بسم الله الرحمن الرحیم
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 25

بسم الله الرحمن الرحیم PowerPoint PPT Presentation


  • 119 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

بسم الله الرحمن الرحیم. آموزش بهداشت. دکتر مجتبی صداقت استادیار دانشکده پزشکی علوم پزشکی تهران. هدف ما از خدمات مربوط به سلامت : تغيير رفتار هدف از آموزش بهداشت: بررسي رفتارهاي مرتبط با سلامت مردم چرا كارهائي را كه براي سلامتيشان مفيد است انجام مي دهند و يا بالعكس

Download Presentation

بسم الله الرحمن الرحیم

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


5046347

بسم الله الرحمن الرحیم

آموزش بهداشت

دکتر مجتبی صداقت

استادیار دانشکده پزشکی علوم پزشکی تهران


5046347

هدف ما از خدمات مربوط به سلامت : تغيير رفتار

هدف از آموزش بهداشت:

بررسي رفتارهاي مرتبط با سلامت مردم

چرا كارهائي را كه براي سلامتيشان مفيد است انجام مي دهند و يا بالعكس

شناخت انواع روش هاي آموزش - هركدام در چه شرائطي اثر دارند يعني هر يك در كجا استفاده شوند بهتر است

ادراك :

تفسير يا مفهوم بخشيدن به اطلاعات حسي يا داده هاي رسيده به مغز

دادن معني و مفهوم به داده هاي دريافتي از طريق اندام هاي مختلف

  • تفكر :

  • مجموعه اي از ادراكات مختلف

  • فرآيندي دروني در مقابل فرآيندي بيروني

  • تاثير پذيري ادراك از نياز و تجربه :

    • نياز براي وسائل پيش گيري از بارداري در افراد نابارور درمقابل افرادي كه چند بچه دارند

  • تجربه باران براي فرد روستائي و شهري

  • ادراك از iud براي بانوي مشكل دار و بي مشكل


5046347

  • آگاهيKnowledge:

    تحصيل و جمع آوري اطلاعات در مغز به منظور استفاده از آنها و يا ضبط اين اطلاعات

    تا حد زيادي بستگي به حافظه دارد

    • برقراري ارتباط با اطلاعات گذشته (تداعي) - چارچوب مرجع reference framework

      • وازكتومي و عقیم کردن حیوانات يا فاصله گذاري بارداري و فاصله گذاري بين نهالها

    • همه رفتارها ناشي از آگاهي نيستند و الگوهاي رفتاري بدون هيچ آگاهي هم داريم


5046347

  • گرايش Attitude :

  • آگاهي + احساس = گرايش

  • آگاهي با توجه به تجارب منجر به ايجاد يك حس مي شود كه مي تواند شادي ، غم ، خشم ، لذت و .... باشد و بمعني آمادگي فرد براي واكنش مثبت يا منفي در برابر يك محرك است

  • سازمان بندي نسبتا دائمي باور ها در مورد يك شيء يا موقعیتي كه فرد را آماده واكنش در يك جهت خاص مي كند

  • پويا است يعني نه اينكه اگر ديد ، دنبال مي كند ؛ بلكه فعال هم دنبالش مي رود

  • گرايش در جريان ارضا خواسته ها شكل مي گيرد فرد نسبت به اشياء ، افراد و فرآيند هائي كه نيازهاي او را ارضا مي كنند گرايش موافق و يا بالعكس نشان مي دهد.

  • اطلاعات يك عامل تعيين كننده در گرايش تغيير در گرايش صرفا با دادن و يا ايجاد فرصت به فرد براي دانستن و تجربه و فهميدن منافع و نتايج تغيير گرايش و رفتار بعدي امكان پذير است.

  • بيان لفظي باور را عقيده مي گويندOpinion


5046347

  • رفتار( Practice ):

  • روشي كه فرد عمل مي كند ، شيوه برخورد و واكنش نشان دادن تحت شرايط مختلف

  • هر وقت صحبت مي شود منظور رفتار ارادي و برخاسته از تصميمات مركز حركتي مغز است

  • رفتار اساسابر پايه نياز قرار دارد حتي استراحت براي رفع نياز خستگي است

  • آموزش بهداشت :تغيير رفتار مردم براي شناخت و پذيرش روش هاي زندگاني

  • اصولا آموزش با ايجاد بيداري و آگاهي صحيح در فرد يا گروه امكان پذير است

  • اصل مهم در آموزش: سنجش ادراك فراگير و سپس پر كردن خلا

  • رفتار را مي توان با بيان عقيده و يا از آن بهتر با مشاهده رفتار سنجيد .

  • KAP (Knowledge, Attitude, Practice)


5046347

  • رفتار و گرايشي كه مقدم بر آگاهي باشد به دليل تقليد يا اجبار بوده است.

  • عدم هم خواني شناختي يعني عدم هماهنگي بين آگاهي و شناخت با شيوه عمل

    • مثال پزشكي كه سيگار مي كشد

  • روش هاي درهم شكستن: اساسا كار سختي است

    • 1- تفكر روشنفكرانه

    • 2- ابتدا عمل كند و بعد عقيده اش هم خوان مي شود مثال گياه خواري كه گوشت خورده است

    • 3- در جمع قرار گرفتن و اصطلاحا " جو گير شدن ”

  • برطرف ساختن عدم هم خواني شناختي نبايد ناگهاني باشد: ایجاد مقاومت وتنش( مالاريا و آب بد )

  • هدف آموزش بهداشت ارتقاء آگاهي ، ايجاد گرايش و تداوم رفتار


5046347

يادگيري :

فرآيند كسب آگاهي

با كسب اطلاعات متوقف نمي شود

يك فرآيند فعال تغيير و تبديل ايده ها، انتقال معاني ، شكل گيري گرايش ها ، مهارتها و ارزشها ست.

سه اصل مهم يادگيري :

1- اصل آمادگي( Readiness) هر فراگيرنده اي بايد از نظر رواني و ذهني امادگي يادگيري را

داشته باشد بايد نيازش برانگيخته شده باشد

2 – اصل تمرين(Exercise ) تكرار محرك و دريافت پاسخ تقويت كننده ( سودمند و لذت بخش)

3 – اصل اثر (Effect) بايد به نتيجه اي مطلوب برسيم


5046347

مباني آموزش بهداشت:

  • براي هر كسي در هر زماني لازم است

  • بايد مستمر باشد

  • مي تواند بشكل يك فرآيند خودآموز سازماندهي شود

  • هر كسي كه مي داند چه چيزي براي سلامتي مفيد است مي تواند در مي تواند در آموزش بهداشت

  • شركت كند

  • همه اصول تعليم و تربيت در آموزش بهداشت كاربرد دارد

  • مربي بايد در امر اموزش دادن ، برقراري ارتباط ، ايجاد انگيزه و به مشاركت فراخواندن افراد ماهرباشد


5046347

اصول آموزش بهداشت:

  • هر گونه آموزش بهداشت بايد بر اساس سنجش نياز آموزشي باشد

  • فرآيند هاي رسمي اموزشي خيلي كمك كنندهنيست و اموزش بايد تدريجي و از نقطه اي باشد كه مردم در آن قرار دارند

  • باید به تمام نكات مثبت و منفي ، مزايا و معايب و مشكلات هر رفتار صادقانه اشاره كرد

  • گرايش اموزش دهنده بايد دوستانه و با احساس همدردي باشد

  • ارتباط دوطرفه جهت كمك به رفع اشكال و ترديد از اهميت خاصي برخورداراست

  • مربي بايد عامل به نكات اموزش نيز باشد

  • هرگونه تلاش آموزشي بايد توام با استدلال باشدتا در مخاطب تاثير گذار باشد


5046347

  • آموزش بهداشت برنامه ريزي شده خيلي بهتر از فعاليت هاي بدون برنامه است

  • استفاده از وسائل كمك آموزشي از اهميت فوق العاده اي برخوردار است

  • بايد ابتدا از رفع و اصلاح نگرش هاي غلط شروع كرد سپس سراغ باور ها و رفتارهاي صحيح رفت

  • يك خطاي بزرگ ارائه انبوه اطلاعات در يك برخورد است .

  • آموزش بايد گام به گام و تدريجي باشد

  • برنامه بايد بر اساس شناخت از تشكيلات و ساختارهاي بومي طراحي و اجرا گردد

  • بايد از اصطلاحاتي استفاده شود كه بلافاصله درك مي شود

  • ارتباط بايد ساده ، روشن ، مختصر و شوق انگيز باشد


5046347

ارتباط موثر


5046347

تعريف :

فرآيند به اشتراك گذاشتن فضاي ذهني خود با ديگري

فرآيند انتقال پيام و اطلاعات

اجزا يك ارتباط :

  • منبع يا فرستنده يا برقرار كننده ارتباط :

    • مهارت در برقراري ارتباط كلامي ، نوشتاري

    • آگاهي از كانال و مخاطب

    • گرايش به موضوع ،كانال و مخاطب

    • اعتبار

    • اعتماد به نفس

  • پيام: اطلاعاتی است كه برقرار كننده ارتباط در نظر دارد كه مخاطب آن را دريافت كند ، درك نمايد، بپذيرد يا مطابق آن رفتار نمايد

    • بر اساس نياز بجا و متناسب باشد

    • با موضوعات واقعي تقويت شود تا اعتبار كسب نمايد

  • كانال: وسيله انتقال پيام . پل هاي فيزيكي بين فرستنده و گيرنده

    • در ارتباط چهره به چهره اين وسيله چيزي جز جو نيست انتخاب كانال بايد در دسترس و قابل استفاده براي فرستنده و گيرنده باشد

    • گيرنده بايد تمايل مساعدي براي دريافت پيام داشته باشد

    • اعضاي حسي گيرنده بايد بون نقص و داراي كارآئي باشد


5046347

انواع روش هاي آموزشي

  • رسمي

  • غيررسمي

    رسمي :

    داراي سلسله مراتب منظم فرآيند آموزشي – يادگيري براي گروه است

    غیررسمی:

    بيش از يك فرصت براي يادگيري به مردم استفاده مي شود و بيشتر به افراد كم سواد براي كسب اطلاع در خصوص مسائل مختلف موثر در ارتقا سطح زندگي شان استفاده مي شود


5046347

روش هاي رسمي

1 - سخنراني يا نطق

  • ارائه شفاهي ، يك روش ساده ، سريع و كارآمد است

  • معمولا كسي نمي تواند آن را قطع كند يا در آن دخالت كند

  • مسائل ارگونوميك

  • براي بيان تعاريف ، مفاهيم كلي ، ايجاد چارچوب نظري و فكري و نه اشاره به مفاهيم جزئي سازماندهي و جمع بندي ارائه خلاصه در ابتدا و جمع بندي در انتها بسيار مفيد است


5046347

2 - گفت وشنود:

دو نفر متخصص بحث يا گفتگوئي را در حضور شنوندگان براي آموزش انجام مي دهند احتمال جالب توجه بودنش زياد است بايد مراقب بود انحراف از بحث پيش نيايد

3 – سمپوزيوم:

مجموعه چند سخنراني از سخنرانهاي متفاوت است كه هر يك به بحث در مورد جنبه هاي مختلف از يك موضوع مي پردازند

4 - ميز گرد يا پانل:

  • گروه كوچكي از افراد دور ميزي نشسته و در حضور افراد در بين خود در مورد موضوع مربوط به حضار بحث مي كنند

  • اعضاي پانل بايد داراي اطلاعات تخصصي باشند

  • اينجا هم بجز در انتها فرصتي براي مشاركت حضار وجود ندارد


5046347

5 - سوال و جواب :

مانند آنچه در مباحث سياسي در دانشگاه ها مطرح است نياز به هماهنگ كننده دارد

6 - مناظره (Forum) :

در انتهاي هر يك از روش هاي فوق اگر جائي براي بحث و اظهار ترديد و اعتراض وجود داشته باشد مناظره شكل گرفته است


5046347

مدرن يا غير رسمي:

آموزش گيرنده در بحث شركت داده مي شود

1 - بحث گروهي:

متداول ترين روش فرآيند تفكر جمعي براي حل مسئله است

تقسيم جمع بزرگ به گروه هاي كوچك و بحث در مورد جنبه هاي مختلف يك موضوع و سپس ارائه گزرش در جمع كلي توسط منشي ها و جمع بندي

2 - كارگاه (workshop) :

مثل جلسه مشورتي و براي حل مسئله است ولي معمولا يك دوره چند روزه را شامل مي شود

3 - كنفرانس / سمينار :

  • سمينار جلساتي است كه بحث هاي علمي سطح بالائي در آنها اجرا مي شود و معمولا از طرف موسسات آموزشي و غيره كه علاقمند به جمع آوري تجربيات هستند شكل داده مي شود

  • كنفرانس و سمينار گاهي بصورت كارگاه هاي جنبي برگزار مي شود

    4 - بارش افكار (Brain Storming) :

    نياز به ساماندهي مطالب توسط رئيس يا منشي جلسه دارد

    5 - ايفاي نقش (Role Playing) ياPsychodrama در آموزش مهارتهاي تشخيصي و درماني در بيماريها كاربرد دارد


5046347

ارزشيابي :

بسيار مهم در هر قسمت از فرآيند در طرح اجراي برنامه آموزشي حتما بايد ديده شود( ورودی ،فرآیند ، خروجی)


5046347

مراحل طراحی یک برنامه آموزشی

تشخیص مسئله و یا مشکل

تعیین نیازهای آموزشی

ریشه مشکلات چیست ؟

آیا مشکلات با آموزش قابل حل است ؟

1

طراحی راه حل

طراحی نحوه حل مسئله و یا

مشکل بوسیله کارآموزان

برنامه ریزی آموزشی

2

اجرای راه حل

ایجاد دانش ، مهارت و یا نوع

رفتار لازم در کارآموزان

اجرای برنامه

3

ارزشیابی اثرات راه حل های اجرا شده

ارزشیابی

ارزشیابی دوره و عملکرد

کارآموزان بویژه در محیط واقعی کار

4

فرآیند آموزش


5046347

1- نیازسنجی آموزشی (Needs Assessment )

  • چه کسانی نیاز به آموزش دارند ؟ و به چه نوع آموزش هایی نیاز دارند ؟

  • آنچه که افراد می خواهند یا ترجیح می دهند

  • عیب یا مشکل

  • فاصله بین وضع موجود و وضع مطلوب

  • نقطه ای که قصد رسیدن به آن را داریم

نیاز آموزشی :

نیاز آموزشی به نیازهای اطلاق می شود که از طریق آموزش قابل رفع است


5046347

2- اولویت بندی نیازهای آموزشی:

  • میزان تکرار

  • میزان اهمیت

  • میزان شمولیت ( فراگیری و سطح گستردگی )

  • ارزشگذاری و محاسبه مجموع امتیازات


5046347

3- برنامه ریزی ( Planning)

برنامه ریزی عبارتست از تعیین فاصله بین وضعیت موجود با وضعیت مطلوب و مشخص نمودن راه های رسیدن به هدف ( وضعیت مطلوب ).

مراحل برنامه ریزی آموزشی منابع انسانی

1- تعیین اهداف آموزشی

2- تعیین محتوا

3- تعیین مدت اجرای برنامه

4- تعیین شرایط شرکت کنندگان

5- تعیین روش های آموزشی

6- پیش بینی تسهیلات و خدمات آموزشی

7- انتخاب اساتید و مربیان آموزشی


5046347

1 - تعیین اهداف آموزشی:

چه نوع دانش ، مهارت و یا رفتار خاصی

به سه سوال زیر جواب دهد :

1- چه می خواهیم یاد بدهیم یا فراگیر چه چیزی را باید یاد بگیرد؟ ( کار یا عمل ).

2- عمل یا کاری که فراگیر بعد از طی دوره باید انجام دهد ، تحت چه شرایطی باید انجام پذیرد؟

3- معیار و ملاک ما در یاد گرفتن با یاد نگرفتن فراگیران در چیست ؟ به عبارت دیگر موفقیت یا عدم موفقیت خود را در یاد دادن با چه ملاک یا مقیاس خواهیم سنجید ؟ ( معیار )


5046347

2 – تعیین محتوا:

تناسب منابع آموزشی دوره با سرفصل های پیشنهادی

3 – تعیین مدت اجرای برنامه:

  • میزان و درجه فاصله وضعیت موجود با هدفهای ویژه یا اختصاصی

  • نوع آموزش که متشکل از آموزشهای شبانه روزی،آموزشهای حین کاروآموزشهای ضمن خدمت

  • محل آموزش و نظر خواهی از فراگیران و سازمانهای ذی نفع

4 – تعیین شرایط شرکت کنندگان:

در انتخاب افراد شرکت کننده در دوره های آموزشی بایستی 4 نکته را در آن لحاظ نمود :

الف - تجانس تحصیلی

ب – تجانس شغلی

ج – تجانس تجربی

د - دوره های آموزشی طی شده


5046347

  • 5- تعیین روش های آموزشی:

1– هدف آموزش

2- مدت و زمان آموزش

3 - بودجه آموزش

4 – سطح و تعداد کارآموزان

5 – اساتید و مربیان آموزشی

6 – محل آموزش

7 – وسایل و لوازم آموزشی


  • Login