jak wygl da kultura ydowska
Download
Skip this Video
Download Presentation
Jak wygląda kultura żydowska?

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 29

Jak wygląda kultura żydowska? - PowerPoint PPT Presentation


  • 136 Views
  • Uploaded on

Jak wygląda kultura żydowska?. Projekt przygotowany pod kierunkiem Rafała Wiewióry przez:

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Jak wygląda kultura żydowska?' - virginia-irwin


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
jak wygl da kultura ydowska
Jak wygląda kultura żydowska?

Projekt przygotowany pod kierunkiem Rafała Wiewióry przez:

Michała Boczonia – kl. 4b, Gabrielę Czajkowską – kl. 5a, Karola Golańskiego – kl. 4b, Pawła Króla – kl. 4b, Radka Marczenkę – kl. 4b, Sebastiana Osmolak-Rogaluka – kl. 4b, Kingę Sabatowicz – kl. 5a, Oskara Trachtę - kl. 4b

judaizm
Judaizm

Judaizm był pierwszą religią monoteistyczną, wiarą w Stwórcę, Boga Jedynego, Jahwę.

Z judaizmu powstały inne religie, m.in.:

- chrześcijaństwo,

- islam.

j zyk hebrajski
Język hebrajski

- Posługiwali się nim Żydzi od czasów niewoli egipskiej;

- zapisane są w nim „Tora” i „Talmud”;

- język współczesnych Izraelczyków.

W historii wyróżnia się kilka okresów języka hebrajskiego:biblijny, zaświadczony w księgach „Starego Testamentu”; nowohebrajski, występujący w pierwszych stuleciach n.e., stosowany do dzisiaj jakourzędowy język państwa Izrael.

הבה נגילה Hawanagila (Radujmy się)

הבה נגילה ונשמחה Hawanagilawenismecha (Radujmy

się i cieszmy)

kalendarz ydowski
Kalendarz żydowski

- Rok żydowski składa się z 12 miesięcy.

- Nowy Rok żydowski rozpoczyna się jesienią (tisziri).

- Siedmiodniowy tydzień zaczyna się w niedzie-lę,akończy Szabasem w sobotę.

- Dni tygodnia nie mają nazw, określa się je kolejnymi cyframi.

- Doba rozpoczyna się wieczorem i kończy wraz ze zmierzchem dnia.

wi ta
Święta

Sześć biblijnych świąt Izraela to:

1. Pesach   (Święto Paschy)

2.Chag Hamacot  (Święto Przaś- ników)

3. Szawuot   (Święto Tygodni)

4. Rosz Ha-szana  (Święto Trąbie- nia)

5. Jom Kippur   (Dzień Pojedna- nia)

6. Sukkot   (Święto Szałasów)

szabat
Szabat

Szabat lub szabas, obchodzony jest w sobotę – już od świtu. Jest to dzień, w którym zabrania się pracować. Nie można także np. podróżować, zapalać ognia, m.in. świec, kuchenek gazowych; nie można palić papierosów. W czasie szabatu koniecznie spożywa się uroczyste posiłki, modli. Konieczne jest przestrzeganie tradycji i różnych obrzędów z nią związanych.

t ora
Tora

- Powszechnie znana jako Biblia.

- Według żydowskiej tradycji jest księgą objawioną,Znakiem Przymierza Boga z Izraelem.

- Została przekazana Mojżeszowi na Górze Synaj.

- Zawiera przesłanie Boga do człowieka.

- W VII w. p.n.e. została spisana i do dziś stanowi kanonwiedzy i wiary.

synagoga
Synagoga

Synagoga– „zgromadzenie, miejsce zebrań" – żydowski dom modlitwy.

- Powszechnie używane słowa w języku polskim odpowia- dające pojęciu synagogi to bożnica lub bóżnica– czyli miej- sce poświęcone Bogu, dom modlitwy.

Synagoga Pod Białym Bocianem

we Wrocławiu

tradycyjny str j modlitewny
Tradycyjny strój modlitewny

Ortodoksyjni Żydzi codzien-nie modlą się w tałesie (szal modlitewny)

- z przytwierdzonymi do ramienia i czoła filakteriami

- z jarmułką (hebr. kipa) na głowie.

ta es
Tałes

- szal modlitewny

- na każdym z czterech rogów tałesu znajdują się symboliczne frędzle

- jest zakładany podczas modlitw (Tora zaleca noszenie ubrania z frędzlami przez cały dzień).

filakterie
Filakterie

- Niewielkie skórzane pudełeczka w kształcie sześcianu, przywiązy -wane za pomocą czarnych rzemieni do lewego ramienia i czoła

- Wewnątrz pudełek umieszcza się wypisane na małej kartce perga- minu przykazania Tory.

jarmu ka mycka
Jarmułka (mycka)

Męskie nakrycie głowy,

mała czapeczka zszyta

z sześciu klinów.

menora
Menora

- siedmioramienny świecznik

- ma symbolizować naród Izraela, którego misją jest być„światłem narodów”.

s awni przedstawiciele narodu ydowskiego o polskich korzeniach
Sławni przedstawiciele narodu żydowskiego o polskich korzeniach

Artur Rubinstein (1887-1986)

- jeden z najwybitniejszych pianistów

- juror konkursów szopenowskich

slide15
Janusz Korczak (1878-1942)

- Właściwie Henryk Goldszmit

- Lekarz

- Wybitny pedagog

- Autor książek dla dzieci (m.in.

„Król Maciuś Pierwszy”)

- Kierownik żydowskiego domu sierot w getcie warszawskim. Dobrowolnie poszedł z wychowan- kami na śmierć do obozu w Treblin- ce.

slide16
Bruno Schulz (1892-1942)

- pisarz

- artysta plastyk

- architekt

- nauczyciel rysunku

muzyka i taniec
Muzyka i taniec

Muzyka i taniec to obok kuchni najważniejsze elementy integracji, a często i tożsamości Żydów. Rozproszenie członków narodu żydowskiego zwane diasporą spowodo- wało, że przez wieki Żydzi czerpali z różnych kultur. Zachowując swoje tradycje i obrzędy, przyjmowali jednocześnie instrumentarium oraz układy choreografi-czne od narodów lub społeczności, w których żyli. Następnie przetwarzali je, tworząc własną, oryginalną muzykę. Do dziś charakterystyczne dla muzyki żydow- skiej są skrzypce, klarnet, liry, harfy, kontrabas. W warstwie tekstowej często autorzy odwołują się do „Psalmów” zawartych w Torze. Tańce izraelskie najczęściej tańczone są w kole.

hava nagila
Hava nagila

Dlaczego okrąg? W tańcach żydowskich ważna jest więź. Naj- lepiej osiąga się ją poprzez poruszanie się po okręgu symbolizują- cym jedność ze wspólnotą. Im bliżej do centrum, tym ciaśniej- szy okrąg stworzymy - aż nasze ręce się spotkają. Im dalej do centrum, tym nam dalej do ludzi. Krąg mówi o naszej odpowie- dzialności za siebie nawzajem. W kręgu wszyscy jesteśmy rów- ni. I wszyscy też go tworzymy. Każdy taniec kończy gest unie- sionych rąk ku górze – jest to uwielbienie dla Boga i wszyst -kich stworzeń na Ziemi – także nas, a może przede wszystkim nas, ludzi.

kuchnia ydowska
Kuchnia żydowska
  • Łączy gusty kulinarne wielu krajów zamieszkiwanych przez Żydów
  • „Czystość potraw” – najważniejsza zasada (koszer „rytualnie czysty”)
  • Kaszrut - żydowskie reguły odżywiania, ustanowione na podstawie Tory
  • Typowe potrawy:
bajgle precle
Bajgle- precle

Składniki

Mąka - 150 g mąki

Masło roślinne – 10 g

Drożdże – 2 g

Jako

Sól gruboziarnista, olej  

Sposób przygotowania

Drożdże rozprowadzić w wodzie, po czym wyrobić ciasto razem z drożdżami i zostawić masę na 30 minut – do wyrośnięcia. Podzielić ciasto na 8 kawałków i uformować wałeczki. Zwijać po dwa wałeczki i wkładać do wrzącej wody, a gdy wypłyną na wierzch, wyjąć łyżką cedzakową, wyłożyć na wysmarowaną olejem blachę, posypać grubą solą i wstawić do gorącego pieca. Po wystygnięciu bajgle – precelki są gotowe do jedzenia. Smacznego!

led w majonezie jab kowym
Śledź w majonezie jabłkowym

Składniki

Śledzie - 80 dag,

Majonez - 25 dag

Jabłka - 15 dag

Cebula - 15 dag

Ogórek kiszony - 15 dag

Sól, cukier, pieprz - do smaku

Sposób przygotowania

Wymoczone i oprawione płaty śledziowe należy ułożyć na półmis- ku i pokryć masą majonezową. Masę majonezową przygotowuje- my, dodając do majonezu koszernego (gotowego lub przyrządzo- nego w domu) pokrojone w drobne kosteczki: surową cebulę, ogórki kiszone oraz (utarte na grubej tarce o grubych otworach) jabłka. Do wymieszanej masy dodajemy sól, cukier i pieprz do smaku. Smacznego!

jajka siekane z cebul
Jajka siekane z cebulą

Składniki  

Jaja – 8                     

Cebula – 30 dag                     

Olej słonecznikowy – 0,1 l                          

Sól i pieprz – do smaku

Sposób przygotowania

Jaja ugotować na twardo, drobno posiekać, a następnie dodać równie drobno posiekaną surową cebulę oraz olej słoneczniko- wy, sól, pieprz do smaku. Całość dokładnie wymieszać. Smacznego!

kreplach
Kreplach

Składniki na ciasto

Mąka - szklanka

Jajko, sól

Składniki na farsz

Mięso mielone – szklanka

Cebula posiekana – łyżka

Sól, olej

Sposób przygotowania

Wyrobić dość miękkie ciasto - jeśli trzeba - dolać gorącej wody. Rozwałkować bardzo cienko i wykroić kwadraty lub kółka. Nakładać przygotowany farsz mięsny. Lepić pierożki i gotować albo smażyć w głębokim tłuszczu. Smacznego! 

bibliografia materia y pomocnicze
Bibliografia/Materiały pomocnicze

- http://www.bnai-brith.org.pl/

- http://www.judaizm.edu.pl

- www.comenius.nglaskowa.net/kulturazydowka

- http://www.snunit.jewish.org.pl/

- http://kuchnia-zydowska.pl/

podzi kowania
Podziękowania

Dziękując za uwagę, serdecznie dziękujemy za pomoc w przygotowaniu prezentacji:

- Ani Jarmoń,

- Kołu gitarowemu,

- Pani Małgorzacie Król,

- Pani Agacie Ptak.

ad