รู้เท่าทัน เข้าใจลูกวัยรุ่น
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 29

รู้เท่าทัน เข้าใจลูกวัยรุ่น PowerPoint PPT Presentation


  • 102 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

รู้เท่าทัน เข้าใจลูกวัยรุ่น. พญ.วิมลรัตน์ วันเพ็ญ จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น รองผู้อำนวยการฝ่ายการแพทย์ สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์. ประเด็น. เข้าใจวัยรุ่น เลิกบ่นกันเถอะ มาฝึกการสื่อสารที่ถูกต้องกัน. คำจำกัดความ. ระยะเวลาจาก puberty ถึงวัยผู้ใหญ่

Download Presentation

รู้เท่าทัน เข้าใจลูกวัยรุ่น

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


1734289

รู้เท่าทัน เข้าใจลูกวัยรุ่น

พญ.วิมลรัตน์ วันเพ็ญ

จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น

รองผู้อำนวยการฝ่ายการแพทย์

สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์


1734289

ประเด็น

  • เข้าใจวัยรุ่น

  • เลิกบ่นกันเถอะ มาฝึกการสื่อสารที่ถูกต้องกัน


1734289

คำจำกัดความ

  • ระยะเวลาจาก pubertyถึงวัยผู้ใหญ่

  • โดย puberty เริ่มต้นอายุ 11 – 16 ปีในผู้ชาย และ 9 – 16 ปีในผู้หญิง

  • โดยวัยผู้ใหญ่ โดยทั่วไปหมายถึง วัยที่สามารถเป็นอิสระจากผู้ปกครอง ถ้าตามกฎหมาย คือ อายุ 20 ปี


1734289

การเปลี่ยนแปลงด้านร่างกาย

  • เปลี่ยนแปลงมากในช่วง 11 – 13 ปี

  • โตเร็ว โดยเฉพาะส่วนคอ แขน ขา มากกว่าลำตัว ดูเก้งก้าง กล้ามเนื้อเพิ่ม

  • ไขมันสะสมเพิ่มขึ้นในผู้หญิง แต่ในผู้ชายไขมันจะลดลงเด็กจะกินจุ และ กินมากขึ้น และต้องการแคลอรี่มากขึ้น (GHมากขึ้น)

  • วงจรการนอนเปลี่ยนแปลง ร่างกายต้องการพักผ่อน

  • ฮอร์โมนเพศหลั่ง มีผลให้อวัยวะเพศเติบโตและมีการเปลี่ยนแปลงในรูปร่าง เช่น มีเต้านม ขนรักแร้ ขนที่อวัยวะเพศ ฝันเปียก เปลี่ยนแปลงเสียง มีหนวด

  • ฮอร์โมนเพศชายมากกว่าผู้ใหญ่


1734289

การเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย

  • ช่วงวัยรุ่นตอนต้นมีการเชื่อมโยงใยสมองส่วนหน้ามาก ทำให้เกิดความสับสน ซึ่งเป็นลักษณะโดดเด่นของวัยรุ่น เมื่อเริ่มเข้าวัยผู้ใหญ่ความเชื่อมโยงลดลงแต่เป็นระเบียบมากขึ้น

  • สมองส่วนอยาก(limbic system) ได้รับอิทธิพลจากฮอร์โมนเพศ ทำให้มีความต้องการทางเพศ แสวงหาความตื่นเต้น ความรุนแรง


1734289

การเปลี่ยนแปลงด้านจิตใจ

  • การสนใจตนเอง สนใจรูปร่างหน้าตาของตนเองมากขึ้น บางครั้งส่องอยู่หน้ากระจกนานๆ อ่อนไหวต่อคำวิจารณ์ สายตา ท่าที กลัวถูกตำหนิ จึงต้องแต่งตัวตามอย่างเพื่อนๆในกลุ่ม

  • ความต้องการเป็นอิสระ ต้องการพึ่งตนเอง ไม่ชอบให้คนออกคำสั่ง อยากตัดสินใจด้วยตนเอง มักมีความคิดที่ไม่ตรงกับพ่อแม่ แต่ถ้าพ่อแม่ไม่สนใจเลยก็หงุดหงิด รับฟังเพื่อนมากขึ้น รับฟังคนนอกบ้านมากขึ้น


1734289

ด้านสติปัญญาและความคิด

  • นามธรรม เข้าใจเชิงทฤษฎี

  • มีความคิดรวบยอดที่ลึกซึ้งมากขึ้น สามารถวิจารณ์ เปรียบเทียบบรรยายได้ละเอียดขึ้น ตั้งสมมุติฐานได้ รู้จักดึงเหตุผลจากสิ่งที่ฟัง

  • ยังคงยึงตนเองเป็นศูนย์กลาง เป็นเสิศ ถูกต้อง จึงหลุ่มหลง เชื่อมั่นกับสิ่งที่ตนเองคิด เช่น ศิลปะ โคลง กลอน นิยาย

  • ถ้าถูกใจก็สามารถถูกชักจูงได้ง่าย


1734289

การเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์

  • อารมณ์ไม่แน่นอน เดี๋ยวดี เดี๋ยวร้าย กิริยารุนแรง ก้าวร้าว พูดจาไม่น่าฟัง

  • อาจมีพฤติกรรมถอยหลัง ทะเลาะกับน้อง ขี้เกียจ อยากให้คนมาดูแล โกรธง่าย

  • เครียดกับเปลี่ยนแปลงของร่างกาย ความรับผิดชอบที่มากขึ้น การคบเพื่อนใหม่


1734289

การพัฒนาทางด้านสังคม

  • เพื่อนคือสิ่งที่สำคัญ การยอมรับจากเพื่อน การกระทำที่เหมือนเพื่อนในกลุ่ม จึงเกิดการลอกเลียนแบบ


1734289

วัยรุ่นไม่ชอบพ่อแม่ที่

  • ดุด่าว่ากล่าว เทศนาสั่งสอน

  • พูดผูกขาดฝ่ายเดียว พ่อแม่เป็นจอมเผด็จการ

  • อารมณ์บูด ระบายอารมณ์ใส่

  • เอาเรื่องของลูกไปพูดกับคนอื่น

  • พูดเปรียบเทียบกับคนอื่น

  • ตำหนิต่อหน้าคนอื่น

  • เพิกเฉย ไม่คุยกับลูก

  • ไม่ถามความเห็น ตัดสินใจเองตลอด


1734289

สูตร 3 Rs

Relationship

Rules

Resilient Child

(เด็กว่านอนสอนง่าย)

No Relationship

Rules

Rebellious Child

(เด็กดื้อ)

Relationship

No Rules

Spoiled Child

(เด็กถูกตามใจ)


1734289

วงจรปัญหา

เด็กเลี้ยงยาก

ก่อพฤติกรรมที่เป็นปัญหามากขึ้น

ก่อพฤติกรรมที่เป็นปัญหา

มองตัวเองด้อย ขาดความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง

ถูกตำหนิ

ถูกลงโทษ


1734289

เคยพูดมั้ย?

  • ทำตัวงี่เง่าอีกแล้ว....ไปไกลๆเลย

  • ซนอีกแล้ว...อยู่เฉยๆเป็นมั้ย

  • ชอบทำตัวแบบนี้เรื่อยเลย แม่เบื่อจริงๆเลย

  • นี่...รู้จักเขียนหนังสือให้มันสวยๆหน่อยได้มั้ย

  • เมื่อไหร่จะเริ่มฟังที่แม่พูดซักที ชอบทำหูทวนลมอยู่เรื่อย

  • เมื่อไหร่จะรับผิดชอบซะที...จะต้องให้บ่นเช้า บ่นเย็นตลอดหรือไง

  • เลิกทำตัวเป็นเด็กเล็กๆได้แล้ว น่าเบื่อ น่ารำคาญที่สุดเลย


1734289

การสื่อสารกับวัยรุ่น

  • ฝึกใช้คำพูดที่ขึ้นต้น “ฉัน” มากกว่า “เธอ”

  • แบ่งคำพูดเป็น 3 ส่วน

    • บอกพฤติกรรมที่รับไม่ได้

    • บอกความรู้สึกที่เกิดขึ้นบอกผลลัพธ์ที่เกิดจากพฤติกรรมและความรู้สึก

    • บอกพฤติกรรมที่ต้องการ


1734289

การสื่อสารกับวัยรุ่น

  • หลีกเลี่ยงการใช้คำถามที่ขึ้นต้นว่า “ทำไม”

  • ให้ถามในเชิงอยากรู้เหตุผลของการทำอย่างนั้น

    • อยากรู้จริงๆว่าอะไรทำให้ลูกทำอย่างนั้น

    • พอจะบอกครูได้ไหมว่า ลูกคิดอย่างไรก่อนที่จะทำอย่างนั้น

    • เกิดอะไรขึ้น ทำให้ลูกทำอย่างนั้น

    • มันเกิดอะไรขึ้น ไหนลองเล่าให้ฟังหน่อย


1734289

การสื่อสารกับวัยรุ่น

  • ตำหนิที่พฤติกรรมมากกว่าตัวเด็ก

  • ไม่ควรพูดว่านิสัยไม่ดี เพราะเด็กจะต่อต้าน และอาจย้อนกลับว่าเพราะเหมือนพ่อแม่ หรือ พ่อแม่ไม่สั่งสอน

    • การนอนตื่นสาย เป็นสิ่งที่ไม่ดี (ลูกนิสัยแย่มากที่ตื่นสาย)

    • การทำอย่างนั้น ไม่ฉลาดเลย (ลูกโง่มากที่ทำอย่างนั้น)

    • แม่ไม่ชอบให้ทะเลาะกัน เป็นพี่น้องต้องรักกัน (ลูกเป็นพี่ที่ใช้ไม่ได้เลย)


1734289

มาฝึกการสื่อสารกัน!!!


1734289

กรณีที่ 1

  • แม่เดินไปที่ห้องลูกสาว วัย 11 ปี ตั้งใจว่าจะเอาเสื้อแสนสวยตัวใหม่ไปให้ลูกสาวสุดที่รัก เมื่อเดินไปถึง เหลือบเห็นเสื้อผ้าที่ใช้แล้วกองอยู่กับพื้น จึงพูดเสียงดังใส่ลูกสาวว่า

  • “ ทำไมห้องถึงรกอย่างนี้ บอกกี่ครั้งกี่หนแล้วไม่เคยจำซักที”


1734289

กรณีที่ 2

  • เช้าวันนี้คุณพ่อต้องไปส่งลูกที่โรงเรียน เนื่องจากคุณแม่ไปสัมมนาต่างจังหวัด กว่าจะปลุกลูกชายวัย 12 ปี ขึ้นมาอาบน้ำ แปรงฟัน แต่งตัว และกินข้าวเช้าได้ ก็ใช้เวลานานพอสมควร และลูกชายยังโอ้เอ้ ทำนู่นทำนี่อยู่ คุณพ่อกลัวไปทำงานไม่ทัน จึงพูดกับลูกว่า

  • “เร็วๆ เข้าสิ ชักช้าอยู่ได้”


1734289

หลักของการชม

  • ชมทันที หรือ ขณะที่ลูกทำพฤติกรรมที่คุณต้องการ

  • ชมเฉพาะเวลาที่ทำดีเท่านั้น ไม่ชมเมื่อพฤติกรรมไม่เหมาะสม

  • ชมด้านดีของลูกทุกด้านให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้

  • ชมทั้งความพยายามที่ลูกทำ และความสำเร็จที่ลูกได้รับ

  • บอกความรู้สึก และ ระบุพฤติกรรมที่ลูกได้ทำอย่างชัดเจน

  • ไม่มีคำวิจารณ์ ตำหนิ ประชด รวมอยู่ในคำชม

  • สบตา โอบกอด สัมผัสตัวลูกขณะชม


1734289

หลักของการชม(ต่อ)

  • ฝึกชมด้วยสีหน้า ลักษณะท่าทาง(เช่น สายตา รอยยิ้ม ผงกศีรษะ ชูนิ้วโป้ง ตบเบาๆที่หลัง)

  • ชมด้วยการเขียนเป็นบางครั้ง

  • ชมด้วยความรู้สึกจริงใจ ยอมรับ และเห็นคุณค่าในความพยายามของลูกที่ทำพฤติกรรมที่คุณต้องการ


1734289

องค์ประกอบของคำชม

  • บอกความรู้สึกของคุณพ่อคุณแม่ที่เกิดขึ้น เช่น พ่อแม่รู้สึกดีใจ มีความสุข ภูมิใจ เป็นต้น

  • บอกพฤติกรรมที่ลูกทำ เช่น ลูกช่วยล้างจาน แบ่งปันของเล่นให้น้อง ยอมรับเมื่อทำผิด เป็นต้น

  • บอกถึงคุณลักษณะของลูกเมื่อทำพฤติกรรมนั้น เช่น ช่วยแบ่งเบาภาระ มีน้ำใจ กล้าหาญ เป็นต้น


1734289

ตัวอย่างสิ่งดีๆในตัวลูก

  • ร่าเริง แจ่มใส ช่างสังเกต สงสารคนอื่น เห็นใจผู้อื่น รู้จักขออนุญาต มองโลกในแง่ดี มั่นใจในตนเอง เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ รู้จักจอโทษ มีอารมณ์ขัน ซื่อสัตย์ รู้จักขอบคุณ ยิ้มง่าย กล้าแสดงออก ประหยัดอดออม ใจดี กล้าหาญเด็ดเดี่ยว เข้ากับคนอื่นได้ง่าย

  • เชื่อฟัง พูดจาไพเราะ มีสัมมาคาระ ให้เกียรติผู้อื่น มีน้ำใจ ช่วยงานบ้าน แบ่งของให้พี่น้อง รักพี่รักน้อง รักพ่อรักแม่ เข้ากับผู้ใหญ่ได้ดี เป็นห่วงคนในบ้าน ใส่ใจความร็สึกผู้อื่น ยอมรับคำตักเตือน


1734289

ตัวอย่างสิ่งดีๆในตัวลูก

  • คบเพื่อนที่ดี มีน้ำใจ รับฟังความคิดเห็นผู้อื่น เล่นกับคนอื่นได้ดี ร็จักเกรงใจคนอื่น สุภาพ เอื้ออาทร ห่วงใยเพื่อน มนุษยสัมพันธ์ดี

  • ตั้งใจ มีความพยายาม รอบคอบ ช่างสังเกต ความจำดี มีความคิดสร้างสรรค์ ตรงเวลา ชอบไปโรงเรียน มีระเบียบเรียบร้อย ไม่ย่อท้อต่องานยาก รับผิดชอบทำการบ้าน

  • ชอบเล่นกีฬา ชอบเล่นดนตรี เก่งศิลปะ ชอบประดิษฐ์ รักสัตว์เลี้ยง ร้องเพลงเพราะ ชอบค้นคว้าหาความรู้ มีความสนใจหลากหลาย ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์


1734289

รู้แล้วก็อย่าลืมบอกลูกนะ!!!


1734289

ข้อคิดดีๆ

  • การให้ความรักอย่างเดียว ไม่เพียงพอที่จะเลี้ยงลูกให้ประสบผลสำเร็จ

  • เมื่อเด็กได้ยินคนอื่นพูดถึงตัวเองบ่อยๆ ไม่ว่าด้านดีหรือไม่ดี ในที่สุดเขาจะเชื่อว่าเขาเป็นคนอย่างนั้นจริงๆ

  • ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองเป็นหัวใจสำคัญที่จะทำให้เด็กเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ประสบความสำเร็จ

  • เมื่อเด็กเชื่อว่าตนเองมีคุณค่า มีความสามารถ เขาจะประพฤติตัวในทางที่จะนำไปสู่ความสำเร็จ

  • เมื่อเด็กชอบตัวเอง เขาจะมุ่งมั่นทำงานหนักขึ้นเพื่อให้ตัวเองเก่งขึ้น


1734289

ข้อคิดดีๆ

  • เน้นที่ข้อเด่นหรือจุดดีของเด็กเพื่อการปรับปรุงข้อด้อยหรือจุดบกพร่อง

  • หลีกเลี่ยงการใช้คำพูดตำหนิรุนแรงที่จะทำให้เด็กสูญเสียความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง

  • เด็กไม่ต้องการคนมาพูดตอกย้ำว่าเขาผิดหรือเลวอย่างไร แต่ต้องการคนที่จะมาสอนว่าครั้งต่อไปเขาควรทำอย่างไรจึงจะถูก

  • ใช้คำพูดที่ส่งเสริมกำลังใจและเป็นเชิงบวกมากกว่า

  • เมื่อต้องตำหนิให้เน้นที่พฤติกรรม


1734289

มีความสุขกับการเลี้ยงลูกนะคะ


  • Login