ku czemu zmierza bibliografia xxi wieku
Download
Skip this Video
Download Presentation
Ku czemu zmierza bibliografia XXI wieku?

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 30

Ku czemu zmierza bibliografia XXI wieku? - PowerPoint PPT Presentation


  • 132 Views
  • Uploaded on

Ku czemu zmierza bibliografia XXI wieku?. Jadwiga Sadowska Uniwersytet w Białymstoku Instytut Filologii Polskiej Zakład Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa. Bibliografia XXI wieku. Co zostało z międzynarodowych programów bibliograficznych? Jaka była bibliografia 30-20-10 lat temu?

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Ku czemu zmierza bibliografia XXI wieku?' - troy-contreras


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
ku czemu zmierza bibliografia xxi wieku
Ku czemu zmierza bibliografia XXI wieku?
  • Jadwiga Sadowska
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Instytut Filologii Polskiej
  • Zakład Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa
bibliografia xxi wieku
Bibliografia XXI wieku
  • Co zostało z międzynarodowych programów bibliograficznych?
  • Jaka była bibliografia 30-20-10 lat temu?
  • Jaki wpływ na rozwój bibliografii ma technologia (Internet)?
  • Czego oczekuje się od współczesnej bibliografii?
  • Jaka będzie bibliografia za lat ….?
program ubc universal bibliographic control
Program UBC – Universal Bibliographic Control
  • UBC – Program Powszechnej Rejestracji Bibliograficznej (Grenoble 1973)
  • Idea jednolitej bibliografii narodowej.
    • każdy kraj opracowuje swoje piśmiennictwo narodowe
    • każdy kraj stosuje się do norm międzynarodowych (ISBD – International Standard Bibliographic Description,1969-1973-)
    • każdy kraj udostępnia swoją bibliografię narodową innym (drukowaną, elektroniczną)
    • MARC (UBC/IM)
kongres w pary u 1977
Kongres w Paryżu 1977
  • UBC/IM (Universal Bibliographic Control/International MARC Programme)
  • ISBD
  • Bibliografie narodowe
    • priorytety rejestracji, postać, układ, selekcja
  • status i zadania narodowych central bibliograficznych
    • odpowiedzialność za bibliografię narodową, normy, statystykę wydawniczą, CIP, ISBN/ISSN
  • prawodawstwo EO
kongres w kopenhadze 1998
Kongres w Kopenhadze 1998
  • Dokumenty elektroniczne sieciowe
  • Priorytety rejestracji (każdy kraj decyduje o tym, co zdoła zarejestrować)
  • Współkatalogowanie/współtworzenie
  • Postać bibliografii (komplementarność)
    • drukowana
    • elektroniczna (CD ROM, online)
    • mikroformy
etapy rozwoju bibliografii w formie elektronicznej
Etapy rozwoju bibliografii w formie elektronicznej
  • Etap pierwszy
    • Współistnienie wersji drukowanej z bibliograficzną bazą danych
    • Bd jako odzwierciedlenie bibliografii drukowanej
    • Bibliografia drukowana z bd
    • Opis bibliograficzny „tradycyjny” w formacie MARC
    • Jedna instytucja sprawcza
etapy rozwoju bibliografii w wersji elektronicznej
Etapy rozwoju bibliografii w wersji elektronicznej
  • Etap drugi
    • „odrywanie się” bd od wersji tradycyjnej
    • częściowa rezygnacja z druku
    • poszerzanie elementów opisu dokumentu (dane adresowe wydawcy, afiliacja autora, powiązanie dokumentu, streszczenia),
    • bazy bibliograficzno-abstraktowe
    • współtworzenie przez kilka ośrodków
bibliografia po 2000 roku
Bibliografia po 2000 roku
  • Stan bibliografii na świecie
    • Opisy bibliograficzne ujednolicone (ISBD, AACR2)
    • Hasła wzorcowe ujednolicone
    • Format MARC21 (przewaga)
    • Bibliografia jako baza danych i jeszcze drukowana lub w PDF
    • Bibliografia w Internecie
    • Bibliografia współtworzona
    • Główny problem: dokumenty elektroniczne w sieci
ubc im
UBC/IM
  • 2003 - zakończenie programu UBC/IM
  • Format UNIMARC – nadzór nad rozwojem Biblioteka Narodowa Portugalii
  • Pozostałe zagadnienia – Alliance for Bibliographic Standards), czyli porozumienie między IFLA a CDNL - Conference of Directors of National Libraries
ubc im iabs cele
UBC/IM – IABS (cele)
  • UBC/IM (Univeral Bibliographic Control/International MARC):
    • koordynacja rozwoju standardów rejestracji bibliograficznej na gruncie narodowym
    • usprawnienie międzynarodowej wymiany informacji bibliograficznej.
  • IABS (International Alliance for Bibliographic Standards) :
    • utrzymywanie, promocja i harmonizacja istniejących standardów służby bibliograficznej i informacyjnej,
    • długoterminowe archiwizowanie zasobów elektronicznych.
wytyczne ifla i biblioteki kongresu lc
Wytyczne IFLA i Biblioteki Kongresu (LC)
  • 2008 opracowania dotyczące przyszłości rejestracji bibliograficznej:
  • LC: On the Record : Report of The Library of Congress Working Group on the Future of Bibliographic Control
  • IFLA: Guidelines for National Bibliographies in the Electronic Age
wytyczne ifla dla bibliografii narodowych 2008
Wytyczne IFLA dla bibliografii narodowych (2008)
  • Bibliografia narodowa i inne źródła informacji (katalogi biblioteczne, wydawnicze, dostawcy informacji typu Amazon)
  • Badania użyteczności bibliografii (użytkownicy końcowi, bibliotekarze, księgarze, wydawcy)
wytyczne ifla
Wytyczne IFLA
  • Nierealność rejestrowania całości bieżącej produkcji wydawniczej.
  • Selekcja dokumentów elektronicznych (maile, chaty, aplikacje, reklamy, gazety …). Rejestrować to, co wartościowe.
wytyczne ifla1
Wytyczne IFLA
  • Format zapisu danych:
    • MARC? XML? …
    • Nowy format danych zbędny
    • Konwersja formatów umożliwiająca dostęp do bibliografii przez wyszukiwarki internetowe (np. Google).
wytyczne ifla wnioski
Wytyczne IFLA - wnioski
  • 1. Konieczna współpraca środowiska bibliograficznego i bibliotekarskiego z wydawcami, księgarzami, autorami oraz użytkownikami
wytyczne ifla wnioski1
Wytyczne IFLA - wnioski
  • 2. Zwrócenie uwagi na opracowanie i udostępnianie informacji o zbiorach specjalnych.
  • 3. Rozważenie współpracy z ośrodkami, które zajmują się digitalizacją zbiorów.
raport biblioteki kongresu 2008
Raport Biblioteki Kongresu (2008)
  • 2006-2008 Grupa robocza przy LC badała:
    • użytkowników bibliografii i wykorzystanie danych bibliograficznych,
    • struktury i standardy rejestracji bibliograficznej,
    • efektywność (ekonomiczność) i organizację prac bibliograficznych.
raport biblioteki kongresu
Raport Biblioteki Kongresu
  • 1. Zwiększyć efektywność tworzenia rekordów bibliograficznych
    • Eliminacja dublowania; usprawnienie współpracy; wykorzystanie informacji księgarskiej i wydawniczej, katalogowej
    • Dopracować standardy (uprościć?)
    • Wykorzystać charakterystyki treściowe dokumentów (CHWD) istniejące w sieci (abstrakty, recenzje, tagi)
    • Dopracować automatyczną wymianę danych (konwersję) między formatami MARC, CIP, ONIX (Online Information Exchange)
    • Pomoc wydawców, księgarzy, autorów i czytelników przy tworzeniu rekordów haseł wzorcowych (KHW)
raport biblioteki kongresu1
Raport Biblioteki Kongresu
  • PCC 2010, czyli Program for Cooperative Cataloging (USA) zakłada udział przy współkatalogowaniu również indywidualnych osób
raport biblioteki kongresu2
Raport Biblioteki Kongresu
  • 2. Skupienie się na opracowaniu i udostępnieniu materiałów unikatowych, mających znaczenie w edukacji i badaniach naukowych (archiwaliów, rękopisów, materiałów dźwiękowych i graficznych, fotografii i map)
    • Zróżnicowanie stopnia szczegółowości opisu w zależności od typu dokumentu (III stopień?)
    • Przyspieszenie opracowania
raport biblioteki kongresu3
Raport Biblioteki Kongresu
  • 3. Rozwiązania technologiczne. Rola Internetu
    • Udostępnienie baz danych przeglądarkom internetowym
    • Przygotowanie formatu czytelnego dla przeglądarek (format automatycznej wymiany danych)
raport biblioteki kongresu4
Raport Biblioteki Kongresu
  • 4. Środowisko użytkowników informacji bibliograficznej
    • Zmiana zasad wyszukiwania bibliotecznego, dostosowanie do sposobów wyszukiwarek internetowych (rangowanie, grupowanie)
    • Przyjmowanie danych od użytkowników (tagi, współtworzenie bd)
    • Uproszczenie języków informacyjno-wyszukiwawczych (LCSH, ewentualnie innych JIW)
raport biblioteki kongresu5
Raport Biblioteki Kongresu
  • 5. Umocnienie pozycji bibliotekarza poprzez edukację oraz rozwój badań ilościowych i jakościowych dotyczących kosztów, zysków i wartości informacji bibliograficznej, m.in. wpływu globalizacji na jakość lub wartość tej informacji.
  • Standaryzacja programów nauczania z zakresu informacji naukowej i bibliotekoznawstwa.
  • Wolny dostęp w Internecie lub przynajmniej w przystępnej cenie, udostępnianie na zasadzie e-learningu.
raport biblioteki kongresu6
Raport Biblioteki Kongresu
  • Wnioski ogólne. Przyszłość bibliografii
    • bibliografia zdecentralizowana oparta na współpracy bibliotek, użytkowników (księgarzy, wydawców), sektora prywatnego
    • Jedno źródło informacji bibliograficznej (bibliografia + kolekcje biblioteczne)
    • Inne pojmowanie uniwersum bibliograficznego (udział bibliotek, księgarstwa, wydawnictw, twórców baz danych)
    • Katalogowanie rozproszone
opis bibliograficzny
Opis bibliograficzny
  • ISBD – International Standard Bibliographic Description (IFLA)
  • AACR2 – Anglo-American Cataloguing Rules, wersja druga (Biblioteka Kongresu, Biblioteka Brytyjska)
  • RDA – Resources Description and Access
format marc
Format MARC
  • 1965 – LCMARC (Biblioteka Kongresu)
  • 1978 – UNIMARC (IFLA)
  • Lata 80.
    • Formaty narodowe: MARC-BN, HUNMARC, FINMARC, DANMARC, RUSMARC, MAB ….
  • 2000 – MARC21
  • 2000 – DC (Dublin Core)
zawarto bibliografii narodowych
Zawartość bibliografii narodowych
  • Kongres w Paryżu (1977)
    • Podział dokumentów na 3 grupy, minimum:
      • Książki
      • Pierwsze numery nowych czasopism
      • Dokumenty rządowe
  • Kongres w Kopenhadze (1998)
    • Tzw. Minimum
    • Pozostałe typy wg uznania i możliwości narodowych central bibliograficznych
  • Raport LC - Zmiana priorytetów: dokumenty rzadkie, rękopisy
forma bibliografii
Forma bibliografii
  • Kongres w Paryżu (1977):
    • Drukowana (podstawowa), mikrofisze, taśmy magnetyczne
  • Kongres w Kopenhadze (1998):
    • Komplementarne: drukowana, elektroniczna, mikrofisze
  • Od 2000 r.:
    • Rezygnacja z formy drukowanej, CD, mikrofisz
    • Baza danych w Internecie
    • Forma PDF
organizacja prac
Organizacja prac
  • Jedna instytucja/biblioteka
  • Współtworzenie (biblioteki)
    • 1993 – British National Bibliography
    • Czechy, Litwa, Finlandia …
    • 1998 – BazTech
    • Bibliografie regionalne, dziedzinowe
  • Współtworzenie (biblioteki + księgarze + wydawcy + inni)
bibliografia 2 0
Bibliografia 2.0
  • Udział nieprofesjonalistów
  • „pomoc” zewnętrzna w uzupełnianiu bibliografii
  • Tzw. tagi (słowa kluczowe)
  • Komentarze, uwagi, propozycje
ad