gat in de ozon-laag; Zure regen

-Duurzame ontwikkeling

-Milieuwetgeving en –reglementering

- Verkeer en mobiliteit

17

voorbeelden produktie
Voorbeelden produktie
  • Chemical industry
  • Oil exploration
  • Mechatronics
  • Power industry

18

slide21

Fundamentele diagramma's

  • op basis van camera CLO 1
  • op de E17 richting Antwerpen
  • op dinsdag 4 mei 1999
  • gedurende 24 uur over de drie
  • rijstroken
  • Greenshields traffic stream model

21

gastdocenten5
Gastdocenten
  • 11. 23/04/01. Gezondheid
    • Dr. Ir. Toon Martens
    • Prof. Dr. Ir. Jan Delcour
    • Prof. Dr. Ir. Chris Michiels
  • 12. 30/04/01. Biotechnologie
    • Prof. Dr. Jean-Jacques Cassiman (KUL)
    • Prof. Dr. Ir.Jozef Vanderleyden (KUL)
    • Dr. Ann Van Gysel (VIB)

25

enkele sleutelwoorden4
Enkele sleutelwoorden….
  • -Gezonde voeding
  • Levensmiddelenchemie
  • -De cel
  • -DNA, RNA, proteines, ….
  • -Gentechnologie
  • -Genetisch gemodifieerde organismen (GGO’s)
  • -Gentherapie
  • -Genomics, proteomics, …

26

slide27

- DNA: de-oxy-ribo-nucleine-acid

  • The double helix = linear polymer
    • Backbone=phosphodiesterbounds
    • 4 nucleotide bases: Code with 4 ‘bits’
    • A: Adenine
    • C: Cytosine
    • G: Guanine
    • T: Thymine
    • - Length: 3 billion (humans)
  • Complementarity: H-bonds: A-T; G-C ;
  • mRNA
    • Single strand DNA with U(racil)
  • instead of Thymine
  • -Role: Messsenger to proteins

27

laatste les 07 05 01
Laatste les 07/05/01
  • Overzicht van de cursus
  • Terugkoppeling van voordrachten gastdocenten met inleiding
  • Nabespreking
  • Evaluatie
  • Afbakening leerstof + overlopen examen

30

cursus
Cursus
  • - Cursusnota's en achtergrondmateriaal van docent en gastdocenten;
  • Slides van alle lessen (downloadable van webstek)
  • - Eigen nota's van de student;
  • Bijwonen van ALLE lessen valt sterk aan te raden !!!!

31

evaluatie
Evaluatie
  • Schriftelijk examen, gesloten boek
  • Wat ?
    • Structuren, concepten, inzichten verstaan en memorizeren
    • Meerkeuze-vragen
    • Vraagstukken
    • Essay-achtige vragen: Verhandeling over een artikel, meer
    • bepaald over het verband met de cursus
    • -Beantwoorden van inzichtsvragen
  • Wat niet ?
    • Geen geheugenvragen
    • Geen details

32

ontstaan van wetenschap
Ontstaan van wetenschap
  • Beschrijven van de wereld
  • Zoeken van verklaringen
  • Inherente nieuwsgierigheid bij de mens

33

natuurfilosofie naar antieke wetenschap
Natuurfilosofie naar antieke wetenschap
  • Van mythische verklaring naar antieke wetenschap
    • Physis bij Ionische filosofen
    • Kosmos bij de klassieke Grieken
    • Natura bij de Romeinen
    • Zowel fysische, menselijke en goddelijke componenten
    • In deze natuurfilosofieën

34

van antieke naar moderne wetenschap
Van antieke naar moderne wetenschap

- Eerste breuk: God christenen = schepper buiten de schepping

Galilei en de kerk: Heliocentrisme

Napoleon: Où est Dieu dans votre système ?

Laplace: Dieu ? Je n’ai pas besoin de cette hypothèse !

- Tweede breuk: Mens als interpreterend persoon vs. objectieve

fysische natuur

Je pense donc je suis (Descartes)

Wetenschap = geobjectiveerde studie van de natuur

35

moderne wetenschap
Moderne wetenschap
  • Francis Bacon (1561-1626)
  • -Profeet van de moderne wetenschap
  • 3 nieuwe inzichten
    • Experimentele methode
    • ‘De natuur van de dingen verraadt zich sneller onder de dwang
    • van de kunde dan in hun natuurlijke vrijheid’ (Francis Bacon)
    • Idee van vooruitgang
    • Optimisme zonder grenzen
      • Plus ultra (Voorbij de zuilen van Hercules)
      • The limit is the sky !

36

experimenteren en kwantificeren
Experimenteren en kwantificeren
  • Experimenteren = nieuwe organisatie van kennisverwerving,
  • nl. Kennis vergaderen door systematische experimenten
  • ‘Salon’-experimenten met electriciteit, scheikunde, fysica,
  • buskruit, Mongolfières,….
  • -Extensieve ‘wetenschappelijke’ verzamelingen worden aangelegd
  • (= ontstaan van museum-collecties); Boekdrukkunst resulteert in
  • Grote bibliotheken;
  • Mechanizering van het wereldbeeld
    • Geschiedenis van de klok en van het meten van de tijd
    • Ontdekken van bloedvaten en van het hart als pomp
    • Ontdekken de wetten van mechanika, elektriciteit
    • De coördinaten van Descartes

37

inventariseren en systematizeren
Inventariseren en systematizeren
  • Plantenklassifikatie-systeem door Linnaeus
  • Allesomvattende L’encyclopédie van Diderot
  • Periodieke tabel van elementen van Mendeljev
  • Inventarisatie van de fysiologie van mens en dier
  • Enz….

38

dit alles leidt tot de verlichting
…. Dit alles leidt tot de VERLICHTING
  • Vooruitgangsdenken
  • Vooruitgang = gebaseerd op de rede en rationaliteit
  • Vooruitgang leidt tot welvaart en welzijn voor individu
  • en maatschappij
  • Beheersmogelijkheden van de natuur (technologie)
  • ‘Verlichte’ despoten

40

het wetenschappelijk proces inductie deductie reductie
Het wetenschappelijk proces: Inductie, deductie, reductie
  • Inductie
  • - Creatieve fase, moment van inspiratie, ‘divine inspiration’
  • Formuleren van hypothese
  • Deductie
  • Verificatie
  • Corroboratie …..
  • Falsifikatie ….

41

hypothethisch inductief
Hypothethisch-inductief
  • Hypothetisch-deduktief
    • Poneer een hypothese (een toevallige inval)
    • Tracht deze te valideren of te ontkrachten d.m.v. experimenten
    • of het vinden van contradicties
    • -Voorbeeld:
      • Natuurwetenschappen
      • vb. De aarde staat centraal in ons zonnestelsel
      • Sociale wetenschappen
          • Vb. Steeds meer mensen stemmen op het Vlaams Blok

42

axiomatisch deduktief
Axiomatisch-deduktief
  • -Rigoreusiteit/axiomatisering
  • - Expliciteren van a priori assumpties en hypotheses
  • - Expliciteren van axioma’s (niet te bewijzen a priori’s)
  • - Nadruk op rigoreusiteit, taal, formele regels en syntax;
  • - Wetenschappelijke taal  dagelijkse omgangstaal
  • Reduceerbaarheid tot modellen (bvb. tot verzamelingenleer)
  • Consistentie en contradictie; Ongerijmde;
  • Gödel: Prijs voor consistentie = onvolledigheid
  • (=doodsteek voor Hilbert’s droom van 1900)

43

hermeneutische methode
Hermeneutische methode
  • -Grieks: hermèneutès: Uitlegger, tolk;
  • -Hermeneutiek: Leer van de regels en hulpmiddelen die bij
  • de uitlegkunde gebruikt worden; theorie van de exegese;
  • Interpretatie van symbolen en tekens; verklaren van teksten;
  • Vele voorbeelden in de geesteswetenschappen
    • Bvb. historische exegese: Tekstverklaring steunende op
    • de geschiedenis van de tijd waaruit een geschrift dateert;

44

reductie
Reductie

Wetenschap =maken van modellen

-zoeken van verklaringen

-een model heeft altijd een bepaalde finaliteit

-reductionistisch

- herleid tot essentie

- tot wat relevant is

De kleur van een vliegtuig is niet relevant voor zijn baan

45

modellen en theorie n
Modellen en theorieën

Soorten modellen

- Verbale, descriptieve, grafische, wiskundige,

- kwalitatieve, kwantitatieve

Model wordt gebruikt om

- te ‘verklaren’ en te ‘begrijpen’

- te simuleren

- te voorspellen

- door deduktie afgeleide fenomenen te verklaren

- ….

46

slide48

Linear

Bilinear

48

wat is het beste model
Wat is het beste model?

x(k+1) = f(x(k),u(k),e(k)) state equation

y(k) = g(x(k),u(k),d(k)) output equation

49

occam s razor and magritte s pipe
Occam’s razor and Magritte’s pipe

William van Occam (1290-1349):

“Entia non sunt multiplicanda praeter necessitatem”

(Wezensbegrippen moeten niet onnodig vermeerderd worden)

Een eenvoudige verklaring van een fenomeen is te verkiezen boven een moeilijke

50

wat is wetenschappelijk
Wat is wetenschappelijk ?
  • Volledigheid van beschrijving en/of bewijs,
  • reproduceerbaarheid zowel theoretisch als experimenteel
  • Demarcatie-criterium van Popper
  • Een stelling, theorie, … is wetenschappelijk wanneer ze in zich
  • de elementen draagt waarmee ze zelf kan worden ontkracht.
  • ‘Irrefutability is not a virtue of a theory, but a vice’
  • Karl Popper
  • Elke theorie is waar en/of geldig tot wordt aangetoond dat
  • ze fout is;

51

wat is wetenschappelijk1
Wat is wetenschappelijk ?
  • Voorbeeld:
  • Newton/Kepler/Einstein
    • - F = m.a impliceert dat de planeten zich bewegen op gesloten
    • ellipsvormige banen met de zon in één van de brandpunten;
    • Wanneer we een planeet vinden die zich niet op deze manier
    • rond de zon beweegt, dan is de theorie F=m.a fout;
    • Mercurius beweegt zich niet op een gesloten ellips rond de
    • zon, maar wel op een ‘rozet’-vormige ‘open’ baan;
    • Bijgevolg is Newton’s wet fout;
    • De algemene relaviteitstheorie van Einstein slaagt er wel
    • in deze rozet-vormige baan te verklaren en voorspellen;
    • - Tot nader order is dit de juiste theorie

52

wat is niet wetenschappelijk
Wat is niet-wetenschappelijk ?
  • Niet-wetenschappelijk is elke bewerig/theorie die niet zelf de
  • Elementen aanreikt waarmee ze kan worden ontkracht;
  • Voorbeelden:
  • Marxisme
  • Politiek programma
  • Elke religie
  • ….

53

wat is wetenschappelijke vooruitgang
Wat is wetenschappelijke vooruitgang ?
  • Thomas Kühn
  • Sociale dimensie van het wetenschapsbedrijf:
  • Heersende paradigmata domineren; Ontwikkeling van nieuwe ideeën
  • wordt afgeremd; Tendens tot marginaliseren van wetenschappelijke
  • originaliteit;
  • Worden uiteindelijke ‘omvergeworpen’ via wetenschappelijke revoluties;
  • Vrij abrupte overgang naar nieuwe paradigma; Achteraf bekeken
  • waren reeds op voorhand verschillende indicaties;
  • Voorbeelden:
  • Newton: Bewegingsvergelijkingen, krachten op afstand
  • Planck: Energie is gekwantiseerd: Quanta / Kwantumfysica
  • Einstein: Lichtsnelheid is een absolute constante; Relativiteit
  • van tijd en ruimte

54

het wetenschappelijk bedrijf
Het wetenschappelijk bedrijf
  • Universiteiten
  • Onderzoek en onderzoekers
  • Publikaties
  • Wetenschappelijke prijzen
  • -De vrijheid van onderzoek

55

onderzoek en onderzoekers
Onderzoek en onderzoekers
  • De onderzoeker als experimenteerder, practicus, pioneer, doener, ….
  • Prototype voorbeeld: James Watt en de stoommachine
  • Experimentele methode ; (…. Proberen vliegen, gebroeders Wright)
  • De kleurloze ‘nerd-ish’ onderzoeker met pen en papier, de denker….
  • Prototype voorbeeld: Alan Turing, Turing-machine
  • (die niet eens bestaat, maar wel de basis vormt van IT)
  • Gedachten en theorieën ; (… Theoretisch vorm van een vliegtuig-
  • vleugel (Magnus-effect, Bernouilli)
  • -De onderzoeker die observeert, induceert en deduceert;
  • Prototype voorbeeld: Galileo Galilei; (Relativeit van vallen:
  • zeeman in kraaiennest van varend schip ziet baan van vallende lamp
  • anders dan toeschouwer aan wal);
  • Gedachtenexperiment; (…vlucht-simulator….)

56

universiteiten en akademi n
Universiteiten en akademiën
  • Eerste universiteiten in Europa 11de – 12 de eeuw
  • Bologna, Sorbonne (Parijs),….
  • -Leuven: 1425
  • -King Charles II, London, 1660: The Royal Society
  • Vandaag: Universiteit 3 functies:
  • - Wetenschappelijk onderzoek
  • - Op onderzoek gefundeerd onderwijs
  • - Wetenschappelijke dienstverlening aan de maantschappij

57

wetenschapsdomeinen kul
Geesteswetenschappen

Theologie

Godsdienstwetenschap

Wijsbegeerte

Geschiedenis

Filologie

Taalwetenschap

Literatuurwetenschap

Kunstgeschiedenis

Muziekwetenschap

Archeologie

Maatschappij- en gedragswetenschappen

Ekonomie

Toegepaste Ekonomie

Actuariële wetenschap

Rechten

Criminologie

Pedagogie

Psychologie

Soc./Cult. Antropologie

Sociologie

Pol. En Soc. wetenschap

Wetenschapsdomeinen KUL

58

wetenschapsdomeinen kul1
Natuur- en technische wetenschappen

Wiskunde

Statistiek

Informatica

Numerieke wiskunde

Kunstmatige intelligentie

Sterrenkunde

Fysica

Scheikunde

Plantkunde

Vervolg

Dierkunde

Moleculaire biologie

Menselijke aardrijkskunde

Fysische aardrijkskunde

Geologie

Burgerlijke bouwkunde

Architectuur

Chemische ir.technieken

Materiaalkunde

Wetenschapsdomeinen KUL

59

wetenschapsdomeinen kul2
Vervolg

Micro-elektronika

Elektronische systemen

Elektrotechniek

Robotica

Produktiebeleid

Energie

Landbouwwetenschap

Medische wetenschap

Menselijke erfelijkheid

Embryologie

Gynecologie

Pediatrie

Interne geneeskunde

Cancerologie

Chirurgie

Infektie en immuniteit

Neuro-wetenschap

Psychiatrie

Pharmacologie

Tandheelkunde

Kinantropologie

Wetenschapsdomeinen KUL

60

publish or perish
Publish or perish
  • -Exponentieel stijgend aantal publikaties
  • Wetenschappelijke tijdschriften, Elektronische Tijdschriften
  • Onafhankelijke review-procedures
  • Citatie-indices en impaktfactoren

61

soorten onderzoek
‘Soorten’ onderzoek
  • Fundamenteel onderzoek
    • = onderzoek op initiatief van de vorser zelf;
    • = niet-gestuurd onderzoek
  • Toegepast onderzoek
    • = onderzoek gestuurd met een specifieke toepassing voor ogen
  • Beleidsondersteunend onderzoek
    • = onderzoek voor de wetenschappelijk onderbouw van
    • besluitvorming (bvb. normen, milieu-wetgeving (Vlarem),…)

62

maar ook wetenschap als cultuur
… maar ook: Wetenschap als cultuur
  • Wetenschap niet enkel
  • - utilitair, in termen van praktische toepasbaarheid
  • - katalysator van materiële welvaart
  • - in termen van terugverdiencapaciteit
  • Maar ook wetenschap
  • als ‘cultuur’
  • Als loutere bevrediging van nieuwsgierigheid
  • Als zuivere drang om te weten en te verstaan
  • Als ‘archief’ en ‘gist’ van onze samenleving
  • Voorbeelden: Interdisciplinair archeologisch onderzoek (Sagalassos),
  • Studie van middeleeuwse polyfonie, …..

63

vrijheid van onderzoek vrijheid van de onderzoeker
Vrijheid van onderzoek  vrijheid van de onderzoeker
  • De akademische vrijheid
    • Onderzoek in totale onafhankelijkheid
    • Onderzoek sturen of stuwen ?
    • Onderzoek op initiatief van de vorser alleen;
  • Verantwoordingsplicht naar de samenleving
  • -Dilemma tussen akademische nieuwsgierigheid en
  • ethische beperkingen

64

wetenschappelijke deugden
Wetenschappelijke ‘deugden’ ….

…. Als inspiratie voor de maatschappij ?

  • ‘degelijkheid’ van hoogstaand wetenschappelijk onderzoek
  • contemplatie en bedachtzaamheid
  • lange termijn denken en perspectief
  • Systeem van externe en ge-objektiveerde evaluatie
  • Vastberadenheid en systematiek van onderzoek
  • Reproduceerbaarheid van beweringen en resultaten; Bewijs;
  • Geduld, inzet en creativiteit
  • Internationaliteit en openheid
  • …..

65

wat is technologie
Wat is technologie ?

Technologie = techne logos

= leer van de kunde

  • Technologie = trans-biologische evolutie in het verlengde van
  • de biologische evolutie
  • Toepassen van (wetenschappelijke) inzichten

66

eerste industri le revolutie
Eerste industriële revolutie
  • 1750: Eerste industriële revolutie:
    • Stoommachine van James Watt Machines i.p.v. mankracht
    • Mechanisatie van textielindustrie (Jacquard-ponskaarten)
    • Infrastructuurwerken: Spoorwegen
    • Steenkool als energiebron
    • - Overgang van feodale rurale agrarische maatschappij naar
    • Industriële maatschappij
    • - Socio-culturele realiteit volgt de ekonomische: Franse revolutie

67

tweede industriele revolutie
Tweede industriele revolutie
  • 1870: Tweede industriële revolutie
    • Massaproduktie en –consumptie;
  • - Grootschalige produktie, delfstoffen, staal, lopende band,…
  • - Electriciteit, petroleum als bijkomende energiebron
  • - Ontwikkeling van chemische industrie
  • - Infrastructuurwerken: Wegen voor auto’s
  • - Opkomst van radio en TV
  • - Arbeid en kapitaal (Marx) ; Arbeidersorganisaties
  • - Toenemende rol van overheid als regulator en facilitator
  • - Adam Smith: Fabriekstaken opsplitsen; Ford 1910: Bandwerk
  • (inspiratie uit slachthuizen van Chicago); Taylor-Taylorisme
  • (1900)
  • - Scheiding van denken en doen; Studiedienst en werkplaats;

68

derde industri le revolutie
Derde industriële revolutie
  • 1960: Derde industriële revolutie
      • Kernenergie als bijkomende energiebron; Alternatieve
      • energie;
      • - Toenemende milieu-constraints; Duurzaamheid
      • Informatietechnologie
  • - Quantumfysica: Begin 1900
  • - Halfgeleiders en Transistor: 1948
  • - Computers 1955
  • - Miniaturisatie in de jaren 60: VLSI: De wet van Moore
  • - PC: ‘A computer @ every desk’ (Bill Gates)
  • - Internet, WWW,
  • - Databases, Multimedia
  • - …..

69

kul vakken met technologie in titel
KUL-vakken met technologie in titel
  • (check op de website www.kuleuven.ac.be )
    • D266 Economische sectoren en technologie (45 u.)
    • E211 Arbeidshygiëne en technologie van de veiligheid (30 u.)
    • E368 Technologie en toepassingen van gen-therapie (30 u.)
    • EH02 Organisatie en beleidsaspecten van de technologie
      • in de gezondheidszorg (15 u.)
    • G364 Technologie der beeldende kunsten:
    • laboratoriumonderzoek (30 u.)
    • G370 Kernchemische technologie (22.5 u.)
    • G415 Kernchemische technologie (22.5 u.)
    • G416 Kernchemische technologie: practicum (10 u.)
    • G425 Chemische technologie (22.5 u.)

70

kul vakken met technologie in titel1
KUL-vakken met technologie in titel
  • H075 Technologie van de veiligheid bij de arbeid (15 u.)
  • H094 Seminaries over chemische en fysische technologie (450 u.)
  • H102 Technologie van de bouwmaterialen (45 u.)
  • H297 Materiaalkunde en technologie van de vormgeving (22.5 u.)
  • H544 Medische technieken: geïntegreerde seminaries (25 u.)
  • HC39 Aanvullingen technologie van de bouwmaterialen (22.5 u.)
  • HF84 Technologie en technieken in de radiotherapie (22.5 u.)
  • HF85 Technologie en technieken in de nucleaire geneeskunde (22.5 u.)
  • HJ74 Materiaalfysica en technologie voor micro-elektronica (67.5 u.)
  • HJ75 Materiaalfysica en technologie voor micro-elektronica: (45 u.)
  • HJ76 Modellen en technologie voor IC's (22.5 u.)
  • HJ77 Modellen en technologie voor IC's: oefeningen en practica (15 u.)

71

kul vakken met technologie in titel2
KUL-vakken met technologie in titel
  • HP29 Technologie, fabricatie en testen van sensoren (30 u.)
  • HP32 IC technologie en componentfysica (45 u.)
  • I211 Houtanatomie en -technologie (30 u.)
  • I273 Houtanatomie en -technologie: practicum (15 u.)
  • I514 Technologie der bierbrouwerij (45 u.)
  • I580 Maatschappelijke aspecten van de technologie (30 u.)
  • KS50 Ziekenhuisgalenica: sterilisatie en technologie (30 u.)
  • KS51 Ziekenhuisgalenica: sterilisatie en technologie: practicum (90 u.)
  • KS63 Farmaceutische technologie (m.i.v. 15 u. seminaries) (60 u.)
  • KS67 Farmaceutische technologie: practicum (120 u.)
  • PC54 Educatieve technologie, deel 1: informatie- en communicatiemedia (30 u.)
  • PC64 Educatieve technologie, deel 2: ontwerpkunde (30 u.)
  • PD42 Seminarie voor educatieve technologie (30 u.)

72

technologie deficit
Technologie-deficit
  • Opleiding en onderzoek:Scholen, hogescholen, universiteiten,
  • onderzoeksinstellingen,….
  • - Op 100 000 inwoners zijn er
  • - In Europa: 40 studenten in technische richtingen
  • - USA en Japan: meer dan 80
  • - Het aantal personen aktief in O&O bedraagt
  • - In Europa: 630 000 (4/1000 beroepsbevolking)
  • - In USA: 950 000 (8/1000 beroepsbevolking)
  • - In Japan: 450 000 (9/1000 beroepsbevolking)
  • Aantal ingenieursstudenten in Vlaanderen in 2000 is de helft van
  • het aantal in 1990 !!!
  • 1990:770, 1991:737, 1992:557, 1993:572, 1994:476,…..,2000:??

73

technologie deficit1
Technologie-deficit
  • Valorisatie van onderzoek: De Europese paradox: “Europa doet
  • teveel onderzoek met zijn achterdeur open “.
  • Fractie van O&O personen aktief in de industrie
  • - Europa: 25 %
  • - Japan: 40 %
  • - Verenigde Staten: 80 %
  • Nood aan
  • stimuleren van Patenten en licenties
  • Interface-diensten aan universiteiten
  • spin-off initiatieven: Leren dat ‘zelf-ondernemen’ ook een optie is
  • - beschikbaarheid van seed money, venture capital, ….

74

technologie deficit technologisch
Technologie-deficit technologisch

Aantal PC’s/1000 inwoners (1998)

Portugal 80

Spanje 140

Italie 166

Frankrijk 200

UK 253

Belgie 280

Duitsland 293

Nederland 313

Finland 340

Zweden 353

Noorwegen 366

Denemarken 373

VS 453

Aantal gsm’s/ 1000 inwoners (1999)

Belgie 228

Duitsland 228

Frankrijk 251

Spanje 274

VS 286

UK 297

Nederland 331

Portugal 389

Italie 434

Denemarken 446

Zweden 503

Noorwegen 549

Finland 629

75

technologie deficit technologisch1
Technologie-deficit technologisch

Multicriteria-analyse (10 criteria)

Technologisch ontwikkelingspeil

1. Finland

2. VS

3. Zweden

4. Denemarken

5. Noorwegen

6. Nederland

7. UK

8. Frankrijk

9. Duitsland

10. Italie

11. Belgie

12. Portugal

13. Spanje

Internetsites per 10 000 inwoners

VS 1500

Finland 1117

Noorwegen

Zweden

Denemarken

UK 250

Belgie 250

76

technologie deficit meisjes
Technologie-deficit: Meisjes ?
  • Fraktie meisjesstudenten aan KUL > 50 %
  • Fraktie meisjesstudenten in Toeg. Wet. = 20 %
  • Waarom ? (Negatief imago ? De ingenieur als ‘nerd’ ?
  • Te grote vanzelfsprekendheid van techniek? Vlaamse
  • ‘nonnekensscholen’ ? Conservativiteit ? Historisch ?
  • Nochtans talloze nieuwe uitdagingen:
  • Informatie-technologie, bio-technologie, bio-informatica,
  • Nutsvoorzieningen (water, elektriciteit, kabel, telecommunicatie,..)
  • Mobiliteit (water, land, lucht, …)
  • Cultuur (muziek, film, media,….)

77

w t in de ekonomie
W&T in de ekonomie

Economie = oikos nomos

= regels van het huis

Knowledge

The wing wherewith we fly to heaven

Shakespeare

-Niet langer alleen Arbeid en Kapitaal (Marx), maar nu ook

Kennis als basispijler van de ‘nieuwe’ ekonomie

-Kennismaatschappij

-Kennis als immateriele activa

-Intellectual Property Rights (IPR)

-Kennis is universeel, globaal

-High-tech bedrijven

78

technologie is essentieel
Technologie is essentieel
  • Nobelprijswinnaar ekonomie (1987) Robert Sohow in
  • ‘ A contribution to the theory of economic growth’ (1956)
  • Dominerend in de ekonomische groei is de technologische
  • Vooruitgang !!
  • Vandaar
  • Toenemende investeringen in R&D; Wetenschaps- en technologiebeleid
  • van overheden enz…
  • Maar ook van belang:
  • rol van ondernemers (prive-initiatief), institutionele omgeving
  • (kwaliteit van de overheid, fiscaliteit), investeringen in en kwaliteit van
  • onderwijs

79

wat zijn sectoren
Wat zijn sectoren ?
  • Klassieke indeling
    • Primaire, secundaire en tertiaire sector
    • Zie website (federaal) ministerie van economische zaken
    • http://mineco.fgov.be
  • Indeling per aandeel zoals Financieel-Ekonomische Tijd (FET)
  • Alfabetisch zoals in Trends 5000
  • …..

80

primaire secundaire en tertiaire sector
Primaire, secundaire en tertiaire sector

Aktieve bevolking (in 1000den) Belgie

1995 1998 1999

Primair 88 80 80

Secundair 936 910 909

Tertiar 2691 2811 2844

Werkzoekend 555 505 475

81

landbouwproduktie
Landbouwproduktie

-Plantaardige produktie

- Tarwe

- Suikerbieten

- Aardappelen

-Veestapel

- Runderen

- Varkens

-Dierlijke produktie

- Melk

- Eieren

- Vlees

82

industriele produktie
Industriele produktie
  • Extractieve nijverheid
  • Ijzer- en staalnijverheid
  • Non-ferro-metalen
  • Metaalverwerkende nijverheid
  • Voedingsnijverheid
  • Textielnijverheid
  • Scheikundige nijverheid
  • Petroleumraffinaderijen
  • Productie transportmaterieel
  • Elektrische en elektronische uitrustingen
  • Bouwnijverheid
  • Elektriciteit

83

diensten
Diensten
  • Groothandel
  • Kleinhandel
  • Horeca
  • Vervoer en communicatie
  • Kredietinstellingen, diensten,verhuur
  • Niet-industriele bedrijven

84

indeling per aard aandeel fet
Rentegevoelig aandeel

Banken

Gemengde fin. Diensten

Verzekeringen

Holdings

Vastgoed

Groeiaandelen

Diverse diensten

Elektron.kantooruitrust.

Gezondheidsuitrusting

Media

Farma & Biotechnologie

Halfgeleiders

Groeiaandelen (vervolg)

Software en diensten

Telecom: Datatransport

Telecomuitrusting

Telecom operatoren

Telecom mobilofonie

Defensief

Voedingsdistributie

Voeding, drank, tabak

Cosmetica en onderhoud

Grootindustrie

Nutsbedrijven

Indeling per aard aandeel (FET)

85

indeling per aard aandeel fet1
Cyclisch

Auto’s

Industriele uitrusting

Chemie

Bouwmaterialen

Consumptiegoederen

Verpakking

Vrije Tijd

Metaal en mijnbouw

Papier

Transport

Energie

Indeling per aard aandeel (FET)

86

van biotoop naar technotoop
Van biotoop naar technotoop

-Traditionele maatschappij:

Mens met eindige behoeften met schier oneindige middelen

Technotoop:

Schier oneindige behoeften maar eindige middelen

-Globalizering

Techniek als katalysator van eengemaakt cultuur

Global Village Concept van CNN

Internet

Think globally, act locally (glocal)

Toenemende verwebbing

Netwerken van mensen en computers

88

verdere kenmerken van de technotoop
Verdere kenmerken van de technotoop
  • -Toenemende nadruk op gerationaliseerde praxis, koele
  • economische efficiëntie: Inventariseren, systematizeren, structuur
  • Homo Docilis (Michel Foucault): Wie met alles in orde is, is
  • een goed burger !
  • Maatschappij evolueert naar een meritocratie
  • Techniek dwingt ons anders om te gaan met tijd- en tijdbesteding
  • 100 emails per dag; time-managemen; sneller dan concurrentie
  • (zij die meelopen);Stiptheid en punctualiteit;Tijdszones;
  • ‘The clock, not the steam engine, is the key machine of the
  • modern industrial age’ (Lewis Mumford)

89

verdere kenmerken van de technotoop1
Verdere kenmerken van de technotoop
  • -Standardizatie en uniformizering
  • Technische protocols: TCP/IP, video, CD-rom, html, Bluetooth, gsm
  • Mundiale trends in mode, muziek, film, architectuur,….
  • Standardizatie van stopcontacten, compatibiliteit van hardware en
  • software
  • Wetenschap en techniek initiëren verdere wetenschap en techniek
  • Verwetenschappelijking/vertechnologisering neemt exponentieel
  • toe; Grens tussen wetenschap en techniek vervaagt;
  • ‘Helaas, hoe hard wij ook strijden tegen dit razend monster, Elk verweer
  • is nutteloos’ (Leonardo da Vinci)
  • ‘…mijn tijd bevat in zich meer geschiedenis in 100 jaar dan de ganse
  • wereld in 4000 jaar tevoren’ (Tommaso Campanella in Civitas Solis (1623 !))
  • De helft van alle wetenschappers ooit is nu nog in leven !

90

verdere kenmerken van de technotoop2
Verdere kenmerken van de technotoop

-Paradoxaal genoeg neemt geloof, vertrouwen en afhankelijkheid toe:

We kunnen niet anders dan de wetenschappers ‘geloven’

(bvb medische diagnose, kosmologie,….)

Geloof in onfeilbaarheid techniek (drinkwater, medische operatie)

Vertrouwen in de medemens (verkeer, piloot, …)

Afhankelijk voor energie, voedsel, kleding, …

-In technotoop is wetenschap niet langer enkel

observerend-descriptief maar ook en vooral ingrijpend-participatief

Wetenschap en technologie zijn essentiële ingrediënten van onze

samenleving.

91

duurzaamheid
Duurzaamheid
  • Club van Rome, eind ‘60: Grenzen aan de groei
  • Milieu-conferentie van Rio de Janeiro
  • Zure regen, gat in ozonlaag, broeikaseffect, emissiebeperkingen
  • Protocol van Kyoto
    • CO2 emissie van België –7.5 % in 2010 t.o.v. 1999.
  • Milieu-conferentie van Den Haag 2000 (grotendeels mislukt)

92

duurzaamheid1
Duurzaamheid
  • Milieu
    • Lucht (emissie-beperkingen, CO2-uitstoot)
    • Water (waterkwaliteit)
    • Bodem (afvalstoffenverwerking,….)
  • Geluid
  • Lichtvervuiling
  • Energie
  • Als we het energieverbruik van de Afrikaan willen optillen
  • tot het peil van de Europeaan, wordt de wereld ecologisch
  • onleefbaar; We staan hier dus voor de verscheurende keuze,
  • een ethisch of een ecologisch drama.
  • Etienne Vermeersch, 2000

93

juridisch deficit patenten
Juridisch deficit : Patenten ?
  • Kennis is strategisch/ekonomisch belangrijk, is universeel
  • en vluchtig ! Dient beschermd !
  • -Ontdekken  Uitvinden;
    • Ontdekt wordt iets wat al bestaat.
    • Bvb. een nieuwe planeet, een natuurwet;
    • Zwaartekracht werd ‘ontdekt’, kan niet worden gepatenteerd;
  • Alleen wat wordt uitgevonden kan worden gepatenteerd.
  • Europees Octrooiverdrag: Uitvinding is octrooieerbaar als zij een
  • technische bijdrage levert aan de stand van de techniek;
  • Software en computerprogramma’s patenteren?
  • - Rekenkundige basisbewerkingen: +/-/x/: : niet patenteren;
  • - Wat met een computer-algoritme ? (bvb een nieuwe snellere
  • zoekmethode in databestanden)

94

juridisch deficit
Juridisch deficit
  • Masochisme van Europa
    • Patent kan niet indien vinding al is gepubliceerd;
    • In USA kan patent tot 1 jaar na publikatie !
  • Regelgeving – jurisprudentie hinkt achterop
    • Gezien enorme complexiteit van techniek en technotoop
    • Vooruitgang gebeurt dagdagelijks
    • Globalisering houdt geen rekening met geografische grenzen
    • (grenzen zijn littekens van het verleden)

95

ethisch deficit
Ethisch deficit

He that knows nothing, doubts nothing.

Science sans conscience n’est que ruine de l’âme

Pure science is irresponsible

  • Wetenschap en technologie veroorzaken geen inperking van de
  • individuele noch collectieve vrijheid, maar juist een explosie ervan;
  • Wetenschappelijk-technisch kunnen we alles. Niet HOE maar wel
  • WAT en WAAROM; Kunnen, durven, moeten kiezen !
  • Deze keuze-vrijheid is een vreselijke last om dragen (Gerard Bodifé)
  • De wetenschap op zich is te schraal om deze ethische keuzes
  • op te lossen, maar kan wel het debat errond stofferen; Er zijn ook
  • andere vormen van kennis !
  • J’ai cherché la vie, je n’ai trouvé que la science
  • Anoniem, Campus Louvain-la-neuve

96

voorbeelden ethische dilemma
Voorbeelden ethische dilemma
  • Abortus
  • Wanneer is leven ‘leven’ ?
  • Euthanasie
    • therapeutische verbetenheid: Leven ‘nodeloos’ rekken m.b.v.
    • technologie
    • maar wie beslist in de plaats van wie ?
      • Familie, 1, 2 of 3 dokters, …. ?
  • Embryo’s kweken voor stamcellen voor gen-therapieën
  • Klinische testen met placebo drugs

97

democratisch deficit
Democratisch deficit
  • Democratische controle op technologische ontwikkelingen ?
  • Moeilijk ? Gemakkelijk ? Bvb, genetische experimenten
  • Niet iedereen is voldoende geschoold om
    • met kennis van zaken te beslissen en zichzelf een oordeel vormen ?
  • -de toevloed aan informatie te filteren, systematizeren, verwerken
  • ‘Wetenschappelijk analfabetisme’ versus ‘Kennis-weerbaarheid’
  • Wie beslist op basis van welke autoriteit
  • Technology en Risk Assessment
  • Lobby-isten (moderne versie van de huurling ?) : Economische belangen

98

onwetendheid en technofobie
Onwetendheid en technofobie
  • Genetisch gemodifieerd voedsel = Frankenstein voedsel ?
  • De mythe van Frankenstein en Mary Shelley
  • -Afvalverbrandingsovens gevaarlijk of niet ?
  • -Kernenergie: Gevaarlijk of niet ?
  • -NIMBY-syndroom

99

democratische benefits
Democratische benefits
  • - Betere informatie-doorstroming naar de burger (pers, TV,
  • internet, WWW,….)
  • Positiever imago van wetenschap, techniek, industrie als
  • dragers van welvaart en welzijn;
  • Wetenschapspopularisering, -verspreiding; Noodzaak aan
  • Science Sharing
  • - Wetenschappelijke doe-centra, science musea
  • Technopolis, Wetenschapsbus, Doe-boekje,
  • La Vilette (Parijs), New Metropolis (A’dam)
  • - Wetenschapsprogramma’s
  • Horizon (BBC), Histories (Canvas), ….
  • - Populaire wetenschapstijdschriften
  • Natuur en Techniek,….

100