Dobro
Download
1 / 27

Dobro - PowerPoint PPT Presentation


  • 183 Views
  • Uploaded on

Dobro. Zagadnienie obiektywności dobra. Obiektywizm – subiektywizm Realizm – antyrealizm moralny Absolutyzm – relatywizm moralny. Moralizm. Relatywizm sofistów a intelektualizm etyczny Sokratesa (469-399 pne) Dobro = cnota (gr. arete , ang. virtue ) cnota = mądrość

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Dobro' - triage


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

Zagadnienie obiektywno ci dobra
Zagadnienie obiektywności dobra

  • Obiektywizm – subiektywizm

  • Realizm – antyrealizm moralny

  • Absolutyzm – relatywizm moralny

Dobro. Filozofia polityki


Moralizm
Moralizm

  • Relatywizm sofistów

    a intelektualizm etyczny Sokratesa (469-399 pne)

  • Dobro = cnota (gr. arete, ang. virtue)

    • cnota = mądrość

      • głupiec postępuje dobrze tylko przypadkiem

    • cnota przynosi pożytki, a nie szkody

      • człowiek mądry wie, że postępując źle, szkodzi własnej duszy

Dobro. Filozofia polityki


Moralizm1
Moralizm

  • Cynizm (Antystenes z Aten, 436-365 pne)

    • Pogarda dla wszystkiego, prócz cnoty (kynos = pies)

    • Trudność: jak poznać, co jest cnotą?

  • Stoicyzm (Zenon z Kition, 336-264 pne)

    • Cnota = mądrość = pogodzenie się z losem (fatalizm)

Dobro. Filozofia polityki


Hedonizm
Hedonizm

  • Przyjemność (hedone) = dobro i droga do szczęścia

  • Hedonizm skrajny (Arystyp z Cyreny, 435-366 pne)

  • Hedonizm umiarkowany (Epikur z Samos, 341-271 pne)

    • Każda przyjemność jest dobra, ale nie każda jest godna zabiegów

    • Rachunek hedoniczny

    • Przyjemności duchowe są mniej intensywne, ale trwalsze od cielesnych

    • Unikanie przykrości

Dobro. Filozofia polityki


Utylitaryzm

Jak najwięcej przyjemności dla jak największej liczby osób

Trudności:

jak porównywać przyjemności?

czy tylko przyjemność jest dobrem?

Jeremy Bentham

1748-1832

Utylitaryzm

Dobro. Filozofia polityki


Etyka z otego rodka

Między moralizmem a hedonizmem: osób

Jest wiele cnót

Cnotą jest zachowanie „złotego środka” między skrajnościami

Eudajmonia = życie szczęśliwe, zgodne z własnymi cnotami

Arystoteles

384-324 pne

Etyka „złotego środka”

Dobro. Filozofia polityki


Zagadnienie r de dobra
Zagadnienie źródeł dobra osób

  • Naturalizm  antynaturalizm

  • Etyka ewolucjonistyczna:

    • przetrwanie własnego gatunku jako źródło dobra

  • Etyka chrześcijańska:

    • nakaz Boży jako źródło dobra

  • Trudność:

    • jeżeli Bóg może nakazywać tylko dobro, to pojęcie dobra traci wszelką treść

Dobro. Filozofia polityki


Etyka autonomiczna

Immanuel Kant osób1724-1804

Krytyka praktycznego rozumu1788

Etyka autonomiczna a heteronomiczna

„Przewrót kopernikański w filozofii”:

zamiast ze źródeł (poznania, moralności) wnioskować o treści (poznania, moralności)

z treści (poznania, moralności) wnioskować o źródłach (poznania, moralności)

Etyka autonomiczna

Dobro. Filozofia polityki


Etyka autonomiczna1

Czasami myślę, że powinienem był postąpić inaczej niż postąpiłem (mam wyrzuty sumienia)

Mam prawo moralne

Powinność zakłada możność (jeśli powinienem, to mogłem, miałem wybór)

Etyka autonomiczna

Dobro. Filozofia polityki


Etyka autonomiczna2

Wolność postulatem rozumu praktycznego postąpiłem (mam wyrzuty sumienia)

gdy nie ma wyboru, nie ma prawa moralnego, jest tylko prawo przyrody

Jestem wolny jako rzecz sama w sobie, zdeterminowany jako zjawisko

Etyka autonomiczna

Dobro. Filozofia polityki


Etyka autonomiczna3

Prawo moralne jest powszechnie obowiązujące postąpiłem (mam wyrzuty sumienia)

Ja nie mogę być prawodawcą; Bóg jest prawodawcą

Bóg i nieśmiertelna dusza są postulatami czystego rozumu

Etyka autonomiczna

Dobro. Filozofia polityki


Etyka autonomiczna4

Czyn jest moralny, jeżeli jest podjęty ze względu na postąpiłem (mam wyrzuty sumienia)obowiązek, a nie przyjemność lub interes.

Etyka autonomiczna

Dobro. Filozofia polityki


Imperatyw kategoryczny

Imperatyw kategoryczny postąpiłem (mam wyrzuty sumienia) hipotetyczny (zręczności)

przedstawia czyn jako dobry sam w sobie, a nie ze względu na coś innego

Postępuj tylko według takiej maksymy, dzięki której mógłbyś zarazem chcieć, żeby stała się powszechnym prawem.

Imperatyw kategoryczny

Dobro. Filozofia polityki


Imperatyw kategoryczny1

Imperatyw kategoryczny postąpiłem (mam wyrzuty sumienia) hipotetyczny (zręczności)

przedstawia czyn jako dobry sam w sobie, a nie ze względu na coś innego

Postępuj tak, byś człowieczeństwa tak w twej osobie, jak też w osobie każdego innego, używał zawsze zarazem jako celu, nigdy tylko jako środka.

Imperatyw kategoryczny

Dobro. Filozofia polityki


Filozofia polityki

Filozofia polityki postąpiłem (mam wyrzuty sumienia)


Pa stwo platona

Państwo ułatwia zaspokojenie potrzeb postąpiłem (mam wyrzuty sumienia)

Klasy społeczne (podział zadań):

wytwórcy

żołnierze

władcy-filozofowie

Platon

(427-347 pne)

Państwo Platona

Dobro. Filozofia polityki


Pa stwo platona1

Totalitaryzm: postąpiłem (mam wyrzuty sumienia)

państwowy system edukacji

ograniczenia matrymonialne

zakaz poezji

Państwo Platona

Dobro. Filozofia polityki


Teoria umowy spo ecznej

„Człowiek człowiekowi wilkiem” postąpiłem (mam wyrzuty sumienia)

Stan natury = wojna wszystkich przeciw wszystkim

Władza jako środek położenia kresu powszechnej wojnie

Thomas Hobbes

(1588 -1679)

Lewiatan 1651

Teoria umowy społecznej

Dobro. Filozofia polityki


Teoria umowy spo ecznej1

„Daję upoważnienie i przekazuję moje uprawnienia do rządzenia moją osobą temu oto człowiekowi albo temu zgromadzeniu, pod tym warunkiem, że i ty przekażesz mu swoje uprawnienia i upoważnisz go do wszystkich jego działań w sposób podobny” (w celu obrony od napaści obcych i od krzywd, jakie sobie czynią wzajemnie) (Lewiatan)

Teoria umowy społecznej

Dobro. Filozofia polityki


Teoria umowy spo ecznej2

Poddani rządzenia moją osobą temu oto człowiekowi albo temu zgromadzeniu, pod tym warunkiem, że i ty przekażesz mu swoje uprawnienia i upoważnisz go do wszystkich jego działań w sposób podobny” (w celu obrony od napaści obcych i od krzywd, jakie sobie czynią wzajemnie)oddają część własnej wolności i sił suwerenowi po to, by ten ich chronił

Umowa obowiązuje na terytorium, na którym została zawarta

Nie ma prawa do buntu

chyba, że suweren nie jest w stanie zapewnić ochrony

Absolutyzm ( totalitaryzm)

Teoria umowy społecznej

Dobro. Filozofia polityki


Teoria umowy spo ecznej3

Prawo do wolności jest niezbywalne rządzenia moją osobą temu oto człowiekowi albo temu zgromadzeniu, pod tym warunkiem, że i ty przekażesz mu swoje uprawnienia i upoważnisz go do wszystkich jego działań w sposób podobny” (w celu obrony od napaści obcych i od krzywd, jakie sobie czynią wzajemnie)

Wolności, ani w całości, ani w części, nie można prawnie odstąpić

Lud = poddani = suweren

Lud jest poddany prawu (nie osobie, ani zgromadzeniu), które sam stanowi

Jean-Jacques Rousseau

(1712-1778)

Teoria umowy społecznej

Dobro. Filozofia polityki


Teoria umowy spo ecznej4

Obywatel = poddany prawu, uczestniczy w jego stanowieniu rządzenia moją osobą temu oto człowiekowi albo temu zgromadzeniu, pod tym warunkiem, że i ty przekażesz mu swoje uprawnienia i upoważnisz go do wszystkich jego działań w sposób podobny” (w celu obrony od napaści obcych i od krzywd, jakie sobie czynią wzajemnie)

Demokracja

Problem dyskryminacji mniejszości

Prawo jako wyraz Woli Powszechnej

Teoria umowy społecznej

Dobro. Filozofia polityki


Kierunki krytyki teorii umowy spo ecznej
Kierunki krytyki teorii umowy społecznej rządzenia moją osobą temu oto człowiekowi albo temu zgromadzeniu, pod tym warunkiem, że i ty przekażesz mu swoje uprawnienia i upoważnisz go do wszystkich jego działań w sposób podobny” (w celu obrony od napaści obcych i od krzywd, jakie sobie czynią wzajemnie)

  • konserwatyzm

  • liberalizm

  • socjalizm

Dobro. Filozofia polityki


Konserwatyzm
Konserwatyzm rządzenia moją osobą temu oto człowiekowi albo temu zgromadzeniu, pod tym warunkiem, że i ty przekażesz mu swoje uprawnienia i upoważnisz go do wszystkich jego działań w sposób podobny” (w celu obrony od napaści obcych i od krzywd, jakie sobie czynią wzajemnie)

  • conservatio (łac.) = chronienie, zachowywanie

  • Umowa społeczna fikcją historyczną. Człowiek istotą społeczną

  • Społeczeństwo = (wielopoziomowo) złożony organizm ukształtowany przez tradycję i doświadczenie historyczne narodu

Dobro. Filozofia polityki


Konserwatyzm1
Konserwatyzm rządzenia moją osobą temu oto człowiekowi albo temu zgromadzeniu, pod tym warunkiem, że i ty przekażesz mu swoje uprawnienia i upoważnisz go do wszystkich jego działań w sposób podobny” (w celu obrony od napaści obcych i od krzywd, jakie sobie czynią wzajemnie)

  • Niemożliwa jest uniwersalna formuła państwa

  • Zbiorowa mądrość narodu przekracza wszelkie ujęcia teoretyczne

  • Reformy społeczne należy podejmować w ostateczności

Dobro. Filozofia polityki


Liberalizm

libertas (łac.) = rządzenia moją osobą temu oto człowiekowi albo temu zgromadzeniu, pod tym warunkiem, że i ty przekażesz mu swoje uprawnienia i upoważnisz go do wszystkich jego działań w sposób podobny” (w celu obrony od napaści obcych i od krzywd, jakie sobie czynią wzajemnie)wolność

Zasada utylitaryzmu:

jak najwięcej dóbr dla jak największej liczby osób

Zasada wolności:

granicą wolności każdego jest wolność innego

np. wolność zrzeszania się, wolność słowa

Państwo = zbiór jednostek związanych wzajemnymi, dobrowolnymi umowami

John Stuart Mill

(1806 -1873)

Liberalizm

Dobro. Filozofia polityki


ad