Tar h proje dev
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 23

TARİH PROJE ÖDEVİ PowerPoint PPT Presentation


  • 408 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

TARİH PROJE ÖDEVİ. YAVUZ SULTAN SELİM VE KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN DÖNEMİ ŞEYHÜLİSLAMLARI . GİZLENEN TARİHİMİZ "Osmanlı tarihi ister kalemle, ister fırçayla ya da şimdiki zamanda sinemayla olsun; bilgisiz ve safdil adamların amiyane yorumlarıyla doludur." İlber Ortaylı. Şeyhülislam Nedir?

Download Presentation

TARİH PROJE ÖDEVİ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Tar h proje dev

TARH PROJE DEV

YAVUZ SULTAN SELM VE KANUN SULTAN SLEYMAN DNEM EYHLSLAMLARI


Tar h proje dev

  • GZLENEN TARHMZ"Osmanl tarihi ister kalemle, ister frayla ya da imdiki zamanda sinemayla olsun;bilgisiz ve safdil adamlarn amiyane yorumlaryla doludur."lber Ortayl


Tar h proje dev

eyhlislam Nedir?

Osmanl Devletinde ilmiye snfnn ba olan en yksek din grevlisine verilen unvan. eyhlislm unvan, slm lkelerinde fkh bilginlerine verilen bir unvand. Osmanl Devletinden sonra stanbul Mftsne verilmeye balanmasyla resm bir anlam kazand. eyhlislm, devletin en yksek dinsel grevlisiydi. Saltanat vekili olan sadrazamla e tutulurdu. Yeni padiahlara kl kuatma trenleri ve cenaze namazlar en nemli grevleri arasndayd.

Osmanl Devletinde adalet rgtnn en st aamas Rumeli kazaskerliiydi. eyhlislm olabilmek iin Rumeli kazaskerliinde bulunmak en nemli kouldu; ancak baz dnemlerde bu grevi yapmayanlarn da eyhlislmla atand oluyordu. Balangta grev sresi mr boyu idi. Daha sonralar azledilmeye de balandlar. Osmanl Devletinde ulemalar idamla cezalandrlmyorlard, ama Osmanl tarihi boyunca eyhlislmn idam edildii bilinmektedir.

Siyasal anlamda nemleri, siyasal ve kamuya ilikin fetvalar vermekti. Ayrca bu makamn nemini artran bir baka fetva da padiahlarn tahtan indirilmesiyle ilgilidir. nemli baz siyasal konularda da fikirleri alnrd. rnein, 1920 ylnda Anadoluda balayan ulusal savaa kar eyhlislm fetva karmt. 1826 ylna kadar eyhlislmlar kendi konaklarnda alrlard. Yenieri oca kaldrldktan sonra, yenieri aasnn konutu eyhlislm konutu olmutur. Bylece bu makam bir devlet dairesi konumuna getirilmitir. On dokuzuncu yzylda kabine sistemi oluturulduunda eyhlislm hkmet yesi saylmtr. Bylece grev sreleri hkmetin sresiyle ayn olmutur. Son Osmanl Hkmetinin istifa etmesiyle eyhlislmlk da ortadan kalkmtr.


Yavuz sultan sel m

YAVUZ SULTAN SELM

Saltanat 26 Mays 1512- 21 Eyll 1520 (8 yl srmtr.)

Padiahlk Sras 9

Doum Tarihi 10 Ekim 1470(1470-10-10)

Amasya

lm Tarihi 22 Eyll 1520 (49 yanda)[1][2]

Tekirda, orlu

nce II. Bayezid

Sonra I. Sleyman

Soyu Osmanl Hanedan

Babas II. Bayezid

Annesi Glbahar Hatun

Dini slam


Tar h proje dev

  • I. Selim, Yavuz Sultan Selim, Hdim'ul-Harameyn'i-erifeyn (Mekke ve Medine'nin Hizmetkr) (Osmanl Trkesi: ) (d. 10 Ekim 1470 . 21/22 Eyll 1520[1][2]), 9. Osmanl padiah, 74. slam halifesi ve ilk Osmanl halifesidir. Babas II. Bayezid, annesi Glbahar Hatun, ei Aye Hafsa Sultan'dr. Taht devraldnda 2.375.000 km2 olan Osmanl topraklarn sekiz yl gibi ksa bir srede 2,5 kat bytm ve lmnde imparatorluk topraklarnn 1.702.000 km2'si Avrupa'da, 1.905.000 km2'si Asya'da, 2.905.000 km2'si Afrika'da olmak zere toplam 6.557.000 km2'ye karmtr.[3] Padiahl dneminde Anadolu'da birlik salanm; halifelik Abbasilerden Osmanl Hanedanna gemitir. Ayrca devrin en nemli iki ticaret yolu olan pek ve Baharat Yolu'nu ele geiren Osmanl, bu sayede dou ticaret yollarn tamamen kontrol altna almtr.

  • Selim, tahta babas II. Bayezid'e kar darbe yaparak kmtr. ehzade Selim, tahta kmadan nce vali olarak Trabzon'da grev yapmtr. Yavuz Sultan Selim'e kzn vermi olan Krm Han Mengli Giray, ona askeri destek salayarak tahta gemesine yardm etmitir. 1512'de tahta kan Sultan Selim, Eyll 1520'de arbon hastalna bal olarak Aslan Penesi (irpene) denilen bir ban yznden vefat etmitir.


Tar h proje dev

ZEMBLL AL CEMAL EFEND

Risale-i Nur'da cin ve insin eyhlislam olarak zikredilen (ualar, 335) Zembilli Ali Cemali Efendi, Karaman'da domutur. Kaynaklarda doum tarihi hakknda yeterince bilgi verilmemektedir. II. Bayezit, I. Selim ve I. Sleyman zamanlarnda eyhlislamlk yapan Ali Cemali Efendi, padiahn snrsz yetkilerini dinin adalet anlay erevesinde snrlamasyla tannmtr.

Tahsilinin nemli bir ksmn Karamanl Hamza, Molla Hsrev ve Hsamettin Efendi gibi tannm alimlerden ald. Karamanl Hamza'dan ders aldktan sonra stanbul'a gelip burada Molla Hsrev'den ders ald. Bu hocasnn tavsiyesiyle Bursa'da Mevlana Muslihiddin'den din ilimleri ile fen ilimlerine dair dersler ald. Tahsilini tamamlamas zerine Fatih Sultan Mehmed zamannda Talk (Edirne) medresesine mderris olarak atand.


Tar h proje dev

II. Bayezid'in tahta gemesinden sonra kendisiyle yakndan ilgilenilerek mftlk ve mderrislik grevleri verildi. Devlet nezdindeki hizmetlerini baaryla ifa ederek; derin bilgisi, adil davranlar ile ksa zamanda mehur oldu. Devletin muhtelif yerlerinde mderrislik yaptktan sonra, 1503 ylnda balad eyhlislamlk grevini vefatna kadar devam ettirdi.

Yavuz Sultan Selim, saltanat boyunca onu makamnda tuttu. Dengeli ve temkinli tavrlaryla Yavuz Sultan Selim'in birok haksz ve yersiz hatasn nledi. Kaynaklar, Ali Cemali Efendi'nin fikirlerini mdafaa konusunda pervaszl, hatasn grd ahsn padiah dahi olsa yzne kar sylemekten ekinmedii, yanl hareketleri vaki olan padiahn huzuruna aniden girmekten ekinmedii konusunda hemfikirdirler. Birok kiinin haksz yere idam edilmesine mani oldu. Azledilen baz devlet memurlarnn grevlerine iade edilmelerini salad. Mesela; Padiah, Hazine-i Amire alanlarndan 150 kiinin idam edilmelerini emreder ve haber Zembilli Efendi'ye ular. Bunun zerine hzla hareket ederek padiahn huzuruna kar. Mani olmaya alr. Bu hareketi devlet ilerine mdahale olarak grdn syleyen padiaha; "Mft, hkmdarn ahiretini korumakla mkelleftir. Amacm, asla devletin ilerine karmak deil aksine sizin ahiretinizi kurtarmaktr." cevabn verir. Sz konusu insanlarn kurtulmasna vesile olduu gibi, ilerine iade edilmelerini salar. O dnemde padiahn hatasn yzne kar sylemek bir yana; huzuruna kmann dahi byk bir cesareti gerektirdii hatrlanrsa, sz konusu davrann nemi daha da iyi anlalr.


Tar h proje dev

Bir baka hadise de Edirne yolu zerinde ve at srtnda cereyan eder. Yasak edilmesine ramen ipek ticaretini yapan 400 kiinin idam edilmesine karar verilir. Zembilli, lkede bu ile megul bir idarenin varlnn (harir eminlii) ipek ticaretine bir ruhsat olduunu ve byle bir cezann verilemeyeceini bildirerek, tccarlarn serbest braklmalarn talep eder. Hatta daha da ileri giderek padiahn verdii karara kar, ona selam vermeden atn srp gider. Edirne'ye vardklarnda hiddeti geen padiah, hatasn ve Zembilli'nin hakl olduunu anlayarak, tccarlar affeder.

Yavuz Sultan Selim, ok deer verdii eyhlislamna bu makamn yan sra Anadolu ve Rumeli kazaskerliklerini teklif eder ancak, vicdani mesuliyetinin arlndan korkarak bu teklifi kabul etmez. Bu srada sz konusu makamlar birbirine denk tutulmasna ramen, kazaskerler divann tabii yesi olup toplantlara srekli katlrken, ilgili bir konu olduunda eyhlislam da toplantya katlrd. Giderek eyhlislamlk makam n plana kt gibi, kazaskerlerin tayininde de eyhlislamn etkisi vezirlerin etkisini geti. Bilahare bu makam, tm ilmiye snfnn riyaseti haline getirilmitir


Tar h proje dev

Mehur Osmanl tarihisi Hammer'in kaynak gstermeden aktard bir hadisede Zembilli'nin, Padiahn zerindeki etkisi aka grlmektedir. Gnn birinde Padiah Zembilli'ye; "btn dnyay fethetmek mi; yoksa, btn insanlar Mslman yapmak m daha evladr?" eklindeki sorusuna karlk, "Mslman yapmak daha stndr" diye cevap verir. Bunun zerine Padiah, Osmanl topraklarnda Hristiyanln yasaklanmasn ve Mslmanl kabul etmeyenlerin idam edilmelerini emreder. Zembilli hemen harekete geerek, Sadrazam Piri Mehmed Paa ile birlikte Rum Patrii'ni, maiyetiyle beraber Padiahn huzuruna kartr. Patrik, dini serbestinin Fatih Sultan Mehmed tarafndan tanndn, cebren Mslman edilmeyecei taahhdnde bulunulduunu, bunu havi fermann bir yangnda yandn syler. yal yenieri de ahitlik yaparak olay dorularlar. Yavuz, emrini geri eker ve bylece Zembilli, Hristiyanlarn kurtulmalarna vesile olur

Son dnemlerinde epey yalanp hastalanmasna ramen grevinden alnmayarak kendisine fetva verme konusunda vekalet etmek zere, Mevlana eyh Muhiddin Muhammed bin Bahaeddin ve eyh Abdlkerim Kadiri, Kanuni tarafndan atanmlardr. Bu durum Padiahn kendisine ne kadar deer verdiinin ok nemli bir gstergesidir. stanbul'da 1525 ylnda vefat etti. Zeyrek'te yaptrd mektebinin yaknndaki mezarla defnedildi. Hanefi fkhna dair "el-Mutahharat" (el-Muhtarat el-fatavi) adl eseri mevcuttur. Dier eserleri; Muhtasar el-hidaye, Adab'l-avsiya (muhtemelen bu eser olu Fudayl Efendi'ye aittir), Risale fi hakk al-davaran.


Tar h proje dev

Yavuza, Eer eriata aykr kararlar verirsen, bende senin haline sebep olurum dedii rivayet edilir


I s leyman d nem

I.SLEYMAN DNEM

Kann Sultan Sleyman 27 Nisan 1495 Pazartesi gn Trabzon'da dodu. Babas Yavuz Sultan Selim , annesi Hafsa Hatun'dur. Hafsa Hatun Osmanl ya da erkezdir. Kann Sultan Sleyman yuvarlak yzl, ela gzl, geni alnl, uzun boylu ve seyrek sakallyd

Kendisine "Kann" denmesi, yeni kanunlar icad etmesinden deil, mevcut kanunlar yazdrtp ok sk bir ekilde tatbik etmesinden dolaydr. Kann Sultan Sleyman adaleti seven bir padiaht. Msr'dan gelen vergiyi haddinden fazla bulup, yaptrd aratrma sonunda halkn zulme uradn dnmesi ve Msr Valisini deitirmesi bunun ak kantdr. Kann Sultan Sleyman, tahta kt srada Osmanl Devleti dnyann en zengin ve en gl devleti konumundayd. Babasnn lm ve kendisinin padiah olmas, "Arslan ld, yerine kuzu geti" diye dnen Avrupallar sevindiriyordu. Ancak Avrupallar, ok gemeden hayal krklna uradlar


Tar h proje dev

Mehmet Ebussuud Efendi

Osmanl tarihinde nemli bir yeri olan Byk eyhl slam Ebussud efendi Kanuni Sultan Sleyman dneminde hizmet etti. Ebu Suud efendi 30 Aralk 1491 tarihinde orumun skilip ilesinde dodu. skilipli eyh Muhiddin Mehmed Efendinin oludur ve anne tarafndan da Ali Kuunun torunudur.

1533de stanbul kadl gorevine atandi; sonra Bursa kadlna gecti ve 1537de Rumelide Kazaskerilii gorevi verildi. Sonra Sultan I. Sleyman devrinde 1545 tarihinde eyhlislamla getirildi. Baarl olduu iin Sultan I. Sleymanin lmnden sonra, II. Selim devrinde de grevini srdrd


Tar h proje dev

Bu Sultanlarla birlikte alarak verdii fetvalarla I. Sleymann Yezidilere kar hareketlerini ve Kbrsn fethini destekleyen fetvalar vererek bu olaylarn dinsel olarak kablnde nemli rol oynad. Verdii fetvalarn arasnda enteresan olarak Karagz oyunlar gsterileri ve o zaman yeni olarak Osmanl ulkesine girmekte olan kahve iilmesi konular bulunmaktadir. Kanuni ve II. Selim devrindeki nemli kanun hareketlerinde bulundu. Kanuni Sultan Sleyman gibi etin bir Padiah karsnda bile Padiah emriyle n-mer olan nesne mer olmaz diyebilecek kadar cesur bir alimdir. Sadece Osmanl topraklarnda deil btn islam corafyasnda itibar sahibi ve eserleri gnmzde de kymetini koruyan byk bir islam alimidir. ok nemli bir kii olarak kabul edilmitir.Kanunnameler hazrlatt. Bir ok alim yetitirdii iin lmiye snf daha uzun bir mddet zayflamad.

ki olunun kendisi hayatta iken lmlerinden ok zld kaydedilir.

Mehmet Ebusuud Efendi 23 Austos 1574de vefat etti. II. Selim onun lmne ok zlmr.


Tar h proje dev

eyhlislm Ebussuud Efendinin fetvalar

eyhlislam dini konularda en yksek yetkiye sahip devlet grevlisiydi. Gerektii zaman dini sorunlarla ilgili grlerini fetva yaynlayarak aklard. Bu fetvalar kanun nitelii tarlard. Bu eyhlislamlardan en nls ve hem Kanuni dneminde, hem Osmanl tarihinde en uzun sre grev yapan Ebusuud Efendidir.

Kanunnin son seferi olan Zigetvardan yazd mektuptaki hlde haldam, snde (mezarda) sindam, hiret karndam, tark-i hakda (Hak yolunda) yoldam... sz, Ebusuud Efendinin itibarn gstermeye yeter. Ebusuud Efendi, kapitlasyonlarda yer alan, yabanclarn mahkemelerde ahitliinin kabul edilmesi hkmne itiraz etmi, yasal olmayan bir eyde sultann hkm geersizdir biiminde anlalacak nameru nesneye emr-i sultani olmaz yorumunu yapmtr.


Tar h proje dev

Ebusuudun her zaman byle adil olduu sylenemez. Osmanl yasalarna yapt katklara ramen Ebussuud Efendi, Anadoluda Kzlba olarak nitelendirilen Trkmen Alevileri iin verdii acmasz fetvalaryla (Kzlbalarn canlar, mallar helldir, onlarla savarken lmek ehitliin en ycesidir) hatrlanr. eyhlislam Ebussuud Efendi, bu kesimle ilgili dier fetvalarnda da, bn-i Kemal ve benzeri Osmanl alimlerinin sulamalarn yineler.

Ebusuud, kurallara uyulmas konusunda selamlamann bile Mslmanlkta alld gibi yaplmazsa dinden klacan (kfir olunacan) syleyecek kadar katdr:


Tar h proje dev

ivizade Muhittin Mehmet Efendi

Hayat

Mentee (Mula) doumludur. Babas Mulal lyas Efendi de ilmiye snfndan olup mderris idi. stanbul'a gelip Kara Bal'den icazet a;ip sahn mderrisi olmutur. Sonra Msr kads gorevi verilmitir. 1537'de Anadolu kazaskeri tayin edilmitir.

I. Sleyman dneminde ubat 1539'da Sadullah Sadi Efendi vefat edince Osmanl Devleti mfts/eyhlislam grevine getirilmitir. 1541'de bu grevden azledilmitir. Ayn yl Hicaza gidip hac olmutur. Dnte tekrar sahn mderrisilii yapmtr. 1545'de Rumeli kazaskeri olmutur. Bu grevde iken 19 Eyll 1547'de stanbul'da vefat etmitir. Mezar Eyp Camii civarndadr.

Mehemt Sreyya'ya gre

Alak gnll ve kibirsizdi... Fazld.

Uzunarsl ise onu ok tenkit edip

rfandan mahrum mutaasp bir zat olup eyhlislamlktan azline sebep Mhyiddin-i Arabi ve Mevlana Celaleddin Rumu vesaire gibi rical- sufiyenin en byklerine vukufsuzca dil uzatmas olmutur.


Tar h proje dev

bn-i Kemal

Hayat

Asl ad emseddin Ahmed bin Sleyman'dr. Fatih Sultan Mehmet dneminin ileri gelen devlet adamlarndan Kemal Paann torunudur. Bu nedenle bn-i Kemal tannmtr. Babas, Fatih Sultan Mehmet dneminin komutanlarndan Sleyman Bey annesi de dnemin alimlerinden bn-i Kpeli'nin kzdr.[

Once beyelerden olup medrese egitimini tamaladiktan sonra muderris oldu. Sonra Edirne kadisi oldu ve buradan Anadolu kazaskerligine atandi. I. Selim Misir seferinden dondukten sonra bu gorevden azledildi. Sonra Edirne'de Dar-ul Hadis Mederesi ve bundan sonra da Istanbul Beyazid Medrsesi'nde muderrislik yapti

1526'da Zenbilli Ali Cemali Efendi'nin vefat zerine eyhlislamla getirilmistir. Bu gorevde 8 yil kalmistir. 16 Nisan 1536'da srtanbul'da vefat etmitir. Edirnekap'da Emir Buhari Camii'nin yanndaki Mahmud elebi zaviyesine defnedilmistir.


Tar h proje dev

Eserleri

ok iyi Arapa ve Farsa bilen, eserlerinin ounu Arapa yazan bir sanatdr. Risale, makale, kitap olarak Arapa ve Trke 200'den ok sayda eser yazmtr. Tp, tarih, felsefe, iir, fetva gibi konular zerine eserleri vardr. Eserlerinden bazlar:

Dakyku'l-Hakyk,

Ysuf u Zleyha,

drs-i Bitlis'nin Het-Behit Tercmesi,

Zagyir ve Tenkh,

Islh- Mefatih,

Kef'a Na-tamm Bir Haiye,

erhu Mefatih, Mhimmat,

Maktu'l-Luga.

Nigaristan.

Osmanl Tarihi.(10 cilt)


  • Login