بسم الله الرحمن الرحیم
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 109

بسم الله الرحمن الرحیم PowerPoint PPT Presentation


  • 57 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

بسم الله الرحمن الرحیم. بسم الله الرحمن الرحیم . شرکت خدمات مهندسی بهبود صنعت مهرگان دوره آموزشی تجزیه و تحلیل سیستم اندازه گیری (MSA). واژگان و تعاريف. 1 ) فرآيند اندازه گيري (Measurement Process) : در اين جزوه، اندازه گيري به اين گونه تعريف مي شود :

Download Presentation

بسم الله الرحمن الرحیم

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Msa

بسم الله الرحمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم

شرکت خدمات مهندسی

بهبود صنعت مهرگان

دوره آموزشی

تجزیه و تحلیل سیستم اندازه گیری

(MSA)


Msa

واژگان و تعاريف

1) فرآيند اندازه گيري (Measurement Process) :

در اين جزوه، اندازه گيري به اين گونه تعريف مي شود:

"تخصيص اعداد به موارد مشخص به منظور تبيين روابط بين ويژگي هاي خاص"

اين تعريف نخستين بار در ١٩٦٣ توسط "آيزنهارت" ارائه شد.

فرآيند تخصيص دهي عدد به عنوان فرآيند اندازه گيري تعريف مي شود، و مقدار تخصيص داده شده به عنوان مقدار اندازه در نظر گرفته مي شود.

از اين تعريف چنين بر مي آيد که فرآيند اندازه گيري مي تواند به عنوان يك فرآيند توليدي در نظرگرفته شود که خروجي آن عدد )داده(است .چنين نگرشي به سيستم اندازه گيري از آن جهت مفيد است که به ما اجازه مي دهد مفاهيم، اصول و ابزاري را در تجزيه و تحليل سيستم اندازه گيري به کار ببنديم که قبلا" در کنترل آماري فرآيند (SPC) به کار گرفته بوديم.


Msa

واژگان و تعاريف

٢) سنجه :(Gage)

هر وسيله اي که براي دستيابي به اندازه ها مورد استفاده قرار مي گيرد، گاهي اوقات اختصاصا" براي وسايلي که نقش ابزار برو/ نرو را در کارگا هها ايفا مي کنند، به کار گرفته مي شود.

٣) سيستم اندازه گيري :(Measurement System)

مجموعه عمليات، روش ها، سنجه ها و ساير ابزار، نرم افزار ها و نفراتي که براي تخصيص يك عدد به يك ويژگي مورد اندازه گيري مورد استفاده قرار مي گيرد


Msa

واژگان و تعاريف

٤( تبعيض، قابليت خواندن، ريزنگري (تجهيزات) :(Discrimination, Readability, Resolution)

کوچكترين واحد قابل خواندن، ريزنگري اندازه گيري يا حد مقياس دستگاه نام دارد.

٥) مقدار مرجع :(Reference Value)

عبارتست از ارزش پذيرفته شده براي يك محصول يا مصنوع.

٦)مقدار واقعي :(True Value)

مقدار حقيقي از يك محصول يا مصنوع که معمولاً ناشناخته مي باشد


Msa

واژگان و تعاريف

٧) گرايش (Bias) :

اختلاف بين ميانگين اندازه گيري هاي انجام شده با مقدار مرجع گرايش نام دارد


Msa

واژگان و تعاريف

٨) ثبات ((Stability:

عبارتست از کنترل آماري يك فرآيند اندازه گيري با توجه به موقعيت آن در طول زمان، يا به عبارت ديگر تغييرات گرايش در طول زمان و تحت کنترل آماري بودن آن ثبات نام دارد.


Msa

واژگان و تعاريف

٩) ارتباط خطي ((Linearity:

عبارتست از تغييرات گرايش در گستره طبيعي و عملياتي يك سيستم اندازه گيري

10(دقت(Precision) :

عبارتست از نزديك بودن مقادير اندازه گيري شده، هنگامي که تكرارهاي اندازه گيري روي قطعه يا قطعات ثابت انجام مي پذيرد.


Msa

واژگان و تعاريف

١١(تكرارپذيري :(Repeatability)

عبارتست از نوسانات بدست آمده از يك سيستم اندازه گيري هنگامي که يك ابزار اندازه گيري،به وسيله يك بازرس چند بار براي اندازه گيري يك مشخصه خاص از قطعه (يا قطعات) مورد استفاده قرار مي گيرد.


Msa

واژگان و تعاريف

١٢) تجديدپذيري :(Reproducibility)

عبارتست از نوسانات بين ميانگين اندازه گيريهاي بدست آمده، هنگامي که چند بازرس با يك ابزار مشخصهاي از قطعه(يا قطعات) را اندازه گيري مي نمايند.


Msa

واژگان و تعاريف

١٣ ) گيج R&R(یا :(GRR

ترکیب تكرارپذيري و تجديدپذيري بصورت توام، که براي يك سيستم اندازه گيري تخمين زده مي شود.


Msa

واژگان و تعاريف

١٤) توانمندي سيستم اندازه گيري:(Measurement System Capability)

تخمين از نوسانات سيستم اندازه گيري در کوتاه مدت (مانند GRR به همراه نمودارهای مربوطه(

١٥) عملكرد سيستم اندازه گيري :(Measurement System Performance)

تخمين از نوسانات سيستم اندازه گيري در بلند مدت(مانند نمودارهاي کنترل در بلند مدت)


Msa

واژگان و تعاريف

١٦) سازگاري :(Consistency)

عبارتست از ميزان تغييرات تكرارپذيري در طول زمان


Msa

واژگان و تعاريف

١٧) تناسب :(Uniformity)

عبارتست از تغييرات تكرارپذيري در گستره طبيعي و عملياتي سيستم اندازه گيري يا

بعبارت ديگر يكنواخت بودن تكرارپذيري در اين گستره


Msa

واژگان و تعاريف

١٨)عدم اطمينان (Uncertainty) :

يك تخمين از بازه اي که با توجه به مقدار اندازه گيري شده، مقدار واقعي مي تواند در آن قرار گيرد.


Msa

روش محاسبه ثبات

١- نمونه اي را که معمولاً در حيطه وسط توليد قراردارد انتخاب مي نمائيم.

٢- اين نمونه را طي دوره هاي مشخص سه تا پنج بار اندازه گيري مي نمائيم. اندازه گيري مي بايست بر اساس آگاهي هاي لازم از سيستم اندازه گيري صورت پذيرد و در واقع بايستي زمانهاي اندازه گيري طوري تعيين شود تا مجال وقوع علل خاص به سيستم اندازه گيري داده شود.

٣- ميانگين و برد اندازه گيري هاي مكرر را بر روي نمودار (X , R) ترسيم مي نمائيم.

٤- محدوده هاي کنترل را محاسبه نموده، نقاط خارج از حدود کنترل را بر اساس تجزيه و تحليل هاي انجام شده، پس از حذف ريشه علل آن، از فرآيند خارج نماييد.


Msa

مثال

بمنظور مشخص کردن ثبات براي يك ابزار اندازه گيري جديد، تيم مربوطه يك قطعه را که نزديك حيطه وسط توليد قرار دارد انتخاب نموده و اين قطعه توسط آزمايشگاه ٢٠ بار (هر بار ٥ مرتبه( اندازه گيري شده است . بعد از ٤ هفته داد ههاي جمع آوري شده و نمودار (X, R) آن مطابق، با شكل زير ترسيم شده اند.


Msa

مثال


Msa

روش محاسبه BIAS

١- يك نمونه انتخاب نموده و مقدار مرجع آن را مشخص مي نمائيم.(مي توان از قطعه اي که تقريباً در حيطه وسط توليد قرارداد يا گيج بلوك يا ... استفاده نمود).

٢- قطعه مذکور را به تعداد10≤ r اندازهگيري نماييد .( در يك تحليل گرافيكي مي توان هيستوگرام اندازه گيري هاي مكرر را رسم نموده، بايستي تقريباً نرمال باشد. در غير اينصورت بايستي علل خاص آن شناسايي و حذف شود).

٣- ميانگين اندازه گيري هاي مكرر را محاسبه نماييد.


Msa

روش محاسبه BIAS

٤- با استفاده از جدول ضميمه پس از استخراج d*2 مقدار انحراف معيار تكرارپذيري را محاسبه نماييد.

٥- با استفاده از تابع t)به ضميمه مراجعه نماييد) مقادير زير را محاسبه نماييد


Msa

روش محاسبه BIAS

٦- گرايش وقتي قابل قبول است که براي سطح )α-1 (% اطمينان (معمولاٌ α برابر 0.05 است) داشته باشيم .

که درآن مقادير d*2 ، d2 و V از جدول ضميمه قابل استحصال بوده وt(v,1−α/2) با استفاده از جدول تابع t قابل استخراج مي باشد.


Msa

دلايل وجود BIAS

خطا در قطعه اصلي يا مرجع

مشكلاتي که در ابزار وجود دارد و بايستي تعمير گردد.

ابزار به طور صحيح کاليبره نشده است.

در اندازه يا مشخصه ابزار اشتباه به وجود آمده است.

ابزار به طور صحيح توسط اپراتور استفاده نشده است و نياز به اصلاح رويه مذکور وجود دارد.

غلط بودن الگوريتم تصحيح.


Msa

مثال

يك مهندس ساخت براي ارزيابي گرايش يك سيستم اندازه گيري از يك قطعه که ١٥ بار توسط اپراتور مربوطه اندازه گيري شده است استفاده مي نمايد. با توجه به نتاج بدست آمده در جدول زير تعيين نماييد آيا گرايش اين سيستم اندازه گيري قابل قبول است يا خير.


Msa

مثال


Msa

مثال


Msa

روش محاسبه ارتباط خطي

١- چند قطعه) حداقل ٥ قطعه( انتخاب نموده که دامنه عملياتي گيج را پوشش دهد.

٢- مقادير مرجع هر يك از اين قطعات را مشخص مي نمائيم.

٣- هر يك از قطعات را به دفعات اندازه گيري نموده)حداقل ١٠ مرتبه( مقادير را ثبت مي نمائيم.

توجه داشته باشيد که قطعات بايستي بصورت تصادفي و غير قابل شناسايي براي اپراتور اندازه گيري شود.

٤- براي هر يك از قطعات مقدار گرايش را محاسبه نماييد.


Msa

روش محاسبه ارتباط خطي

٥- براي هر يك از قطعات RV)) ها ، نمودار گرايش هاي منفرد و ميانگين آن را روي يك نمودار رسم نماييد.

6-اکنون معادله بهترين خطي که از اين نقاط عبور مي نمايد بصورت Y=ax+b می باشد که در آن X=RV , Y=Bias حال براي محاسبه ضريب زاويه و عرض از مبدأ اين خط از فرمو لهاي زير استفاده مي نمائيم:


Msa

روش محاسبه ارتباط خطي

٧- اکنون براي يك X0داده شده RV) دلخواه) و برای سطح α اطمينان مقادير و حدود قابل قبول را محاسبه می نمائیم .


Msa

روش محاسبه ارتباط خطي

٨- براي قابل قبول بودن ارتباط خطي، خط 0 = Bias بايستي در داخل محدوده تعيين شده در گام ٧ قرار داشته باشد

٩- اگر در گام ٨ تجزيه و تحليل گرافيكي نشاندهنده وضعيت قابل قبول براي ارتباط خطي باشد،

در اينصورت فرض زير بايستي درست باشد

چنانچه فرض فوق صحيح باشد، سيستم اندازه گيري بايستي يك مقدار واحد گرايش براي تمام RVها داشته باشد. اين مقدار قابل قبول، بايستي برابر با صفر باشد.


Msa

مثال ارتباط خطي

مثال: سرپرست يك کارخانه براي تعيين ميزان ارتباط خطي از ٥ قطعه (که هر يك از آنان ١٢ مرتبه اندازهگيري شده اند) استفاده نموده است و نتايج آن مطابق با جدول زير حاصل گرديده است.


Msa

مثال ارتباط خطي

مطلوبست تعيين ميزان ارتباط خطي و اينكه آيا قابل قبول است يا خير.

حل:

با توجه به فرمول رگرسيون ضريب زاويه و عرض از مبدا برابر است با :


Msa

مثال ارتباط خطي

در اين صورت محدوده هاي مجاز برابر است با :


Msa

مثال ارتباط خطي

با توجه به تحليل گرافيكي و اينكه | 10.158| و |12.043 | بزرگتر از 2.00172 مي باشند نتيجه مي گيريم که ارتباط خطی مناسب و قابل قبولي وجود ندارد. از آنجائيكه که ريسك زيادي براي خطا بازرسان موجود مي باشد، استفاده از اين سيستم بايستي منوط به هماهنگي با مشتري باشد.


Msa

روش محاسبه تکرارپذيري

1- 10 قطعه را انتخاب نموده، اين قطعات بايستي در حيطه توليد قرار داشته باشند.

٢- از بازرس مربوطه مي خواهيم تا قطعات را اندازه گيري نموده، عدد خوانده شده را ثبت مي نمائيم) با اين قطعات بطور تصادفي به بازرس داده شود و بازرس نبايستي قطعات را شناسايي نمايد)

٣- اين عمل (گام ٢) را چند بار تكرار مي نمائيم. (معمولاً ٢ يا ٣ بار)

٤- برد اندازه گيريهاي مكرر را براي هر قطعه محاسبه مي نمائيم.

٥- ميانگين بردهاي بدست آمده در گام ٤ را محاسبه مي نمائيم.


Msa

روش محاسبه تکرارپذيري

٦- در اينصورت انحراف معيار تكرارپذيري برابر خواهد بود با

و نوسانات دستگاه (EV) برابر است با EV = σRPT * 5.15

d*2 با توجه به جدول ضميمه قابل استخراج مي باشد.

)5.15 برابر است با ٩٩ % سطح زير سختي نرمال(


Msa

روش محاسبه تجديدپذيري

١- چند قطعه ((n≥5انتخاب مي نمائيم.(بهتراست تعداد قطعات * تعداد بازرسان≥ 15 باشد.)

٢- از بازرسان مي خواهيم که قطعه انتخاب شده را اندازه گيري نمايند(بصورت تصادفي و غير قابل شناسايي(

٣- اندازه گيري هاي مربوط به هر يك از بازرسان را ثبت مي نمائيم. (معمولاً اندازه گير يها روي هر يك از قطعات ٢ يا ٣ بار تكرار مي شود.)

٤- ميانگين کل اندازه گيري هاي بدست آمده براي هر بازرس را محاسبه مي نمائيم.

٥- برد ميانگين هاي کل براي بازرسان را محاسبه مي نمائيم X DIFF


Msa

روش محاسبه تجديدپذيري

٦- در اينصورت انحراف معيار تجديدپذيري برابر است با:

و نوسانات بازرسان (AV)برابر است با

که د ر آن n تعداد قطعات و r تعداد تكرارهاي اندازه گيري روي هر قطعه مي باشد.


Msa

روش محاسبه نوسانات قطعه به قطعه


Msa

روش محاسبه نوسانات قطعه به قطعه

بايستي اين موضوع را نيز در نظر گرفت که هنگامي مي توان از PVمحاسبه شده در بالا، بعنوان نوسانات کل فرآيند استفاده نمود که اين نوسانات) نوسانات قطعات( در مقايسه با نوسانات تکرار پذیری (R) بسيار بزرگتر بوده و بعبارت ديگر نوسانات تكرارپذيري نوسانات قطعات را پوشش ندهد. به همين منظور و با توجه به اينكه محدوده کنترل براي ميانگين هاي هر قطعه تابعي از نوسانات تكرارپذيري مي باشد، وقتي مي توان از قطعات مذکور بعنوان نماينده کل فرآيند استفاده نمود که بيش از ٥٠ % از X Pi ها ، داخل محدوده هاي کنترل ميانگين نباشد


Msa

دقت کل سيستم اندازه گيری

همانطوريکه در علم امار و احتمالات هم به ان اشاره شد مجموع دو پراکندگي ، برابر است با جذر مجموع مربعات انها ، پس براي اينکه بتوانيم پراکندگيکل سيستم اندازه گيري را محاسبه کنيم بايستي به طريق زير عمل نمائيم .


Msa

R&R%

الف)چنانچه اين سيستم اندازه گيري براي بازرسي (قبول يا رد کردن قطعات) بكار گرفته مي شود بايستي شاخص %(R,R) را به طريق زير محاسبه نمود:

ب) چنانچه اين سيستم اندازه گيري جهت تجزيه و تحليل و مطالعات فرآيند (مثل (SPC بكارگرفته مي شود بايستي شاخص %(R,R) را به طريق زير محاسبه نمود:


Msa

R&R%

در هر دو حالت (چه مطالعات فرآيند چه بازرسي)، با توجه به مقدار %(R,R) به شرح زير تصميم گيري مي نمائيم.

١) اگر %(R, R) ≤ 10%سيستم اندازه گيري قابل قبول است.

٢(اگر %(R, R) ≤%30≤10%سيستم اندازه گيري ممكن است قابل قبول باشد.

٣( اگر %(R, R) > 30% سيستم اندازهگيري غير قابل قبول است.


Msa

R&R%

توجه داشته باشيد در محاسبه %(R,R) براي مطالعات فرآيند مي توان از 5.15 فاکتورگيري نموده و نوشت :

که در آن K1 تابعی از تعداد تکرارها و برای EV کاربرد دارد و K2 تابعی از تعداد بازرسان و برای AV کاربرد دارد و K3 تابعی از تعداد قطعات و برای PV کاربرد دارد.


Msa

R&R%

شرط قابل قبول بودن نسبت فوق اين است که بزرگتر يا مساوي ٥ باشد.


Msa

روش محاسبه نوسانات درون قطعه اي

١) بردهاي مربوط به min, max را محاسبه مي نمائيم.(سطرهای 5،10 و 15)

٢(ميانگين بردهاي محاسبه شده در گام قبلي را محاسبه نموده و در سطر ١٨ ثبت مي نمائيم.

3) EV را با توجه به فرمول مربوطه و ميانگين بردها در گام قبلي محاسبه مي نمائيم.

٤) ميانگين مربوط به هر قطعه بازرس را محاسبه مي نمائيم. (سطرهاي ٤ و ٩ و ١٤)


Msa

روش محاسبه نوسانات درون قطعه اي

٥) ميانگين کل هر بازرس را محاسبه مي نمائيم (ستون آخر سطرهاي ٤ و ٩ و ١٤)

6) X DIFF را محاسبه نموده و در سطر ١٩ ثبت مي نمائيم.

7) AV را با توجه به فرمول ارائه شده محاسبه مي نمائيم.

٨) RGE را محاسبه مي نمائيم. (بردهاي سطري)

9) X WIV را محاسبه مي نمائيم که برابر است با هر قطعه

( سطر17)

10) برد X WIV را محاسبه مي نمائيم(ستون آخر سطر ١٧)

11) XWIV را محاسبه مي نمائيم که برابر است با

(nتعداد قطعات)


Msa

روش محاسبه نوسانات درون قطعه اي

١٢) برد بردهاي بدست آمده در گام ٨ را محاسبه مي نمائيم . ( RRGEها)

13) در اينصورت

١٤(محاسبه WIV با توجه به فرمول زير:

١٥) در اينصورت مي توان در فرمول %(R,R) بجاي TV نوشت:


Msa

تمرين

سرپرست کنترل کيفيت جهت تعيين ميزان خطاي (R,R) براي مشخصه قطر ميله، که توسط يك ماشين خاص توليد مي شود ٥ قطعه را انتخاب کرده است. اين ٥ قطعه توسط بازرسان و شيفت )سه بازرس(٢ بار اندازه گيري شده و در هر بار اندازه گيري، چرخاندن ميكرومتر حداقل و حداکثر قطر ميله مطابق جدول زير ثبت شده است.

مطلوبست محاسبه%(R,R) با توجه به خطايWIV.


Range method

روش برد (Range Method)

روش برد يك روش اصلاح شده است که يك تخمين سريع از سيستم اندازه گيري فراهم مي آورد. اين روش تنها تصوير کلي از سيستم اندازه گيري بدست مي دهد و نمي تواند تعيين کننده تكرارپذيري و تجديدپذيري باشد و معمولاً براي چك کردن سريع، و بررسي تغييرات GRR بكار مي رود . اين روش و چنانچه از ٥ قطعه بعنوان نمونه استفاده شود، 80 % اگر از ١٠ قطعه استفاده شود 90 % توانايي شناسايي يك سيستم غير قابل قبول را دارا مي باشد


Msa

مثال

براي تعيين اينكه آيا سيستم اندازه گيري قابل قبول مي باشد يا خير در يك سيستم اندازه گيري از ٢ بازرس و ٥ قطعه استفاده شده است و نتايج به شرح زير مي باشد مطلوبست تعيين GRR


Msa

مثال


Msa

شرکت پويا صنعت بهينه

تجزيه تحليل سيستم هاي اندازه گيري وصفي


Msa

روش متقاطع


Msa

روش متقاطع


Msa

روش متقاطع


Msa

روش متقاطع


Msa

روش متقاطع


Msa

روش متقاطع


Msa

روش متقاطع


Msa

روش متقاطع


Msa

روش متقاطع


Msa

روش متقاطع


Msa

روش بيزي


Msa

روش بيزي


Msa

روش بيزي


Msa

روش بيزي


Msa

روش هاي سيگنال

يك روش براي تعيين احتمالات خطا در سيستم اندازه گيري روش سيگنال مي باشد. براي اين منظور با توجه به مفهوم منحني عملكرد گيج) بعداً توضيح داده خواهد شد(، مفاهيم زير را تعريف مي کنيم.

بزرگترين قطعه در مرزLSLکه همه بازرس ها آنرا رد آرده اند A =

کوچكترين قطعه قبول که همه بازرس ها آنها را قبول کرده اندB =

بزرگترين قطعه قبول که همه بازرس ها آنرا قبول کرده اندC =

کوچكترين قطعه در مرزUSL که همه بازرس ها آنرا رد کرده اند D =


Msa

روش هاي سيگنال


Msa

روش هاي سيگنال


Msa

روش هاي سيگنال

حل با توجه به جدول فوق خواهيم داشت:


Msa

روش تحليلي


Msa

روش تحليلي


Msa

روش تحليلي

جهت اطمينان از اينكه قطر شفت هاي توليد شده توسط يك ماشينC.N.C از مقدار معيني بيشتر هستند از يك گيج استوانه اي No Goاستفاده مي شود. با فرض اينكه تلرانس اين قطعه 500± 0.01 باشد ١٠ قطعه را انتخاب نموده و مقاديرa و P(a)و نيز مقدارXT(قطر شفت) را به شرح زير بدست آورده ايم. مطلوبست تكرارپذيري، تمايل و اينكه آيا اين مقدار تمايل قابل قبول است يا خير،


Msa

روش تحليلي


Msa

روش تحليلي

چون مقدار τ از 2.093 بيشتر است مي توان ادعا نمود که تمايل اختلاف قابل ملاحظه اي با صفر دارد و غير قابل قبول مي باشد.


Msa

شرکت پويا صنعت بهينه

تستهاي مخرب و غير تکرارپذير


Msa

تستهاي مخرب و غير تکرارپذير

3 -1- ثبات

3-1-1 حالت اول :(S1)

• شرايط:

- اندازه گيري روي قطعات قابل تكرار نبوده، پس اين مطالعه مي تواند براي تست هاي مخرب و سيستم هاي غير تكرارپذيري مورد استفاده قرار گيرد.

- دوره عمر مشخصه قطعه مورد مطالعه شناخته شده است و اين دوره بيشتر از زمان مطالعه سيستم اندازه گيري بوده و مشخصه مورد نظر در طول اين دوره تغيير نمي کند.

- قطعات گستره مورد استفاده نوسانات فرآيند را براي آن مشخصه پوشش مي دهند.


Msa

تستهاي مخرب و غير تکرارپذير

ارتباط خطي سيستم اندازه گيري شناخته شده است )مستند شده است(، اين ارتباط خطي براي کل گستره مورد انتظار مشخصه در دسترس است و چنانچه ارتباط خطي وجود ندارد، داد هها بايستي تنظيم و تصحيح گردند.

• روش تحليل:

به وسيله اندازه گيري ) ٣٠ (n ≥ قطعه، نوسانات کل و توانمندي فرآيند را مشخص نماييد .(30 قطعه يكبار اندازه گیري) اين مطالعه مقدماتي همچنين بايستي شامل بررسي سازگاري قطعات از يك توزيع يكسان باشد


Msa

تستهاي مخرب و غير تکرارپذير

- از آنجائيكه btwnσ^ 2e = σ^ 2E + σ^ 2، حال تعداد يك يا چند قطعه را از يك نمونه جداگانه، انتخاب نموده به وسيله نمودار (X ,MR) و (X , R) )با استفاده از محدودهاي کترل مشخص شده در مطالعه مقدماتي( تحت کنترل بودن را بررسي مي نمائيم.

- با توجه به اينكه قطعات از يك نمونه جداگانه مي باشند، هر گونه الگوي عدم کنترلنشاندهنده تغيير در سيستم اندازه گيري مي باشد.


Msa

تستهاي مخرب و غير تکرارپذير

٣ -١-٢- حالت 2: (S2 )

• شرايط:

- دوره عمر مشخصه قطعه مورد مطالعه شناخته شده است و اين دوره بيشتر از زمان مطالعه سيستم اندازه گيري بوده و مشخصه مورد نظر در طول اين دوره تغيير نمي کند.

- قطعات گستره مورد استفاده نوسانات فرآيند را براي آن مشخصه پوشش مي دهند.

- قطعات بصورت m بخش جداگانه هستند در صورتيكه m= 2 باشد اين حالت را مطالعه تست و تست مجدد مي گويند.


Msa

تستهاي مخرب و غير تکرارپذير

• روش تحليل:

- از روش نمودار برد(Range chart) براي بررسي سازگاري فرآيند انداز هگيري استفاده نماييد) که با سازگاري داخل بچ(m) ، آميخته شده است(

- خطاي سيستم اندازه گيريR/ d *2 = σe را محاسبه نموده و آنرا با σE)تكرارپذيري(مقايسه نماييد.

- با توجه به اينكهbtwnσ^ 2e = σ^ 2E + σ^ 2 پس خطاي کل اندازه گيري يك کران بالا براي σ2 E مي باشد، لذا مي توان از اين خطا براي بررسي سازگاري فرآيند توليد استفاده نمود.


Msa

تستهاي مخرب و غير تکرارپذير

3-2- تغييرپذيري

3-٢-١- حالت 1 (V1)

• شرايط

- دوره عمر مشخصه قطعه مورد مطالعه شناخته شده است و اين دوره بيشتر از زمان مطالعه سيستم اندازه گيري بوده و مشخصه مورد نظر در طول اين دوره تغيير نمي کند.

- قطعات گستره مورد استفاده نوسانات فرآيند را براي آن مشخصه پوشش مي دهند.

- قطعات بصورت m=2 بخش جداگانه هستند، اين حالت را مطالعه تست و تست مجدد مي گويند.


Msa

تستهاي مخرب و غير تکرارپذير

روش تحليل

- تكرارپذيري را برابر با خطاي کل اندازه گيري در نظر بگيريد σ E = σ e.

- با توجه به تكرار ٢ براي هر قطعه تخمين، ارتباط خطي با مقايسه نقاط با خط X=Y امكانپذير خواهد بود.


Msa

تستهاي مخرب و غير تکرارپذير

3 -٢-٢- حالت 2(V2)

• شرايط:

- دوره عمر مشخصه قطعه مورد مطالعه شناخته شده است و اين دوره بيشتر از زمان مطالعه سيستم اندازه گيري بوده و مشخصه مورد نظر در طول اين دوره تغيير نمي کند.

- قطعات گستره مورد استفاده نوسانات فرآيند را براي آن مشخصه پوشش مي دهند.

- قطعات به صورت m بخش جداگانه هستند.

• تحليل

- استفاده از روش GRR (هر قطعه m تكرار)

- استفاده از روش ANOVA


Msa

ارزيابي اجراي MSA

در فصول گذشته سعی شد، تا با استفاده از روشهای آماری چگونگی ارزيابی و تحليل سيستم های اندازه گيری باتوجه به شاخص های تعريف شده برای سيستم های کمی و وصفی( variable & Attribute) تشريح گردد. در اين فصل با فرض به اينکه مميز يا ارزياب با مفاهيم آشنا شده، مراحل ارزيابی و چک ليست های مميزی برای MSAتشريح می گردد:

۴-1- مراحل ارزيابی سيستم های اندازه گيری:

۴-١-١- شناسايي سيستم های اندازه گيری در يک سازمان :


Msa

ارزيابي اجراي MSA

اولين و مهمترين گام برای شروع ارزيابی MSA ، در ابتدا شناسايي سيستم های اندازه گيری موجود ، در يک سازمان می باشد. از آنجائيکه معمولاً در صنايع خودرو و قطعه سازی کليه دستورالعمل های بازرسی در قالب طرح کنترل(Control Plan) تهيه می شود بهترين مرجع، برای شناسايي اين سيستم ها بررسی و مرور کردن طرح های کنترل که توسط سازمان تهيه شده است می باشد.

نکته قابل بررسی اين است که مميزبايستی اطمينان حاصل نمايد که :

الف ) سيستم های اندازه گيری تعريف شده يا کلاً بازرسی های تعريف شده الزامات مشتری را پوشش دهد.

ب ( روشها و ابزار اندازه گيری تعيين شده متناسب با پارامتر مورد اندازه گيری باشد.


Msa

ارزيابي اجراي MSA

4-1- 2تعريف سيستم های اندازه گيری و پوشش طرح کنترل توسط آنها:

در اين گام مميز سعی می نمايند تا يک ياچند مشخصه مورد اندازه گيری را در طرح های کنترل انتخاب و بررسی نمايد که سازمان آيا در قالب تعريف سيستم های اندازه گيری قادر به پوشش دادن توانمندی برای مشخصه مورد نظر می باشد يا خير. در اين مرحله ارزيابان با تجربه سعی دارند که روی مشخصه های مهم محصول – فرآيند يا اندازه گيری هايي که با تلرانس های خيلی تنگ تعريف شده اند تمرکز نمايند دقت نماييد که در اين مرحله الزامات ارزيابی همواره بعنوان مرجع حاکم بر قضاوت ارزياب می باشد بعنوان مثال در استاندارد ISO TS - 16949الزام تحليل سيستم اندازه گيری برای همه سيستم های اندازه گيری تعريف شده در طرح کنترل می باشد در حاليکه در چک ليست ساپکو ٧٩ تمرکز روی ايستگاههايي است که SPC اجرا می شود.


Msa

ارزيابي اجراي MSA

لحاظ داشتن موارد زير در اين مرحله بسيار مفيد خواهد بود:

الف ( دسته بندی و گروه بندی سيستم های اندازه گيری از طرف سازنده بلامانع است، مگر اينکه تجربه يا شواهد نشاندهنده اين باشد که اين گروه بندی غيرمنطقی است و نمی توان نتايج بدست آمده را به همه اعضای گروه تعريف شده تعميم داد.

ب ) در دسته بندی يا گروه بندی )به خصوص برای محاسبات شاخص های دقت)، منطقی است که روی تنگترين تلرانس های تعريف شده اين مطالعات انجام پذيرد. (مگر اينکه توجيه ديگری ارائه گردد.)

ج) چنانچه بازرس يا اپراتور اندازه گيری نقشی در تخصيص عدد به قطعه مورد اندازه گيری، نداشته باشد می توان از محاسبات "تجديد پذيری" صرفنظر نمود.بسياری از سازمانها در اين مرحله اقدام به تهيه MSA PLAN می نمايند که در آن سيستم اندازه گيری و مطالعات آن تعريف شده است. در شکل زير يک نمونه MSA PLAN ارائه می شود.


Msa

ارزيابي اجراي MSA


Msa

ارزيابي اجراي MSA

4-١-3- بررسی سوابق انجام MSA :

در اين مرحله با توجه به نوع سيستم اندازه گيری (کمی يا وصفی) و الزامات استاندارد مرجع، مميز بايستی با بررسی سوابق و البته تجارب شخصی در مورد کفايت و تناسب تحليل های انجام شده تصميم گيری نمايد. لحاظ نمودن موارد زير در اين مرحله بسيار مفيد خواهد بود.

الف ) سيستم های اندازه گيری کمی:

1)اولين و مهمترين بررسی روی سوابق و شروع آن معمولاً از بررسی مطالعات Stability می باشد. دقت نماييد چون در مطالعه ثبات هدف بررسی اثر تغييرات زمان روی چگونگی داده های اندازه گيری می باشد معمولاً در اندازه گيری های ابعادی با تلرانس های بالا، اندازه گيری های مشخصه ها ی وزن، الکتريکی و ... دارای ثبات خواهد بود. مگر اينکه اشکالاتی در نحوه کاليبراسيون ابزار اندازه گيری موجود باشد.


Msa

ارزيابي اجراي MSA

٢) در بررسی شاخص های BIAS و يا LINERITY دقت نماييد که مقادير RV چگونه انتخاب شده است بعضی از شرکتها به اشتباه مقدار RVرا از روی خود ابزار مورد مطالعه محاسبه می نمايند.

برای اين منظور بهتر است از ابزار اندازه گيری با دقت بالاتر يا خدمات مراکز کاليبراسيون معتبر استفاده نمود.

٣) در بررسی شاخص های EV و AV دقت نماييد که معمولاً ابزار اندازه گيری در حيطه ريزنگری خود خطای(R,R) دارند. چنانچه مقدار EV بزرگتر از AVباشد به احتمال خيلی زياد ابزار اندازه گيری مشکل کاليبراسيون دارد و اگر AV بزرگتر از EV باشد بازرسان از روش يکسانی برای انجام اندازه گيری استفاده نمی نمايند. چنانچه مقدار AV منفی شودتوجه داشته باشيد به اين معنی است که خطای تکرار پذيری در مقايسه با خطای تجديد پذيری بسيار زياد بوده و فعلاً می توان از بررسی خطای تجديد پذيری صرفنظر نمود.


Msa

ارزيابي اجراي MSA

۴) در مورد محاسبه خطای% (R,R) دقت نماييد چنانچه از TV(نوسانات کل) برای محاسبه % (R,R) استفاده شده است بايستی حداقل ۵٠ درصد نقاط )ميانگين های اندازه گيری قطعه/بازرس ) خارج از محدوده های کنترل ميانگين ها قرار گيرد در غير اينصورت TVبدست آمده معتبر نيست (چون PV در مقايسه با خطاهای تکرار پذيری کوچک است)

۵) به شاخص ndc محاسبه شده دقت نماييد که بايستی ndc ≥ 5 باشد.


Msa

ارزيابي اجراي MSA

ب ) سيستم های اندازه گيری وصفی :

١) در مورد سيستم های وصفی مهمترين و شايد سخت ترين مرحله تعيين RV قطعات مرجع می باشد. برای اندازه گيری های کمی که وصفی شده اند می توان از مراکز کاليبراسيون معتبر استفاده نمود. برای ساير مشخصه های وصفی مثل صدادار بودن گيربگس، شيد رنگ و ... می توان از مراجع که به تاييد مشتری يا واحد فنی و مهندسی و... رسيده است استفاده نمود.


Msa

ارزيابي اجراي MSA

٢) در بسياری از فرآيندها ممکن است عملاً توليد يا تهيه قطعات معيوب امکانپذير نباشد).در يک فرآيند خشن تراشی با توجه به فيکسچر طراحی شده هميشه طول قطر قطعات بيشتر از مقدار LSLبوده و به هيچوجه امکان ندارد که کوچکتر از تلرانس پائينی باشد) در اينصورت با توجه به مشاهدات مميز، بررسی سوابق ( نتايج بازرسی ، CPK و ... ) / از محاسبات و بررسی PMR و PFA برای بعضی از قطعات رد صرفنظر نمود.


Msa

ارزيابي اجراي MSA

۴-١-۴- انجام اقدامات اصلاحی برای سيستم های اندازه گيری تا حصول نتيجه

در اين مرحله با توجه به نتايج بدست آمده در مطالعات MSA می بايست سازمان اقدامات اصلاحی خود را در قالب طرحها و پروژه های تعريف شده ارائه نموده و سوابق آنرا به مميز نشان دهد اقدامات اصلاحی می تواند شامل موارد زير باشد.

- آموزش بازرسان و قراردادن قطعات مرجع، عکس و... برای شناسائی صحيح متغيرهای وصفی

- تغيير يا بهبود ابزار اندازه گيری

- تغيير يا بهبود روش اندازه گيری


Msa

ارزيابي اجراي MSA

الف ) تحت کنترل بودن نمودار ميانگين و بردها در نمودار ثبات )بخصوص ميانگين(

ب ( بر قرار بودن تساوی زير برای گرايش :

ج ) بر قراری تساويهای زير برای بررسی ارتباط خطی:


Msa

ارزيابي اجراي MSA

4-1-3 بررسی سوابق انجام MSA :

د ) کوچک بودن خطای(R,R) نسبت تلرانس طراحی يا فرآيند

(R,R) ≤ 10% %

و ( برای مشخصه های وصفی بايستی شاخص های PFA و PMR و E مقادير زير را داشته باشند.

E ≥ 90%

PMR ≤ 2% PFA ≤ 5%


Msa

ارزيابي اجراي MSA

۴-2- يک قانون نانوشته در: MSA

در بحث تجزيه و تحليل سيستم های اندازه گيری متوجه شديم که هدف غايي و نهايي MSAجلوگيری از ارسال محصول نامنطبق برای مشتری (عدم شناسايي قطعه رد) که منجر به نارضايتی وی می گردد و البته توانايي در شناسايي صحيح قطعات سالم (عدم شناسايي قطعه قبول که منجر به ضرر درون سازمانی می شود) می باشد. هر چه خطاهای دقت و صحت در اين زمينه بيشتر باشند قدر مسلم ريسکهای تعريف شده بيشتر خواهد بود.


Msa

ارزيابي اجراي MSA

بديهی است در يک بررسی اجمالی چنانچه توانمندی فرآيند بالا باشد )احتمال وجود قطعه نامنطبق کم باشد( با وجود خطای اندازه گيری زياد، کماکان ريسک ارسال محصول نامنطبق برای مشتری کم خواهد بود )به دليل احتمال کم وجود قطعه نامنطبق). تئوری بيز (Bayes)که در اين دوره به آن پرداخته شده سعی داشت تا به نوعی اين موضوع را اثبات نمايد. شکل زير اين موضوع را نشان می دهد.


Msa

ارزيابي اجراي MSA

دقت نماييد که در چنين مواردی به دليل توانمندی بالای فرآيند، کماکان با وجود خطای(R,R) زياد، احتمال رد قطعه قبول و قبول قطعه رد بسيار کم خواهد بود، شايد فرمول زير بتواند يک محک مناسبی در موارد اينچنينی باشد.


Msa

ارزيابي اجراي MSA

۴-3- چک لیست ارزیابی: MSA

4-3-1 چک لیست سوالات مشترک برای ارزیابی سیستم های کمی و وصفی


Msa

ارزيابي اجراي MSA


Msa

ارزيابي اجراي MSA

4-3-2 چک لیست سوالات ارزیابی سیستم های اندازه گیری کمی


Msa

ارزيابي اجراي MSA

ارزيابي اجراي MSA


Msa

ارزيابي اجراي MSA


Msa

ارزيابي اجراي MSA

4-3-3 چک لیست سوالات ارزیابی سیستم های اندازه گیری وصفی


Msa

ارزيابي اجراي MSA


Msa

پایان


  • Login