Botan k
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 52

BOTANİK PowerPoint PPT Presentation


  • 247 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

BOTANİK. Prof. Dr. Semra CİRİK. DENİZ B İTKİLERİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ, SINIFLANDIRILMASI.

Download Presentation

BOTANİK

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Botan k

BOTANK

Prof. Dr. Semra CRK


Botan k

DENZ BTKLERNN GENEL ZELLKLER,

SINIFLANDIRILMASI

Deniz algleri ierdikleri pigment maddeleri (Klorofil,Karotenoid v.d.) nedeniyle eitli gruplar altnda snflandrlmtr. Farkl Alg gruplar karlatrldnda sitolojik morfolojik, biyokimyasal, zellikleri reme ekli ve hayat devirleri ynnden aralarnda birok farkllklarn olduu grlr. Deniz algleri ile yksek bitkiler arasndaki farkllamada da sitolojik ve biyokimyasal karakterler morfolojik karaterlere ve reme ekline oranla daha nemlidir.

Yunanca Phycos yosun (alg), phyton bitki anlamnda olup phycophyta yosun eklindeki bitkileri ifade etmektedir.


Botan k

Algler yedi byk grup altnda, Cyanophyta (Mavi-Yeil Algler), Euglenophyta (Kaml Algler), Pyrophyta (Ate Rengi Algler), Chrysophyta (Altn Rengi Algler), Chlorophyta (Yeil algler), Phaeophyta (Esmer Algler) ve Rhodophyta (Krmz Algler)incelenebilir. Her grup iinde eitli alt gruplar kollar (Divizyo), snflar (Klasis), takmlar (Ordo), aileler (Familya), cinsler (Genus) ve trler (Spesiyes) bulunur. Bu gruplarn uluslararas isimlendirme kurallarna (nomenklatr) gre kodlar Tablo 1'de verilmitir.


Botan k

Tablo: 1. Uluslararas nomenklatr kurallarna gre alglerin snflandrlmasnda kullanlan kodlar.

Taksonomik Sra

Biti Kodlar

Divizyo Divisio (Blm)

----phyta

Classis (Snf)

----phyceae

Sub Classis (Alt snf)

----phycidae

Ordo (Takm)

----ales

Sub Ordo (Alt takm)

----ineae

Familia (Aile)

----aceae

Sub Familia (Alt aile)

----oideae

Trib (Soy)

----aea

Genus (cins)

Sub-genus

Alt cins

Section

Ksm

Species

Tr

Sub-species

Alt Tr

Variete

eit

Forma

ekil


Botan k

DENZ BTKLERNN EKOLOJS

Deniz bitkileri biyolojik eitliliklerinin zenginlii ve farkl ekolojik koullarda gelimeleri nedeniyle dnya denizlerinde eitli bitkisel topluluklar olutururlar. Fotosentez olay ile ilk retimi (primer prodksiyon) gerekletiren deniz bitkileri gda zincirinin ilk halkasn oluturduklar iin deniz ekosisteminde ok neli rolleri bulunmaktadr.

DENZ BTKLERNN DAILIMINA ETK EDEN EKOLOJK FAKTRLER

Deniz bitkilerinin dalmna etki eden faktrler drt grup altnda toplanmtr : Fiziksel, Dinamik, Kimyasal ve Biotik Faktrler.


Botan k

FZKSEL FAKTRLER

a.Substratum : Deniz ekosisteminde organizmalarn zerinde yaadklar ortam substratum olarak adlandrlr. Bu ortamn kimyasal yaps zellikle deniz algleri iin nemli deildir. Zira algler geliimleri iin zerinde yaadklar ortamdan besleyici elementler almaz. Substratum bitkiler iin yalnzca tutunmak iin gereklidir.O nedenle kimyasal yapsndan ok, fiziksel yapnn, bitkinin sporlarnn tutunup gelimesinde nemi vardr. Substratum tiplerine gre farkl deniz bitki trlerinin gelitii gzlemlenmitir. rnein amurlu biotoplarda Caulerpa trlerine, kumlu kesimlerde Posidonia, Zostera ve Dasycladus'e, akll substratumlarda Dictyota, Acetabularia ve Padina'ya blok kayalklarda ise Cystoseira, Corallina ve dier alglere daha ok rastlanr .


Botan k

Caulerpa racemosa

Zostera marina

Caulerpa prolifera

Dasycladus vermicularis

Cymodocea nodosa

Posidonia oceanica


Botan k

Padina pavonia

Dictyota dichotoma

Acetabularia mediterranea


Botan k

Corallina elongata

Cystoseira topluluklar


Botan k

b. Scaklk : Scaklk sularn biyolojik yaps ve fiziko-kimyasal evolsyonunda rol oynayan nemli bir fiziksel faktrdr.

Su scakl mevsimlere, corafik konuma, aknt rejimine, derinlie, sudaki madensel tuzlara ve absorplanan gne nlarna gre deiir.

Tropikal denizlerde yzey suyu scakl 25 0C'nin stndedir ve yllk scaklk fark 2-3 0C'yi gemez. Bu fark lman denizlerde daha byktr. rnein Akdeniz'de kn 12-13 yazn ise 24 0C'dir. Kutupsal denizlerde ise bu fark ok ok az olup scaklk genellikle 00C' civarndadr.


Botan k

Mevsimsel scaklk fark derinlik arttka azalmaktadr. rnein Akdeniz'de yzeyde 11-120C olan bu fark 50 m.'de 20C'yi gemez. O nedenle derinlerde daha ok scaklk deiimine dayanksz canllar bulunur. Buna karn mediolittoral zonda yer alan su birikintilerinde scaklk deiimleri ok yksek olduu iin bu yrelerde yalnzca scaklk deiimine dayankl canllara rastlanr. rnein yeil alglerden Ulva, Enteromorpha ve baz deniz kabuklular ile eklembacakllar gibi. Yksek scaklk deniz bitkilerinde gaz deiim iddetini arttrak geliimi etkiler. Bu duruma scak peryotlarda kvet eklindeki su birikintilerinde rastlanr. Su yzeyinde gaz kabarcklar grlr. Su oksijen ynnden doymutur. Yaz ve k mevsimleri arasndaki yksek scaklk fark nedeniyle Akdeniz kn lman deniz karakteri gsterdii halde yazn tropikal deniz zelliindedir. Bu nedenle Bangia, Nemalion, Ulothrix gibi lman veya souk denizlerin trlerine kn, Acetabularia, Anadyomene, Halimeda ve Digenea gibi scak denizlerin trlerine ise yazn rastalanr.


Botan k

Bangia sp.

Nemalion helminthoides

Ulothrix sp.


Botan k

Anadyomena stellata

Halimeda tuna

Digenea simplex

Acetabularia mediterranea


Botan k

c. Ik :Ik yaam iin gerekli bir faktr olduu gibi, yaam snrlayc bir evre koulu olarak da rol oynar. Denizlerin en nemli ekolojik faktrlerinden biri olan k, scaklk, tuzluluk v.b. yeknasak olmayp, birbirinden farkl periyotlar (gece-gndz) gsterir.In dalga boyu ve miktar deniz canllarnn zellikle alglerin derinlere doru dalmnda nemlidir. Deniz suyundaki cansz partikl maddeler ve canl planktonik organizmalar deniz suyunun k geirgenliinin azalmasna neden olur ve k nicel ve nitel ynden deiime urar. Gne nlar dalga boylarna gre de denizin derinliklerinde emilime (absorbsiyon) urarlar ve nitel ynden deiirler. Mavi ve mor k en fazla derine ulaabilen nlardr. Farkl niteliklteki k dalgalar deniz alglerindeki eitli fotosentetik pigment maddeleri tarafndan deerlendirilir. Suyun k geirgenlii talyan aratrc Secchi tarafndan dnlen 30 cm. apl beyaza boyanm Secchi diski ile tayin edilir.

Ik younluu derinlikle ters orantl olduu gibi deniz yzeyinde yansyan k ile de ilgilidir.Deniz yzeyinin dalgal oluu yansmay etkiler. Ayrca deniz suyundaki ask yk miktar da k geirgenliinde ve k younluunda nemlidir.


Botan k

In kalitesi (dalga boyu ve rengi), iddeti ve sresi canllarn dalmnda ve geliiminde, ekosistemin veriminde ve biyolojik ritimler zerinde nemli role sahiptir. rnein ; fotosentez ve solunum olaylar gibi. Deniz suyundaki aydnlanmann gnlk ve mevsimsel deiimleri akuatik organizmalarn faaliyetlerinde periyodik bir ritmin olumasna neden olmaktadr.

A

B

ekil 1. eitli dalga boylarndaki n absorplanmas (A) ve k geirgenlii lm aleti : Secchi diski (B).


Botan k

d. Turbidite (Bulanklk) : Sular iindeki ask ykler suyun berraklnn kaybolmasna neden olur. Buna sularn turbiditesi denilir. Turbidite suyun optik zelliini deitirir. Ik iddetini ve n yayln snrlayp azaltr. Bu olaylara bal olarak birincil retim verimi der. Fotofil organizmalarn ortamda uzaklamasna veya kaybolmasna neden olur. Bu etkiler ask ykn %4'ten fazla olmasyla kendini gstermeye balar.

Turbiditenin grld ortamlarda canllarn eitli mekanizmalarla bu olaya uyum gstermeye altklar gzlenmitir.


Botan k

KMYASAL FAKTRLER

a)Tuzluluk : 1 kg. deniz suyunudaki erimi tuz miktardr. Salinometre ile iletkenlik yntemine dayanlarak llr. Deniz suyundaki tuzlar iinde NaCl baskndr. Okyanus ve denizlerin genellikle 35 olarak bilinen yzey tuzluluu, bu miktar azaltan ve arttran kart iki faktrn etkisi altndadr. Sularn tuzluluk miktarn arttran etmenlerin banda buharlama, daha tuzlu sularla olan vertikal karmlar ve sularn donmas; azaltan etmenlerin banda ise yalar daha az tuzlu sularla olan vertikal karmlar ve buzlarn zlmesi gsterilebilir. Yzeyden tabana doru tuzluluk derecelerinde farkllamalar grlr. Scaklk ve tuzluluk farkllamalar TS diagramlar ile gsterilir. Bu diagramlar kysal sularda akarsu azlarna yakn ortamlarda (estarin zon) nemli deiimler gsterir. Bata scaklk ve tuzluluk olmak zere ortamsal parametrelerin llmesi ve dinamiklerinin belirlenmesi oinografi ve balklkla, evre bilimleri ve algoloji aratrmalarnda ok nemlidir. Bu parametrelerin lmnde son yllarda ok gelimi ekipmanlar kullanlmaya balanmtr.


Botan k

B

C-D

A

ekil 2- Ortamsal parametre lm cihazlar. Deniz ortamndan su alm cihazlar. A- Nansen iesi, B- Rozet Sampler, C- Deniz suyu parametrelerinin in-situ lm, D- Deniz suyunun bileimindeki elementlerin "Atomik absorpsiyon" ile llmesi.


Botan k

b. pH : Logaritmik olarak iyon haldeki hidrojen konsantrasyonunun tanmdr. Suyun asitlik zelliini tanmlamada yararlanlr. Deniz suyu genellikle bazik olup pH 8,1-8,3 arasnda deiir. Suyun bu baziklii genellikle bol miktarda bulunan karbonat ve bikarbonattan kaynaklanr. Supralittoral ve mediolittoral zonda bulunan ve denizle ilikisi az olan kvetlerde rihalin, riterm ve riyonik olan yeil alglerden Ulva ve Enteromorpha'nn bol miktarda gelitii grlr. Bu alglerin fotosentez faaliyeti ile CO2'i fazla kullanmas sonucu ortamdaki bikarbonat (NaHCO3) ayrarak ntr karbonata (Na2CO3) dnr. Bu hadise ortamdaki alkalinitenin artmasna, pH'n 10'a ulamasna neden olur. Bu nedenle bu tip kvetlerde Stenoiyonik algler rnein krmz algler geliemezler.

Enteremorpha compressa

Ulva lactuca


Botan k

c. Deniz Suyunda znm Halde Bulunan Gazlar

Oksijen : Deniz canllarnn solunumu iin gerekli olan bir faktrdr. Genellikle yzey sularnda doygunluk noktas civarnda znm oksijen bulunur. Denizel canllarn dalmnda besleyici snrlayc etkiye sahiptir.

Bentik algler zerinde yaplan gzlemlerde tallus boyunun su hareketiyle ilgili olduu bulunmutur. Su hareketlerinin fazla olduu blgelerde talluslar ok ksa ve salam, buna karn sakin sularda daha uzun ve yumuak olmaktadr.

Deniz suyunda znm olarak bulunan oksijen miktar, bu miktar, azaltan ve arttran iki zt faktrn etkisi altndadr. Oksijen miktarnn arttran faktrlerin banda fotosentez olay, oksijence fakir yzey sularnn atmosfer ile ilikide olmas, aknt ve rzgarlarn etkisidir. Azaltan faktrlerin banda bitki ve hayvanlarn solunumu, oksidasyon olaylarn ieren eitli kimyasal ve biyolojik olaylarla (organik madde rmesi) atmosfer ile ilikide olan ve oksijence daha zengin yzey sularndan oksien kayb sylenebilir. Oksijensiz zonlarda denizel bitkiler bulunmaz.


Botan k

Karbondioksit : Bitki ve hayvanlarn solunumu srasnda retilen bir gazdr. Atmosferde ok dk miktarda bulunduu halde, sudaki yksek znrl nedeniyle deniz suyundaki miktar ok daha fazladr.

Dier ekolojik faktrlerin aksine CO2 miktar derinlie paralel olarak nemli artlar gstermektedir. Hemen hemen 50 m. derinlie kadar sabit olan karbondioksit miktar bu derinlikten sonra biyolojik solunumlar nedeniyle aniden artmaya balar ve bu art dibe doru devam eder.

znm karbondioksitin organizmalarnn ounun daln snrlad halde bitkiler fotosentez iin kesinlikle karbondioksite ihtiya duyar. Yaplarnda CaCO3 ieren planktonik ve bentik alglerin morfoloji ve anatomilerinin karbondioksite bal olarak deitii doada yaplan gzlemlerle saptanmtr.


Botan k

d. Besleyici tuzlar, oligoelementler ve vitaminler : Bitkilerin retimi iin gerekli elementler, besleyici elementler olarak tanmlanrlar. Bu elementlerin banda gelen azot (N) ve fosfor (P) doada toz halinde bulunduklarndan Besleyici Tuzlar olarak da adlandrlrlar. Nitrat ve fosfatn younluu blgelere ve mevsimlere gre farkllk gsterirler. Nitrat ve fosfatn eksiklii fitoplankton geliimini snrlar, fazlal nitrofil alglerin ar oalmasna neden olur. rnein Ulva, Enteromorpha gibi.

Canllardaki biyokimyasal olaylarda katalizr rl oynayan 11 kadar element (Fe, Si, Zn, Rb, Cu, Mn, Br, I, Al, Pl, Et) oligoelement olarak adlandrlr ve vitamin ile enzimlerin yapsn olutururlar. Bitkiler ve hayvanlar tarafndan salglanan maddelerin bazlar alglerin geliimini destekledikleri halde dierleri hayvanlar iin toksik etki yapabilir. Deniz suyunda bakteri faaliyetleri sonucu B12 olmak zere eitli vitaminler bulunur. Baz algler geliimleri iin vitamine ihtiya gstermedikleri halde (fotoototrof) bazlar iin B12 biotin, thiamin gibi vitaminler gereklidir (oksotrof). Baz kalkerli algler CaCO3't kalsit veya aragonit eklinde depo ederler, bazlar ise silisi depolamaktadr. rnein Corallina,Halimeda, Liagora ve Diatome.


Botan k

Liagora viscida

Halimeda tuna


Botan k

DNAMK FAKTRLER

Dinamik faktrleri; deniz alkants (ajitasyon), deniz seviye deiimi, akntlar ve basn oluturur.

Deniz alkants (Ajitasyon) : Denizin sakin veya alkantl oluu deniz kysndaki canllarn vertikal dalmna ve ky st katmanlarnn (medio ve supralittoral) oluumuna etki eder (CRK, S., 1980). Denizin sakin olduu kylarda bu katmanlar daha dar ve zellikle bitkisel organizmalar daha gelimi ve dallanm yap gsterdikleri halde rpntl kylarda supra ve mediolittoral kat geni alanlar igal etmekte bitkisel organizmalar youn ve bodur bir yaplama gstermekte ve tutunma organlar iyi gelimekdedir. Su hareketlerinin fazla olduu zonlardaki algler rnein, Cytoseira fmbriata, kt yapl olduu halde, sakin sulardakinin daha ok dallandklar gzlenmitir. Suyun alkants bir ok ekolojik faktrn, rnein scaklk,besin tuzlar, oksijen v.d., homojen hale gelmesinde nemlidir. Algler zerinde yaplan gzlemlerde su hareketleri ile ilgili olarak fotosentez ve solunum iddetinin deitii gzlenmitir.


Botan k

Cystoseira fimbriata


Botan k

b. Deniz Seviyesi Deiimi ve Su Dnda Kalma (Emersiyon) :

Ayn ekim gc, hakim rzgarlarn etkisi, hava basnc ve kynn konumuna bal olarak deniz seviyesinde periyodik deiimler grlr. Bu deiimler okyanuslarda ok nemli boyutlarda olduu halde Akdeniz'de birka blgenin (rnein, Tunus'taki Gabes Krfezi gibi) dnda nemli byklkte olmayp 25-30 cm. civarndadr.

Baz deniz algleri iin su dnda kalma (emersiyon), bir gereklilik olduu halde byk bir ounluu uzun sre su dnda kalamaz. Su seviyesi dna yerleen deniz canllar, deniz seviyesi deiimleri nedeniyle eitli ekolojik faktrlerde oluan farkllklara dayankl olup ritherm, riyonik canllardr.


Botan k

c. Su Hareketleri (Akntlar, Dalgalar) : Su hareketini salayan en nemli nedenler : rzgarlar, dnyann dn hz, su younluu, basntr. Su hareketleri ritmik veya ritmik olmayan hareketlerdir. Ritmik hareketlere rnek olarak dalgalar verilebilir. Suyun st ksmnda gzlenen dalgalarn oluumunda topografya, rzgarlar ve katmanlama etkilidir. Ritmik olmayan hareketler snfna giren akntlar yatay ve dikey ynde geliir ve canllarn dalmnda nemli role sahiptir.

Akntlar primer ve sekonder kuvvet olmak zere iki kuvvet etkisinde oluur Primer kuvetler akntlar yaratan ve besleyen kuvvetlerdir. Bunlarn banda rzgarlarn etkisi, younluk deiimleri ve seviye deiimleri gibi faktrler gelir. Sekonder kuvvetler ise dnyann dnmesi sonucu oluan yresel akntlar (upwelling v.b.) med-cezir akntlar ve trbidite akntlarna da rastlanr.


Botan k

d. Basn : Hidrostatik basn tpk atmosferik basn gibi birim yzeye bir su stunu tarafndan yaplan basn olarak tanmlanr. Bu faktr canllarn vertikal dalmnda nemlidir. Hidrostatik basncn genel olarak denizel bitkilerin dalmna etkisi pek belirlenmemi olmakla birlikte Codium bursa adl yeil alg trnn yzeysel formlar birka cm. apnda olduu halde 40-50 m. derinlerde olanlarnn aplarnn yaklak 1m.'ye kadar ulat gzlenmitir.

Codium bursa


Botan k

Denizel Bitkilerinin zellikleri ve Kkenleri

Akdeniz kylarnda deniz bitkileri 5 deiik kkenli trlerden oluur: Kark (kozmopolit) olanlar, Ulva lactuca, Enteromorpha spp.Codium dichotomum, Colpomenia sinvosa, Scytosiphon ve Lomentaria trleri. Pantropikal kkenliler; Halimeda tuna, Acetabularia, Valonia, Udotea, Caulerpa Anadyomene trleri Zonaria,Hydroclathrus clathratus, Sargassum trleri, Hypnea musciformis, Digenea simplex.Centroceras; Liagora, Galaxaura, Wrangelia, Amphiroa. ndo-Pasifik kkenliler Posidonia ocenica,Cymodocea nodosa, Vidalia volubilis, Acanthorphora delilei, Codium bursa, Halophila stipulacea. Mesospora ve Ethelia trleri, Atlantik kkenliler; Dasycladus vermicularis,Halicytis parvula, Caulerpa prolifera, Galaxaura oblongata, Crouania attenuata, Sphaerococcus coronopifolius,Halopitys incurvus, Lophosiphon obscura, Cystoseira ve Sargassum trleri, Cutleria multifida, , Stilophora rhizodes. Endemik olanlar; Rissoella verruculosa, Laminaria rodriguezii baz Cystoseira trleri (C.balearica).


Botan k

Codiun bursa

Codiun tomentosum

Codiun vermilaria

Anadyomena stellata

Acetabularia mediterranea

Udotea petiolata


Botan k

Cystoseira compressa

Sargassum vulgare

Ulva rigida

Cystoseira tamariscii


Deniz bitkilerinin kullan m alanlar

Deniz Bitkilerinin Kullanm Alanlar

  • Denizin nemli canl kaynaklarndan biride yosunlar (algler) dir. Deniz bitkisi olan yosunlardan gda, tarm, kozmetik, tp, eczaclk ve deiik endstri dallarnda faydalanlmaktadr.

  • Yosun endstrisinin kaynak sorunu ile karlamamas iin denizde doal olarak reyen yosunlardan faydalanmann yannda bu bitkilerin kltrlerinden de yararlanlma yoluna gidilmitir. Bu gn kltr teknolojisi gelitike yosunlarn en ok faydalanlan blmlerinin gelitirilmesine allmaktadr.


Botan k

Deniz Bitkilerinin Kullanm Alanlar (Perez, 1997).


Botan k

  • eitli trler ynnden olduka zengin olan denizlerimizdeki yosunlar zerinde bugne dein yaplan aratrmalarda denizel florann bine yakn trden olutuu saptanmtr.

  • Denizlerimizde dalm gsteren, bileimleri ynnden ekonomik nem tayan trler zerinde yaplan biyokimyasal aratrmalarda bu bitkilerden aljinik asit, agar, karragen, vitamin B12, baz organik asitler ve selloz elde edilmitir. Ayrca hayvan yemi elde edilebilecek, gbre olarak kullanlabilecek, kozmetikte faydalanlabilecek trlerin kylarmzda varl saptanmtr.

  • Trkiyede yosunlara dayal bir sanayi henz gelimemitir. Doal stoklardan sadece ham rn olarak yararlanlmakta birka trn (Gracilaria verrucosa, Pyllophora spp.) ihracat yaplmaktadr.Yosunlarn eitli yetitiricilik yntemleriyle retilmesi ynnde fakltemiz bnyesinde almalar yaplmaktadr. Su rnleri sektrnn geliimine paralel olarak nmzdeki yllarda deniz bitkilerinin yetitiricilii ve bu bitkilere ynelik sanayi geliip yaygnlaaca dnlmektedir.


Deniz yosunlar n n beslemede kullan lmas

Deniz Yosunlarnn Beslemede Kullanlmas

  • Makroskopik deniz yosunlarnn byk ounluu yenilebilir trlerdir. Uzakdou lkelerinde salata eklinde tketildii gibi piirilerek orbas, yemei, sosu yaplr. Krmz deniz alglerinin besinsel analizlerinin yapldnda ieriklerini; karbonhidratlarn, proteinlerin ve ya asitlerinin oluturduu saptanmtr. Tam bir protein kayna olan yosunlar, canllar iin gerekli bir ok amino asit eidini de iermektedir. Japonyada hazr gda maddesi olarak Asaksanori, Suschi, Amanori, Tjintiow, Kanten, Kombu gibi isimler altnda satlmakta ayrca ay olarak iilmektedir. lkemiz denizlerinde bu amalar iin kullanlabilecek Ulva, Porphyra, Gelidium, Rhodymenia, Laurencia, Polysiphonia adl yosunlar yaylm gstermektedir.


Botan k

  • Batda yosunlar dorudan insan gdasnn ok snrl bir blmn oluturmakla birlikte son yllarda bu bitkilere ilgi giderek artmaya balamtr. Bu lkelerin mutfaklarnda daha ok yosunlardan ztleme ile elde edilen, jelatan olarak da isimlendirilen agar-agar, karragen, aljinat gibi maddeler daha ok kullanm alan bulmulardr. Bu maddeler jelletirici, younlatrc, sspansiyon haline getirici zellikleri ile pasta, reel, marmelat yapmnda jle oluturucu, dondurmaclkta ise kristal oluumunu engelleyici olarak kullanlrlar. Sralanan bu maddelerin elde edildii Gelidium, Gigartina, Phyllophyra, Gracilaria, Pterocladia, Hypnea, Cystoseria, Sargassum adl yosunlara kylarmzn bir ok kesiminde rastlanlmaktadr.

  • Ayrca deniz yosunlar son yllarda deniz yosunlarnn hayvan yemi olarak kullanlmasnda ok iyi sonular alnmtr. Bir ok lkede deniz yosunlarndan yem reten fabrikalar gelitirilmitir. Cystoseria denizlerimizde bulunan ve yem sanayinde kullanlabilecek yosunlar arasnda bata gelir.


Botan k

Laurencia topluluu

Cystoseira topluluklar

Cystoseira compressa

Ulva lactuca


Botan k

Pterociladia sp.

Phyllophora sp.

Hypnea sp.

Gracilaria verrucosa


Botan k

Tablo 1: Deniz yosunlar ve dier sebzelerdeki vitamin deerlerinin karlatrlmas (PEREZ, 1997den dzenlenmitir).


Botan k

Tablo 2: Kara bitkileriyle deniz bitkilerinin besin deeri ynnden karlatrlmas (PEREZ, 1997 den dzenlenmitir).


Deniz yosunlar n n tar mda kullan lmas

Deniz Yosunlarnn Tarmda Kullanlmas

  • Topra havalandrc ve nem tutucu olmas, azot ynnden iftlik gbresi kadar zenginlik gstermesi, ayrca deiik oranlarda iz elementleri, potasyum, fosforik asit asidi bnyelerinde bulundurma zellikleri ile deniz yosunlar gbre olarak bir ok lkede deerlendirilmektedir. zellikle patates retilen potas bakmndan eksik topraklarda sper fosfat ile kartrlan yosun gbresi gayet iyi neticeler vermektedir. Cystoseria, Enteromorpha, Ulva trleri ile kyya vuran yeil deniz ayrlar bu amala kullanlabilir.


Botan k

Enteremorpha compressa

Ulva lactuca

Cystoseiratamariscii


Deniz yosunlar n n end stride ve t pta kullan m

Deniz Yosunlarnn Endstride ve Tpta Kullanm

  • Baz krmz ve esmer yosunlarda ztleme ile elde edilen Aljinat, Agar-agar, Karragen maddelerinden endstrinin bir ok alannda faydalanlr.

  • Agar Agar: Baz krmz yosunlardan elde edilen agar-gar kaynatma ile akc hale geer, soutulunca jle haline gelir. ok sayda kullanm alan olan bu madde zellikle mobilyaclkta yaptrc, dericilikte parlaklk ve salamlk verici, film endstrisinde jelatin inceltici ve scakla dayanakln arttrc olarak kullanlr. Ayrca di macunlarnn hazrlanmasnda, matbaaclkta baskda, diilikte kalp almada agar-agardan ok yararlanlr. Denizlerimizdeki Gelidium, Gracilaria, Hypnea, Pterocladia, Pyhlloplora adl yosunlardan bu madde elde edilir.


Botan k

Hypnea sp.

Phyllophora sp.

Gracilaria

verrucosa


Botan k

Gelidium sp.

Pterocladia sp.


Botan k

Agar-Agarn balca kullanm alanlar (PEREZ, 1997).


Botan k

Karragen: Kimyasal yaps agara ok benzeyen bu madde, krmz yosunlardan elde edilir. Dondurma, pasta, di macunu ve deterjanlarn hazrlanmasnda kullanlr. Bu maddenin elde edildii Gigartina adl deniz yosununa denizlerimizde rastlanmtr.

Karragenin kullanm alanlar (PEREZ, 1997).


Botan k

Gigartina sp.


Botan k

  • Aljinat: Esmer yosunlardan elde edilen ve endstride ok nemli olan bu madde bileimindeki Na +, K+ ve Mg++ tuzlar nedeniyle suda erimeyen ar metaller nedeniyle de plastik madde oluturucu karakterdedir. Denizlerimizdeki Cystoseria ve Sargassum adl yosunlarndan Alginat elde etmek olasdr.

  • Deniz yosunlarnn tpta ve eczaclkta ise saylmayacak kadar kullanm alan vardr. Antikoaglan, teraptk, laksatif ve baz arlar kesici (bbrek, mide arlar gibi) olarak birok hastalklarn tedavisinde bu bitkilerden yararlanlr. Ayrca guatr, dizanteri gibi hastalklarn tedavisinde uzun yllardan beri yosunlardan faydalanld bilinir. Bu amalar iin kullanlabilecek Gelidium, Hypnea, Dictyopteris, Stilophora, Sargassum adl yosunlarn trlerine lkemiz denizlerinde rastlanlmtr.

  • Son yllarda tedaviye destek amacyla lkemizde de retilmeye balanan Spirulina ve yurt dndan ithal edilen Chlorella vcut direncini arttrc olarak satlmaktadr.


Botan k

Sargassum sp.

Chlorella sp.

Dictyopteris sp.

Spirulina sp.


Botan k

  • Ayrca yosunlar; vcut direncinin dk olduu dnemlerde, yaralanmalarda, vcut iin gerekli besinlerin salanmasnda, ar metal zehirlenmelerinde ve tedavisinde, baklk sisteminin dengelenmesinde, yksek atei drmede, kan dolamnn dzenlenmesinde, deri yenilenmesinde (Cilt tedavisi), damar tkanklklarnn giderilmesinde, Krmz alglerden Ceramium kullanlmaktadr.

Ceramium sp.


  • Login