Download

Historia polskich symboli narodowych.






Advertisement
/ 67 []
Download Presentation
Comments
wiley
From:
|  
(1199) |   (0) |   (0)
Views: 552 | Added: 26-05-2012
Rate Presentation: 0 0
Description:
Historia polskich symboli narodowych. Opracował: Zbigniew Syska. Symbole narodowe. Godło Barwy Hymn. Symbole narodowe - Godło. Godło państwowe to wizerunek będący symbolem określonego państwa, umieszczany na fladze państwowej, pieczęciach państwowych i monetach. Godło – legendarny początek.
Historia polskich symboli narodowych.

An Image/Link below is provided (as is) to

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use only and may not be sold or licensed nor shared on other sites. SlideServe reserves the right to change this policy at anytime. While downloading, If for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.











- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -




Slide 1

Historia polskich symboli narodowych.

Opracował: Zbigniew Syska

Slide 2

Symbole narodowe

  • Godło

  • Barwy

  • Hymn

Slide 3

Symbole narodowe - Godło

Godło państwowe to wizerunek będący symbolem określonego państwa, umieszczany na fladze państwowej, pieczęciach państwowych i monetach.

Slide 4

Godło – legendarny początek

Legenda o Lechu, który założył gród w miejscu, gdzie „ na wysokich i wyniosłych drzewach znalazł orle gniazdo ”, do dziś pozostaje tylko legendą i do dzisiaj nie jest wiadome dlaczego godłem państwa polskiego stał się biały orzeł. Historycy Polscy nie są do końca pewni, czy orzeł był znakiem dynastii Piastów. Na pierwszych bitych monetach króla Polski Bolesława Chrobrego widnieje wprawdzie ptak, ale nie da się jednoznacznie ustalić, czy jest to orzeł, czy może paw.

Slide 5

Godło pierwszych Piastów

. Po raz pierwszy w naszej historii rysunek ptaka pojawił się na denarach Bolesława Chrobrego. z około 1000 roku.

(Trzeba jednak zaznaczyć, ze niektórzy widzą na tym denarze wizerunek innego ptaka: gołębia, koguta albo pawia.)

Slide 6

Godło Polski w okresie rozbicia dzielnicowego

Posługiwali się nim zarówno książęta piastowscy na Mazowszu jak i na Śląsku. Najstarsze przedstawienie orła wpostaci zbliżonej do heraldycznej znajduje się na brakteacie Kazimierza Sprawiedliwego (1198-1202).

Slide 7

Przemysł II 1257-1296

Orzeł w koronie polskiej po raz pierwszy pojawił się podczas koronacji Przemysława II w 1295 r., kiedy to stał się godłem zjednoczonego Królestwa Polskiego. Od połowy XIV w. znak ten zaczął figurować na pieczęciach koronnych, fladze koronnej i monetach.

Slide 8

ORZEŁ PAŃSTWOWY W XIV WIEKU.

Orzeł na pieczęci Wacława II (1300-1305)

Slide 9

ORZEŁ PAŃSTWOWY W XIV WIEKU.

Władysław Łokietek ozdobił tarczą z białym orłem miecz koronacyjny (1320 r.) tzw. Szczerbiec

Slide 10

ORZEŁ PAŃSTWOWY W XIV WIEKU.

Orzeł z pieczęci majestatycznej Kazimierza Wielkiego (1336)

Slide 11

Godło - Jagiellonów 1386-1572

Z nastaniem dynastii jagiellońskiej pojawiła się nowa sytuacja. Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie utworzyło nowe państwo - Rzeczpospolita Obojga Narodów. Orzeł Biały oczywiście pozostał herbem Królestwa Polskiego (Korony). choć nie był już herbem dynastycznym, gdyż Jagiellonowie używali własnego. Jednak od czasów Zygmunta Starego orzeł ponownie nabrał znaczenia herbu dynastii, co podkreślano przez umieszczanie monogramów na jego piersi: S - Zygmunt (Sigismundus) Stary, SA - Zygmunt August, A - Anna Jagiellonka.

Slide 12

ORZEŁ PAŃSTWOWY W XV I XVI WIEKU.

Orzeł Władysława Jagiełły (wg wawelskiego grobowca króla)

Slide 13

ORZEŁ PAŃSTWOWY W XV I XVI WIEKU.

Orzeł Kazimierza Jagiellończyka (wg nagrobka dłuta Wita Stwosza)

Slide 14

ORZEŁ PAŃSTWOWY W XV I XVI WIEKU.

Orzeł Zygmunta Starego - wg drzeworytu Hieronima Wietora (1521)

Slide 15

ORZEŁ PAŃSTWOWY W XV I XVI WIEKU.

Orzeł Zygmunta Augusta na arrasie wawelskim (1553)

Slide 16

ORZEŁ PAŃSTWOWY W XV I XVI WIEKU.

Orzeł z modlitewnika Anny Jagiellonki

Slide 17

ORZEŁ PAŃSTWOWY W XV i XVI WIEKU.

Orzeł w niszy nad grobowcem Anny Jagiellonki

Slide 18

KRÓLOWIE ELEKCYJNI 1573-1795

W czasach panowania królów elekcyjnych Orzeł Biały pozostaje herbem Królestwa Polskiego (Korony). Z biegiem czasu zmienia się rysunek orła, kształt noszonej przez niego korony (korona zamknięta, zwieńczona krzyżem w miejsce stosowanej do tej pory korony otwartej).

Na piersi umieszczany jest herb panującego.

Slide 19

GODŁO KRÓLÓW ELEKCYJNYCH

Orzeł Stefana Batorego (wg ryciny z herbarza Paprockiego - 1582)

Talar koronny Stefana Batorego

Slide 20

GODŁO KRÓLÓW ELEKCYJNYCH

Orzeł

Zygmunta III Wazy

Slide 21

GODŁO KRÓLÓW ELEKCYJNYCH

Orzeł Jana III Sobieskiego

(wg wizerunku w Kościele Mariackim w Krakowie)

Slide 22

GODŁO KRÓLÓW ELEKCYJNYCH

Orzeł z czasów Augusta II Mocnego

(wg ryciny z herbarza Niesieckiego - 1728)

Insygnia koronacyjne Augusta II

Slide 23

GODŁO KRÓLÓW ELEKCYJNYCH

Orzeł

Stanisława Augusta Poniatowskiego

Najwyższe odznaczenie polskie Order Orła Białego

Ustanowiony przez króla Stanisława Poniatowskiego

Slide 24

Okres rozbiorów

Po III rozbiorze Polski (1795) Orzeł Biały pozostawał w ukryciu lub na emigracji.

Orzeł wrócił wraz z wojskami napoleońskimi - na sztandarach, znakach wojskowych i w herbie Księstwa Warszawskiego

Po upadku Napoleona (w 1815) podzielono Księstwo Warszawskie, ale powstało Królestwo Polskie zjednoczone z Cesarstwem Rosji (tzw. Królestwo Kongresowe). Wojska Królestwa zachowały odrębne znaki wojskowe z Orłem Białym.

W czasie powstania listopadowego (1830-1831) często używano tych samych znaków.Po upadku powstania listopadowego Orzeł Biały powracał na sztandary w czasie powstania w 1848 i powstania styczniowego 1863.

Slide 25

ORZEŁ PAŃSTWOWY -KSIĘSTWO WARSZAWSKIE

Biały Orzeł w herbie Księstwa Warszawskiego

(w drugim polu za herbem Saksonii).

Slide 26

ORZEŁ PAŃSTWOWY W XIX WIEKU

Orzeł w herbie Królestwa Polskiego (1815-1830)

Slide 27

ORZEŁ PAŃSTWOWY W XIX WIEKU

Godło Polski i Litwy z okresu powstania listopadowego 1830

Odznaka z powstania listopadowego

Slide 28

ORZEŁ PAŃSTWOWY W XIX WIEKU

Orzeł

ze sztandaru z czasu powstania w 1848 r.

Slide 29

ORZEŁ PAŃSTWOWY W XIX WIEKU

Orzeł ze sztandaru z czasu powstania styczniowego (1863)

Slide 30

XX WIEK

Po wybuchu w 1914 roku I wojny światowej Orzeł Biały pojawił się we Francji na sztandarach polskich żołnierzy w armii Hallera.Niemcy i Austriacy pozwolili na używanie znaku Orla na terenach okupowanych przez siebie terenach byłego Królestwa Kongresowego. W 1916 roku cesarze Austrii i Niemiec ogłosili utworzenie Królestwa Polskiego. W 1917 roku na wyemitowanych banknotach umieszczono wizerunek Orła, który można uznać za pierwsze od kilkudziesięciu lat oficjalne użycie Orła jako godła państwowego.Po odzyskaniu niepodległości (w 1918) próbowano wprowadzić wizerunek Orła bez korony. Ostatecznie w 1919 roku przyjęto wzór Orła nawiązujący do Orła sprzed rozbiorów.

Slide 31

XX WIEK- I WOJNA ŚWIATOWA(1914-1918)

Orzeł legionowy z okresu

I wojny światowej

Slide 32

ORZEŁ PAŃSTWOWY W LATACH 1917-1939

Orzeł na banknocie Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej - 1917

Slide 33

ORZEŁ PAŃSTWOWY W LATACH 1917-1939

Orzeł z plakatu - jesień 1918

Slide 34

ORZEŁ PAŃSTWOWY W LATACH 1917-1939

Herb Polski 1919-1927

Slide 35

ORZEŁ PAŃSTWOWY W LATACH 1918-1939

W 1927 roku przyjęto nowy wzór herbu państwowego wg projektu Zygmunta Kamińskiego.

Herb Polski od 1927 roku

Slide 36

Okres Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej 1944-1989

Wraz z władzą komunistyczną w Polsce pojawił się orzeł bez korony.Pierwszym takim wizerunkiem był orzeł zaprojektowany przez Janinę Broniewską dla I Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki.

Ostatecznie w PRL używano poprawianych rysunków orła Zygmunta Kamińskiego - zawsze bez korony.

Slide 37

ORZEŁ PAŃSTWOWY W LATACH 1944-1989

Orzeł Janiny Broniewskiej dla I Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki

Slide 38

ORZEŁ PAŃSTWOWY W LATACH 1944-1989

Herb Polski po II wojnie światowej

Slide 39

ORZEŁ PAŃSTWOWY W LATACH 1944-1989

Herb PRL

- wzór z 1955

Slide 40

ORZEŁ PAŃSTWOWY III RP

Rząd Rzeczypospolitej na Uchodźstwie oraz wszelkie ruchy niepodległościowe używały zawsze herbu z orłem w koronie. Dlatego też w 1989 roku przywrócono herb Polski przedstawiający ukoronowanego Orła Białego wg wzoru przedwojennego (z niewielkimi zmianami).

Slide 41

ORZEŁ PAŃSTWOWY NA UCHODŹSTWIE

Herb Polski ustanowiony przez Rząd na Uchodźstwie w 1956

Slide 42

ORZEŁ PAŃSTWOWY III RP

Herb Polski wg wzoru

z 1990 roku

Slide 43

Symbole narodowe - Flaga

Slide 44

Symbole narodowe - Flaga

Pierwotnie polską barwą narodową był karmazyn uważany za najszlachetniejszy z kolorów. Wykorzystywany był on jako symbol dostojeństwa i bogactwa. Z uwagi na cenę barwnika potrzebnego do uzyskania tego koloru mało kto mógł sobie na niego pozwolić dlatego też był on wykorzystywany jedynie przez najbogatszą szlachtę i dostojników państwowych.

Slide 45

Symbole narodowe - Flaga

Barwy biała i czerwona zostały uznane za narodowe po raz pierwszy 3 maja 1792. Podczas obchodów pierwszej rocznicy uchwalenia Ustawy Rządowej damy wystąpiły wówczas w białych sukniach przepasanych czerwoną wstęgą, a panowie nałożyli na siebie szarfy biało-czerwone.

Nawiązano tą manifestacją do heraldyki

Królestwa Polskiego –

Białego Orła na czerwonej tarczy herbowej.

Slide 46

Symbole narodowe - Flaga

Po raz pierwszy polskie barwy zostały skodyfikowane uchwałą Sejmu Królestwa Polskiego z 7 lutego 1831

Artykuł 1.

Kokardę Narodową stanowić będą kolory herbu Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, to jest kolor biały z czerwonym.

Artykuł 2.

Wszyscy Polacy, a mianowicie Wojsko Polskie te kolory nosić mają w miejscu gdzie takowe oznaki dotąd noszonymi były.

Slide 47

Symbole narodowe – Flaga 1918-1939

Po odzyskaniu niepodległości barwy narodowe uchwalił sejm odrodzonej Polski 1 sierpnia 1919.

W ustawie podano:

Za barwy Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się kolor biały i czerwony w podłużnych pasach równoległych, z których górny – biały, dolny zaś – czerwony.

Slide 48

Symbole narodowe – Flaga 1918-1939

Z ustawy z 1919 nie wynikało, jaki ma być odcień czerwieni. Dopiero dwa lata później ukazała się wydana przez Ministerstwo Spraw Wojskowych, opracowana przez Stanisława Łozę broszura "Godło i barwy Rzeczypospolitej Polskiej" z barwnymi wizerunkami znaków państwowych. Czerwień miała tam odcień karmazynu. Jednakże w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z13 grudnia1927 odcień czerwieni zmieniono na cynober.

Slide 49

Symbole narodowe - Flaga Polska Rzeczpospolita Ludowa

W latach PRL barwy Polski nie były dokładnie sprecyzowane, ograniczono się wyłącznie do ich słownego opisu. W Dekrecie z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o pieczęciach państwowych w art. 2 zapisano, że "Barwami Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej są kolory biały i czerwony w dwóch poziomych pasach równoległych równej szerokości i długości, z których górny jest biały a dolny czerwony, odpowiadający barwie cynobru."

Slide 50

Symbole narodowe – FlagaOkres III RP

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z 1997 r. w art. 28 określiła, że barwami Rzeczypospolitej Polskiej są kolory biały i czerwony.

Slide 51

Symbole narodowe - Hymn

Hymn to uroczysty i podniosły utwór pochwalny, pierwotnie sławiący bóstwo, później także bohaterskie czyny, wielkie idee, otoczone powszechnym szacunkiem wartości i instytucje.

Źródłem europejskiej tradycji były antyczne hymny greckie. W średniowieczu rozwinął się hymn kościelny, związany z tradycją i liturgią chrześcijańską.

Hymn państwowy to tradycyjna pieśń patriotyczna, będąca symbolem jedności i odrębności narodowej.

Slide 52

Symbole narodowe - Hymn

Pierwszym polskim hymnem była pieśń „ Gaude Mater Polonia ” ( Raduj się, Matko Polsko), napisana w połowie XIII stulecia przez Wincentego z Kielc ku czci św. Stanisława Szczepanowskiego.

Cały hymn liczy 11 zwrotek, w których opowiedziane jest męczeństwo Świętego oraz cuda jakie miały miejsce za jego przyczyną.

Slide 53

Symbole narodowe – Gaude, Mater Polonia,

Gaude, Mater Polonia,Prole fecunda nobili,Summi Regis magnaliaLaude frequenta vigili.

Cuius benigna gratiaStanislai PontificisPassionis insigniaSignis fulgent mirificis

Tyranni truculentiamQui dum constanter arguitMartyrii victoriam.

Slide 54

Symbole narodowe - Hymn

Najstarszą zachowaną pieśniąw języku polskim,która w średniowieczu pełniła rolę hymnu narodowego jest Bogurodzica.

Była ona śpiewana w czasie koronacji Jagiełły w 1386, przed bitwą pod Grunwaldem w 1410 i pod Nakłem w 1431, oraz pod Warną w 1444.

Dokładny czas jej powstania nie jest znany. Pochodzenie Bogurodzicy stanowi zawiły problem, którym zajmowali się wybitni badacze kultury i języka. Legenda literacka głosi, że jej autorem był św. Wojciech, zamordowany w czasie chrystianizacji Prus. Na ogół jednak językoznawcy na podstawie analizy tekstu ustalają czas powstania na pierwszą połowę XIII wieku.

Slide 55

Symbole narodowe -Bogurodzica

Bogurodzica, dziewica, Bogiem sławiena Maryja!Twego syna, Gospodzina, matko zwolena Maryja,Zyszczy nam, spuści nam.Kiryjelejzon.Twego dziela krzciciela, Bożyce,Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze.Słysz modlitwę, jąż nosimy,A dać raczy, jegoż prosimy,A na świecie zbożny pobyt,Po żywocie rajski przebyt.Kiryjelejzon

Slide 56

Symbole narodowe - Hymn

Kolejną słynną pieśnią był „ Hymn Szkoły Rycerskiej ” Ignacego Krasickiego z XVIII wieku znany także od pierwszych słów jako „ Święta miłości kochanej ojczyzny ”.

Pisany po gorzkich doświadczeniach konfederacji barskiej i I rozbioru, wiąże po raz pierwszy "świętą miłość" ojczyzny z ofiarą i cierpieniem.

Slide 57

Symbole narodowe –Hymn do miłości ojczyzny

Święta miłości kochanej ojczyzny,Czują cię tylko umysły poczciwe!Dla ciebie zjadle smakują trucizny,Dla ciebie więzy, pęta niezelżywe.Kształcisz kalectwo przez chwalebne blizny,Gnieździsz w umyśle rozkoszy prawdziwe,Byle cię można wspomóc, byle wspierać,Nie żal żyć w nędzy, nie żal i umierać.

Slide 58

Symbole narodowe - Hymn „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”.

Gdy w 1797 roku w Lombardii powstały Legiony Polskie, żołnierze skarżyli się jednak na brak odpowiedniej pieśni bojowej. Tak było do połowy 1797 roku. Wtedy to do głównej kwatery legionowej przybył Józef Wybicki, poeta, publicysta i gorący patriota. Ujrzawszy w odległej włoskiej krainie polskie wojsko, w narodowych mundurach i pod rodzimymi sztandarami, wzruszony napisał „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”. Jako podkład muzyczny zaproponował popularną w Polsce anonimową melodię przypominającą mazurka.

Slide 59

Symbole narodowe - Hymn „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”.

Po raz pierwszy została odśpiewana dla uświetnienia uroczystości pożegnania odchodzących z miasta legionistów. Tekst ogłoszono w Mantui w lutym 1799 r. w gazetce pisanej "Dekada Legionowa". Swoja karierę - od okolicznościowej piosenki żołnierskiej do hymnu narodowego - zawdzięcza Mazurek Dąbrowskiego przede wszystkim zawartej w celnej formule wstępnego dwuwiersza myśli o trwaniu narodu mimo utraty bytu państwowego. Myśl ta stała się fundamentem świadomości narodowej czasu niewoli.

Slide 60

Symbole narodowe - Hymn „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”.

Jej popularność wzrosła po wkroczeniu armii napoleońskiej na tereny Polski. W 1806 r. ukazał się w Warszawie jej pierwodruk.

Za czasów Księstwa Warszawskiego melodia Mazurka Dabrowskiego była często utrwalana na walcach modnych wówczas pozytywek.

Slide 61

Symbole narodowe - Hymn

Mazurek Dąbrowskiego współzawodniczył w kilkoma innymi pieśniami pretendującymi do miana hymnu narodowego.

Po 1863 z "Boże, coś Polskę" Antoniego Felińskiego.

Z "Rotą" Marii Konopnickiej napisaną w 1908. Muzykę do „Roty”napisał Feliks Nowowiejski w 1910 r. Utwór powstał na wskutek strajku antygermanizacyjnego we Wrześni (1901-1902). Wykonano ją 15.III 1910r, w uroczystość odsłonięcia Pomnika Grunwaldzkiego Krakowie. Przed I wojną światową była hymnem narodowym.

Slide 62

Symbole narodowe - "Boże, coś Polskę"

"Boże, coś Polskę" Antoniego Felińskiego,śpiewana bardzo chętnie zwłaszcza w latach 1860-62, a także w okresie stanu wojennego ze zmienionymi słowami „ (...) Ojczyznę wolną racz nam wrócić Panie”

Slide 63

Symbole narodowe - ROTA

Nie rzucim ziemi, skąd nasz ród. Nie damy pogrześć mowy, Polski my naród, polski lud, Królewski szczep piastowy. Nie damy, by nas gnębił wróg. Tak nam dopomóż Bóg! Tak nam dopomóż Bóg! Do krwi ostatniej kropli z żył Bronić będziemy ducha, Aż się rozpadnie w proch i pył Krzyżacka zawierucha. Twierdzą nam będzie każdy próg. Tak nam dopomóż Bóg! Tak nam dopomóż Bóg! Nie będzie Niemiec pluł nam w twarz, Ni dzieci nam germanił, Orężny wstanie hufiec nasz, Duch będzie nam hetmanił. Pójdziem, gdy zabrzmi złoty róg. Tak nam dopomóż Bóg! Tak nam dopomóż Bóg

Slide 64

Symbole narodowe - Hymn

Po odzyskaniu niepodległości odżyła sprawa hymnu państwowego.W 1921 r przy MWRiOP powołano komisję, która odnalazła w Muzeum Wojska Polskiego pozytywkę z czasów Księstwa Warszawskiego, tam zanotowaną melodię Jeszcze Polska uznano za pierwowzór. Po dojściu do władzy w 1926 r. eks-legionistów, uważających się za spadkobierców idei i czynów żołnierzy generała J.H. Dąbrowskiego, "Mazurek Dąbrowskiego" został zatwierdzony jako hymn państwowy 26 lutego 1927.

Po II Wojnie Światowej "Mazurek Dąbrowskiego" uznano ponownie, ale już urzędowo jako hymn państwowy w 1948 r. Obowiązujący tekst hymnu i jego zapis nutowy zawiera Ustawa Sejmowa z 31 stycznia1980 r.

Również po odzyskaniu niepodległości w 1989 r. w konstytucji z 1997 r. potwierdzono że hymnem narodowym Polski jest „Mazurek Dąbrowskiego”

Slide 65

Tekst według pisowni rękopisu Wybickiego

Jeszcze Polska nie umarła,kiedy my żyjemy.Co nam obca moc wydarła,szablą odbijemy.

Marsz, marsz, Dąbrowskido Polski z ziemi włoskiza Twoim przewodemzłączem się z narodem.

Jak Czarnecki do Poznania

wracał się przez morzedla ojczyzny ratowaniapo szwedzkim rozbiorze.

Marsz, marsz, Dąbrowski...

Aktualna treść

Jeszcze Polska nie zginęła,Kiedy my żyjemy.Co nam obca przemoc wzięła,Szablą odbierzemy.Marsz, marsz Dąbrowski,Z ziemi włoskiej do Polski.Za twoim przewodemZłączym się z narodem.Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,Będziem Polakami.Dał nam przykład Bonaparte,Jak zwyciężać mamy.

Symbole narodowe - Hymn

Slide 66

Marsz, marsz, Dąbrowski...Przejdziem Wisłę przejdziem Wartębędziem Polakamidał nam przykład Bonapartejak zwyciężać mamy.

Marsz, marsz, Dąbrowski...Niemiec, Moskal nieosiędzie,gdy iąwszy pałasza,hasłem wszystkich zgoda będziejak ojczyzna nasza.

Marsz, marsz, Dąbrowski...Już tam ojciec do swej Basimówi zapłakany:"słuchaj jeno, pono nasibiją w tarabany."

Marsz, marsz...Jak Czarniecki do PoznaniaPo szwedzkim zaborze,Dla ojczyzny ratowaniaWrócim się przez morze.

Marsz, marsz...Już tam ojciec do swej BasiMówi zapłakany

Słuchaj jeno, pono nasiBiją w tarabany.

Symbole narodowe - Hymn

Slide 67

Polskie symbole narodowe wyrażają miłość Polaków do ojczyzny i dążenie do jedności narodu. Są znamionami tożsamości, honoru, dumy i godności Polaków. To one zapewniają nam godne miejsce wśród innych narodów i państw.

Opracował: Zbigniew Syska

WOM 2007


Copyright © 2014 SlideServe. All rights reserved | Powered By DigitalOfficePro