1 / 42

Założenia strategii lubelskiej

Założenia strategii lubelskiej. Grzegorz Gorzelak. Lublin, 6 czerwca 2012 r. O czym będę mówił. Dylematy metodologiczne strategii Nowe spojrzenie na region lubelski: diagnoza cele Tryb prac nad strategią harmonogram zestaw ekspertyz konsultant – urząd - władze.

waneta
Download Presentation

Założenia strategii lubelskiej

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Założenia strategii lubelskiej Grzegorz Gorzelak Lublin, 6 czerwca 2012 r.

  2. O czym będę mówił • Dylematy metodologiczne strategii • Nowe spojrzenie na region lubelski: • diagnoza • cele • Tryb prac nad strategią • harmonogram • zestaw ekspertyz • konsultant – urząd - władze .

  3. Dylematy metodologicznestrategii

  4. Czyja strategia? Własny dokument władzy czy dokument miasta lub regionu? Strategia jest własnym dokumentem władzy – jest jej zobowiązaniem do podjęcia określonych zadań.

  5. Pole strategii Jaki strategia ma mieć zakres? tylko to, co władza może podjąć bezpośrednio i inspirować pośrednio, czy wszystko to, co dzieje się w regionie, a także poza nim? Tylko to, co leży zakresie w bezpośredniego i pośredniego oddziaływania władzy regionu.

  6. O czym strategia? Rozwój czy zaspokojenie potrzeb? Rozwój, ponieważ: zanim podzielisz, musisz wytworzyć. Strategia ma zapewnić możliwości trwałego rozwoju. w rozwijającym się regionie potrzeby będą lepiej zaspokajane.

  7. Ile celów? Dużo – tyle, ile problemów, czy mało, po ostrej selekcji? Celów powinno być niewiele, ponieważ: strategia to wybór; cele powinny odnosić się do najważniejszych, „strategicznych” zagadnień; cele strategii nie powinny obejmować rutynowych działań władzy; strategia powinna być „przyswajalna”.

  8. Podsumowanie - jaka strategia? Odnosząca się do możliwości działania władzy – reszta jest jej otoczeniem. Zorientowana prorozwojowo. Opierająca się na potencjałach endogennych – zewnętrzna pomoc tylko wspiera własne wysiłki, ale ich nie zastępuje. Dająca świadectwo dokonanych wyborów. Krótka i treściwa – ma ważne funkcje promocyjne i informacyjne.

  9. Niedoceniane potencjały rozwojowe województwa lubelskiego: warunki naturalne, rozbudowany system obszarów chronionych, spuścizna historyczna, wielokulturowa przeszłość jako fundamenty rozwoju turystyki; rolnictwo jako filar gospodarki; przemysł wykorzystujący słabo wykorzystane zasoby surowców energetycznych oraz kapitał społeczny, podwyższany przez rozwinięte szkolnictwo wyższe; handel i transport towarowy wykorzystujący atuty tranzytowego, przygranicznego położenia. W.Janicki, Wprowadzenie, „Województwo lubelskie. Środowisko – społeczeństwo - gospodarka”, Lublin 2011, s. 7. Tradycyjne spojrzenie na region lubelski • Spojrzenie na region lubelski

  10. Wizja - propozycja Lublin – stolica Polski Wschodniej, okno na Wschód, silny ośrodek naukowy i akademicki wysokiej jakości. Region zurbanizowany, miasta – ośrodki usług, kultury, edukacji, przedsiębiorczości. Efektywne, wyspecjalizowane, dochodowe rolnictwo i kompleks żywnościowy. Efektywne wykorzystywanie zasobów przyrodniczych regionu. ???????????????

  11. Wstępna diagnoza

  12. Niski poziom urbanizacji(„cały postęp ludzkości narodził się w miastach”) Miasta w Polsce • Polska 60,2% • Lubelskie 45,9%

  13. Niekorzystna struktura społeczno-zawodowa, 2009 Roln Przem Bud Hand Finans Inne usł Polska 15,8 21,6 6,5 25,0 3,9 27,1 Lubelskie 36,6 13,7 4,7 18,5 2,7 23,7 Nawe jeżeli statystyki są częściowo nieprawdziwe – to jednak różnica jest znacząca!

  14. Niska produktywność, szczególnie rolnictwa, 2009

  15. W konsekwencji - niski PKB i wątła jego dynamika PKB/mieszkańca, 2009 Dynamika PKB, 1999-2009

  16. Straty w kryzysie, PKB 2009/2008

  17. Biedne gminy…. Dochody własne gmin na mieszkańca, 2004 r.

  18. Nikły potencjał turystyczny Regionalny potencjał atrakcyjny dla turystyki niszowej oraz niskobudżetowej. Mit agroturystyki. Brak atrakcyjnej bazy obsługowej. Źródło: M.Kozak

  19. Niewielkie znaczenie tranzytowe Tranzyt nie jest źródłem rozwoju regionalnego – jedynie pasmowe usługi wzdłuż drogi. Obwodnica, autostrada, szybka kolej – efekt tunelu, ogranicza rozwój lokalny. Przewozy towarowe na kierunku Wschód-Zachód omijają region (korytarze północny i południowy ważniejsze). Mity chińskie (Biała Podlaska) i szerokotorowe.

  20. Nikłe korzyści z nadgranicznego położenia Granica „widoczna” w pasie jednego powiatu. Nikłe impulsy zza granicy – popyt ukraiński coraz mniejszy – trudności gospodarcze, postęp technologiczny. Położenie regionu w Polsce i Europie – niekorzystne: peryferia peryferii. Tylko Lublin.

  21. Lublin jako ośrodek akademicki Przestrzenne zakresy rekrutacji na studia Źródło: M.Herbst

  22. Rekrutacja i absorpcja: brain drain Źródło: M.Herbst

  23. Słabe tworzenie kapitału ludzkiego Źródło: M.Herbst

  24. Uczelnie za słabo przyczyniają się do rozwoju Lublin w grupie miast o silnej funkcji akademickiej, ale słabej zdolności do absorpcji – podobnie jakToruń, Olsztyn, Zielona Góra. Funkcja ośrodka akademickiego nie stanowi ważnego impulsu rozwojowego miasta i regionu, które raczej doświadczają drenażu kapitału ludzkiego. Pewien efekt popytowy – niski efekt podażowy.

  25. Przemysł Relatywnie słabo rozwinięty, a postępy są tylko pośrednio zależne od władz regionu. Wątłe zaangażowanie kapitału zagranicznego. Niski poziom „gospodarki wiedzy” – region nie jest ani regionem nauki, ani technologii, ani też nie jest „usieciowiony”. Zasoby węgla i perspektywy rozwoju energetyki – decyzje zewnętrzne względem regionu (kapitał prywatny, państwo).

  26. Podsumowanie Rolnictwo jest raczej obciążeniem, nie zaś potencjałem. Położenie jest niekorzystne, peryferyjne, a impulsy z zagranicy słabe. Potencjał turystyczny jest niewielki (głównie Lublin, choć także Kazimierz-Nałęczów-Puławy i Zamość). Przemysł jest istotnym elementem gospodarki regionu – jednak nie jest silnie rozwinięty i słabo zaawansowany technologicznie. Wielkość tranzytu jest przeceniana, podobnie jak jego rola gospodarcza.

  27. Środki Unijne – jak je wykorzystujemy? Prognozy (brak twardych ocen) są pesymistyczne: tylko co piąte euro jest wydawane tak, że przyczynia się do trwałego rozwoju. Papier jest cierpliwy: strategie i programy mówią o rozwoju – w rzeczywistości projekty co najwyżej przyczyniają się do poprawy życia mieszkańców (klasyczny przykład: ścieżki rowerowe). Jeszcze do 2012 r., ale na pewno do 2020 r. powinniśmy zwiększać efekty rozwojowe naszych polityk, w tym szczególnie realizowanych przy wykorzystaniu funduszy UE.

  28. Głównie efekt popytowy, czy także podażowy? rPKB Efekt popytowy Efekt całkowity = efekt popytowy Efekt poda-żowy = 0 czas

  29. Głównie efekt popytowy, czy także podażowy? rPKB Efekt popytowy Efekt całkowity< efekt popytowy czas Efekt podażowy<0

  30. Głównie efekt popytowy, czy także podażowy? rPKB Efekt podażowy>0 Efekt popytowy Efekt całkowity czas

  31. Pułapka braku trwałego efektu podażowego Jeżeli zewnętrzne zasilenia 2004-2020(2022) nie zainicjują trwałego wzrostu, to istnieje niebezpieczeństwo, że gospodarka nie będzie w stanie utrzymać, modernizować, a tym bardziej rozbudować potencjału materialnego dzięki nim stworzonego. Syndrom gminnego parku wodnego w makroskali (ale także laboratoria, oczyszczalnie, autostrady – może i opery? - itd.).

  32. Ocena dotychczasowego wykonania strategii: model 4 kapitałów Ujawnia często nieuświadamiane sprzeczności i napięcia między celami strategii rozwoju regionu Pozwala na ocenę dotychczasowej realizacji strategii i wyciągnięcie konstruktywnych wniosków dla jej aktualizacji Pozwala na ocenę relacji strategii i programów budowanych na jej podstawie – łącznie z oceną relacji ważności celów i proporcji nakładów finansowych. Jednodniowe ćwiczenia – krok ku budowie nowej strategii Więcej informacji: „Studia Regionalne i Lokalne” z. 3(25), 2006: http://www.studreg.uw.edu.pl/pdf/3_2006/Gorzelaketal_3_2006.pdf

  33. Kierunki działań

  34. 1. Urbanizacja i rozwój miast Lublin – „stolica” Polski Wschodniej, potencjalny ośrodek ponadregionalnych funkcji metropolitalnych, zdolny do powstrzymania „ucieczki mózgów” i koncentrowania korzystnych procesów współpracy transgranicznej (ale w warstwie nowoczesnych usług). Miasta o funkcjach ponadlokalnych (b. miasta wojewódzkie, także Biłgoraj, Puławy) – ośrodki kultury, elementów „usług wiedzy”, koncentracje przedsiębiorczości. Prorozwojowe wykorzystanie funduszy UE dla wspomagania urbanizacji.

  35. 2. Przekształcenia na wsi Odchodzenie od rolnictwa: proces długofalowy, zależny od pojawiania się szans poza rolnictwem – także wskutek migracji. Wspólna Polityka Rolna tym przemianom przeciwdziała – jak ją wykorzystać do przyspie-szenia zmian strukturalnych? Wzrost produktywności rolnej dzięki specjalizacji upraw, poprawie organizacji rynku itd. Tu WPR może mieć pozytywne znaczenie.

  36. 3. Zwiększanie potencjału wiedzy Wspieranie najlepszych zespołów badawczych (ich identyfikacja?). Pomoc w zakładaniu firm z nimi związanych. Przyciąganie inwestorów zagranicznych niosących zaawansowane technologie i chętnych do nawiązania kontaktów z miejscowym zapleczem B+R. Profilowanie wykształcenia do potrzeb i możliwości gospodarki regionu. Prowadzenie sensownych szkoleń i kształcenia ustawicznego – efektywne wykorzystanie środków Europejskiego Funduszu Społecznego

  37. 4. Wymiar wschodni Pełniejsze wykorzystanie geopolitycznego położenia regionu – Lublin jako ośrodek promieniujący kulturą i nauką na Wschód. „Misyjne” wykorzystanie skąpych środków UE na współpracę transgraniczną – budowanie przyszłości z sąsiadami także dzięki własnemu wysiłkowi.

  38. Wykorzystanie lokalnych potencjałów endogennych Potencjał badawczy ośrodków naukowych, nie tylko Lublina (np. także Puław). Koncentracje przedsiębiorczości (Biłgoraj). Zasoby węgla. Koncentracje wysoko towarowych, obiecujących sektorów gospodarki żywnościowej. Klaster „ Dolina Ekologicznej Żywności”. Lokalne atrakcje turystyczne. Inne – jakie?

  39. I na zakończenie. . . Ostateczne decyzje podejmuje władza polityczna – to jest jej strategia. Konsultant uzyskuje pomoc z urzędu marszałkowskiego – dane, opracowania, ekspertyzy itp. Początek rzeczywistej współpracy – przyjęcie wspólnych założeń strategii.

  40. Dziękuję za uwagę

More Related