0 likes | 6 Views
Trong tu1ea5t cau0309 cau0301c lu0129nh vu01b0u0323c, nhu00e2n tu00f4u0301 con ngu01b0u01a1u0300i su1ebd quyu00eau0301t u0111u1ecbnh cho mou0323i su01b0u0323 thau0300nh cu00f4ng hay thu1ea5t bau0323i. Trong xu thu00eau0301 hu00f4u0323i nhu1eadp quu00f4u0301c tu00eau0301, giao lu01b0u vu0103n hou0301a ngau0300y nay mu00f4u0303i con ngu01b0u01a1u0300i chuu0301ng ta cu00e2u0300n ra su01b0u0301c phu1ea5n u0111u1ea5u hou0323c tu1eadp u0111u00eau0309 tru01a1u0309 thau0300nh chuu0309 nhu00e2n tu01b0u01a1ng lai cuu0309a u0111u1ea5t nu01b0u1edbc nhu01b0 u0110au0309ng ta u0111u00e3 xau0301c u0111u1ecbnh con ngu01b0u01a1u0300i lau0300 tau0300i sau0309n quyu0301 giau0301 vau0300 quan trou0323ng nhu1ea5t, lau0300 nguu00f4u0300n lu01b0u0323c lu1edbn vau0300 cu00e2u0300n thiu00eau0301t u0111u00f4u0301i vu1edbi quu00f4u0301c gia du00e2n tu00f4u0323c. Tru00ean cu01a1 su01a1u0309 u0111ou0301 ngau0300nh Giau0301o duu0323c - u0110au0300o tau0323o u0111ou0301ng vai tru00f2 then chu00f4u0301t trong mou0323i hoau0323t u0111u00f4u0323ng vau0300 ngu01b0u01a1u0300i thu00e2u0300y u0111ou0301ng vai tru00f2 quyu00eau0301t u0111u1ecbnh cho su01b0u0323 nghiu00eau0323p u0111au0300o tau0323o thu00eau0301 hu00eau0323 tru1ebb
E N D
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ MỤC LỤC A. PHẦN MỞĐẦU I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI II. MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI 1. Mục tiêu. 2. Nhiệm vụ. III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VI. GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU B. PHẦN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU I. CƠ SỞ LÝ LUẬN II. THỰC TRẠNG 1. Thuận lợi - Khókhăn. 2. Thành công - Hạn chế. 3. Mặt mạnh - Mặt yếu. 4. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động. III. GIẢI PHÁP, BIỆN PHÁP 1. Nghiên cứu kỹ về nhiệm vụ, các yêu cầu của người GVCN . 2. Nghiên cứu đặc điểm phát triển tâm lý học lứa tuổi. 3. Nhận thức được hậu quả sự thiếu trách nhiệm của GVCN. 4. GVCN phải là người nắm rõ, nắm vững tình hình lớp chủ nhiệm. 5. Tiến hành làm sổ chủ nhiệm. 6. Ổn định nề nếp, xây dựng tập thể lớp. 7. Sắp xếp chỗ ngồi. 8. Xây dựng nội quy lớp học, thang điểm thi đua, tiêu chíđánh giá xếp loại hạnh kiểm. 9. Phân công nhiệm vụ cụ thể. 10. Qui định vềthưởng phạt. 11. Sinh hoạt chủ nhiệm hàng tuần. 1 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ 12. Biện pháp của GVCN đối với tập thể lớp. 13. Thành lập những nhóm bạn giúp đỡ nhau. 14. Kết hợp tốt giữa GVCN với các lực lượng giáo dục khác. a. Trao đổi với gia đình học sinh. b. Phối hợp với BGH nhà trường. c. Phối hợp với Giáo viên bộ môn. d. Phối hợp với Đội TNTP HCM. IV. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU C. PHẦN KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ I. PHẦN KẾT LUẬN II. NHỮNG KIẾN NGHỊ D. TÀI LIỆU THAM KHẢO E. Ý KIẾN ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC 2 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ A. PHẦN MỞĐẦU I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI: Trong tất cả các lĩnh vực, nhân tố con người sẽ quyết định cho mọi sự thành công hay thất bại. Trong xu thế hội nhập quốc tế, giao lưu văn hóa ngày nay mỗi con người chúng ta cần ra sức phấn đấu học tập để trở thành chủ nhân tương lai của đất nước như Đảng ta đã xác định con người là tài sản quý giá và quan trọng nhất, là nguồn lực lớn và cần thiết đối với quốc gia dân tộc. Trên cơ sở đó ngành Giáo dục - Đào tạo đóng vai trò then chốt trong mọi hoạt động và người thầy đóng vai trò quyết định cho sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ cho tương lai. Ngày nay trong công cuộc đổi mới đất nước, tiếp cận với những tiến bộ về khoa học - công nghệ đòi hỏi những người phục vụ trong công tác giáo dục phải xác định rõ vai trò, trách nhiệm của mình là sự nghiệp trồng người. Những sản phẩm của mình tạo ra nó sẽ quyết định cho cả một thế hệ. Do đó vai trò của người thầy là nhân tố quan trọng để quyết định cho những sản phẩm mà mình tạo ra. Người thầy là những người phục vụ trực tiếp trong lĩnh vực giáo dục để đào tạo, rèn luyện cho thế hệ trẻ, trong đó giáo viên chủ nhiệm (GVCN) đóng vai trò quan trọng đối với các cấp học nhất là cấp học phổ thông. Đối với giáo dục phổ thông, người giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò quan trọng trong việc giáo dục học sinh (HS). Ngoài việc trực tiếp giảng dạy ở lớp chủ nhiệm, GVCN trước hết phải là nhà giáo dục, là người tổ chức các hoạt động giáo dục, quan tâm tới từng học sinh, chăm lo đến việc rèn luyện đạo đức, hành vi, những biến động về tư tưởng, nhu cầu, nguyện vọng của các em. Giáo viên chủ nhiệm lớp bằng chính nhân cách của mình, là tấm gương tác động tích cực đến việc hình thành các phẩm chất đạo đức, nhân cách của học sinh. Mặt khác, GVCN còn là cầu nối giữa tập thể học sinh với các tổ chức xã hội trong và ngoài nhà trường, là người tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục,... Có thể nói vai trò xã hội của người giáo viên chủ nhiệm trở nên lớn hơn nhiều so với chứcnăng của người giảng dạy bộ môn. Hơn nữa trên thực tếtrường THCS Vĩnh Sơnđóng trên địa bàn xãVĩnh Sơn của Huyện Vĩnh Linh, đây là một địa bàn rộng, dân cư phân bố trên 7 thôn. Đa số người dân làm nông, sốít thì buôn bán,làm ănở xa nên ít có thời gian vàđiều kiện đểchăm sóc con cái. Do đó càng khókhăn cho những giáo viên làm công tác chủ nhiệm. Xác định rõ vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp, trong những năm qua, Trường THCS Vĩnh Sơnnói riêng và các nhà trường trong Huyệnnói chung đã quan tâm nhiều hơn đến công tác chủ nhiệm. Tuy nhiên để có một giải pháp tối ưu cũng như hiệu quả của hoạt động chủ nhiệm lại là vấn đề chúng ta cần trao đổi. Là một giáo viên đã nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, đặc biệt là chủ nhiệm học sinh lớp 9, với chút ít kinh nghiệm tích luỹ được qua thực tế công việc, tôi xin được trao đổi cùng các đồng nghiệp về đề tài : “Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp 9”ởtrường THCS Vĩnh Sơn màtôi đã thực hiện trong những năm qua, với mong muốn nâng cao hiệu quả của công tác chủ nhiệm lớp, góp 3 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ phần cùng nhà trường hoàn thành tốt mục tiêu giáo dục trong giaiđoạn đổi mới đất nước hiện nay. II. MỤC TIÊU, NHIỆM VỤĐỀ TÀI: 1.Mục tiêu : Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng vai trò của GVCN trong công tác giáo dục đạo đức HS đểđề ra những giải pháp, biện pháp nâng cao hiệu quả trong công tác chủ nhiệm đặc biệt là chủ nhiệm HS lớp 9. Qua đó nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức HS , góp phần hạn chế tình trạng HS chán học, HS bỏ học, bỏ tiết đi chơi điện tử.... Bên cạnh đó phần nào giúp cho các thầy cô quan tâm hơn về vai trò, trách nhiệm của mình đối với nghề nghiệp, đặc biệt là trong công tác chủ nhiệm, góp phần xây dựng môi trường học tập: “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” bởi nghề dạy học là một nghề thiêng liêng cao cảnhư cố Thủtướng PhạmVăn Đồng đã nói : “Nghề dạy học là nghề cao cả nhất trong những nghề cao cả”. 2.Nhiệm vụ nghiên cứu: - Nghiên cứu về nhiệm vụ, các yêu cầu của người GVCN. - Nhận thức về hậu quả của sự thiếu trách nhiệm của GVCN. - Nghiên cứu đặc điểm phát triển tâm lý lứa tuổi học sinh lớp 9. - Đưa ra những biện pháp cụ thể trong quá trình chủ nhiệm. - Kết quả của quá trình thực hiện - Rút ra bài học cho bản thân - Những kiến nghị, đề xuất. III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU: Học sinh lớp 9 của trường THCS Vĩnh Sơn, Huyện Vĩnh Linh IV. GIỚI HẠN VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU: 1. Thời gian: Các năm học: 2014-2015, 2015-2016, 2016-2017 2. Địa điểm: Trường THCS Vĩnh Sơn, Huyện Vĩnh Linh, Tỉnh Quảng Trị 3. Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu việc nhận thức của người giáo viên khi chủ nhiệm lớp và những công việc màGVCN đã làm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình. V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: 1. Phương pháp nghiên cứu lý luận: 4 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ + Thu thập những thông tin lý luận vềvai trò của người GVCN lớp trong công tác giáo dục đạo đức HS trên các tập san giáo dục, các bài tham luận trên Internet, qua tập huấn về công tác chủ nhiệm. 2. Phương pháp quan sát: + Quan sát hoạt động học và sinh hoạt tập thể của HS. 3. Phương pháp điều tra: + Ghi những thông tin liên quan, trò chuyện, trao đổi với các GVBM, HS, hội cha mẹ học sinh(CMHS), bạn bè và hàng xóm của HS. 4. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: + Tham khảo những bản báo cáo, tổng kết hàng năm của nhà trường. + Tham khảo kinh nghiệm của các trường bạn. + Tham khảo những kinh nghiệm của các giáo viên chủ nhiệm lớp khác. 5. Phương pháp thử nghiệm: + Thử áp dụng các giải pháp vào công tác giáo dục đạo đức học sinh ở: - Lớp 9A của trường THCS Vĩnh Sơn - Năm học 2014-2015. - Lớp 9B của trường THCS Vĩnh Sơn - Năm học 2015-2016. - Lớp 9A của trường THCS Vĩnh Sơn - Năm học 2016-2017. B. PHẦN NỘI DUNG ĐỀ TÀI: I. CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐỂ NGHIÊN CỨU: Giáo dục là quá trình toàn vẹn hình thành nhân cách, được tổ chức có mục đích, có kế hoạch, thông qua hoạt động và quan hệ giữa nhà giáo dục và người được giáo dục nhằm chiếm lĩnh kinh nghiệm xã hội của loài người. Giáo dục là quá trình tác động tới thế hệ trẻ về đạo đức, tư tưởng, hành vi nhằm hình thành niềm tin, lý tưởng, động cơ, thái độ, hành vi, thói quen ứng xử đúng đắn trong xã hội. Khi bàn về vai trò yếu tố giáo dục trong sự phát triển nhân cách con người, Bác Hồ đã viết trong bài thơ “Nửa đêm” (trích “Nhật ký trong tù”): “Hiền dữ phải đâu là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên” Theo quan niệm của Hồ Chí Minh con người ta khi mới sinh ra vốn bản chất là tốt, nhưng chỉ sau do ảnh hưởng của giáo dục và môi trường sống cùng sự phấn đấu, rèn luyện của mỗi cá nhân mà hình thành những con người thiện, ác khác nhau. Theo Người con người sinh ra bản chất là tốt, song trong xã hội luôn có thiện và có ác nên trong bản thân mỗi con người cũng có thiện và ác. Cái ác có là do ảnh hưởng của xã hội và sự biến đổi của mỗi người. Do đó, giáo dục làm một nhiệm 5 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ vụ vô cùng cần thiết là rèn luyện, biến đổi dần dần tính cách con người, hướng người ta đến sự hoàn thiện của một nhân cách tốt đẹp, xây dựng một xã hội với những con người có ích và hướng thiện. Là một giáo viên chủ nhiệm lớp tôi rất mong muốn học trò của mình lànhững con ngoan, trò giỏi, tài đức vẹn toàn để sau này lớn lên các em tự tin, năng động, bản lĩnh bước vào đời, trở thành những người công dân cóích cho xã hội. Về bản thân, tôi rất mong muốn mình làngười đồng nghiệp được tin yêu, được phụhuynh tin tưởng khi gửi gắm con em mình đến để giáo dục, dạy dỗ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của trường THCS Vĩnh Sơn nói riêng vàcủa Huyện nhà nói chung. II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU: 1. Thuận lợi - Khókhăn: a. Thuận lợi: - Giáo viên chủ nhiệm nhận được sự chỉđạo, quan tâm sâu sát của chi bộ Đảng, của Ban Giám Hiệu, của Công đoàn giáo dục cơ sở cùng sự giúp đỡ của tất cả các ban ngành trong hội đồng sư phạm nhà trường. - Giáo viên chủ nhiệm năng nổ, thích học hỏi, tìm tòi sáng tạo. - Đội ngũ các thầy cô giáo bộ môn nhiệt tình, yêu nghề và trách nhiệm cao, chuyên môn vững vàng. - Đội ngũ cán sự lớp tập trung những thành viên khá tích cực, ham hoạt động. - Hầu hết HS của trường đều nằm trên địa bàn xã. b. Khókhăn: + Hầu hết các em ởtrên địa bàn xãnhưng nhàđều ởxa trường và nằm rải rác trên các thôn. Nhiều em gia đình hết sức khókhăn, ngoài giờ học trên lớp các em phải đi làm giúp bố mẹ, ít dành thời gian cho việc học. + Trường đóng trên địa bàn dân cư rất rộng, đa số là làm nông nên kinh tế rất khó khăn. + Đa số học sinh chưa cóý thức tự học. + Đa số phụ huynh học sinh phải bươn trải cuộc sống, ít cóđiều kiện để quan tâm chăm sóc con cái. + Khuôn viên nhàtrường gần đường giao thông. + Đầu năm khi tôi được Ban Giám Hiệu nhàtrường phân công chủ nhiệm có nhiều em lười học, ham chơi game, thường hay trốn học ảnh hưởng đến kết quả thi 6 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ đua của lớp. Có nhiều học sinh năm trước bỏ học hoặc không đậu tốt nghiệp xin đi học lại, nhiều HS có hoàn cảnh khókhăn. Cụ thể: - Lớp 9A của trường THCS Vĩnh Sơnđầu năm học 2014-2015 có 5 HS thường ham chơi điện tử, 1 HS năm trước bỏ học xin học lại, 3 HS có hoàn cảnh đặc biệt khókhăn, tập thể lớp năm lớp 8 xếp loại Trung bình. - Lớp 9B của trường THCS Vĩnh Sơnđầu năm học 2015-2016 có 2 HS thường ham chơi điện tử, 1 HS năm trước không đậu tốt nghiệp xin học lại, 2 HS có hoàn cảnh đặc biệt khókhăn, 1 HS mồ côi cha mẹ, tập thể lớp năm lớp 8 xếp trung bình ... - Lớp 9A của trường THCS Vĩnh Sơnđầu năm học 2016-2017 có 4 HS thường ham chơi điện tử, 1 HS cá biệt, 4 HS có hoàn cảnh đặc biệt khókhăn, tập thể lớp năm lớp 8 xếp loại Trung bình. 2- Thành công- Hạn chế a.Thành công: Trong những năm gần đây, sự phát triển kinh tế - xã hội đã mang lại không ít những thuận lợi cho công tác chủ nhiệm trong nhà trường. Sự quan tâm đầu tư của Đảng, nhà nước cùng với sự hỗ trợ tích cực từ phía xã hội. Cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục của nhà trường ngày một khang trang, đầy đủ, đảm bảo cho việc dạy và học. Mô hình ít con, kinh tế ngày càng được cải thiện đã tạo thuận lợi cho trẻ em được quan tâm và chăm sóc tốt hơn. Bên cạnh đó, sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin đã hỗ trợ cho giáo viên và phụ huynh trong việc liên lạc, trao đổi, nắm bắt nhanh những thông tin cần thiết trong phối hợp giáo dục; đồng thời hỗ trợ tích cực cho hoạt động dạy của giáo viên trong những giờ lên lớp, trong những hoạt động tập thể khiến học sinh thấy hứng thú hơn. Sự phối kết hợp giữa các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường ngày càng trở nên chặt chẽ. b. Hạn chế: Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi kể trên, công tác chủ nhiệm lớp còn gặp không ít những khó khăn, thách thức. Trong thời đại khoa học công nghệ và kinh tế thị trường hiện nay, ngoài những tiện ích to lớn mà nó mang đến cho nhân loại thì kèm theo đó là hàng loạt các tác động tiêu cực đến đối tượng học sinh: xu hướng đua đòi chưng diện theo trang phục, mái tóc của các ca sĩ, diễn viên trong phim ảnh không lành mạnh và đặc biệt là game online. Chính những vấn đề này ảnh hưởng không ít đến việc học tập, việc hình thành nhân cách, đạo đức của học sinh và gây ra rất nhiều khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm trong công tác giáo dục đạo đức học sinh. 3- Mặt mạnh - Mặt yếu: a/ Mặt mạnh: 7 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo nên trong những năm qua GVCN đã được tập huấn một sốchuyên đề về công tác chủ nhiệm, chuyên đề về rèn kỹnăng sống cho HS, chuyên đề vềphương pháp kỷ luật HS tích cực .... Nhiều GVCN đã có những kết quả tốt trong quá trình chủ nhiệm. b. Mặt yếu: Tuy nhiên hiệu quả công tác chủ nhiệm của nhiều GV hiện nay chưa cao như còn để HS bỏ học nhiều, chưa ngăn chặn được tình trạng HS trốn tiết đi chơi điện tử, HS nghỉ học không phép nhưng GVCN cũng không biết lý do vì sao? Nhiều GVCN còn chưa hiểu nhiều vềtâm tư nguyện vọng của các em để từđó có biện pháp giáo dục phù hợp ... 4/ Các nguyên nhân, các yếu tố tác động: Đây là lứa tuổi phức tạp, các em thích khám phá những cái hay, cái mới nhưng các em chưa lường trước được hậu quả xấu xảy ra. Mặt khác, nhiều gia đình do quá bận rộn với công việc nên thời gian dành cho việc giáo dục con cái không nhiều, gần như phó mặc cho nhà trường và xã hội, thậm chí cung cấp tiền bạc dư thừa không nghĩ đến hậu quả. Nhiều phụ huynh chỉ gặp gỡ trao đổi với GVCN trong ba buổi họp phụ huynh trong một năm học, còn chủ yếu là trao đổi qua điện thoại trong những trường hợp cần thiết. Trẻ thiếu thốn tình cảm, thiếu sự quan tâm của gia đình, dễ bị kẻ xấu lôi cuốn sa ngã. Một số em do được chiều chuộng và chăm sóc quá chu đáo nên nảy sinh tính ích kỉ, ương bướng, khó bảo. Hơn nữa, công tác chủ nhiệm chủ yếu là kiêm nhiệm, thực tế hiện nay chưa có một khoá đào tạo chính thức nào cho GVCN. Chính vì vậy, không nhiều GVCN thực sự có năng lực, làm chủ nhiệm chủ yếu bằng kinh nghiệm của bản thân, cộng với trao đổi học hỏi trong nhà trường. Bên cạnh đó, số tiết dành cho GVCN còn quá ít, chỉ 4 tiết trên tuần, chưa tương xứng công sức giáo viên đầu tư vào công tác chủ nhiệm, dẫn đến nhiều giáo viên chưa hăng say với công tác chủ nhiệm. Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận những thiếu sót về phía đội ngũ giáo viên chủ nhiệm. Một bộ phận giáo viên chưa thật nhiệt tình, một phần do công việc giảng dạy chiếm nhiều thời gian, hiệu quả công tác chủ nhiệm ít nhiều bị ảnh hưởng. Một thiếu sót khác là nhiều giáo viên chủ nhiệm tiến hành công việc khá cảm tính, chưa có phương pháp chủ nhiệm sáng tạo thích hợp. Có người quá nghiêm khắc, có người quá dễ dãi. Người nghiêm khắc gò ép học sinh theo khuôn khổ một cách máy móc. Và như thế, về mặt tâm lí, cả giáo viên và học sinh đều như bị áp lực. Người dễ dãi thì lại buông lỏng công tác quản lí, thiếu quan tâm sâu sát. Thực tế, nhiều khi giữa thầy cô chủ nhiệm và học sinh không phải baogiờ cũng tìm được tiếng nói chung. III- CÁC GIẢI PHÁP, BIỆN PHÁP Để khắc phục những khó khăn trên trong công tác chủ nhiệm không phải là điều dễ dàng và đơn giản. Tuy nhiên, tôi xin được đưa ra một số giải pháp, biện 8 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ pháp để các đồng nghiệp cùng chia sẻ. 1. Trước hết tôi nghiên cứu kỹ về nhiệm vụ, các yêu cầu của người GVCN cụ thể là: a. Nhiệm vụ của người GVCN: Được quy định trong các văn bản pháp lý của BộGD & ĐT là: - Tìm hiểu và nắm vững HS trong lớp về mọi mặt để có biện pháp tổ chức giáo dục sát đối tượng, nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của mọi HS. - Cộng tác chặt chẽ với gia đình HS, chủđộng phối hợp với các giáo viên bộ môn, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ ChíMinh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hộ có liên quan trong hoạt động giảng dạy và giáo dục HS của lớp. - Nhận xét đánh giá và xếp loại HS cuối kỳ và cuối năm học, đề nghị khen thưởng và kỷ luật HS, đề nghị danh sách học sinh được lên lớp thẳng, phải kiểm tra lại, phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong kỳ nghỉ hè, phải ở lại lớp, hoàn thành việc ghi vào sổđiểm và học bạ. - Báo cáo thường kỳ hoặc đột xuất về tình hình của lớp với các bộ phận có liên quan. b. Các yêu cầu đối với GVCN lớp hiện nay: Thứ nhất là vềđạo đức nghề nghiệp, người GVCN phải đảm bảo những yêu cầu vềđạo đức, nhân cách đãđược quy định trong các văn bản cụ thể: Điều 75. Về“các hành vi nhà giáo không được làm”đãquy định: Nhà giáo không được có các hành vi sau đây: - Xúc phạm danh dự, nhân phẩm, xâm hại thân thểngười học. - Gian lận trong tuyển sinh, thi cử, cốýđánh giá sai kết quả học tập, rèn luyện của người học. - Xuyên tạc nội dung giáo dục. Năm 2008 BộGD & ĐT ban hành Quy định đạo đức nhà giáo trong đó: Điều 3: Phẩm chất chính trị: - Chấp hành nghiêm chỉnh chủtrương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhànước; thi hành nhiệm vụđúng theo quy định của pháp luật. Không ngừng học tập, rèn luyện nâng cao trình độ lý luận chính trịđể vận dụng vào hoạt động giảng dạy, giáo dục vàđáp ứng yêu cầu nhiệm vụđược giao. - Cóý thức tổ chức kỷ luật, chấp hạnh nghiêm sựđiều động, phân công của tổ chức, cóý thức tập thể, phấn đấu vì lợi ích chung. 9 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ - Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, tích cực tham gia các hoạt động chính trị, xã hội. Điều 4: Đạo đức nghề nghiệp: - Tâm huyết với nghề nghiệp, cóý thức giữ gìn danh dự, lương tâm nhà giáo, có tinh thần đoàn kết, thương yêu, giúp đỡđồng nghiệp trong cuộc sống và trong công tác, có lòng nhân ái, bao dung, độlượng, đối xử hòa nhã với người học, đồng nghiệp, sẵn sàng giúp đỡ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học, đồng nghiệp và cộng đồng. - Tận tụy với công việc, thực hiện đúng điều lệ, quy chế, nội quy của đơn vị, nhàtrường, của ngành. - Công bằng trong giảng dạy và giáo dục, đánh giáđúng thực chất, năng lực của người học, thực hành tiết kiệm, chống bệnh thành tích, chống tham nhũng, lãng phí. - Thực hiện phê bình và tự phê bình thường xuyên, nghiêm túc, thường xuyên học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học để hoàn thành tốt nhiệm vụđược giao, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục. Điều 6: Giữ gìn, bảo vệ truyền thống đạo đức nhà giáo: - Không lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hành vi trái pháp luật, không gây khókhăn, phiền hàđối với người học và nhân dân. - Không gian lận, thiếu trung thực trong học tập, nghiên cứu khoa học và thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục. - Không trù dập, chèn ép và có thái độ thiên vị, phân biệt đối xử, thành kiến người học; không tiếp tay, bao che cho những hành vi tiêu cực trong giảng dạy, học tập và rèn luyện của người học vàđồng nghiệp. - Không xâm phạm thân thể, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người học, đồng nghiệp, người khác. Không làm ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt của đồng nghiệp và của người khác. - Không tổ chức dạy thêm, học thêm trái với quy định. - Không hút thuốc lá, uống rượu bia trong công sở, trong trường học vànơi không được phép khi thi hành nhiệm vụ giảng dạy và tham gia các hoạt động giáo dục của nhàtrường. - Không sử dụng điện thoại di động và làm việc riêng trong các cuộc họp, trong khi lên lớp, học tập, coi thi, chấm thi. - Không gây bè phái, cục bộđịa phương, làm mất đoàn kết trong tập thể và trong sinh hoạt tại cộng đồng. 10 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ - Không được sử dụng bục giảng làm nơi tuyên truyền, phổ biển những nội dung trái với quan điểm, chính sách của Đảng và Nhànước. - Không trốn trách trách nhiệm, thoái thác nhiệm vụ , tựý bỏ việc, không đi muộn về sớm, bỏ giờ, bỏ buổi dạy, cắt xén, dồn ép chương trình, vi phạm quy chế chuyên môn làm ảnh hưởng đến kỷcương, nề nếp của nhàtrường. - Không tổ chức, tham gia các hoạt động liên quan đến tệ nạn xã hội. Thứ hai: Phải thu thập và xử lýthông tin đa dạng về lớp chủ nhiệm để xây dụng hồsơ học sinh và lập kế hoạch phát triển tập thể. Thứ ba: GVCN phải biết lập kế hoạch năm học và kế hoạch giáo dục ngắn hạn. Thứtư: Phải biết xây dựng tập thể HS lớp chủ nhiệm. Thứnăm: Biết tổ chức các hoạt động giáo dục và các hình thức giao lưu đa dạng. Thứ sáu: Phải phát hiện kịp thời vàngăn ngừa những xung đột trong lớp. Thứ bảy: Đánh giá kết quảtu dưỡng, học tập và sự tiến bộ của HS về các mặt giáo dục theo quy định. Thứ tám: Phải phối hợp tốt với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường. Thứ chín: Phải biết cập nhật hồsơ công tác chủ nhiệm và hồsơ học sinh bằng công nghệ thông tin. 2. Tôi nghiên cứu đặc điểm phát triển tâm lý học lứa tuổi : Học sinh THCS, đặc biệt là HS lớp 9- lứa tuổi có nhiều thay đổi mạnh mẽ về thể chất, sức khỏe và tâm sinh lý, các em dễthay đổi tình cảm, hành vi, hay nóng vội hoặc buồn chán. Mâu thuẫn giữa ý muốn thoát khỏi sự giám sát của bố mẹ, của thầy cô, muốn khẳng định mình trong gia đình và ngoài xã hội khi trong mắt bố mẹ và thầy cô các em vẫn còn là“trẻ con” đã nảy sinh những xung đột. 3. Tôi nhận thức được hậu quả sự thiếu trách nhiệm của GVCN: Khi đảm nhận vai trò này, nếu GVCN không làm hết trách nhiệm, không tâm huyết với nghề; thiếu quan tâm sâu sát, đối xử không công bằng, không tôn trọng HS, không xử lý tốt các tình huống trước những biểu hiện dù là nhỏ của HS có thể dẫn đến hậu quảkhôn lường như ảnh hưởng đến tương lai, thậm chí sự sống còn của HS. Trên cơ sở những nghiên cứu về nhiệm vụ, các yêu cầu của người GVCN, 11 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ nghiên cứu đặc điểm phát triển tâm lý học lứa tuổi và nhận thức hậu quả sự thiếu trách nhiệm của GVCN. Trong quá trình làm công tác chủ nhiệm, ngoài các yêu cầu phải làm theo quy định, tôi đãđưa ra một số biện pháp sau: 4. Tiếp đóngười GVCN phải là người nắm rõ, nắm vững tình hình lớp chủ nhiệm: Muốn giáo dục học sinh thì phải hiểu được tâm tư tình cảm nguyện vọng của các em. Nhưng làm thế nào để hiểu được những đều ấy một cách tường tận? Theo tôi đó là tiếp cận với lớp chủ nhiệm nghĩa là chúng ta phải tiếp xúc gần gũi trò chuyện tìm hiểu về hoàn cảnh, đặc điểm tâm sinh lí, tính tình, sở thích … của các em. Vì vậy trước tiên khi phụ trách một lớp tôi đã tìm hiểu học sinh qua các bước sau: Bước 1: Điều tra lí lịch học sinh qua phiếu Sơ yếu lí lịchvào tuần đầu tiên của năm học mới . Qua sơ yếu lý lịch ởtrên tôi đã tìm hiểu được cơ bản các thông tin về HS mà mình chủ nhiệm như thành phần gia đình, HS có hoàn cảnh khókhăn về kinh tế, địa bàn cơ trú, học lực, hạnh kiểm, năng khiếu, .... Từđó giáo viên sẽ phân luồng đối tượng HS và tìm biện pháp giáo dục phù hợp với từng đối tượng. Vàđặc biệt là tôi đãlưu được nét chữ của từng HS, từng phụhuynh để tiện cho việc giáo dục tính trung thực của HS trong năm học. Bước 2: Để kiểm tra độ chính xác của các thông tin mà tôi thu thập được qua phiếu điều tra tôi cố gắng tìm hiểu thông qua nhiều kênh khác nhau như từ bạn bè, người quen, chính quyền địa phương, đến thăm gia đình một số học sinh,… Qua đó sẽ hiểu biết cụ thểhơn, chi tiết hơn hoàn cảnh gia đình các em. Từđó tôi có những hình thức, những biện pháp giáo dục linh hoạt phù hợp với từng em bởi giáo dục không phải là một công thức chung có sẵn. Bên cạnh đó tôi còn xem học bạ những năm trước, trò chuyện với GVCN của năm trước, liên hệ các GVBM trong lớp cũng như các giáo viên khác để có thêm những thông tin chính xác về các em. 5. Tiến hành làm sổ chủ nhiệm: Sổ chủ nhiệm được xem là nhật kí của lớp. Nó ghi lại kết quả học tập, những diễn biến trong lớp trong suốt một năm học vì vậy khi làm sổ chủ nhiệm tôi thật thận trọng, tôi ghi đầy đủ các chi tiết theo mẫu, trong đó tôi chúý nhất là: - Sơ đồ chỗ ngồi. - Danh sách cán bộ lớp. - Tên giáo viên bộmôn (Địa chỉ - sốđiện thoại). - Nội quy trường lớp. 12 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ - Theo dõi kết quảthi đua. - Theo dõi học sinh cá biệt. - Theo dõi mọi mặt từng học sinh theo định kỳ. - Nhật ký chi tiết những lần trao đổi với phụ huynh HS. 6. Ổn định nề nếp, xây dựng tập thể lớp tự quản tích cực: Ở lứa tuổi THCS, thiết nghĩ các em có thể phát huy khảnăng tự quản, phát huy trách nhiệm của bản thân, trong mọi công việc trên tinh thần dân chủ, tôi luôn tôn trọng tin tưởng và giáo dục cho các em ý thức tự giác, tích cực phê bình và tự phê bình. Kích thích tính tự trọng và tình đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộở mỗi học sinh. Để xây dựng một tập thể tự quản tốt, muốn ổn định nề nếp học tập thì cần có đội ngũ cán bộ, cán sự lớp năng động sáng tạo, trách nhiệm. Vì lẽđó bầu ban cán sự lớp là một việc cần phải suy nghĩ tính toán không phải học sinh nào cũng đảm nhiệm được. * Chức danh khác: Cử ra một bạn quản lý toàn bộ tài sản trong lớp như rèm cửa .., tắt quạt, điện trước khi ra về. 7. Sắp xếp chỗ ngồi:Trên cơ sở nghiên cứu kỹsơ yếu lý lịch của từng em, từ kết quả bầu ban cán sự lớp, bầu tổtrưởng, tổ phó nên khi xếp chỗ ngồi tôi đã: Chúý các em có nhu cầu về tai mắt . Chúý tới vóc dáng chiều cao, giới tính, học lực (Thấp ngồi trước, cao ngồi sau; xen kẽ HS Giỏi - Yếu, Khá - Trung bình ngồi cùng bàn; Tỉ lệ Giỏi, Khá, Trung bình, Yếu ở các tổđều nhau). Chúýphân đều chỗ ban cán sự lớp, những em có cùng khuyết điểm. 8. Xây dựng nội quy lớp học, thang điểm thi đua, tiêu chíđánh giá xếp loại hạnh kiểm: Ngoài việc GVCN phổ biến cho HS biết về nội quy nhàtrường , bên cạnh đó tôi cho các em thảo luận xây dựng nội quy riêng cho lớp để cùng nhau thống nhất và thực hiện NỘI QUY LỚP 9A 1. Đến lớp phải đúng giờ quy định, nghỉ học phải có giấy xin phép. 2. Phải học bài, làm bài và chuẩn bịđồ dùng học tập đầy đủ trước khi đến lớp. Không được nói chuyện và làm việc riêng trong giờ học, và ra khỏi khu vực sân trường trong buổi học. 13 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ 3. Tổ trực nhật phải vệ sinh phòng học và khu vực sân trường được phân công sạch sẽ trước khi vào học. Mỗi tháng 1 tổ phải tổng dọn vệ sinh toàn bộ khu vực trong và ngoài lớp. Nếu không hoàn thành thì bị trừ vào thang điểm thi đua và phải làm thêm vào buổi khác. 4. Tác phong: quần xanh (đen), áo trắng, đầu tóc gọn gàng, giày dép, bảng tên theo quy định. 5. Không mang thức ăn đóng hộp, thức uống bằng chai, lon, bọc nylon vào phòng học. Không được tụ tập lôi kéo, mang hung khíđến trường phá rối, đe dọa người khác bằng các hành động tiêu cực và lời lẽ thiếu văn hóa. 6. Giữ gìn vệ sinh phòng học. Không được xả rác, nhả kẹo cao su xuống nền gạch. 7. Không được viết, vẽ trên tường, bàn ghế. 8. Không được đùa giỡn, chọc ghẹo, làm mất trật tự trong giờ học. 9. Nếu nghỉ học phải có lý do và phải chép bài và học bài đầy đủ. 10. Nghiêm cấm sử dụng điện thoại trong giờ học và khu vực giáo dục khác. Căn cứ vào nội dung của thông tư 58/2011/TT-BGDĐT v/v hướng dẫn đánh giá xếp loại HS THCS của BộGD & ĐT, nội quy HS của nhàtrường, của lớp tôi đã cho HS thảo luận để xây dụng thang điểm thi đua của lớp từng tuần, từng tháng, từng học kỳ, trong đó hình thức kỷ luật, biểu dương, khen thưởng cụ thể từng trường hợp vàđược công khai vào buổi sinh hoạt cuối tuần. 9. Phân công nhiệm vụ cụ thể: Trên cở sở những chức danh, nội quy và thang điểm thi đua ởtrên tôi đã cho lớp thảo luận và thống nhất phân công nhiệm vụ cụ thểnhư sau: Ví dụ: Đầu năm học 2015-2016 này tôi đã cho lớp cùng bàn bạc và thống nhất phân công nhiệm vụ cụ thểnhư sau: Lớp Trưởng: Theo dõi mọi hoạt động của lớp điều khiển các tiết sinh hoạt hàng tuần, tổng hợp và báo cáo kết quảthi đua về mọi mặt của lớp hàng tuần, hàng tháng, học kì, năm học và có báo cáo cho giáo viên chủ nhiệm (theo mẫu) , xếp vị thứ các tổ. Lớp phó Học tập và ban cán sự lớp: Theo dõi về mặt học tập của lớp, kiểm tra vở bài tập về nhà, giải đáp mọi thắc mắc của các bạn về học tập, lập kế hoạch giúp đỡ các bạn học sinh yếu kém vươn lên, bảo quản sổghi đầu bài và báo cáo cho lớp trưởng kết quả học tập của lớp hàng tuần, hàng tháng (theo mẫu) Lớp phóLao động - Kỉ luật: Chịu trách nhiệm về mặt lao động vệ sinh của lớp, phân công tổ trực nhật, kết hợp với lớp trưởng quản lí lớp lao động và báo cáo kết quả cho GVCN. 14 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ Lớp phóVăn thể mỹ: Tổ chức theo dõi, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thểthao do Tổng phụ trách Đội, do trường tổ chức. Nhiệm vụ của thủ quỹ: Thu và chi quỹ lớp và xây dựng kế hoạch khen thưởng, báo cáo thu chi cho lớp trưởng và cho GVCN vàcông khai trước lớp vào cuối mỗi tháng. Cờ đỏ: Giám sát việc thực hiện nội quy của lớp bạn báo cáo kết quả cho thầy Tổng phụ trách Đội. Tổtrưởng: Theo dõi chéo thi đua giữa các tổ, xếp loại đánh giá tổ viên của tổ bạn và báo cáo cho lớp trưởng để tổng hợp, đồng thời báo cáo trước lớp vào tiết sinh hoạt cuối mỗi tuần . Tổ phó: Quản lý, nhắc nhở các tổ viên trong tổ của mình, phân công trực nhật và kiểm tra việc trực nhật của tổ mình. Từng thành viên trong lớp: Phải thực hiện đúng nội quy của lớp, sự quản lý của GVCN, của ban cán sự lớp. Trực nhật theo lịch được phân công, có bản tự theo dõi bản thân . 10.Qui định vềthưởng phạt: - Các bộ phận có liên quan phải thực hiện đúng nhiệm vụ của mình, phải trung thực, chính xác, nếu có vấn đề gìchưa rõ phải đưa ra tập thểđể bàn bạc đi đến thống nhất. Nếu làm sai phải chịu trách nhiệm trước lớp và bị hạ một bậc thi đua trong tháng đó. - Trong tuần nếu tổ nào vị thứ I sẽ không phải trực nhật, vị thứ II trực nhật một buổi thứ 2, vị thứ III trực nhật hai buổi vào thứ 3 và thứ 4, vị thứ IV trực nhật ba buổi vào thứ 5, thứ 6 và thứ 7 của tuần kế tiếp. Cuối mỗi tháng, mỗi kỳbất kì HS nào có ý thức vươn lên, phấn đấu trong học tập, rèn luyện đạt hạnh kiểm tốt trong tháng, trong học kỳ thì sẽđược khen thưởng .(Trích từ quỹ lớp). Nếu trong tháng xếp hạnh kiểm từ khá trở xuống thì phải viết bản tường trình, trình bày lại những khuyết điểm và nguyên nhân dẫn đến khuyết điểm của mình, hướng sửa chữa trong thời gian tới. (Riêng đối với những em xếp loại trung bình phải đưa bản tường trình này cho phụ huynh ký xác nhận rồi mới nộp lại cho GVCN). Chúý: Những qui định này được đặt ra trên tinh thần dân chủ, phải lấy ý kiến của sốđông tránh việc áp đặt. Khi đặt ra những qui định nội quy của lớp thì phải cố gắng thực hiện tránh tình trạng “đánh trống bỏ dùi”. Và khi có sựthay đổi cũng phải lấy ý kiến của học sinh. 11. Sinh hoạt chủ nhiệm hàng tuần Hàng tuần giáo viên chủ nhiệm tiến hành tiết sinh hoạt chủ nhiệm vào tiết 5 sáng thứ 7 hàng tuần. Tiết sinh hoạt rất quan trọng vìđây là thời gian giáo viên chủ nhiệm tiếp xúc, gần gũi nhất, nhiều hơn với lớp. Theo tôi, Giáo viên chủ nhiệm 15 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ là chỗ dựa tin cậy nhất cho các em khi gặp các khó khăn trong quá trình học tập cũng như trong cuộc sống, vì vậy buổi sinh hoạt lớp phải đạt được các mục tiêu sau: Tạo cho học sinh một tâm lý thoải mái gần gũi sẵn sàng chia sẻ với giáo viên những vướng mắc khó khăn của mình trong quá trình học tập và cuộc sống. Khích lệ động viên học sinh và chuẩn bị một tâm thế sẵn sàng học tập sẵn sàng tiến bộ. Hướng dẫn thêm kỹ năng sống, kỹ năng học tập. Tự nhận ra các lý do nguyên nhân yếu kém của mình và sẵn sàng khắc phục sửa chữa. Vì vậy, ở tiết sinh hoạt chủ nhiệm tôi thực hiện đổi mới nội dung sinh hoạt lớp: tổng kết ưu điểm khuyết điểm đánh giá việc học tập của lớp cũng như đề ra những biện pháp khắc phục khuyết điểm, phát huy ưu điểm, từđó xây dựng phương hướng cho tuần tới. Tiết sinh hoạt chủ nhiệm không nặng nề mà rất cần sự góp ý phê bình góp ý chân tình trên tinh thần xây dựng làm cho tập thể lớp tốt hơn, điều cần nhất là làm cho các em cảm nhận được sự thân thiện, gần gũi. Cho nên tôi thực hiện nghiêm túc các hoạt động sau: Hoạt động 1: Tự kiểm điểm (5 phút). Hoạt động này nhằm thể hiện tính tự giác, tự phê bình của học sinh vì cóý thức được cái sai, cái xấu, cái hại cũng có nghĩa là học sinh biết được cái lỗi vi phạm từđó cóhướng khắc phục sửa chữa. Hoạt động 2: Lớp trưởng tổng hợp đánh giá từng mặt mạnh yếu của các tổ. (5 phút). Hoạt động 3: Nhận xét của giáo viên chủ nhiệm (5 phút). Nêu ưu điểm. Nêu khuyết điểm. Nhắc nhở học sinh vi phạm khuyết điểm, kịp thời uốn nắn điều chỉnh những hành vi tiêu cực của các em . Hoạt động 4: Xây dựng kế hoạch cho tuần tới (10 phút). Nêu kế hoạch của nhàtrường, của Đoàn, Đội, Hội,… Phân công cụ thể Hoạt động 5: Giải đáp thắc mắc của học sinh (5 phút) Giáo viên chủ nhiệm giải đáp những thắc mắc, xem xét những yêu cầu của học sinh và có thể giải quyết nhu cầu cho các em nếu nhu cầu đó là chính đáng. Hoạt động 6: Mỗi tuần nói theo một chủ đề (15 phút): 16 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ + Chia sẻ với học sinh: Tôi hỏi thăm trong gia đình em nào có sự kiện đặc biệt như ốm đau, tai nạn, hiếu hỉ, mùa màng, ... + Trao đổi, tâm tình về tâm lí lứa tuổi, định hướng nghề nghiệp + Hoặc chỉ vẽ cho các em về phương pháp học: + Hoặc đưa ra các chủđề về giải câu đố, nêu cách làm những món ăn ngon của dân tộc mình ... 12. Biện pháp của GVCN đối với tập thể lớp Để lớp đi vào nề nếp, chăm chú học tập, tham gia hoạt động tốt tôi đã bám sát kế hoạch giảng dạy từng học kì, kế hoạch Đội đểđề ra, kế hoạch hoạt động cho lớp chủ nhiệm. Lớp tiến hành hoạt động theo sự quản lí và theo dõi của Ban Cán sự lớp có sự kiểm tra đôn đốc của GVCN. Ở mỗi tuần, mỗi tháng tôi đều cólời khen đúng lúc cũng như kịp thời uốn nắn những hành vi sai trái. Việc làm này tôi thực hiện thường xuyên liên tục, kiên trì không hề bỏ qua dù bất cứ lí do nào. Tôi luôn luôn giữ uy tín đối với học sinh, nói và làm luôn đi đôi với nhau, việc làm phải tới nơi tới chốn. Ngoài ra, tôi còn sắp xếp thời gian đểđọc nhiều tài liệu, thường xuyên theo dõi thời sự, tin tức, … nhằm làm phong phú kiến thức cho bản thân từđó giúp cho việc giáo dục học sinh đạt hiệu quảcao hơn. Tóm lại giáo viên chủ nhiệm làđại diện cho quyền lợi chính đáng cho học sinh, bảo vệ cho học sinh về mọi mặt một cách hợp lí. Giáo viên chủ nhiệm còn là cầu nối để phản ánh những tâm tư tình cảm nguyện vọng của học sinh đến với Ban Giám Hiệu nhàtrường, giáo viên bộmôn, gia đình và các đoàn thể xã hội khác. Để đạt được hiệu quả của công tác chủ nhiệm ởtrường Trung học cơ sở cần có sự phối hợp tốt giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhàtrường cộng với ý thức trách nhiệm sự khéo léo tinh tế của giáo viên chủ nhiệm. 13. Thành lập những nhóm bạn giúp đỡ nhau: Ngay từđầu năm học, sau khi khảo sát chất lượng đầu năm tôi cho các em lựa chọn để thành lập các nhóm bạn cùng giúp đỡ nhau trong học tập và rèn luyện ( Mỗi nhóm từ2 đến 4 em trong đó có em khá, em yếu). Sở dĩ tôi làm như vậy vì sau mỗi năm học tôi thấy các nhóm này phát huy hiệu quả rất cao, trong mỗi nhóm các em bổ trợ, giúp đỡ lẫn nhau cả về học tập, tu dưỡng và rèn luyện, nhiều em học yếu hoặc hay mắc lỗi thì thường được nhóm của mình giúp đỡ, các em không còn mặc cảm trước bạn bè nữa. 14. Hoạt động kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệm với các lực lượng giáo dục khác. a. Trao đổi với phụ huynh học sinh. Nếu như ởtrường các em là học sinh của giáo viên chủ nhiệm thìở nhà các em làthành viên của một gia đình. Cả giáo viên chủ nhiệm và cha mẹcác em đều là những người chịu trách nhiệm về kết quả giáo dục của học sinh. Tôi thiết nghĩ, để công tác giáo dục đạt hiệu quả thì phụ huynh và giáo viên chủ nhiệm phải 17 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ đồng cảm, hiểu nhau. Nếu như ở nhà, cha mẹ nhắc nhở, dạy bảo động viên con em mình, ởtrường thầy cô tận tình chỉ dạy thì chắc chắn học sinh ấy sẽ tiến bộ và biết vâng lời. Trong phiên họp phụhuynh đầu năm tôi yêu cầu toàn thể phụhuynh đều có mặt bằng cách gửi giấy mời trước một tuần. Nếu ngày đó phụ huynh nào không có đến được thì tôi gửi tiếp giấy mời lần 2 để hẹn phụ huynh ngày khác phải đến gặp giáo viên chủ nhiệm tại trường. Tôi yêu cầu như thế bởi một lí do thật đơn giản: phụ huynh không biết người chịu trách nhiệm dạy dỗ con em mình làai? Người đó như thế nào? Thì làm sao nắm được kết quả học tập của con em mình? Thông qua phiên họp tôi đã làm các công việc sau: - Thông qua nội quy nhàtrường. - Thông qua nội quy của lớp học, xin ý kiến của phụ huynh học sinh. - Báo cáo thống kê các mặt đầu năm. - Thông báo về các khoản thu đầu năm (Tránh việc học sinh lợi dụng lấy tiền của cha mẹđể đi chơi). - HS nộp các khoản thu bao nhiêu thì đều được gởi giấy báo về gia đình. - Bầu ban đại diện phụ huynh học sinh: Nhiệt tình, có thời gian để giúp giáo viên chủ nhiệm trong suốt năm học. Vàđặc biệt trong các cuộc họp phụhuynh đầu năm phụhuynh đã thống nhất với GVCN phối hợp để quản lý các em nhiều vấn đề . - Phụ huynh phải hoàn thành các khoản đóng góp theo quy định. - Phụhuynh thường xuyên liên lạc với GVCN, GVBM để nắm tình hình con mình. Nếu trường hợp GV báo là con bỏ học, bỏ tiết đi chơi thì phụ huynh phải đi tìm vàđộng viên con mình vào lớp ngay. - Phụhuynh thường xuyên kiểm tra sách vở của các em, đặc biệt kiểm tra kết quả rèn luyện 2 mặt của các em thông qua bảng thống kê (theo mẫu). Không chỉ liên hệ qua giấy mời, điện thoại màtôi còn đến thăm vàtrao đổi với gia đình học sinh nhất làgia đình các em học sinh cá biệt. Đối với các em có hoàn cảnh khókhăn tôi thường vận động các quỹđể tặng quà. Theo tôi đây là hình thức giáo dục có hiệu quả cao bởi lẽ qua việc đến thăm gia đình học sinh sẽ tạo được sựđồng cảm, thiện cảm giữa phụ huynh và giáo viên chủ nhiệm. Chính mối thiện cảm này giúp học sinh phải tựý thức để xứng đáng với sự quan tâm dạy dỗ của thầy cô. b. Phối hợp với Ban Giám Hiệu nhàtrường. Mỗi tháng Ban Giám Hiệu (BGH) tổ chức họp Hội đồng sư phạm một lần đề ra kế hoạch chủ nhiệm cho GVCN của cảtrường cũng như ở các khối lớp. Kế 18 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ hoạch của BGH chính là“Kim chỉnam” cho mỗi giáo viên chủ nhiệm. Đồng thời trong lần họp định kỳ, BGH cũng được nghe những phản ảnh từ GVCN về thuận lợi, khókhăn trong quá trình thực hiện hoặc có ý kiến đề xuất nào tôi trực tiếp gặp BGH để BGH kịp thời điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp. Những khókhăn thắc mắc tôi đều xin ý kiến chỉđạo hoặc nhận sự giúp đỡ từ phía BGH. c. Phối hợp với các Giáo viên bộ môn (GVBM). Khác với cấp Tiểu học, ở bậc THCS các em được học rất nhiều môn, mà mỗi môn học là một giáo viên phụ trách. Do đó kết quả học tập cũng như từng hành vi cử chỉ thái độ của các em, GVCN khi mà tự mình nắm bắt, rất cần sự phối hợp, hỗ trợ của với các giáo viên bộ môn. Đây là một hoạt động liên tục, thường xuyên gắn bó thống nhất giữa dạy học và giáo dục. Bản thân người giáo viên giảng dạy trên lớp cũng là người giáo dục tốt nhất. Để sự phối hợp này được nhịp nhàng đồng bộ tôi đã làm các công việc sau: - Thường xuyên thông báo trao đổi với giáo viên bộ môn về tình hình học tập của lớp, cũng như của từng học sinh, để giáo viên nắm bắt được khả năng trình độ của các em mà có phương pháp giảng dạy thích hợp. Tôi còn đề nghị giáo viên bộ môn có kế hoạch phụ đạo thêm những em yếu kém giúp các em lấy lại căn bản. Tôi xin phép GVBM được dự giờ thăm lớp mình để biết được thực lực từng môn của các em như thế nào, từ đó đề ra biện pháp giúp đỡ phù hợp. Còn với những tiết học chính khóa, GVBM cần thường xuyên kiểm tra bài vở và gọi các em phát biểu ý kiến. Những câu trả lời đúng GVBM tuyên dương hoặc là cộng điểm để các em có hứng thú trong học tập và không còn phải sợ bị gọi đến tên. Đặc biệt khi điểm danh thấy HS bỏ tiết thì GVBM liên lạc ngay với GVCN để có biện pháp giải quyết. - Tôi thường xuyên kiểm tra sổđầu bài của lớp rồi trao đổi cùng giáo viên bộ môn về những nhận xét các tiết học. Tôi đề nghị giáo viên bộ môn ghi thật cụ thể đúng người đúng tội để tránh tình trạng chung chung không biết xử lí em nào. d. Phối hợp với Đoàn TNCS HCM- Đội TNTP HCM. Ngoài việc các em học tập kiến thức văn hóa thì việc các em tham gia các hoạt động của Đoàn của Đội là điều tất nhiên. Thông qua những hoạt động của Đoàn vàĐội, các em sẽ được rèn luyện thêm nhiều phẩm chất của người học sinh cần có như là: tình đoàn kêt, lòng nhân ái, tinh thần cầu tiến, ... Từđó GVCN hiểu biết về hoạt động Đoàn vàĐội của các em, luôn động viên nhắc nhở uốn nắn các em trong các hoạt động của Đoàn vàĐội. IV- KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU Bằng tất cả sự nỗ lực của bản thân tôi cùng với sự quan tâm của các cấp,của các thầy cô trong nhà trường cũng như sự cộng tác nhịp nhàng ăn ý của PHHS. Tôi đã đạt được kết quả khả quan như học sinh biết vâng lời và yêu quý thầy cô giáo, biết xác định động cơ học tập đúng đắn, tập thể học sinh biết thương yêu đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ. Đặc biệt những lớp tôi chủ nhiệm thường được sự tin tưởng thương yêu của tất cả các thầy cô, ai cũng hào hứng khi bước vào 19 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ lớp giảng dạy. Riêng bản thân tôi được phụ huynh rất hài lòng, tín nhiệm, đồng nghiệp tin yêu. Kết quả các năm đạt được như sau: Các năm học 2014-2015, 2015-2016, 2016-2017 lớp tôi chủ nhiệm đều tăng 3 đến 5 bậc so với đầu năm Không có học sinh nào bỏ học. Không có HS xếp hạnh kiểm Trung bình , trong đó HS xếp hạnh kiểm Tốt từ 82% trở lên. Không còn hiện tượng học sinh nghỉ học không lý do hoặc bỏ tiết đi chơi . Không có sự bất hòa giữa các HS. Không cóý kiến nào phản ánh từ phía phụ huynh HS. C/ PHẦN KẾT LUẬN- KIẾN NGHỊ I- Phần kết luận: Qua quá trình làm công tác chủ nhiệm, với những thành quả đã đạt được cho tôi ngày hôm nay. Tôi rút ra được các kinh nghiệm sau: Giáo viên chủ nhiệm cần có lòng nhiệt tình tính chịu khó, năng động sáng tạo nhất là thực sự yêu mến quan tâm đến học sinh như chính con em mình. Đúng như ông cha ta đã nói: “Trồng cây gì thu được quả đó”. Vâng! Chúng ta hãy cởi mở tâm hồn mình với mọi người, với các em. Hãy yêu thương các em bằng chính trái tim của người anh, người chị, người cha, người mẹ, lúc đó ta hiểu được các em cần gì? Ước mơ gì? Người giáo viên cần phải nắm và am hiểu sự phát triển tâm sinh lí của học sinh trung học cơ sở để để có biện pháp giáo dục phù hợp không theo khuôn mẫu, mỗi con người đều có hoàn cảnh, có tâm sự, có tình cảm, tính tình khác nhau cho nên việc am hiểu các em và tìm biện pháp giáo dục thích hợp quả là không đơn giản. Người giáo viên phải thực sự mẫu mực, phải là tấm gương sáng toàn vẹn từ nhận thức đến hành động thực tiễn, từ lời nói cử chỉ điệu bộ đến thái độ ứng xử hằng ngày đây là cách giáo dục dùng nhân cách tác động đến nhân cách. Để trở thành tấm gương sáng cho học sinh noi theo, tôi luôn quan niệm: Phải sống cho trong sạch dù có nghèo về vật chất nhưng luôn giàu có về mặt tâm hồn, tình cảm và mỗi ngày sẽ là một sự tiến bộ hơn hoàn thiện hơn. Tóm lại, để làm tốt công tác chủ nhiệm, đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm không chỉ phải làmột giáo viên dạy tốt môn học văn hoá, phải quan tâm đến chất lượng hai mặt giáo dục là học lực và hạnh kiểm của học sinh (là vấn đề trọng tâm) mà còn phải quan tâm đến sự phát triển ở học sinh về các giá trịđạo đức, thẩm mỹ, thể chất, …Do vậy, theo tôi, hai yếu tố cốt lõi không thể thiếu đối vớingười 20 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ giáo viên chủ nhiệm lớp đó là “cái tài” của một nhà tâm lí và “cái tâm” của một nhà giáo dục. Khi kết hợp nhuần nhuyễn, hoà quyện hai yếu tố này thì người giáo viên nói chung, người giáo viên chủ nhiệm lớp nói riêng đã có thể làm tốt trách nhiệm của mình trong thời đại mới ngày nay và hơn thế làm thăng hoa nhân cách của mình trong lòng bao thế hệ đồng nghiệp và học trò yêu dấu. II. Những kiến nghị đề xuất. + Đối với nhàtrường: Cần tổ chức nhiều hơn các hoạt động vui chơi, giải trí cho HS để các em cósân chơi lành mạnh, bổích. Cần tăng cường công tác giáo dục kỹnăng sống cho các em để các em hiểu thêm về vai trò, trách nhiệm của lứa tuổi. Chỉđạo GVCN tăng cường công tác phối hợp với các lực lượng giáo dục để kịp thời phối hợp giáo dục các em. + Đối với phòng giáo dục: Cần dành thời gian nhiều hơn cho các buổi tập huấn các chuyên đề về GVCN. Trên đây là SKKN của bản thân tôi, trong quá trình thực hiện vẫn còn nhiều thiếu sót. Tôi rất mong nhận được sự góp ý của Hội đồng giáo dục nhà trường cũng như của tất cả các quý thầy cô đặc biệt là các thầy cô đã từng làm công tác chủ nhiệm lớp để cho đề tài ngày càng hoàn thiện hơn. Vĩnh Sơn , ngày 09 tháng 10 năm 2017 Người viết Nguyễn Trung Thành 21 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ TÀI LIỆU THAM KHẢO 1.Tài liệu tập huấn về công tác chủ nhiệm trong trường THCS của Bộ GD&ĐT tháng 6 năm 2011. 2.Thông tư 58/TT-BGDĐT, ngày 12/12/2011 về việc ban hành quy chếđánh giá, xếp loại học sinh THCS. 3. Website : http://www.moet.gov.vn http://www.edu.net.vn 4. Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục - Hà Nội 1996 - PTS. Phạm Viết Vượng. 5. Tâm lí học đại cương - Hà Nội 1995 - PGS. Nguyễn Quang Uẩn(chủ biên). 6. Giáo dục học đại cương II - Hà Nội 1996 - GS. Đặng Vũ Hoạt. 7. Thực hành về giáo dục học - Hà Nội 1995 - PTS. Nguyễn Đình Chỉnh. 8. Điều lệ trường trung học - Bộ GD & ĐT. 9. Luật GD 2005 - Bộ GD & ĐT. E. Ý KIẾN ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC 22 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/
SKKN: “ Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm học sinh lớp 9” _____________________________________________________________________________ Ý KIẾN ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC TRƯỜNG THCS LÊ LỢI - THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT - ĐĂKLĂK 23 Người thực hiện: Nguyễn Trung Thành - Trường THCS Vĩnh Sơn https://sangkienkinhnghiemlop9.com/