7 kiliseye mektup ortak elementler
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 33

7 kiliseye mektup - ortak elementler PowerPoint PPT Presentation


  • 99 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

7 kiliseye mektup - ortak elementler. Her kiliseye gönderilen haberin içinde bellibaşlı bir sıra var. Her haberde aşağıdaki yedi parça bulabiliriz. Sadece övgüler ve azarlamalar her haberde yok. Aşağıdaki listede Efes’e gönderilen haberde bütün parçaları sıraladık:.

Download Presentation

7 kiliseye mektup - ortak elementler

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


7 kiliseye mektup ortak elementler

7 kiliseye mektup - ortak elementler

Her kiliseye gönderilen haberin içinde bellibaşlı bir sıra var. Her haberde aşağıdaki yedi parça bulabiliriz. Sadece övgüler ve azarlamalar her haberde yok. Aşağıdaki listede Efes’e gönderilen haberde bütün parçaları sıraladık:

1.Tanıtma - 2:1(yedi yıldız, yedi mumluk)

2.Övgü - 2:2-3, 6 (çok iş, dayanak, doğru öğretiş, sabır)

3.Azarlama- 2:4(birinci sevgiyi braktın)

4.Nasıhat - 2:5(hatırla, tövbe et, şlk şileri yap)

5.Uyarı - 2:5(mumluğunu kaldıracam)

6.Dikkat edin! - 2:7("Kimin kulağı varsa işitsin...)

7.Yenenlere söz - 2:7(Yaşam ağacından yemek)


7 kiliseye mektup vg ve azarlama

7 kiliseye mektup – övgü ve azarlama

Rab İsa yedi kilisenin üçüne hem övgü, hem de azarlama veriyor. İki kiliseye sadece övülüyor; ikisi gene sadece azarlanıyor:


Efes bug n sel uk

EFES (bugün: Selçuk)

Limanı ve tiyatrosu

Selsus kütüphanesi


7 kiliseye mektup ortak elementler

EFES

Artemis putu ve evi

bugünkü hali


7 kiliseye mektup ortak elementler

EFES

Meryemana kilisesi

İsa ..."Bak, bu senin anan!" dedi.O öğrenci onu o günden kendi evine aldı. (Yuhanna 19:26-27)


Efes e haber

EFES'e haber

“1 Efes kasabasındaki topluluğun meleğine yaz: yedi yıldızı sağ elinde Tutan ve yedi altın mumluğun ortasında Yürüyen şöyle konuşuyor:

2 "Ben senin işlerini biliyorum. Ve biliyorum ne kadar çok işliyorsun, ne kadar dayanıyorsun. Ve biliyorum, sen kötü kişilere hiç dayanamıyorsun. Kim kendini apostol getiriyor, ama aslında değildir, işte öyle kişileri sen denedin ve onları yalancı buldun. 3 Sende sabır var. Benim adımdan için hep taşıdın ve yorulmadın.

4 Gene de sana karşı bir şeyim var: sen birinci sevgini braktın.

5 Onun için hatırla nereden düştün, tövbe et ve en birinci yaptığın işleri yerine getir.

Öbür türlü, eger sen tövbe etmesen, ben sana tezlerde gelecem ve senin mumluğunu yerinden kaldıracam.

6 Gene de senin iyi bir tarafın var - sen Nikolaycıların işlerinden azetmiyorsun, ben de onlardan azetmiyorum.

7 Kimin kulağı varsa, seslesin, Ruh topluluklara ne diyor.

Kim yenerse, ona yaşam ağacından verecem yesin. O ağaç Allahın cennetindedir."


Efes e haber1

EFES'e haber

“1 Efes kasabasındaki topluluğun meleğine yaz: yedi yıldızı sağ elinde Tutan ve yedi altın mumluğun ortasında Yürüyen şöyle konuşuyor:

2 "Ben senin işlerini biliyorum. Ve biliyorum ne kadar çok işliyorsun, ne kadar dayanıyorsun. Ve biliyorum, sen kötü kişilere hiç dayanamıyorsun. Kim kendini apostol getiriyor, ama aslında değildir, işte öyle kişileri sen denedin ve onları yalancı buldun. 3 Sende sabır var. Benim adımdan için hep taşıdın ve yorulmadın.

4 Gene de sana karşı bir şeyim var: sen birinci sevgini braktın.

5 Onun için hatırla nereden düştün, tövbe et ve en birinci yaptığın işleri yerine getir.

Öbür türlü, eger sen tövbe etmesen, ben sana tezlerde gelecem ve senin mumluğunu yerinden kaldıracam.

6 Gene de senin iyi bir tarafın var - sen Nikolaycıların işlerinden azetmiyorsun, ben de onlardan azetmiyorum.

7 Kimin kulağı varsa, seslesin, Ruh topluluklara ne diyor.

Kim yenerse, ona yaşam ağacından verecem yesin. O ağaç Allahın cennetindedir."


Efes e haber2

EFES'e haber

“1 Efes kasabasındaki topluluğun meleğine yaz: yedi yıldızı sağ elinde Tutan ve yedi altın mumluğun ortasında Yürüyen şöyle konuşuyor:

  • Yıldızlar ve mumluklar – ikisi aydınlık veriyor, ikisi kiliseler için kullanılan sembollardır.

  • Yıldız: her kilisenin gökte karşılığı var. Kilisenin başına gelenler orada karar veriliyor. Ama yıldızlar İsa’nın elindedir: kilisenin başına ne gelirse gelsin, İsa kontrolunu başkasına vermeyecek.

  • Mumluk: kilisenin yeryüzündeki işi, aydınlık vermektir. Yedi mumluk Yahudilerin semboludur. Ama onların arasında yürüyen Musa değildir. İsa kendi halkının tarihini kontrol ediyor ve düzüyor.

yedi altın mumluğun ortasında Yürüyen

yedi yıldızı sağ elinde Tutan


Efes e haber3

EFES'e haber

2 "Ben senin işlerini biliyorum. Ve biliyorum ne kadar çok işliyorsun, ne kadar dayanıyorsun. Ve biliyorum, sen kötü kişilere hiç dayanamıyorsun. Kim kendini apostol getiriyor, ama aslında değildir, işte öyle kişileri sen denedin ve onları yalancı buldun. 3 Sende sabır var. Benim adımdan için hep taşıdın ve yorulmadın.

4 Gene de sana karşı bir şeyim var: sen birinci sevgini braktın.

  • Topluluğun iyi tarafları:

  • Çalışkanlık

  • Vazgeçmemek

  • Doğru öğretiş

  • Zorluklara dayanmak

  • Topluluğun zayıf tarafları:

  • birinci sevgiyi brakmak


Efes e haber4

EFES'e haber

  • En büyük ve en işlek kasaba

  • Kasabanın limanı ona zenginlik getirirdi. Ama oraya akan ırmak çok kum getirdi, limanı doldururdu. İki defa yerini değiştirdiler.

  • SORULAR:

  • Bu mektubun teması nedir?

  • İsa kendini nasıl tanıtıyor?

  • 'Apostol' görevi aslında nedir? (Apo 1:21-22; 2.Kor. 11:3-4; 1.Sel 5:20-21; 1.Yuh 4:1-3;)

  • 'Birinci sevgiyi brakmak' ne demek olabilir?

  • 'Mumluğunu kaldıracam' ne demek olabilir?

  • 'Yaşam ağacı' nedir? (Yar 2:9; 3:22,24)

  • Not: 'Nikolaycılar' = Balam = İsebel


Zm r eski ad smirna

İZMİR (eski adı: Smirna)

Agora = Pazar yeri


Zm r bug n

İZMİR bugün


Zm r e haber

İZMİR'e haber

  • 'Smirna' cenazelerde kullanılan ot kök

  • Bütün kasabaların en güzeli idi

  • -600 senesinde yıkıldı, ve ancak -290 senesinde yeniden yapıldı

  • SORULAR:

  • Bu mektubun teması nedir?

  • İsa kendini nasıl tanıtıyor?

  • İzmir'deki topl. İşleri nedir? (Efes'le karşılaştırın - Yuh 9:4b; Luka 22:53)

  • İzmir topl. çekileri ve fukaralığı nereden geldi?

  • Asıl Yahudi kimdir? (Rom 2:28-29)

  • Neden 'Şeytanın duahanesi' diyor (Say 16:3; 20:4)

  • 'On gün mahpus' ne demek ? (Dan 1:11-15)

  • 'Yaşam tacı' ne gösteriyor (2.Tim 2:5)

  • 'İkinci ölüm' nedir? (20:6,14; 21:8)


Zm r e haber1

İZMİR'e haber

“8 İzmir kasabasındaki topluluğun meleğine yaz: birinci ve sonuncu Olan, ölmüş ve dirilmiş Olan şöyle diyor:

9 "Ben senin işlerini biliyorum. Senin çekilerini ve fukaralığını da biliyorum (ki, aslında zenginsin). Var kişiler, kendilerine Yahudi diyorlar ama Yahudi değildirler, Şeytanın duahanesindendirler. Ben biliyorum, onlar ne biçim iftiralar atıyorlar.

10 Tezlerde çekilerin olacak, ama sen onlardan hiç korkma. Bak, Şeytan sizden kimi kişileri tezlerde mapusa attıracak, öyle ki denenesiniz. Senin çekin on gün sürecek.

Sen ölüm derecesine kadar sadikan ol. O zaman sana yaşam tacını verecem.

11 Kimin kulağı varsa, seslesin, Ruh topluluklara ne diyor.

Kim yenerse, ikinci ölüm ona asla dokunmayacak."


Bergama eski ad pergamon

BERGAMA (eski adı: Pergamon)

Akropolis, tiyatro,

put evleri


Bergama bug n

BERGAMA bugün


Bergama eytan n kral iskemlesi nedir

BERGAMA – Şeytanın kral iskemlesi nedir?

(1) Asklepeyus tapınışı (kutsal yılan)

(2) Zevs’in kurbanyeri

(3) Emperator tapınışı


Bergama ya haber

BERGAMA'ya haber

“12 Bergama kasabasındaki topluluğun meleğine yaz:

O iki ağızlı, keskin kılıcın sahibi şöyle diyor:

13 Ben senin işlerini biliyorum. Ve biliyorum nerede yaşıyorsun, hani Şeytanın kral iskemlesi oradadır. Biliyorum, sen benim adımı sımsıkı tutuyorsun. Benim sadikan şahidim Antipas var ya, - o aranızda, hani Şeytanın oturduğu yerde öldürülmüştü. Ve işte, o günlerde bile bana iman ettiğini inkâr etmedin.

14 Gene de sana karşı birkaç şeyim var. Aranızda var kişiler, Balam'ın öğretişini tutuyorlar. O bir vakıt Balak'a öğretirdiydi, İsrail oğullarının yoluna köstek koysun, hani, putlara adanmış yiyentiler yesinler ve zina etsinler. 15 Aynı onun gibi sende de var kişiler, Nikolaycıların öğretişini tutuyorlar.

16 Tövbe et!

Yoksa ben sana tezlerde gelecem ve ağzımdaki kılıçla onlarla muharebe edecem.

17 Kimin kulağı varsa, seslesin, Ruh topluluklara ne diyor.

Kim yenerse, ona o saklı man ekmeğinden verecem. Ve ona beyaz bir taş verecem. O taşın üzerinde bir ad yazılacak. Kimse o adı bilemeyecek, sade o taşı alan kişi onu bilecek."


Bergama ya haber1

BERGAMA'ya haber

  • Bütün inançların en çok karıştığı yer

  • Zevs tapınağı, Asklepeion, bibliyoteka (Pergament), emperator tapınışı (Augustus'a heykel)

  • SORULAR:

  • Bu mektubun teması nedir?

  • İsa kendini nasıl tanıtıyor? (İbr 4:12)

  • Balam kim idi, ne yaptı? (Say 31:16; 25:1-3)

  • 'Putların etini yemek' (2:14) - Pavlus onu serbest brakmadı mı? (1.Kor 10:25-26) Bizim için ne demek?

  • 'Antipas'ın adı, 'herkese karşı' demektir. İsa'nın kılıcı bizi ne yapıyor (Mat 10:34-35)

  • İsa'nın kılıcı düşmanlarla nasıl savaşacak?

  • 'Saklı man ekmeği' nedir? (Yuh 6:48-51)

  • Yeni ad nedir? (Yeş 56:5)


T yat ra bug n akhisar

TİYATİRA (bugün: Akhisar)


T yat ra ya haber

TİYATİRA'ya haber

  • Bu kasabada her yerde tanınan bir medyum tapınağı vardı (orakel); 'Baba Vanga' gibi

  • SORULAR:

  • Bu mektubun teması nedir?

  • İsa kendini nasıl tanıtıyor?

  • Efes'e mektupla karşılaştırın. Kim daha çok övülüyor?

  • İsebel kim idi, ne yaptı? (1.Krallar 16:31-33; 18:4,13,19; 21:25)

  • Onun evlatları kimdir? (Mat 12:27), 'ölümlü hastalık' nedir? (1:Kral 21:21; 2.Kral 10:7)

  • 'Geri kalanlar' çok mu, az mı? (1.Kral 19:14,18)

  • 'Sabah yıldızı' = Venüs (kimi defa güneşin batışından önce görünüyor, kimi defa sonra). İmanlılar için bu nedir?


T yat ra ya haber1

TİYATİRA'ya haber

“18 Tiyatira kasabasındaki topluluğun meleğine yaz: Allahın Oğlu Olan, gözleri ateş gibi yanan, ayakları bakır gibi yanan, işte O şöyle diyor:

19 "Ben senin işlerini biliyorum. Biliyorum sende sevgi var, ve hizmet, ve iman ve dayanmak ve çalışkanlık var. Öyle ki, önceki çalıştığından şimdi daha da çok çalışıyorsun.

20 Gene de sana karşı birkaç şeyim var: İzebel adındaki kadın kendini peygamber getiriyor. Sen de ona veriyorsun, öğretiş versin ve benim hizmetçilerimi saptırsın; zina etsinlermiş ve putlara adanmış yiyentilerden yesinlermiş. 21 Ben ona zaten zaman tanımıştım. Ama o istemiyor, zinasından tövbe etsin. 22 Bakın, ben onu hasta yatağına atacam. Ve kim onunla zina ettiyse, eger işlerinden tövbe etmezlerse, onları büyük çekiye brakacam. 23 Onun evlatlarını gene ölümlü hastalıkla vuracam. Ve bütün topluluklar bilecek, yürekleri ve düşünceleri araştıran ben'im. Bilecekler ki, her birinize yaptığınız işlere göre karşılık verecem.

24 Ama Tiyatira'da başka kişiler de var. Onlar bu öğretişi kabul etmediler, ve 'Şeytanın derin meselelerini' öğrenmediler. İşte, geri kalan sizlere ben şunu diyorum ve üzerinize başka bir yük koymayacam: 25 Yeter ki, ben gelene kadar sahip olduğunuz şeylere sıkı tutunun.

26 Kim yenerse ve benim işlerimi sonuna kadar sürdürürse, ona milletlerin üzerine hak verecem. 27 O onları demir çomakla güdecek, ve çömlek parçaları gibi kıracak. Tıpkı ben de nasıl Babamdan aldım. 28 Ve o kişiye sabah yıldızını da verecem.

29 Kimin kulağı varsa, seslesin, Ruh topluluklara ne diyor.


Sard s bug n sart

SARDİS (bugün: Sart)


Sard s e haber

SARDİS'e haber

  • Bu kasaba yüksek bir tepenin üzerinde dururdu. Hiç bir ordu onu zorla ele geçiremezdi. Gene de tarihte iki defa ele geçirildi, o da bekçilerin dikkatsızlığı yüzünden.

  • SORULAR:

  • Bu mektubun teması nedir?

  • İsa kendini nasıl tanıtıyor?

  • Bir topluluk nasıl 'ölü' olbilir? Nasıl aynı zamanda 'yaşayan topluluk' gibi ad kazanabilir?

  • İsa bu topluluğa 5 tane buyruk veriyor (a.2-3)

  • Hez 3:17-19; 33:7-8 - İsrail'in asıl görevi neydi?

  • 'Rubalarını lekelemediler' (3:4) hangi problem gösterebilir?

  • 'Yaşam kitabı' nedir? (Çık 32:32; Mez 89:28; 139:16; Dan 12:1; Fil 4:3; 21:27)


Sard s e haber1

SARDİS'e haber

“1 Sardis kasabasındaki topluluğun meleğine yaz.

Allahın yedi ruhuna ve yedi yıldıza sahip Olan şöyle diyor:

"Ben senin işlerini biliyorum. Biliyorum, senin adın çıktı yaşıyorsun diye, ama ölüsün.

2 Uyan ve geri kalan şeyleri kuvvetlendir, ki onlar da zaten ölmek üzere. Çünkü fark ettim, senin işlerin Allahımın önünde henüz tamamlanmamıştır.

3 Onun için hatırla, neler almışsın, neler duymuşsun. Bu şeyleri yerine getir ve tövbe et. Eger uyanmasan, senin üzerine bir hırsız gibi gelecem. Ve ne vakıt gelecem de asla bilemesin.

4 Ama sende, hani Sardis kasabasında, var kimi kişiler, onlar rubalarını lekelemediler. Onlar benimle birlikte beyaz rubalarla yürüyecekler, çünkü buna layıktırlar.

5 Kim yenerse beyaz rubalar giyecek. Onun adını asla yaşam kitabından

silmeyecem. Onun adını Babamın önünde ve Onun meleklerinin önünde açık açık anacam.

6 Kimin kulağı varsa, seslesin, Ruh topluluklara ne diyor."


F ladelf ya bug n ala ehir

FİLADELFİYA (bugün: Alaşehir)


F ladelf ya ya haber

FİLADELFİYA‘ya haber

“7 Filadelfiya kasabasındaki topluluğun meleğine yaz:

kutsal ve hakikat Olan, Davud'un anahtarına sahip Olan (hani, açtı mı, hiç kimse kapamayacak, ve kapadı mı, hiç kimse açamayacak), şöyle diyor:

8 "Ben senin işlerini biliyorum. Bak, senin önüne açık bir kapı koydum. Onu da kimse kapamayacak. Çünkü az bir kuvvetin var, ama benim sözüme sıkı tutundun ve adımı inkâr etmedin.

9 Bak, Şeytanın duahanesinden o kişiler var ya, hani kendilerine Yahudi diyorlar, ama aslında Yahudi değildirler, yalan söylüyorlar; ben onları öyle yapacam, gelip senin ayaklarının önünde diz çökecekler. Ve anlayacaklar ki, ben seni sevdim.

10 Ben zaten buyurmuştum, sıkıntıya dayanasınız. Ve sen madem benim bu sözümü korudun, ben de seni o deneme zamanından koruyacam. O deneme zamanı tezlerde bütün dünyanın üzerine gelecek, dünyada oturanları denemek için.

11 Ben tezlerde gelecem. Sahip olduğun şeyi sıkı tut. Kimse senin tacını almasın.

12 Kim yenerse, ben onu Allahımın evinde bir direk yapacam. O oradan bir daha çıkmayacak. O kişinin üzerine Allahımın adını yazacam. Ve Allahımın kasabasının adını da yazacam, o da 'Yeni Yeruşalim'dir. O gene, gökten, hani Allahımın yanından iniyor. Hem de benim yeni adımı yazacam.

13 Kimin kulağı varsa, seslesin, Ruh topluluklara ne diyor."


F ladelf ya ya haber1

FİLADELFİYA'ya haber

  • Bu, en kenarda bulunan kasaba idi. Sanki Grek olmayan taraflara bir kapı durumunda idi.

  • Anlamı: 'Kardeş sevgisi'

  • SORULAR:

  • Bu mektubun teması nedir?

  • İsa kendini nasıl tanıtıyor?

  • 'Davudun anahtarı' nedir? (Yeş 22:20-22 Mesih için peygamberlik)

  • a.9 nasıl ve ne zaman gerçekleşecek?

  • 'Allahın evinde direk' (1.Kral 7:21) - 'Allahımın adı' - 'Yeni Yeruşalim' (İbr 12:22) - 'benim yeni adım' (19:12,13,16) - bunları açıkla

  • a.10 'deneme zamanı' ne gösteriyor?

  • 'tacını almasın' onu aldılar mı ya? (2.Tim 4:8)


Laod kya bug n yok

LAODİKYA (bugün: yok)


Laod k ya ya haber

LAODİKİYA'ya haber

“14 Laodikiya kasabasındaki topluluğun meleğine yaz:

Amin Olan, sadikan ve hakikatçı şahit Olan, Allahın yaradılışının başı Olan, şöyle diyor:

15 "Ben senin işlerini biliyorum. Biliyorum, sen ne soğuksun, ne de sıcaksın. Keşke ya soğuk, ya da sıcak olaydın. 16 Ama madem ne soğuk ne de sıcak sade ılıksın, ben seni ağzımdan atacam. 17 Madem diyorsun, 'Zenginim, zenginleştim, artık bir şeye ihtiyacım yok', ve madem bilmiyorsun, ziyan ve zavallı ve fukarasın,

18 madem öyle, ben sana yol göstereyim: Benden altın satın al, hani ateşten geçmiş bir altın, öyle ki, asıl zengin olasın. Benden beyaz rubalar satın al, öyle ki, giyinmiş olasın ve ayıp olan çıplaklığın gözükmesin. Ve benden göz meylemi satın al, gözlerine süresin, öyle ki, gözlerin görsün.

19 Kimi seversem, onların hepsini azarlayıp sıraya sokarım. Onun için kendini toparla ve tövbe et. 20 Bak, ben kapıda duruyorum ve onu çalıyorum. Bir kişi sesimi işitip kapıyı açtı mı, içeri girecem ve onun yanına gelecem. O ve ben, ikimiz birlikte sofraya oturacaz.

21 Kim yenerse, ona verecem, benimle birlikte kral iskemleme otursun. Aynı nasıl ben de yendim ve Babamla birlikte Onun kral iskemlesine oturdum.

22 Kimin kulağı varsa, seslesin, Ruh topluluklara ne diyor."


Laod kya ya haber

LAODİKYA'ya haber

  • En zengin kasaba idi; üç büyük gelir kaynakları: bankacılık, tekstil, göz meylemi

  • Kasabanın içinde su kaynakları yoktu. 14 km uzaktan borularla getirilirdi (Pamukkale)

  • SORULAR:

  • Bu mektubun teması nedir?

  • İsa kendini nasıl tanıtıyor?

  • a.15 - soğuk olmak daha mı iyi?

  • Onların zenginliği ve fukaralığını karşılaştır - (Luka 12:19, Zek 11:5)

  • 'Fukara, kör, çıplak' ruhça ne demek oluyor ve onların çalımı nasıl oluyor (altın, beyaz ruba, göz meylemi)?

  • 'sofraya oturacaz' (a.20) 2:7 ile 2:17 aynı mı?

  • a..21 - Laodikya kilisesi neyi lazımdı yensinler?


7 kiliseye mektup temalar

7 kiliseye mektup - temalar

Kimi komentatorlara göre, Açıklama 2-3’deki kiliselerin aynı zamanda İsrail tarhinin temalarını sırayla gösterirmiş. Kiliselere gösterilen temalar, İsrail halkınının tarihindeki temalara uygunmuş:

1. Efes - İşlemek ve sevgi - Yaratılış Kitabı

2. İzmir - Ölüm ve diriliş - Çıkış Kitabı

3. Bergama - Karışmak ve ayrılmak - Çöl zamanı

4. Tiyatira - Sahte ve gerçek peyg. - Krallık zamanı

5. Sardis - Uyumak ve uyanmak - Hikmet kitapları

6. Filadelfiya - Zayıf ve kuvvetli - Tapınak zamanı

7. Laodikiya - Zengin ve fukara - Sürgünlük zamanı


7 kiliseye mektup tarih i anlay

7 kiliseye mektup - 'Tarihçi' anlayışı

Kimi ‘tarihçi’ komentatorların anlayışına göre, Açıklama 2-3’deki kiliselerin aynı zamanda sembolik anlamları varmış. Yuhanna’nın zamanından İsa’nın gelişine kadar bütün dünya kilisenin yedi zamanları varmış. Her biri de birer kiliseye gönderilen habere benzer bir durumda bulunurmuş:

1. Efes - Apostolların zamanı (33-100)

2. İzmir - Baskı zamanı (100-316)

3. Bergama - Rahatlık zamanı (316-800)

4. Tiyatira - Papalık sistemi (800-1517)

5. Sardis - Devlet kilisesi (1517-1750)

6. Filadelfiya - Misyonerlik zamanı (1750-1900)

7. Laodikiya - Bugünkü kilise (1900-)


  • Login