olfaktometre l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
OLFAKTOMETRE PowerPoint Presentation
Download Presentation
OLFAKTOMETRE

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 26

OLFAKTOMETRE - PowerPoint PPT Presentation


  • 467 Views
  • Uploaded on

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü. OLFAKTOMETRE. GENEL İLKELER. Hazırlayan: Çevre Müh. Meltem GÜVENER. İÇERİK . Koku Analizinde Kullanılan Yöntemler Elektronik sensörler GC/MS + Koku Maskesi Olfaktometre

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'OLFAKTOMETRE' - alexandra


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
olfaktometre

Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Çevre Mühendisliği Bölümü

Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Çevre Mühendisliği Bölümü

OLFAKTOMETRE

GENEL İLKELER

Hazırlayan:

Çevre Müh. Meltem GÜVENER

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

slide2
İÇERİK
  • Koku Analizinde Kullanılan Yöntemler
    • Elektronik sensörler
    • GC/MS + Koku Maskesi
    • Olfaktometre
  • Olfaktometre
    • Özellikleri
    • Çalışma Prensibi

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

slide3

KOKU ÖLÇME TEKNİKLERİ

  • Elektronik sensörler
  • GC/MS (Gaz Kromatografisi/Kütle Spektrometresi) + Koku Maskesi
  • Olfaktometre

Koku analizi için kullanılan yötemlerdendir

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

elektron k sens rler
ELEKTRONİK SENSÖRLER
  • Dünyanın değişik araştırma-geliştirme merkezlerinde, insandaki harika koku alma sisteminin kopyaları üretilmeye çalışılmaktadır. Burun örnek alınarak geliştirilen bu modellere "elektronik burun" adı verilmektedir.
  • İnsan burnundaki proteinlerden oluşan reseptörlerin yerine, elektronik benzerlerinde bir dizi kimyasal alıcı kullanılır.
  • Bu alıcıların her biri değişik kokuları algılayacak şekilde dizayn edilir; seçicilik kapasiteleri arttıkça üretimleri zorlaşır ve fiyatları yükselir.

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

al ma mekanizmas
Çalışma Mekanizması
  • Sensörlerin çevreden topladıkları sinyaller, elektronik sistemler yoluyla ikili kodlara dönüştürülür ve bir bilgisayara gönderilir.
  • Elektronik sistemler, koku alma duyusunda görevli sinir hücrelerinin, bilgisayar da insan beyninin bir taklidi olarak düşünülebilir.
  • Bilgisayar, kendisine gelen bilgileri değerlendirmek için programlanır ve bu sayede aldığı ikili kodlamadan oluşan sinyalleri yorumlar.

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

elektron k sens rler6
ELEKTRONİK SENSÖRLER
  • Elektronik sensörlerle doğru koku yoğunluğunu belirlemek oldukça zordur:
      • Koku kaynaklarının çeşitli olması
      • Çevresel faktörlerin etkin olması
      • Kişisel tepkilerin değişken olması

Etkenler arasındadır.

  • Ölçülen koku yoğunluğu koku içindeki kimyasal düzeyine bağlıdır.
  • .

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

elektronik sens rler
Elektronik Sensörler

AVANTAJLARI:

  • Tekrarlanabilir ölçüm yapabilir
  • Ucuzdur
  • Belli kokular için hassasiyeti yüksektir
  • Sürekli ölçüm yapılabilir.

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

slide8

Elektronik Sensörler

DEZAVANTAJLARI:

  • Zamanla sensörler kirlenebilir.
  • Neme karşı hassastır.
  • Zamanla kalibrasyon hassasiyeti azalır.

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

gc ms gaz kromatografisi k tle spektrometresi
GC/MS(Gaz Kromatografisi/Kütle Spektrometresi)
  • Gaz kromatografisi birbirine çok benzeyen karışımların ayrılmasında kullanılan bir yöntemdir.
  • Gaz karışımının bileşimi bu yöntemle bulunabilir.
  • Çok kesin nitel ve nicel analizlerin istendiği durumlarda gaz kromatografının ardına bir kütle spektrometresi eklenir (GC+MS).

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

slide10

GC/MS +Koku Maskesi

  • Enjektör
  • Ayırma Kolonu
  • Detektörler
    • FID
    • FPD
    • MS

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

gc ms
GC/MS

Avantajları:

  • Birbirine çok benzeyen karışımların dahi ayrımı yapılabilir
  • Kesin nitel ve nicel analiz mümkündür.

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

dezavantajlar
Dezavantajları:

GC/MS

  • Masraflıdır.
  • Pratik değildir.
  • Uzun zaman gerektirir.

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

slide13

O halde...

  • GC/MS + Koku Maskesi kullanımı hem zordur, hem de pratik değildir.
  • Kokunun hoş/nahoş olarak nitelendirilmesinde elektronik sensörlerin kullanımı her zaman uygun değildir.
  • İnsan burnu koku ölçümünde kullanılabilecek en etkin sensördür

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

olfa k tometre
OLFAKTOMETRE

Kelime anlamı:

  • Olfactory: Koklama
  • Olfaction: Koku duyusuna ait

kelime köklerinden türemiştir.

Koku konsantrasyonunun ölçümünde kullanılan cihaz “olfaktometre” olarak isimlendirilmektedir.

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

olfaktometre l m prensibi
OlfaktometreÖlçüm Prensibi:
  • İnsanın koku alma duyusunu kullanarak bilinen koku konsantrasyonlarının aralıklarını belirlemek
  • Koku alma duyusunu detektör olarak kullanıp bilinmeyen koku konsantrasyonlarını tayin etmek

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

slide16

Olfaktometre

GENEL İLKELER:

  • Etkileşim esasına dayanan bir ölçme yöntemidir.
  • Kokunun koku alma duyusu üzerine yaptığı etki ölçülür.
  • Fiziksel veya kimyasal sensörler ile bu etkinin ölçümü mümkün değildir

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

slide17

Olfaktometre TO7

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

olfaktometre al ma prensibi
Olfaktometre Çalışma Prensibi
  • Kokulu gaz örneği
  • Pompa
  • Akış ölçer
  • Karıştırıcı
  • Koku maskesi
  • Aktif karbon
  • Nötr hava

5

4

3

3

1

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

6

1

2

2

7

olfaktometre l m
OlfaktometreÖLÇÜM:
  • Bu yöntem ile bir emisyon kaynağının karakterini belirlemek için gerekli olan 3 parametre ölçülebilir:
    • Koku konsantrasyonu
    • Koku yoğunluğu (farkedilmeyen/oldukça şiddetli-7 kademe)
    • Koku kalitesi (hoş/nahoş - 9 kademe)

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

l m prosed r
ÖLÇÜM PROSEDÜRÜ:
  • Ölçümü yapacak ekip 4 panelist ve bir ölçüm liderinden oluşur.
  • Ölçüm lideri panelistlere verilecek kokulu gazın seyreltme kademesini belirler.
  • Lider, her paneliste ait koku maskesine şaşırtmalı olarak seyreltilmiş gazdan gönderir.
  • Panelistler kokuyu aldıkları anda bir düğmeye basarak lidere cevap verirler.
  • Ölçme işlemi bilgisayar kontrollü olarak gerçekleştirilir
  • Panelistlerin algılama düzeylerine göre koku seviyeleri belirlenir
  • Sonuçlar istatistiksel olarak bilgisayar programınca değerlendirilir ve sonuç yazıcıda basılabilir.

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

panelistlerin se imi
Panelistlerin Seçimi:
  • Panelistler test prosedürüne alışık olmalıdırlar
  • Panelistler kokuya karşı duyarlı olmalıdırlar
  • Kokuya “normal” sayılabilecek derecede duyarlı kişiler panelist olabilirler
  • Panelistlerin koku alma duyarlılığı n-butanolle yapılan bir dizi test sonucu belirlenir
  • Panelist sayısı arttıkça ölçümün doğruluğu artar
  • Normal olarak 4 adet panelist yeterlidir.

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

kokulu gaz seyreltme oranlar
Kokulu gazı seyreltme oranları

kokulu hava

1:640 1:320 1:160 1:80 1:40 1:20 1:10 1:5 1:2.5

Seyreltme oranı =

kokulu+nötr hava

VK + VN

Seyreltme

Faktörü

ZK =

VK

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

kokulu gaz n seyreltme oranlar
Kokulu gazı ön seyreltme oranları
  • Ön seyreltme oranları : 1:100, 1:50, 1:25

Ön

Seyreltme

Oranı

Toplam

Seyreltme

Oranı:

Seyreltme

Oranı

=

  • Örnek: (1:640)  (1:100) = 1:64000
  • Olfaktometre ile gerçekleştirilebilen maximum seyreltme oranı 1:64000 dir

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

olfaktometre24
Olfaktometre

AVANTAJLAR:

  • Tam kalibrasyonu mümkün
  • Elde edilen sonuç kimyasal bileşenlere bağlı değil
  • Güvenilir bir belirleyici

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

olfaktometre25
Olfaktometre

DEZAVANTAJLAR:

  • Sürekli bir metot değildir.
  • Bir çok çalışana ihtiyaç vardır.
  • Öznel bir metottur (Kişiye özgü)

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara

olfaktometre to 7
Olfaktometre TO 7

ÖZET:

  • Diğer ölçüm sistemleriyle karşılaştırıldığında en pratik ve en etkin ölçüm sistemidir.
  • Koku emisyonlarının ölçümü ve değerlendirilmesinde en çok kullanılan yöntemdir.
  • Sensör olarak insan burnu kullanılmaktadır.
  • Panelistlerin seçimi, sonuçların güvenilirliği açısından büyük önem taşır.
  • Ölçümler bilgisayar kontrollü olarak yapılır ve sonuçlar bilgisayarda bulunan program yardımıyla istatistiksel olarak değerlendirilir.

LIFE Projesi-Eğitim Semineri ODTÜ, 21-25.10.2002 Ankara