Pankreasin ekzokr n testler l.jpg
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 33

PANKREASIN EKZOKRİN TESTLERİ PowerPoint PPT Presentation


  • 471 Views
  • Updated On :
  • Presentation posted in: General

PANKREASIN EKZOKRİN TESTLERİ. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004. Pankreasın ekzokrin salgısı. sindirim kanalına günde 17-20 mL/kg besinler, su, sabunlar, histamin, nitritler, asitler, asetilkolin, kolin, pilokarpin ve karbamoilkolin tarafından uyarılır

Download Presentation

PANKREASIN EKZOKRİN TESTLERİ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


PANKREASIN EKZOKRİN TESTLERİ

Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIKADÜTF Biyokimya AD

2004


Pankreasın ekzokrin salgısı

  • sindirim kanalına günde 17-20 mL/kg

  • besinler, su, sabunlar, histamin, nitritler, asitler, asetilkolin, kolin, pilokarpin ve karbamoilkolin tarafından uyarılır

  • normalde renksiz, kokusuz, NaHCO3 tadında ve düşük viskoziteli

  • dansitesi insanlarda 1007-1015 arasında

  • pH’ı insanlarda 7,0-8,5 arasında


Pankreasın ekzokrin salgısının bileşimi

  • en çok bulunan inorganik iyonlar Na+, Cl ve HCO3 iyonlarıdır.

    ayrıca potasyum, kalsiyum, magnezyum, çinko, fosfat, sülfat iyonları bulunur

  • organik maddelerin büyük kısmını enzimler ve zimojenleri oluşturur.

    az kısmını da albümin ve globülinler oluşturur


  • Mideden gelen kimus etkisiyle duodenum lümeninde pH 4,5’ in altına düşünce duodenumdaki S hücrelerinden sekretin salgılanır.

    Sekretin de pankreastan elektrolitçe zengin sıvı salgılanmasını uyarır.


  • Kimus içinde bulunan yağ asitleri, monoaçil gliseroller, peptonlar, peptitler ve kalsiyum iyonu, ince bağırsaktaki İ hücrelerini uyararak kolesistokinin salgılatırlar.

    Kolesistokinin de pankreastan enzimce zengin sıvı salgılanmasını uyarır


  • Somatostadin, enteroglukagon ve pankreatik polipeptit pankreasın ekzokrin salgısını inhibe ederler.


Pankreasın ekzokrin salgısında bulunan enzimler

  • protein sindiriminde görevli tripsin, kimotripsin ve karboksipeptidazlar

  • kolinesteraz, psödokolinesteraz

  • elastaz

  • RNAz, DNAz

  • -amilaz, -glikozidaz, -galaktozidaz

  • lipaz, fosfolipaz A, kolesterol esteraz


Tripsinojen

enteropeptidaz etkisiyle aktif tripsin şekline dönüştürülür

Tripsin, bir endopeptidazdır; bazik amino asitler olan arjinin ve lizinin oluşturduğu peptit bağlarına saldırır


Kimotripsinojen

tripsin etkisiyle aktif -kimotripsin haline dönüştürülür

-kimotripsinin aktif merkezi serin 195’dir ve buna histidin 57 ile aspartat 102 yardımcı olur


Proelastaz

tripsin etkisiyle aktif elastaz haline dönüştürülür.

Elastaz, elastini parçalar


Prokarboksipeptidaz A ve B

tripsin etkisiyle aktif şekilleri olan karboksipeptidaz A ve B’ye dönüşürler.

Ekzopeptidazdırlar;

oligopeptitlerin karboksil ucuna saldırırlar.

Dipeptitleri de parçalayabilirler.


Nükleazlar

nükleik asitleri parçalarlar


-amilaz

Glikojen ve nişastanın sindiriminde görevli enzimdir. etkilediği en küçük birim trisakkarittir

Etkisiyle dekstrin denilen oligomerler,

son ürün olarak maltoz + glukoz

veya izomaltoz + glukoz oluşur.


Ko-lipaz ve Lipaz

Ko-lipaz, misellerin iç yüzüne bağlanır ve lipazın yüksek affinite ile bağlanabileceği bir yer oluşturur

Lipaz, kolipazla 1/1 oranında bağlanır ve yağ damlacıklarını hidroliz eder


Fosfolipaz A

fosfolipidlerden yağ asitlerini ayırır


Kolesterol esteraz

kolesterol esterlerini parçalar


Pankreas ekzokrin fonksiyonunun değerlendirilmesi

  • Uyarı testleri: Direkt olarak sekretin,pankreozimin (CCK) i.v verilmesi veya indirekt olarak Lundh test yemeği sonrası duodenal aspiratın incelenmesi esasına dayanır. Sekretin pankreas sıvısı ve HCO3sekresyonunu artırır.Pankreozimin (CCK) enzim sekresyonunu artırır.

  • İndirekt testler:Bu testler oral maddenin pankreatik enzimlerce yıkılmasına ve metabolitlerinin idrar,plazma veya nefeste ölçümüne dayanır.


Pankreas ekzokrin fonksiyonunun değerlendirilmesinde uyarı testleri

  • Lundh test öğünü testi,

  • sekretin-kolesistokinin testi,

  • gaitada tripsin ve kimotripsin testi


Lundh test öğünü testi

%5 protein + %6 yağ + %15 karbohidrat + %74 besin dışı fibrilden oluşan Lundh test yemeğinden sonra alınan duodenal sıvıda tripsin, amilaz ve lipaz aktiviteleri tayin edilir.

Steatore, pankreatik obstrüksiyon, sarılık durumlarında duodenal sıvıda enzim aktivitesi düşük bulunur.


Sekretin-Kolesistokinin testi

Zor uygulanır. Hastaya sonda yutturulur ve skopi eşliğinde duodenum 2. kısmına yerleştirilir.0,15 mol/L NaCl içinde 0,25-1,0 U/kg sekretin ve 1 U/kg CCK, İV verilir.

Sekretin sonrası HCO3 ve kolesistokinin sonrasıtripsin,amilaz,lipaz düzeyi ölçülür.

Pankreasta asiner hücre harabiyetinde enzim dışa atılışında belirgin bir azalma olur.


Gaitada tripsin ve kimotripsin testi

Dilüe edilmiş gaita jelatin bir jel üzerine damlatıldığında jel sindirilirse normal triptik aktivitenin bulunduğu anlaşılır.

Yetişkinlerde alt intestinal motilite sonucu enzim otodigestiyona uğradığından test sadece çocuklara uygulanır.


Pankreas ekzokrin fonksiyonunun değerlendirilmesinde indirekt testler

  • Yağ absorpsiyon testi

  • Bentromid (PABA) testi


Yağ absorpsiyon testi

Hastaya bol yağlı yemek ya da iodin kaplı triolein ya da yağ asitleri verilir.

Daha sonra feçeste yağ miktarı tayini yapılır.

Feçeste yağ miktarı artarsa malabsorpsiyon vardır


Bentromid (PABA) testi

500 mg bentromid (Benzoil-Tirozil-p-Amino Benzoik Asit)ağız yoluyla verilir ve 6 saat sonra idrarda arilamin ölçülür.

İdrarda ölçülen arilamin miktarı verilen miktarın %50’sinden az ise ekzokrin fonksiyon bozuktur.

Bentromid, PABA’ya bağlanmış sentetik peptiddir. Bu bağ pankreas proteazlarınca parçalanır. PABA serbest kalır ve emilir. Kısmen karaciğerde konjuge edilir ve arilamin olarak idrar ile atılır


Pankreas hastalıkları

Pankreas hastalıkları,pankreasın ekzokrin fonksiyonlarını bozarak maldijestiyona sebep olabilir.

-Bu durumda steatore görülür.

-D-xylose testi normal,

-İnce barsak mukozası biyopsisi normal,

-VitB12 emiliminormal yada düşüktür.


Terde klorür tayini

Deri içine pilokarpin enjekte edilerek toplanan terde titrasyon yöntemiyle klorür tayin edilir.

Normalde ter klorür miktarı 0-35 mmol/L iken kistik fibroziste 60-120 mmol/L bulunur.


Pankreas hastalıklarının tanısında yararlı enzimler 1

  • Amilaz

  • Lipaz


Pankreas hastalıklarının tanısında yararlı enzimler 2

Akut pankreatitte serum amilaz aktivitesi,

2-12 saatte artar.

12-72 saatte normalin 5-10 katına ulaşarak maksimum olur.

3-4 günde normal değerlere iner.

Serum amilaz aktivitesinde artış, pankreatik harabiyetin ağırlığı ile paralel olmayabilir


Pankreas hastalıklarının tanısında yararlı enzimler 3

Akut pankreatit tanısında idrar amilazı daha değerlidir. Çünkü böbrek fonksiyonlarının sağlam olması koşuluyla daha yüksek değerlere ulaşır ve 7-10 gün gibi daha uzun süre yüksek kalır.


Pankreas hastalıklarının tanısında yararlı enzimler 4

Tükrük bezi kökenli (S tipi) amilaz, IgA, IgG ve diğer yüksek molekül ağırlıklı plazma proteinleriyle kompleks oluşturup kanda artabilir (makroamilazemi), fakat bu durumda idrarda amilaz normalin altında olabilir.


Pankreas hastalıklarının tanısında yararlı enzimler 5

Akut pankreatit tanısında Amilaz-kreatinin koefisienti (ACCR) daha yararlı olmaktadır.

İdrar amilazı Serum kreatinini

100  amilaz-kreatinin koefisienti

Serum amilazı İdrar kreatinini

Amilaz-kreatinin koefisientinin normal değeri 2-5 arasındadır.

Akut pankreatitte normalin 3 katına ulaşır ve uzun süre yüksek kalır.


Pankreas hastalıklarının tanısında yararlı enzimler 6

Akut pankreatitteserum lipaz aktivitesi;

2-12 saat sonra yükselir

ve 10-12 gün yüksek değerde kalır.

Akut pankreatitte lipaz değerleri amilazdan daha spesifiktir


  • Login