Ku czemu zmierza bibliografia xxi wieku
Download
1 / 30

Ku czemu zmierza bibliografia XXI wieku? - PowerPoint PPT Presentation


  • 132 Views
  • Uploaded on

Ku czemu zmierza bibliografia XXI wieku?. Jadwiga Sadowska Uniwersytet w Białymstoku Instytut Filologii Polskiej Zakład Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa. Bibliografia XXI wieku. Co zostało z międzynarodowych programów bibliograficznych? Jaka była bibliografia 30-20-10 lat temu?

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Ku czemu zmierza bibliografia XXI wieku?' - troy-contreras


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Ku czemu zmierza bibliografia xxi wieku
Ku czemu zmierza bibliografia XXI wieku?

  • Jadwiga Sadowska

  • Uniwersytet w Białymstoku

  • Instytut Filologii Polskiej

  • Zakład Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa


Bibliografia xxi wieku
Bibliografia XXI wieku

  • Co zostało z międzynarodowych programów bibliograficznych?

  • Jaka była bibliografia 30-20-10 lat temu?

  • Jaki wpływ na rozwój bibliografii ma technologia (Internet)?

  • Czego oczekuje się od współczesnej bibliografii?

  • Jaka będzie bibliografia za lat ….?


Program ubc universal bibliographic control
Program UBC – Universal Bibliographic Control

  • UBC – Program Powszechnej Rejestracji Bibliograficznej (Grenoble 1973)

  • Idea jednolitej bibliografii narodowej.

    • każdy kraj opracowuje swoje piśmiennictwo narodowe

    • każdy kraj stosuje się do norm międzynarodowych (ISBD – International Standard Bibliographic Description,1969-1973-)

    • każdy kraj udostępnia swoją bibliografię narodową innym (drukowaną, elektroniczną)

    • MARC (UBC/IM)


Kongres w pary u 1977
Kongres w Paryżu 1977

  • UBC/IM (Universal Bibliographic Control/International MARC Programme)

  • ISBD

  • Bibliografie narodowe

    • priorytety rejestracji, postać, układ, selekcja

  • status i zadania narodowych central bibliograficznych

    • odpowiedzialność za bibliografię narodową, normy, statystykę wydawniczą, CIP, ISBN/ISSN

  • prawodawstwo EO


Kongres w kopenhadze 1998
Kongres w Kopenhadze 1998

  • Dokumenty elektroniczne sieciowe

  • Priorytety rejestracji (każdy kraj decyduje o tym, co zdoła zarejestrować)

  • Współkatalogowanie/współtworzenie

  • Postać bibliografii (komplementarność)

    • drukowana

    • elektroniczna (CD ROM, online)

    • mikroformy


Etapy rozwoju bibliografii w formie elektronicznej
Etapy rozwoju bibliografii w formie elektronicznej

  • Etap pierwszy

    • Współistnienie wersji drukowanej z bibliograficzną bazą danych

    • Bd jako odzwierciedlenie bibliografii drukowanej

    • Bibliografia drukowana z bd

    • Opis bibliograficzny „tradycyjny” w formacie MARC

    • Jedna instytucja sprawcza


Etapy rozwoju bibliografii w wersji elektronicznej
Etapy rozwoju bibliografii w wersji elektronicznej

  • Etap drugi

    • „odrywanie się” bd od wersji tradycyjnej

    • częściowa rezygnacja z druku

    • poszerzanie elementów opisu dokumentu (dane adresowe wydawcy, afiliacja autora, powiązanie dokumentu, streszczenia),

    • bazy bibliograficzno-abstraktowe

    • współtworzenie przez kilka ośrodków


Bibliografia po 2000 roku
Bibliografia po 2000 roku

  • Stan bibliografii na świecie

    • Opisy bibliograficzne ujednolicone (ISBD, AACR2)

    • Hasła wzorcowe ujednolicone

    • Format MARC21 (przewaga)

    • Bibliografia jako baza danych i jeszcze drukowana lub w PDF

    • Bibliografia w Internecie

    • Bibliografia współtworzona

    • Główny problem: dokumenty elektroniczne w sieci


Ubc im
UBC/IM

  • 2003 - zakończenie programu UBC/IM

  • Format UNIMARC – nadzór nad rozwojem Biblioteka Narodowa Portugalii

  • Pozostałe zagadnienia – Alliance for Bibliographic Standards), czyli porozumienie między IFLA a CDNL - Conference of Directors of National Libraries


Ubc im iabs cele
UBC/IM – IABS (cele)

  • UBC/IM (Univeral Bibliographic Control/International MARC):

    • koordynacja rozwoju standardów rejestracji bibliograficznej na gruncie narodowym

    • usprawnienie międzynarodowej wymiany informacji bibliograficznej.

  • IABS (International Alliance for Bibliographic Standards) :

    • utrzymywanie, promocja i harmonizacja istniejących standardów służby bibliograficznej i informacyjnej,

    • długoterminowe archiwizowanie zasobów elektronicznych.


Wytyczne ifla i biblioteki kongresu lc
Wytyczne IFLA i Biblioteki Kongresu (LC)

  • 2008 opracowania dotyczące przyszłości rejestracji bibliograficznej:

  • LC: On the Record : Report of The Library of Congress Working Group on the Future of Bibliographic Control

  • IFLA: Guidelines for National Bibliographies in the Electronic Age


Wytyczne ifla dla bibliografii narodowych 2008
Wytyczne IFLA dla bibliografii narodowych (2008)

  • Bibliografia narodowa i inne źródła informacji (katalogi biblioteczne, wydawnicze, dostawcy informacji typu Amazon)

  • Badania użyteczności bibliografii (użytkownicy końcowi, bibliotekarze, księgarze, wydawcy)


Wytyczne ifla
Wytyczne IFLA

  • Nierealność rejestrowania całości bieżącej produkcji wydawniczej.

  • Selekcja dokumentów elektronicznych (maile, chaty, aplikacje, reklamy, gazety …). Rejestrować to, co wartościowe.


Wytyczne ifla1
Wytyczne IFLA

  • Format zapisu danych:

    • MARC? XML? …

    • Nowy format danych zbędny

    • Konwersja formatów umożliwiająca dostęp do bibliografii przez wyszukiwarki internetowe (np. Google).


Wytyczne ifla wnioski
Wytyczne IFLA - wnioski

  • 1. Konieczna współpraca środowiska bibliograficznego i bibliotekarskiego z wydawcami, księgarzami, autorami oraz użytkownikami


Wytyczne ifla wnioski1
Wytyczne IFLA - wnioski

  • 2. Zwrócenie uwagi na opracowanie i udostępnianie informacji o zbiorach specjalnych.

  • 3. Rozważenie współpracy z ośrodkami, które zajmują się digitalizacją zbiorów.


Raport biblioteki kongresu 2008
Raport Biblioteki Kongresu (2008)

  • 2006-2008 Grupa robocza przy LC badała:

    • użytkowników bibliografii i wykorzystanie danych bibliograficznych,

    • struktury i standardy rejestracji bibliograficznej,

    • efektywność (ekonomiczność) i organizację prac bibliograficznych.


Raport biblioteki kongresu
Raport Biblioteki Kongresu

  • 1. Zwiększyć efektywność tworzenia rekordów bibliograficznych

    • Eliminacja dublowania; usprawnienie współpracy; wykorzystanie informacji księgarskiej i wydawniczej, katalogowej

    • Dopracować standardy (uprościć?)

    • Wykorzystać charakterystyki treściowe dokumentów (CHWD) istniejące w sieci (abstrakty, recenzje, tagi)

    • Dopracować automatyczną wymianę danych (konwersję) między formatami MARC, CIP, ONIX (Online Information Exchange)

    • Pomoc wydawców, księgarzy, autorów i czytelników przy tworzeniu rekordów haseł wzorcowych (KHW)


Raport biblioteki kongresu1
Raport Biblioteki Kongresu

  • PCC 2010, czyli Program for Cooperative Cataloging (USA) zakłada udział przy współkatalogowaniu również indywidualnych osób


Raport biblioteki kongresu2
Raport Biblioteki Kongresu

  • 2. Skupienie się na opracowaniu i udostępnieniu materiałów unikatowych, mających znaczenie w edukacji i badaniach naukowych (archiwaliów, rękopisów, materiałów dźwiękowych i graficznych, fotografii i map)

    • Zróżnicowanie stopnia szczegółowości opisu w zależności od typu dokumentu (III stopień?)

    • Przyspieszenie opracowania


Raport biblioteki kongresu3
Raport Biblioteki Kongresu

  • 3. Rozwiązania technologiczne. Rola Internetu

    • Udostępnienie baz danych przeglądarkom internetowym

    • Przygotowanie formatu czytelnego dla przeglądarek (format automatycznej wymiany danych)


Raport biblioteki kongresu4
Raport Biblioteki Kongresu

  • 4. Środowisko użytkowników informacji bibliograficznej

    • Zmiana zasad wyszukiwania bibliotecznego, dostosowanie do sposobów wyszukiwarek internetowych (rangowanie, grupowanie)

    • Przyjmowanie danych od użytkowników (tagi, współtworzenie bd)

    • Uproszczenie języków informacyjno-wyszukiwawczych (LCSH, ewentualnie innych JIW)


Raport biblioteki kongresu5
Raport Biblioteki Kongresu

  • 5. Umocnienie pozycji bibliotekarza poprzez edukację oraz rozwój badań ilościowych i jakościowych dotyczących kosztów, zysków i wartości informacji bibliograficznej, m.in. wpływu globalizacji na jakość lub wartość tej informacji.

  • Standaryzacja programów nauczania z zakresu informacji naukowej i bibliotekoznawstwa.

  • Wolny dostęp w Internecie lub przynajmniej w przystępnej cenie, udostępnianie na zasadzie e-learningu.


Raport biblioteki kongresu6
Raport Biblioteki Kongresu

  • Wnioski ogólne. Przyszłość bibliografii

    • bibliografia zdecentralizowana oparta na współpracy bibliotek, użytkowników (księgarzy, wydawców), sektora prywatnego

    • Jedno źródło informacji bibliograficznej (bibliografia + kolekcje biblioteczne)

    • Inne pojmowanie uniwersum bibliograficznego (udział bibliotek, księgarstwa, wydawnictw, twórców baz danych)

    • Katalogowanie rozproszone


Opis bibliograficzny
Opis bibliograficzny

  • ISBD – International Standard Bibliographic Description (IFLA)

  • AACR2 – Anglo-American Cataloguing Rules, wersja druga (Biblioteka Kongresu, Biblioteka Brytyjska)

  • RDA – Resources Description and Access


Format marc
Format MARC

  • 1965 – LCMARC (Biblioteka Kongresu)

  • 1978 – UNIMARC (IFLA)

  • Lata 80.

    • Formaty narodowe: MARC-BN, HUNMARC, FINMARC, DANMARC, RUSMARC, MAB ….

  • 2000 – MARC21

  • 2000 – DC (Dublin Core)


Zawarto bibliografii narodowych
Zawartość bibliografii narodowych

  • Kongres w Paryżu (1977)

    • Podział dokumentów na 3 grupy, minimum:

      • Książki

      • Pierwsze numery nowych czasopism

      • Dokumenty rządowe

  • Kongres w Kopenhadze (1998)

    • Tzw. Minimum

    • Pozostałe typy wg uznania i możliwości narodowych central bibliograficznych

  • Raport LC - Zmiana priorytetów: dokumenty rzadkie, rękopisy


Forma bibliografii
Forma bibliografii

  • Kongres w Paryżu (1977):

    • Drukowana (podstawowa), mikrofisze, taśmy magnetyczne

  • Kongres w Kopenhadze (1998):

    • Komplementarne: drukowana, elektroniczna, mikrofisze

  • Od 2000 r.:

    • Rezygnacja z formy drukowanej, CD, mikrofisz

    • Baza danych w Internecie

    • Forma PDF


Organizacja prac
Organizacja prac

  • Jedna instytucja/biblioteka

  • Współtworzenie (biblioteki)

    • 1993 – British National Bibliography

    • Czechy, Litwa, Finlandia …

    • 1998 – BazTech

    • Bibliografie regionalne, dziedzinowe

  • Współtworzenie (biblioteki + księgarze + wydawcy + inni)


Bibliografia 2 0
Bibliografia 2.0

  • Udział nieprofesjonalistów

  • „pomoc” zewnętrzna w uzupełnianiu bibliografii

  • Tzw. tagi (słowa kluczowe)

  • Komentarze, uwagi, propozycje


ad