poznajemy wiat paso yt w n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
POZNAJEMY ŚWIAT PASOŻYTÓW PowerPoint Presentation
Download Presentation
POZNAJEMY ŚWIAT PASOŻYTÓW

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 38

POZNAJEMY ŚWIAT PASOŻYTÓW - PowerPoint PPT Presentation


  • 499 Views
  • Uploaded on

POZNAJEMY ŚWIAT PASOŻYTÓW. Autor: Marzena Borkowska. Warszawa 2005. Plan prezentacji. Cele Zagadnienia pojęcie pasożyt, półpasożyt, żywiciel cechy pasożytów podział pasożytów przegląd pasożytów przystosowania do pasożytnictwa zapobieganie zakażeniom pasożytami

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'POZNAJEMY ŚWIAT PASOŻYTÓW' - alijah


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
poznajemy wiat paso yt w

POZNAJEMY ŚWIAT PASOŻYTÓW

Autor: Marzena Borkowska

Warszawa 2005

plan prezentacji
Plan prezentacji
  • Cele
  • Zagadnienia
    • pojęcie pasożyt, półpasożyt, żywiciel
    • cechy pasożytów
    • podział pasożytów
    • przegląd pasożytów
    • przystosowania do pasożytnictwa
    • zapobieganie zakażeniom pasożytami
  • Podsumowanie i ćwiczenia utrwalające
cele prezentacji
Cele prezentacji
  • poznanie pojęcia pasożyt, półpasożytżywiciel
  • wskazanie przykładów pasożytów
  • umiejętność podziału pasożytów
  • znajomość przystosowań pasożytów do prowadzonego trybu życia
  • znajomość sposobów ochrony człowieka przed pasożytami
slide4

Dziedzina biologii, która zajmuje się pasożytami to parazytologia.

Pasożytem nazywamy organizm (np. roślinny, zwierzęcy) żyjący i rozwijający się, czasowo lub stale, na innym lub w innym organizmie, który jest jego żywicielem i któremu przynosi szkodę.

slide5

Żywiciel- organizm zwierzęcy lub roślinny, na którym (lub, w którym) bytuje organizm pasożytniczy należący do innego gatunku.

Wyróżnia się:

  • żywiciela pośredniego (czasem może ich być kilku), w którym przebywają lawy pasożyta

  • żywiciela ostatecznego, w którym pasożyt osiąga dojrzałość płciową i rozmnaża się.
cechy paso yt w
Cechy pasożytów:
  • pasożyt jest mniejszy od swojego żywiciela i często w (na) jednym żywicielu żyje ich dużo,
  • osłabia swojego żywiciela, czasami doprowadza do śmierci,
  • pasożyt jest zwykle wyspecjalizowany, związany z konkretnymi gatunkami żywicieli.
slide7

Pasożytnictwo jest zjawiskiem dość rozpowszechnionym w przyrodzie i jest przyczyną wielu chorób występujących u żywicieli. Do chorób tych zaliczamy m.in. bakteriozy, choroby wirusowe, grzybice, choroby zakaźne, pasożytnicze.

Pasożyty można klasyfikować na różne sposoby.

ze wzgl du na miejsce bytowania paso yty dzielimy na
Ze względu na miejsce bytowania pasożyty dzielimy na:

ZEWNĘTRZNE

pasożytują na zewnątrz

organizmu

WEWNĘTRZNE

pasożytują wewnątrz

organizmu, stanowią

bardzo liczną grupę

np.

np.

wszy

tasiemce

pchły

glisty

pijawki

ze wzgl du na czas paso ytowania dzielimy je na
Ze względu na czas pasożytowania dzielimy je na:

CZASOWE

pasożytują krótko, aby pobrać pokarm

np.

kleszcze

wszy

pijawki

OKRESOWE

pasożytują tylko w pewnym stadium rozwoju

np.

larwy gzów

STAŁE

pasożytują przez całe życie

np.

tasiemce

owsiki

ze wzgl du na ilo ywicieli paso yty dzielimy na
Ze względu na ilość żywicieli pasożyty dzielimy na:

JEDNODOMOWE

bytują tylko u jednego żywiciela

np.

owsiki

glista ludzka

WIELODOMOWE

zmieniają żywicieli

np.

tasiemiec uzbrojony

motylica wątrobowa

paso ytami s
Pasożytami są:
  • wszystkie wirusy,
  • wiele bakterii,
  • niektóre grzyby,
  • niektóre roślinykwiatowe,
  • wiele pierwotniaków,
  • niektóre bezkręgowce,
  • niektóre ryby.
wirusy

wirus HIV - wywołuje groźną chorobę AIDS

wirus grypy

Wirusy

Są to bezkomórkowe formy życia o prostej budowie. Namnażają się tylko w komórkach innych organizmów, niszcząc je przy tym.

Wywołują wiele chorób np. grypę, żółtaczkę, ospę wietrzną, różyczkę i AIDS.

bakterie
Bakterie

Są to organizmy, które mają komórki o prostej budowie, pozbawione jądra komórkowego. Ich ciałem jest zwykle pojedyncza komórka.

Bakterie są wszędzie. Niektóre z nich żywią się kosztem innych żywych organizmów i wywołują choroby, np. gruźlicę, cholerę, dur brzuszny.

Pałeczka salmonelli

paso ytnicze grzyby
Pasożytnicze grzyby

Grzyby to organizmy cudzożywne, jednokomórkowe lub wielokomórkowe.

Niektóre z nich są pasożytami i pobierają potrzebny im do życia gotowy pokarm z żywego organizmu. Atakują przede wszystkim rośliny a także ludzi i zwierzęta.

Do grzybów atakującychrośliny należą np. buławinka czerwona lub rdza źdźbłowa atakujące zboża oraz huby atakujące gł. osłabione lub uszkodzone drzewa.

Huby

slide15

Grzyby pasożytnicze wywołują u ludzigrzybice skóry, paznokci, włosówa także narządów wewnętrznych, powodowane przez drożdże, kropidlaki i inne.

Grzybica paznokcia

Grzybice są bardzo zaraźliwe! Aby zapobiegać zarażeniu należy przestrzegać higieny osobistej, tj. dokładnie wycierać fałdy między palcami po zajęciach na basenie; używać własnego ręcznika oraz przestrzegać higieny ubrań.

paso ytnicze ro liny
Pasożytnicze rośliny

Istnieje też pewna grupa roślin, które same nie przeprowadzają fotosyntezy i wykorzystują substancje pokarmowe wytworzone przez zaatakowanego żywiciela, np.:

Łuskiewnik różowy – pasożytuje na korzeniach drzew

Kanianka pospolita – pasożyt wielu roślin uprawnych

slide17

Jemioła to roślina, o której przypominamy sobie szczególnie w okresie Bożego Narodzenia.

Jest półpasożytem zapuszczającym rozgałęzione ssawki pod korę drzewa - gospodarza. Jest rośliną zieloną - zatem sama potrafi syntetyzować potrzebne do życia substancje za pomocą światła słonecznego. Od drzewa - gospodarza potrzebuje jedynie wody z solami mineralnymi.

Jemioła pasożytująca na topoli

pierwotniaki
Pierwotniaki

Pierwotniaki zalicza się do Protistów – prostych organizmów jądrowych, nie pasujących do innych królestw.

Wiele pierwotniaków pasożytuje na innych organizmach i wywołuje choroby.

Zarodziec malarii przenoszony jest przez komara widliszka, pasożytuje w czerwonych krwinkach krwi

Świdrowiec gambijski jest przenoszony przez muchy tse-tse i wywołuje u ludzi ciężką chorobę – śpiączkę afrykańską

p azi ce
Płazińce

Wspólną cechą tych zwierząt bezkręgowych jest spłaszczone ciało. Część z nich jest pasożytami np. tasiemce i przywry.

Motylica wątrobowa należy do przywr. Jest grożnym pasożytem ssaków m.in. bydła. Czasami można ją spotkać u człowieka.

Ssak jest żywicielem ostatecznym motylicy, a żywicielem pośrednim ślimak – błotniarka stawowa.

Motylica osiąga długość ok. 2 cm.

slide20
Tasiemiec

Tasiemiec bąblowcowy – pasożyt psów; człowiek może się nim zarazić przez kontakt z sierścią psa lub jego odchodami

Dość powszechnie występuje tasiemiec uzbrojony i nieuzbrojony.

Ich żywicielem ostatecznym jest człowiek, natomiast pośrednim - świnia (u tasiemca uzbrojonego) lub bydło (u tasiemca nieuzbrojonego)

Larwa tasiemca bąblowcowego – tzw. wągier – w mózgu żywiciela pośredniego

nicienie
Nicienie

Nicienie to zwierzęta bezkręgowe, których ciało jest obłe w przekroju. Wiele z nich jest pasożytami roślin, zwierząt i ludzi. Pasożyty człowieka to np. owsiki, glista ludzka, włosień spiralny.

Glistaczłowiek może się nią zarazić jedząc nie myte owoce lub warzywa

Włosień spiralnyczłowiek może się nim zarazić jedząc zakażone mięso wieprzowe

paso ytnicze pier cienice
Pasożytnicze pierścienice

Należą do nich znane nam powszechnie pijawki.

Pijawka lekarska

Pijawki rybie

stawonogi
Stawonogi

Wśród tak licznej i różnorodnej grupy bezkręgowców spotykamy także wiele pasożytów.

Pasożytnicze pajęczaki:

Kleszcze - mogą przenosić choroby np. kleszczowe zapalenie mózgu, boreliozę

Świerzbowiec wywołujący u ludzi uciążliwą chorobę - świerzb

slide24

są czasem naszym utrapieniem

Pasożytnicze owady…

Wszy

Pchły

Komary

przystosowania do paso ytnictwa
Przystosowania do pasożytnictwa
  • Spłaszczone ciało i różne narządy czepne (haczyki, przyssawki) np. u tasiemców – utrudnia to wydalenie pasożyta z organizmu żywiciela
  • Zanik narządów ruchu i innych narządów wewnętrznych np. przewodupokarmowego u tasiemca
  • Zwielokrotnienie narządów rozrodczych i ogromna produktywność
slide26

Zanik narządów zmysłów

  • Gruby oskórek chroniący przed działaniem enzymów żywiciela
  • Zdolność do oddychania beztlenowego
  • Zdolność do produkcji enzymów rozpuszczają-cych tkanki żywiciela i ułatwiających wnikanie do jego narządów lub czepianie się
  • Ciągłe przemieszczanie się utrudniające zlokalizowanie pasożyta przez układ odpornościowy gospodarza
zasady profilaktyki czyli jak ustrzec si przed paso ytem
Zasady profilaktyki – czyli jak ustrzec się przed pasożytem?
  • Dbaj o higienę - myj ręce, szczególnie przed jedzeniem !
  • Myj owoce i warzywa przed spożyciem  unikniesz zakażenia np. glistą ludzką !
zasady profilaktyki cd
Zasady profilaktyki – cd.
  • Nie kupuj i nie jedz mięsa nie badanego przez weterynarza lub z niewiadomego źródła  unikniesz groźnych pasożytów np. włośnia, tasiemca !
  • Unikaj kontaktów z osobami kaszlącymi i kichającymi  unikniesz chorób zakaźnych !
podsumowanie
Podsumowanie
  • Pasożyty to organizmy, które żywią się kosztem innych żywych organizmów.
  • Spotykamy je wśród zwierząt, roślin, grzybów, pierwotniaków, bakterii i wirusów.
  • Wykształciły wiele przystosowań, które umożliwiają im przeżycie w ciele (lub na ciele) gospodarza.
  • Pasożyty wywołują wiele groźnych chorób. Jeśli jednak będziemy przestrzegać podstawowych zasad higieny i spożywać pokarmy świeże i z pewnych źródeł to unikniemy spotkania z pasożytami.
wiczenia utrwalaj ce
Ćwiczenia utrwalające

Ćw. 1. Zdefiniuj pojęcia:

  • pasożyt
  • półpasożyt
  • żywiciel
slide31

Ćw. 2. Rozwiąż krzyżówkę i podaj ukryte w niej hasło.

  • rodzaj pasożyta zewnętrznego, którego można spotkać u psa,
  • forma pasożyta, która przebywa u żywiciela pośredniego,
  • nicień, którym człowiek może się zarazić jedząc np. nie myte owoce,
  • pasożyty stałe, bytują w jelicie grubym, częste u dzieci, w nocy powodują swędzenie w okolicy odbytu,
  • organizm zwierzęcy lub roślinny, na którym (lub, w którym) bytuje organizm pasożytniczy należący do innego gatunku,
  • samice tych owadów żywią się krwią ssaków, pewien ich gatunek może przenosić malarię,
  • jest pasożytem wewnętrznym, wielodomowym, przebywa w jelicie cienkim, posiada spłaszczone ciało złożone z wielu członów.
slide32

Pasożyty

Pasożyty

jednodomowe

zewnętrzne

wielodomowe

wewnętrzne

(Ćw. 3. Podział pasożytów - ewentualnie zamiast ćw. 2)Podaj po jednym przykładzie przedstawionego niżej pasożyta.

slide33

Ćw. 4. Rozpoznawanie pasożytów Rozpoznaj przedstawione na poniższych ilustracjach pasożyty.

A

B

C

D

slide34

E

F

G

H

slide35

ż = z

logia

sol

Ćw. 5. * Rozwiąż rebus

Czy wiesz co oznacza hasło ukryte w rebusie?

praca domowa
Praca domowa

1. Wymień pięć przystosowań pasożytów do prowadzonego trybu życia.

2. Podaj znane Ci sposoby, które mogą uchronić przed inwazją pasożytów.

slide37

W prezentacji wykorzystano materiały z:

  • encyklopedii multimedialnej,
  • stron internetowych,
  • „Biologii XXI” dla gimnazjum pod red. A. Jerzmanowskiego.
slide38

A to jest inwazja glist w jelicie psa. Tak samo może być w twoich jelitach, jeśli nie będziesz myć rąk oraz warzyw i owoców przed jedzeniem!!!

Mniam mniam!