Slide1 l.jpg
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 24

Hvernig dugar krónan? PowerPoint PPT Presentation


  • 127 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Hvernig dugar krónan?. Krónan er nálægt sögulegu lágmarki á móti Evru. Gengi krónu á móti evru. Raungengi krónu er mjög stöðugt á móti evru. Raungengi krónu - Gagnvart evru, dollar og gengisvísitölu. Veltan hefur aukist verulega með tilkomu útlendinga. Velta á gjaldeyrismarkaði

Download Presentation

Hvernig dugar krónan?

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Hvernig dugar krónan?


Krónan er nálægt sögulegu lágmarki á móti Evru

Gengi krónu á móti evru


Raungengi krónu er mjög stöðugt á móti evru

Raungengi krónu

- Gagnvart evru, dollar og gengisvísitölu


Veltan hefur aukist verulega með tilkomu útlendinga

Velta á gjaldeyrismarkaði

- Dagsvelta í milljörðum króna


Sveiflur einnig....

Gengissveiflur krónunnar

- 20 daga staðalfrávik gengisvísitölu (á ársgrundvelli)

40%

30%

20%

10%


Kerfisbreyting á gjaldeyrismarkaði

Raungengisþróun íslensku krónunnar

Spá

Erlendir spákaupmenn uppgötva krónuna


Íslendingar þurfa að greiða hærri vexti – bæði nafn...

Vaxtamunur við útlönd

- Skammtíma nafnvaxtamunur


... og raunvexti.

Raunvaxtamunur við útlönd

- 10 ára verðtryggður vaxtamunur


Er upptaka evru möguleg án ESB?


Einhliða upptaka evru

  • Ríkið þyrfti að kaupa upp allar krónur í umferð og setja evrur í staðinn.

    • U.þ.b. 60-70 ma.kr eða hálfur gjaldeyrisvarasjóðurinn

  • Ef einhliða upptaka evrunnar er trúverðug mun allt fjármálakerfið skipta um verðmæli um leið og grunnfé Seðlabankans er skipt út.

    • Ergó: Ríkið verður af 6-10mö.kr. á ári í myntsláttuhagnað.

60-70ma.kr.


Aðgangur að lausafé er lykilatriði

  • Einhliða upptaka evru gerir kröfu um að:

    • Íslenskar fjármálastofnanir hafi sama aðgang að lausafé á evrópska myntsvæðinu og á því íslenska

    • Verða að geta fengið fjármagn á evrópskum millibankamarkaði eða Repo við ECB

  • Flestar fjármálastofnanir landsins – a.m.k. þær stærri - ættu að hafa fulla burði til þessa.

  • Eftir því sem útrás viðskiptabankanna vindur áfram og stærri hluti af starfsemi þeirra færist til annarra landa verður einhliða upptaka evrunnar auðveldari og fýsilegri.


Spurning um lausafjártryggingu

  • Einhliða upptaka evru skuldbindur ekki ECB til að taka að sér hlutverk lánveitanda til þrautavara

  • Einhver aðili verður að tryggja lausafjárstöðu fjármálakerfisins

  • Íslenska ríkið yrði því viðhalda evruvarasjóði, tryggja sér erlendar lánalínur, veita veð í lausafjárviðskiptum eða gera beinan þjónustusamning við Evrópska seðlabankann.

?


Einhliða upptaka er ekki álitshnekkir fyrir Ísland

  • Einhliða upptaka er fullkomlega trúverðug

    • Ekki fóður fyrir spákaupmenn

    • Ekki viðurkenning á hagstjórnarmistökum

  • Einhliða upptaka er í samræmi við aðgerðir hinna smærri hagkerfa í Evrópu í gegnum tíðina.

    • Tenging Dana við evru

    • Benelux löndin og þýska markið

    • Færeyingar og danska krónan

  • Einhliða upptaka evrunnar af hálfu Íslendinga er fremur augljós kostur og getur ekki talist álitshnekkir í augum útlendinga


Það sem mælir gegn upptöku

  • Einhliða upptaka evrunnar er fullkomlega raunhæfur möguleiki sem hægt er að tala um af alvöru.

  • Það sem mælir helst á móti

    • Erfitt að taka upp evru einhliða við andstöðu ESB

    • Víðtæk pólitísk sátt verður að ríkja um upptökuna sjálfra

    • Íslendingar myndu missa sjálfstæði í peningamálum.

    • Íslenskir bankar þurfa að lánveitenda til þrautarvara

  • Þessi þrír vankantar kunna vel að gera það verkum að einhliða upptaka er pólitískt ómöguleg þrátt fyrir að vera hagfræðilega fýsileg.


Einkavædd, einhliða evruvæðing?

  • Hagfræðingar hafa oft skipt einkvæddri upptöku á annarri mynt eða óformlegri myntvæðingu (e. unoffical dollarization) í þrjú stig.

  • Erlend mynt þjónar sem vörður verðmæta (store of value) fyrir þegna landsins.

    • T.d. skráning íslenskra fyrirtækja í evrum flokkast og erlend lántaka hérlendis.

  • Erlend mynt þjónar sem gjaldmiðill (medium of exchange) í viðskiptum milli þegna landsins.

    • Launagreiðslur í evrum - sem samið yrði um í miðstýrðum kjarasamningum eða samningum einstakra fyrirtækja við eigin starfsmenn. Opnað fyrir notkun evra í viðskiptum hér innanlands samsíða krónu

  • Erlend mynt þjónar sem verðmælir (unit of account) fyrir þegna landsins – þ.e. þeir hugsa í erlendri mynt þegar þeir taka hagrænar ákvarðanir.

    • Gagnger hugarfarsbreyting þjóðarinnar


Hvað gerist við evruupptöku?


Evrópskir vextir

  • Um leið og tilkynnt er um upptöku evru mun nafnvextir á Íslandi leita niður að vöxtum á Evrópska myntsvæðinu og skapa mikinn gengishagnað á öllum langtímaskuldabréfum í krónum með fastri kröfu.

  • Íbúðalánasjóður verður gjaldþrota þar sem lán sjóðsins eru uppgreiðanleg en ekki útgáfur sjóðsins – tugir milljarða leggjast á ríkissjóð.

  • Við upptöku munu nafnvextir vera nálægt því þeir sömu og í EMU – að viðbættu einhverju landsálagi fyrir Ísland.

  • Til þess að upptakan geti orðið að veruleika verður landið að uppfylla einhver stöðugleikaskilyrði – s.s. varðandi jafnvægi í þjóðarbúskapnum.

  • Lækkun nafnvaxta mun lækka raunvexti og hvetja hagkerfið áfram.


Vaxtaferill og evruupptaka á Írlandi


Evrópskt fastgengi

  • Myntbandalag hefur sömu áhrif og fast nafngengi á móti evru

  • Verð á skiptanlegum vörum (e. tradables) – þ.e. vörur sem hægt er að flytja á milli landa – mun verða fest niður. Einhverjar verðlagslækkanir – s.s. á landbúnaðarvörum gætu fylgt í kjölfarið. Skiptanlegar vörur eru um 50% af vísitölu neysluverðs.

  • Hins vegar mun lækkun nafnvaxta leiða til hækkana á óskiptanlegum vörum (e. non-tradables) sem ekki er hægt að flytja á milli landa s.s. þjónusta og húsnæði. Óskiptanlegar vörur eru um 50% af vístölu neysluverðs.

  • Festing nafngengis og lækkun nafnvaxta leiðir í fyrstu til kostnaðarlækkana hjá fyrirtækjum vegna lægri vaxta en síðan til þenslu, launahækkana og verðbólgu.

  • Þörf á miklum mótvægisaðgerðum – t.d. Í ríkisfjármálum – því annars er hætta á vítahring þar sem aukinn verðbólga mun lækka raunvexti sem mun hækka verðbólgu enn meira sem aftur mun lækka raunvexti og svo framvegis.

  • Ef vítahringur kemst á stað mun hann aðeins enda með því að útflutningsgreinar verða ósamkeppnishæfar og vinda verður ofan af launahækkunum með kreppu.


Raungengi hefur aðeins hækkað á Írlandi


Fjárfestingarráðgjöf – til skamms tíma

  • Löng verðtryggð skuldabréf eru frábærar eignir í aðdraganda evruupptöku og einnig fyrstu árin eftir.

    • Lækkun nafn- og raunvaxta skapar gífurlegan gengishagnað

    • Verðtrygging kemur sér vel þegar verðbólga fer á skrið fyrst eftir upptöku.

  • Íslensk hlutabréf gætu einnig verið góður kostur

    • Eftirspurn eykst á hlutabréfamarkaði þar sem hlutabréfakaup verða ódýrari

    • Fjármagnskostnaður sumra félaga verður ódýrari

    • Stöðugleiki eykst á hlutabréfamarkaði þar sem fylgnin á milli krónu og hlutabréfa er afnumin.

  • Upptaka evru mun leiða til mikils skammtímaábata fyrir lífeyrissjóði landsins.


Niðurstaða


Niðurstöður

  • Efnahagsleg rök mæla með því fyrir Ísland að ganga í myntbandalag Evrópu.

    • Eðlilegt framhald af alþjóðavæðingu Íslands – enda afskaplega skrýtið að vera minnsta myntsvæði í heim við hlið þess stærsta. Gleymum gamaldags hagfræði.

  • Upptaka Evru er ekki lausn á skammtíma hagstjórnarvanda

    • Efnahagslífið færi í bál og brand þegar nafnvextir yrði allt í einu 3-4%

  • Myntbandalag Evrópu er ekki opið – án inngöngu í ESB

    • ESB vill nota efnahagsamvinnu sem gulrót fyrir pólitískri samþættingu

  • Einhliða upptaka evru er vel möguleg – en kostirnir eru ekki þeir sömu

    • Hér þarf að vega saman kostnað og ábata

  • Stjórnvöld ættu að gera fyrirtækjum auðvelt fyrir að lifa í nálægð við evruna!

    • Ef fyrirtæki vilja gera upp í evrum þá Vesskú!


  • Login