rum nantlarda beslenme hastaliklari n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
RUMİNANTLARDA BESLENME HASTALIKLARI PowerPoint Presentation
Download Presentation
RUMİNANTLARDA BESLENME HASTALIKLARI

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 99

RUMİNANTLARDA BESLENME HASTALIKLARI - PowerPoint PPT Presentation


  • 753 Views
  • Uploaded on

RUMİNANTLARDA BESLENME HASTALIKLARI. Doç. Dr. Talat GÜLER. Yüksek verim ile hastalıklar arasında sıkı bir ilişki vardır Besin madde yetersizlikleri ve denge-sizliklerinde görülürler En fazla süt sığırları ile gebe koyunlarda görülmektedir

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'RUMİNANTLARDA BESLENME HASTALIKLARI' - Antony


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide2
Yüksek verim ile hastalıklar arasında sıkı bir ilişki vardır
  • Besin madde yetersizlikleri ve denge-sizliklerinde görülürler
  • En fazla süt sığırları ile gebe koyunlarda görülmektedir
  • Vücutta Mg, Cl, P, Na ve su çıkış ve alımının dengesiz olması
  • Kuru dönem ve laktasyonda besleme önemlidir
beslenme hastal klar
Beslenme hastalıkları
  • Enerji metabolizması ile ilgili olanlar
  • Düşük selüloz alımı ile ilgili olanlar
  • Mineral dengesizlikleri ve yetersizliklerine bağlı olanlar
  • Beslenme ile ilgili diğer faktörlere bağlı olanlar
ya li nek sendromu
Kuru dönemde ineklerin yüksek düzeyde enerji içeren rasyonlarla beslenmesi sonucu ortaya çıkan metabolik bir hastalıktır.YAĞLI İNEK SENDROMU
sak ncalar
Sakıncaları
  • Buzağılamada problemler görülür

İneklerde,

  • süt humması
  • Ketozis
  • Abomasum dizplazisi
  • Retensiyo sekundunaryum
  • Metritis’e duyarlılık artar.
semptomlar
Semptomlar
  • İştahsızlık
  • Süt veriminde azalma
  • Kondüsyon kaybı
korunma
Korunma
  • Laktasyonun son dönemindeki besleme önemlidir
  • Kuru dönemde aşırı beslemede kaçınılmalıdır
  • Vücut kondüsyon skoru 3-3.5 olmalıdır
ketozis
Ketozis
  • Enerji metabolizmasındaki giriş ve çıkıştaki dengenin bozulması sonucu ortaya çıkan metabolik bir hastalıktır
  • Vücut sıvılarında ve solunum havasında keton (aseto asetik asit, beta hidroksibitürik asit, aseton, izopropanol) cisimciklerinin anormal artışı ile karakterizedir
slide9
Kanda: Ketonemi, asetonemi
  • İdrarda: Ketonüri, asetonüri
  • Sütte: Ketolakti
  • Hipoglisemik ketozis
  • Post patruient dyspepsi
s t ineklerinde ketozis
Süt ineklerinde ketozis
  • Laktasyonun ilk dönemi süresince yetersiz enerji alımı, aşırı yağlanma, yetersiz eksersiz
  • Adrenal bezlerin disfonksiyonu
  • Kötü kaliteli silaj ve yüksek proteinli yemler
  • Açlık
  • Karaciğer yetersizlikleri
  • Kobalt yetersizliği
nedenleri
Nedenleri-ıı
  • Mastitis, metritis, travmatik retikülitis, doğum sonrası hast. V
  • Aşırı yemleme
  • Genetik duyarlılık
  • Yüksek verimli süt ineklerinin kapalı yerde uzun süre beslen., yetersiz enerji alımı
semptomlar1
Semptomlar

Sindirim sistemi formu

  • İştah azalır
  • Ağırlık kaybı
  • Süt verimi düşer
  • Yem ve su tüketimi düşer
  • Rumen hareketleri ve ruminasyon durur
  • Defekasyon seyrek, dışkı sert ve mukusludur
  • Kanda keton cisimcikleri miktarı artar, glikoz miktarı düşer
  • Solonum havasında,deride ve sütte aseton kokusu algılanır
sinirsel form
Tutarsız hareketler

Böğürme

Duvar, yemliklere tırmanma

Saldırganlık

Sinirsel form
tedavi
Tedavi
  • Glikoz ile sağıtım:%25-30 glikoz (500-1000 cc, i.v.),
  • Sodyum propiyonat, propilen glikol (100-150 g/gün)

-Hormon sağıtımı: Glikokortikoitler

-Karışık sağıtım: Kloralhidrat, B vit., sodyum fosfat, sodyum laktat, kalsiyum laktat, sodyum propiyonat

korunma1
Korunma
  • Doğumdan sonra yeterli enerji verilmelidir
  • Kuru dönemde yağlandırılmamalıdır
  • Kötü kaliteli silajlar verilmemelidir
  • En kısa sürede glikoz verilmelidir
  • Rasyona %2-3 propilen glikol katılabilir
  • Rasyona 6-12 g niyasin katılabilir (12-13 hafta)
  • Egzersiz yaptırılmalı
  • Rasyona Co, P ve I katılabilir
  • Monensin (25 mg/kg KM) katılabilir
koyunlarda ketozis gebelik toksemisi
İleri gebe, ikiz, üçüz kuzulu damızlık koyunlarda gebeliğin beşinci ayında görülür

İleri gebe, ikiz, üçüz kuzulu damızlık koyunlarda gebeliğin beşinci ayında görülür

Koyunlarda ketozis (Gebelik Toksemisi)
nedenleri1
Nedenleri
  • Yetersiz beslenme
  • Yetersiz enerji ve protein alımı
  • Kötü kaliteli mera ve yemler
  • Aşırı besleme
  • Kolin ve biyotin yetersizliği
  • Yem tüketiminin azalması (rasyon değişikliği, nakil, ayak hast., iç parazitler, kötü hava koşulları)
  • Açlık, hipokalsemi, kırkım, boynuz koterizasyonu
semptomlar2
Semptomlar
  • Harekette isteksizlik
  • İştah kaybı
  • Zayıflama
  • Diş gıcırdatması
  • Depresyon
  • Körlük
  • Derin solunum
  • Titreme
  • Göz ve kulak kaslarında titreme
  • Sık sık idrar yapma
  • Abort
  • Hipoglisemi, ketonemi ve asidozis
  • Koma ve 2-3 gün içinde ölüm
tedavi1
Tedavi
  • Glikoz (%50): 50-60 ml i.v.
  • Gylserol(%50) ve propylene glycol (%50) : 200 ml x 2 oral
  • Glıkokortikoitler: Dexametazon 21: 10 mg i.m.
  • Trenbolen asetat: 30 mg i.v./derialtı
korunma2
Korunma
  • Gebeliğin ilk dönemlerinde hayvanlar fazla yağlandırılmamalı
  • Gebeliğin son döneminde dengeli beslenmeli
retensiyo sekundinaryum
Doğum sonrası gözlenir

Aşırı yağlanma ve yetersiz enerji alımı sonucu oluşabilir

Retensiyo sekundinaryum
semptomlar3
Semptomlar
  • Yem tüketimi azalır veya durur
  • Sınırlı barsak hareketi
  • Süt veriminin azalması
  • Halsizlik
laminitis f rb r
Kaba yem/konst. yem oranının dar olmasının bir sonucudur

Topallık ve sürekli bir ağrı vardır

Yem tüketimi ve süt verimi düşer

Ketozis, protein fazlalığı, yüksek oranda karbonhidrat ve üre laminitis riskini artırır

Biyotin takviyesi gerklidir (20 mg/gün)

Laminitis (Fürbür)
rumen atonisi
Ani ve yüksek oranda konsantre yem verildiğinde ve stres durumlarında ortaya çıkar

Fermentasyon bozulur

Sulu-kahverengi bir ishal görülür

Yem tüketimi ve süt verimi düşer

Zayıflama ve dehidrasyon görülür

Rumen atonisi
nedenleri2
Nedenleri
  • Ani rasyon değişiklikleri
  • Besleme hataları
  • Aniden aşırı konsantre yem tüketimi
  • Düşük selüloz alımı
semptomlar4
Semptomlar
  • Gri-boz köpüklü bir dışkı görülür
  • Dışkıda parçalanmamış taneler, sindirilmemiş lifler, mukoza görülür
  • Rumen hareketleri azalır
  • Yem tüketimi durur ve verim düşer
  • Kalp atışları artar
  • Şiddetli ishal
  • Rumende gurultu ve gaz birikimi görülür
  • Laminitis, rumenitis, karaciğer apsesi, poliensefalomalazi, ayak çürüğü görülür
semptomlar5
Semptomlar
  • Hafif vakalarda, geçici iştah azalması, rumen hareketlerinde azalma, süt veriminde düşme
  • Orta vakalarda, yem ve su tüketimi durur, süt veriminde ani azalmalar görülür, hayvan durgunlaşır, devamlı yatma isteği, inleme, diş gıcırdatması görülür
  • Şiddetli vakalarda, hayvanlar kısa sürede komaya girerler. Tedavi edilmezse ölüm görülür
korunma3
Korunma
  • Kaba ve konsantre yemler birlikte verilmeli
  • Yemler küçük porsiyonlar halinde sık sık verilmeli
  • Rasyon kuru maddesinde %28-36 oranında NDF bulunmalı
  • Tüketilen partiküller ince, çok uzun ve kalın olmamalı
metabolik asidozis
Akut olarak fazla miktarda KH aniden verilmesiyle oluşur

Kronik olarak, fazla KH, düşük kaba yem alan koyunlarda görülür

Yem tüketiminden 12-36 saat sonra görülür

Metabolik asidozis
semptomlar6
Semptomlar
  • İnkoordinasyon ve ataksi
  • Yem tüketimi düşer, iştah azalır veya durur
  • Rumen hareketleri ve fermentasyon durur
  • Laminitis, topallık, tırnak bozuklukları
  • Rumen içeriği hamur kıvamını alır
  • Abdominal ağrı ve ishal görülür
  • Rumen duvarı tahrip olur, karaciğerde apse ve nekrozlar gelişir
  • Nabız ve solunum artar, gözler çukurlaşır
  • Deri elastikiyetini kaybeder (24-48 saat)
  • Diş gıcırdatması, inleme, sancı görülür
  • Hayvan kalkamaz, koma ve ölüm görülür
  • Abort görülebilir
tedavi2
Tedavi
  • Rumen boşaltılır, taze rumen sıvısı verilir (2-3 lt/gün)
  • 20-30 g antiasit (Ca-karbonat, mg-karbonat, mg-oksit)
  • Antibiyotik (800.000 IU penicilline, 0.5-1 g tetrasikline)
  • Na-bikarbonat
  • Antihitaminikler ve kortikosteroitler verilir
  • Karma yem azaltılır, kaba yem artırılır
timpani
Timpani
  • Rumende aşırı gaz birikimidir. Gazın rumende uzaklaşması engellendiğinde ortaya çıkar
  • Nedenleri:
  • Ani yem değişiklikleri,
  • Aşırı konsantre yem, düşük kaba yem alımı
  • Çok ince öğütülmüş yemler
  • Körpe baklagil otları
  • Özefagus ve yutağın tıkanması
  • Düşük tükrük salgısı
  • Yavru hayvanlarda sindirim sis. duyarlılığı
tedavi ve koruma
Tedavi ve koruma
  • Hayvan yürütülür, rumene punksiyon yapılır
  • Rasyon dengelenir(kaba yem/konst. yem)
  • Sonda yardımıyla veya trokar ile gaz boşaltılır
  • İyonofor antibiyotikler kullanılabilir
  • Körpe baklagil otları aşırı otlatılmamalı yada bu yemler kuru otla birlikte verilmeli
  • Kök ve yumrular doğranarak verilmeli
ra itizm
Raşitizm
  • Büyüme çağındaki buzağı ve 18 aylığa kadar olan genç danalarda görülen ve iskelet sisteminde hiperplastik osteodisrofi ile karakterize bir hastalıktır
  • Rasyondaki Ca, P ve Dvit eksikliği, ultraviole ışınlarının eksikliği, Ca/P oranındaki dengesizlikler sonucu görülür
semptomlar7
Semptomlar
  • Yem alımında azalma
  • Zayıflama, düşkünlük, sürekli yatma
  • Kemik sisteminin kıkırdak dokusunda artış
  • Uzun kemiklerin epifiz kısımlarında genişleme ve kalınlaşma
  • Kemiğin normal uzunluğa erişememesi, yumuşaması, eğilmesi
tedavi3
Tedavi
  • Ca, P ve vit D verilmeli
  • Kemik unu, kuru yonca, kepek, süt verilmeli
  • Ca/P dengesine dikkat edilmeli
  • Hayvanlar güneşli havada gezdirilmeli
osteomalasi
Osteomalasi
  • Ergin hayvanlarda Ca/P metabolizmasının bozulması sonucu ortaya çıkan ve kemiklerde yumuşama ve kırılmaya yatkınlıkla karakterize bir hastalıktır
  • Ca fazlalığı, P ve vit D azlığı etkili olmaktadır
semptomlar8
Semptomlar
  • Çoğunlukla ineklerde görülür
  • Başlangıçta verim düşüklüğü, kısırlık ve zayıflama dikkat çeker
  • Hastalık ilerledikçe kemik ve eklemlerde ağrı, yürümede tutukluk, hafif topallık, sık sık ayak değiştirme görülür
tedavi4
Tedavi
  • Rasyona kemik unu,

20-100 g disodyum fosfat veya

25-75 g dikalsiyum fosfat ilave edilir

  • Vit D enjeksiyonu yapılır
  • Rasyona A ve D vit içeren premiksler ilave edilir
osteodisrofiya fibroza
Osteodisrofiya Fibroza
  • 2-7 yaş arası sığırlarda, kemik dokunun lokal olarak erimesi, yerine fibröz bir dokunun oluşması ve kan fosfor düzeyinin yükselmesi ile karakterizedir
  • Ca yetmezliği ve P fazlalığı rol oynamaktadır (N:2/1, H:1/>2.5)
  • Kafa yapısında bozulma, alt ve üst çene kemiklerinde deformasyon görülür, çiğneme zorlaşır
  • Rasyonların Ca/P oranı dengelenmeli, vit D ilave edilmeli
s t hummas do um felci hipokalsemi
Süt Humması (Doğum felci, Hipokalsemi)
  • Genellikle doğum sırasında yada doğumu izleyen 6-48 saat içinde ortaya çıkar
  • Yaşlı (>5), yüksek verimli ve iyi kondüsyonlu inekler daha duyarlıdır
  • Nedeni, doku sıvılarındaki iyonize Ca miktarının azalmasıdır
  • Doğum öncesi rasyon Ca düzeyi önemlidir
semptomlar9
Semptomlar
  • İlk devre:Kısa sürer
  • Heycanlanma, tetani
  • Baş ve ayaklarda titremeler
  • Baş sallama
  • Dilini ağızdan çıkartma
  • Diş gıcırdatma gözlenir
  • Baden ısısı çok az artmıştır
slide49
İkinci devre:
  • Hayvan göğsü üzerine yatar
  • Bilinç yarı yarıya kaybolmuştur
  • Dalgın görünüştedir
  • Başını (S) formunda böğrüne dayayarak yatar
  • Arka ayaklarda felç görülür
  • Merme kurur
  • Deri ve bacaklar soğur
  • Beden ısısı azalır (37-38 oC)
slide50
Üçüncü devre: Hayvan yatmış ve koma durumuna girmiştir
  • Bacakları uzanmış ve gevşek bir durum almıştır
  • Ayağa kalkması imkansızdır
  • Beden ısısı düşmüştür (36-37 oC)
  • Tedavi edilmeyen hayvanlar 2-24 saat içinde ölür
komplikasyonlar
Komplikasyonları
  • Güç doğum
  • Prolapsus uteri
  • Retensiyo sekundunaryum
  • Metritis
  • Döl verimi düşüklüğü
  • Timpani
  • Abomasumun yer değiştirmesi
  • Ketozis
  • Mastitis
  • Süt veriminin düşmesi
  • Verim ömrünün düşmesi
tedavi5
Tedavi
  • Parenteral Ca tuzları verilir
  • Anyonik tuzlar (amonyum klorit, amonyum sülfat, kalsiyum sülfat, magnezyum sülfat) verilir
  • Koruyucu olarak, doğuma 2-3 hafta kala düşük Ca içeren yemler verilmelidir
slide54
Hastalığın ortaya çıkmasında;

-Hayvanın yaşı

-Irkı

-Beslenme etkili olmaktadır

-Tedavi amacıyla Ca preparatları (%40 kalsiyum boroglukonat) iv verilmelidir

magnezyun yetersizli i hastal klar
Magnezyun yetersizliği hastalıkları
  • Transport tetanisi (Nakliyat tetanisi):
  • İleri gebe ve besi hayvanlarının sıkışık olarak vagon ve kamyonlarda uzun süre taşınmasından sonra ortaya çıkan;

-Tetanik kasılmalar

-Kanda hipomagnezemi ve hipokalsemi

ile karakterize bir hastalıktır

slide56
Hastalık, 18-24 saat yolculuğun ardından, 12-24 sonra ortaya çıkar
  • Daha çok mera dönüşü meydana gelir
  • Semptomlar:Kaslarda gerginlik, uyarılma, yer yer titremeler görülür
  • Yürüyüş sallantılıdır
  • Diş gıcırdatma ve ağızda köpürme görülür
  • Solunum ve nabız artar. Beden ısısı yükselir
tedavi6
Tedavi
  • Hastalar havadar ve serin bir yere alınır
  • Soğuk suyla yıkanır
  • Ca ve Mg çözeltileri parenteral yolla verilir
  • Aşırı uyarılma varsa %5’lik kloralhidrat yada rompun ile yatıştırılır
koruma
Koruma
  • Taşımadan 1-2 gün önce hayvanlar ahıra alınıp bol kuru ot ve hafif konsantre yemle beslenir
  • Taşıma sırasında bol su içirilir ve hay. başına 40-50 g MgO oral verilir
  • Taşıma sonunda kısıtlı su verilmeli ve hayvanlar 2-3 gün aşırı hareket ettirilmemelidir
ay r tetanisi hipomagnezemi
Genellikle yüksek süt verimli yaşlı ineklere, taze gür çayır otlarının verilmesi yada hayvanların bu şekildeki meralara gönderilmesiyle, ilkbahar ve yaz aylarında görülürÇayır tetanisi (Hipomagnezemi)
nedenleri3
Nedenleri
  • Kandaki Mg iyonlarının azalması
  • K bakımından zengin, Mg bakımından fakir çayır otlarıyla besleme
  • Hayvanın tam veya kısmen aç kalması
  • Kötü hava koşulları
semptomlar10
Semptomlar
  • Akut laktasyon tetanisi:Hayvan meraya çıktıktan 5-25 gün sonra aniden durgunlaşır
  • Kaslarda ve kulaklarda titreme
  • Devamlı böğürme,sağa-sola saldırma
  • Yürüyüş setleşir
  • Bacaklardaki tetanik kontraksiyonlar sonucu hayvan yere yıkılır
  • Beden ısısı yükselir, nabız-solunum artar
slide62
Subakut laktasyon tetanisi:
  • Bu form başlangıç devresinden sonra 3-4 günlük periyotlar halinde görülür
  • Hafif bir iştahsızlık
  • Bakışlarda saldırganlık hali
  • Yürümede isteksizlik
  • Sık sık defekasyon gözlenir
slide63
Kronik laktasyon tetanisi:
  • Kan Mg düzeyi düşük olduğu halde belirtiler görülmeyebilir
  • Bazen körlük, huzursuzluk ve iştahsızlık vardır
tedavi7
Tedavi
  • Mg ve Ca preparatları verilmelidir
  • Hayvanın 50 g/gün MgO alması sağlanmalıdır
  • Rasyon Mg bakımından desteklenmelidir
koyunlarda ay r tetanisi
İlkbaharda yüksek verimli körpe meralarda beslenen koyun ve keçilerde görülür. Kan Mg seviyesinin düşmesi sonucu, aşırı duyarlılık, kas spazmı, konvulizyonlar ve ölüm görülürKoyunlarda çayır tetanisi
nedenleri4
Nedenleri
  • Toprağın ve bitkilerin Cu bakımından yetersiz olması
  • Rasyonun Cu bakımından yetersiz olması
  • Bakırın emilimini olumsuz etkileyen elementler (Mo, Ca, SO4)
bak r yetersizli inde
Bakır yetersizliğinde
  • Anemi
  • Büyümede yavaşlama
  • Kemikte bozukluklar
  • Kıl ve yapağıda depiğmentasyon
  • Yapağı verin ve kalitesinde bozukluklar
  • Üreme performansında bozukluklar
  • Kardiovasküler defektler
  • Gastrointestinal bozukluklar
semptomlar11
Semptomlar
  • Hastalık iki şekilde görülür:

1- Kongenital form (doğumla birlikte)

2- Gecikmiş form (doğumdan sonraki 4-8. haftalar)

-Hafif vakalarda; koşma esnasında arka bacaklarda koordinasyon bozukluğu, ani dönüşlerde bel bölgesinin yana kayması tipiktir.

slide70
Orta şiddetli vakalarda;
  • Arka bacaklarda koodinasyon bozukluğu görülür
  • Tutuk ve intizamsız yürüme
  • Sendeleyip yuvarlanma
  • Köpek oturuşu
  • Bazı durumlarda körlük, sağırlık ve diş gıcırdatması görülür
  • Kan bakır seviyesi düşer (0.01-0.05 mg/100 ml)
tedavi8
Tedavi
  • Hastalara Cu takviyesi yapılmalıdır (bakır glisinat 12.5 mg i.p., bakır sülfat oral, bakır-kalsiyum asetat 50 mg i.p.)
  • Bakır:molibden oranı dengelenmelidir (Cu:Mo= 5:1)
  • Çayır-mera’ya 6-11 kg CuSO4/hektar püskürtülmelidir
vit e se noksanl sendromu
Vit E/Se noksanlığı sendromu
  • Yüksek miktarda doymamış yağ asitleri veya bozulmuş yemlerin tüketimi sonucu ortaya çıkar
  • Kötü depolama şartları hastalık riskini artırır
nedenleri5
Nedenleri
  • Yemlerde poli doymamış yağ asitlerinin fazla olması
  • Yemlerde yüksek miktarda peroksitlerin varlığı
  • Rasyonda vit E yetersizliği
  • Yemlerin nemli ve sıcak depolanması
  • Yemlerde ağır metallerin fazlalığı
semptomlar12
Semptomlar
  • Oluşan radikaller ekstra ve intraselüler zararlar verirler (hücre membranı, mitokondri ve mikrozomlar etkilenir, elektron transportu bozulur, eritrosit hidrolizi görülür)
  • Doku-sülfidril grupları azalır
  • Karaciğer, kalp ve kaslarda enzim konsantrasyonu ve aktivitesi azalır
  • Deride kollegenlerin bileşimi değişir
  • Beyincikte damarlar zarar görür
  • Mutagen ve kanserojen etkiler görülür
tedavi ve koruma1
Tedavi ve koruma
  • Rasyona vit E (30 mg/kg KM) ve Se (0.1-0.2 ppm) ilavesi gerekir
  • Na-selenit (0.6 ppm/KM)
  • Selenyum (0.8-1.1 ppm/KM)
  • Alfa-tokoferol (15-50 mg/100 kg CA)
  • Selevit (5 ml/100 kg CA)
  • Etoxiquin (EQ), butil-hidroxi tluen (BHT), butil-hidroxi alanin (BHA), askorbik asit (vit C)
nedenleri6
Nedenleri
  • En önemli neden Se ve vit E yetersizliğidir
  • Kötü kaliteli kaba yemler hastalık riskini artırır
semptomlar13
Semptomlar
  • Harekette isteksizlik
  • Sırtın kambur duruşu
  • Ön ve arka ayaklarda

tutukluk

  • Yürümede ve ayağa kalkmada zorluk
  • İleri vakalarda; solunumda güçlük, halsizlik ve taşikardi
  • Serum CPK, SGOT, SGPT düzeylerinde artma
tedavi ve koruma2
Tedavi ve koruma
  • Se’ca yetersiz meralarda otlayan koyun ve keçiler parenteral 5 mg Na-selenit verilir
  • Hasta kuzu-oğlaklara 1 mg (sütten kesim’de 2 mg) Se (Na-selenit) verilir. İşlem 2-4 ay sonra tekrarlanır
  • Gebelik döneminde rasyona 0.1 mg/kg KM Se ve 1000-1500mg vit E katılır
rumenin a r dolgunlu u
Rumenin aşırı dolgunluğu
  • Aşırı yem tüketiminin bir sonucudur
  • Yumru parçalı şeker pancarı yaprağı, körpe üçgül, posa, kötü kaliteli kaba yemlerin aşırı tüketiminde görülür
  • Rumen aşırı dolgun, sol karın duvarı şişkindir
  • Rumen hareketleri sınırlıdır.
  • Barsak tıkanıklığı ve ishal görülebilir
  • Yemler hayvanlara alıştırılarak verilmelidir
su zehirlenmesi
Su zehirlenmesi
  • Buzağılarda 2. ayda görülür
  • Düzensiz ve aşırı su tük.
  • bir sonucudur (30 lt)

-İshal, paraliz, kaslarda titreme,

koordinasyon bozukluğu,

ve ödem görülür

  • Su tüketimi önlenmeli,
  • Fizyolojik tuzlu su (%5’lik veya %10’luk 2-3 lt i.v.) verilmelidir
nedenleri7
Nedenleri
  • Dış faktörler:
  • Rasyondaki yüksek protein düzeyi
  • Rasyon HP düzeyinin büyük miktarlarda NPN bileşiklri ve diğer azotlu bileşiklerden oluşması
  • Rasyonda kolay eriyebilir KH düzeyinin yetersiz olması
  • Rasyonda hücre duvarı elemanlarının yetersiz olması
  • Ani yem değişikliği
slide85
İç faktörler:
  • Rumende HP ve NPN bileşiklerinin parçalanma hızı
  • Amonyaktan bakteriyel protein sentezlenme hızı
  • Rumen duvarında amonyağın emilim hızı
semptomlar14
Semptomlar
  • Toksikasyon rumen sıvısında pH’nın 6’nın üzerine ve amonyak düzeyinin 1000mg/lt (üst sınır) olduğunda görülür.
  • Solunum bozuklukları
  • Yem tüketiminde azalma
  • Tükürük sekresyonunda artış
  • Rumen motorik fonksiyonlarında bozulma
  • Kaslarda titreme ve kramp
tedavi9
Tedavi
  • Hayvana soğuk su içirilir (NH3 dilue edilir, absorpsiyon yavaşlatılır)
  • Asetik asit içirilir (sirke)
  • Aşırı toksikasyon durumlarında asetik asit i.v. verilir
koruma1
Koruma
  • Üreli yemler alıştırılarak verilir (7-10 gün)
  • Üreli yemler en az iki öğün ve eşit miktarlarda verilir
  • Yem verilmeden önce kaba yem verilir
  • Rasyon kolay eriyebilir KH bakımından zengin olmalıdır
  • Rasyona Co, S, P takviyesi yapılır
  • Ürenin yene homojen karışması gerekir
  • Üre konsantre yeme en çok %3, total rasyona %1-1.5 oranında katılır
  • Hayvanın toplam azot ihtiyacının ancak 1/3’ü üreden karşılanabilir
nitrat zehirlenmesi
Yüksek düzeyde nitrat içeren kaba yem yada silaj tüketen hayvanlarda görülür

Nitrat rumende nitrit’e dönüşüp, absorbe olup kanada oksijenin yerine geçer.

Kan oksijeni taşıyamaz ve hayvan boğulma noktasına gelir

Nitrat zehirlenmesi
semptomlar15
Semptomlar
  • Genç ve gebelerde daha sık görülür
  • Solunum hızı artar
  • Hayvan sendeleyerek yürür
  • Akut vakalarda kısa sürede ölüm görülür
  • Kronik vakalarda, sersemleme, idrarda artış, ishal, büyüme ve süt veriminde azalma görülür
  • Zehirlenen hayvanlarda kan çikolata kahverenginde’dir
koruma2
Koruma
  • Nitrat bakımından zengin yemlerin alımı sınırlandırılmalıdır (maks. 150-200 g/gün nitrat)
  • Gübrelme ile hasat zamanı arasındaki süre geniş olmalıdır
mikotoksikozis
Küf toksinlerinin yemlerle alınması sonucu oluşan zehirlenmedir

En tehlikelisi Aflatoksin flavus tarafından üretilen aflatoksinlerdir (B-1,B-2, G-1, G-2, M-1, M-2)

Mikotoksikozis
nedenleri8
Nedenleri
  • Yemlerdeki yüksek nem oranı (>%15)
  • Kötüdepolama şartları ve yüksek ısı
  • Semptomlar
  • Yem tüketiminde azalma
  • Zayıflama ve verim düşmesi
  • Timpani, ishal, paraliz, kanamaya meyil
  • Mutajenik, teratojenik ve kanserojenik etkiler
zehirli bitkiler
Zehirli Bitkiler
  • Normalde bu bitkiler pek tüketilmezler
  • Ancak, aşırı otlatma ve kuraklık durumlarında bu bitkiler tüketilebilir
  • Toksik etkiler daha çok çiçeklenme döneminde ortaya çıkar
  • Toksik bitkilerin neler olduğu ve hangi dönemlerde toksik oldukları bilinmeli ve bu dönemlerde otlatılmamalıdır
  • Meralar aşırı otlatılmamalıdır
  • Meraların yetersiz olduğu dönemlerde hayvanlar çok aç meraya çıkarılmamalıdır
  • Zehirli bitkileri yok eden herbisitler kullanılmalıdır
sindirim kanal nda kum toprak vb birikmesi
Kirli ve kumlu yemlerin aşırı tüketimi

Kısa çayır otlarıyla birlikte toprağın alınması

Donmuş ve bozulmuş yem

Hasat yöntemi, ön mideler ve abomasumda kum birikmesine neden olur

Sindirim kanalında kum, toprak vb birikmesi
semptomlar16
Semptomlar
  • Retikulum-omasum bölgesinde tıkanma
  • Kronik abomasum yangısı
  • Rumen florasının bozulması ve rumen tembelliği
  • Yem tüketimi ve süt verimi düşer
  • Koyu renkli dışkı gözlenir
  • Hatalı fermentasyon görülür ve sindirim düşer
  • Rumen alkalozu oluşur
  • İleri vakalarda ketozis ve karaciğer harabiyeti görülür
koruma3
Koruma
  • Çok kirli yemler hayvanlara verilmemeli, zorunlu hallerde kuru kaba yemlerle birlikte verilmelidir
son s z
Son söz…
  • Ruminantlarda önemli ekonomik kayıplara yol açan beslenmeye bağlı hastalıkları minimuma indirmek için;
  • Rasyon enerji, protein, selüloz, vitamin ve mineral bakımından dengeli olmalıdır
  • Hayvanlar verimlerine göre gruplandırılmalı ve beslenmeli
  • Kurudaki ineklerin vücut kondüsyon skorunun 3.5 olması sağlanmalı
  • Kurudaki hayvanlara ekzersiz yaptırılmalı
slide99
Laktasyonun ilk döneminde beslenmeye özen gösterilmeli
  • Kurudaki ineklere ihtiyacın altında Ca verilmeli
  • Kurudaki ineklere yüksek miktarlarda silaj verilmemeli (13.5-18 kg/gün)
  • Pik döneminden sonra konsantre yem miktarı düşürülmeli