Pracownia ukd l.jpg
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 50

Pracownia UKD PowerPoint PPT Presentation


  • 218 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Pracownia UKD. Wrzesień 2007-czerwiec 2008. Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna. UDC-P058. Wydanie skrócone, 2006 r. 5 tys. egzemplarzy (sprzedano) 1,5 tys. egzemplarzy dodruk

Download Presentation

Pracownia UKD

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Pracownia ukd l.jpg

Pracownia UKD

Wrzesień 2007-czerwiec 2008


Uniwersalna klasyfikacja dziesi tna udc p058 wydanie skr cone 2006 r l.jpg

Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna. UDC-P058. Wydanie skrócone, 2006 r.

  • 5 tys. egzemplarzy (sprzedano)

  • 1,5 tys. egzemplarzy dodruk

  • (Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna. UDC-P022. Wydanie skrócone, 1997 r. – sprzedano 15 tys. egzemplarzy – taka ilość została ustalona w umowie licencyjnej z Konsorcjum UKD).


Profil bibliotek kupuj cych tablice skr cone ukd l.jpg

Profil bibliotek kupujących tablice skrócone UKD

  • Biblioteki publiczne, w tym Gminne Ośrodki Kultury (ok. 43%)

  • Biblioteki szkolne (ok. 38%)

  • Biblioteki pedagogiczne (ok. 5%)

  • Biblioteki szkół wyższych (ok. 6%)

  • Inne (ok. 5%)


Pracownia ukd zadania realizowane l.jpg

Pracownia UKD – zadania realizowane

  • Szkolenia dla użytkowników zewnętrznych

  • Szkolenia dla pracowników BN

  • Formułowanie decyzji o użyciu symboli UKD, tj. reguł pragmatycznych UKD (Biuletyn UKD)


Pracownia ukd dodatkowo l.jpg

Pracownia UKD - dodatkowo

  • Weryfikacja opracowania rzeczowego związana z publikacją Przewodnika Bibliograficznego (Korekty merytoryczne w bazach danych i korekty drukarskie tworzone na rzecz Przewodnika Bibliograficznego).


Szkolenia dla u ytkownik w zewn trznych l.jpg

Szkolenia dla użytkowników zewnętrznych

  • Czuwanie nad metodyką Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej i konsultacje metodyczne w zakresie Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej – przygotowywanie odpowiedzi pisemnych i konsultacje telefoniczne


Szkolenia dla u ytkownik w zewn trznych7 l.jpg

Szkolenia dla użytkowników zewnętrznych

  • Szkolenia - 3 spotkania informacyjno-warsztatowe - luty, marzec, kwiecień 2007 r. w BN

  • Warsztaty ogólnopolskie – maj 2007 r. w BN


Szkolenia dla u ytkownik w zewn trznych8 l.jpg

Szkolenia dla użytkowników zewnętrznych

  • Od września 2007 r. do marca 2008 r. szkolenia dla bibliotekarzy bibliotek publicznych i pedagogicznych (8 szkoleń – biblioteki województwa śląskiego, mazowieckiego, zachodniopomorskiego i podkarpackiego). Temat szkoleń: „Nowe tablice UDC-P058” oraz „Reguły stosowania UKD – zmiany”).


Przygotowywanie regu pragmatycznych ukd l.jpg

Przygotowywanie reguł pragmatycznych UKD.

  • Tworzenie wykazu decyzji, przesyłanie do pracowników ZOR, po uzbieraniu większej liczby decyzji są one dodatkowo drukowane i przekazywane wszystkim pracownikom ZOR.

  • Tworzenie rekordów wzorcowych (na razie kartoteka rękopiśmienna), stanowiących podstawę dla kartoteki wzorcowej Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej i kolejnych wydań tablic skróconych.


Regu y pragmatyczne l.jpg

Reguły pragmatyczne

  • Od stycznia 2008 roku zamieszczane są on-line w Biuletynie Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej. Biuletyn Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej jest dwumiesięcznikiem, wydawanym w wersji elektronicznej.


Biuletyn ukd i prezentowane w nim regu y pragmatyczne l.jpg

Biuletyn UKD i prezentowane w nim reguły pragmatyczne

  • Należy go szukać na stronie Biblioteki Narodowej: www.bn.org.pl w zakładce Dla Bibliotekarzy. Być może w przyszłości będzie aktualizowanym na bieżąco serwisem informacji.


Biuletyn ukd l.jpg

Biuletyn UKD

  • Do tej pory ogłoszono nr 1 w którym omówiono rozwiązania przyjęte dla działu 2 Religia. Teologia oraz nr 2 w którym omówiono rozwiązania przyjęte dla podziału A/Z.

  • Informacja o przygotowaniu Biuletynu jest przesyłana do zainteresowanych w BN i użytkowników zewnętrznych (ok. 120 bibliotek).


Biuletyn ukd i prezentowane w nim regu y pragmatyczne13 l.jpg

Biuletyn UKD i prezentowane w nim reguły pragmatyczne

  • Reguły pragmatyczne UKD (reguły nieskodyfikowane) razem z regułami skodyfikowanymi – regułami gramatyki UKD składają się na reguły indeksowania UKD.


Biuletyn ukd i prezentowane w nim regu y pragmatyczne14 l.jpg

Biuletyn UKD i prezentowane w nim reguły pragmatyczne

  • Są to reguły użycia języka, czyli reguły komunikacji i są prezentowane w postaci not stosowania (decyzji) zapisanych w kartotekach decyzji. Do tej pory były one tworzone i prezentowane lokalnie.


Biuletyn ukd i prezentowane w nim regu y pragmatyczne15 l.jpg

Biuletyn UKD i prezentowane w nim reguły pragmatyczne

  • Generalnie metoda tworzenia symboli UKD jest prezentowana w Master Reference File (MRF) – pliku wzorcowym UKD, Extensions and Corrections to the UDC oraz w wydanym w 2007 r. podręczniku The Universal Decimal Classification: a guide to its use autorstwa I.C. McIlwaine. Jest to punkt wyjścia dla budowania metodyki tworzenia symboli UKD, prezentowanych w Biuletynie UKD.


Biuletyn ukd i prezentowane w nim regu y pragmatyczne16 l.jpg

Biuletyn UKD i prezentowane w nim reguły pragmatyczne

  • Poza tym metoda budowania symboli jest wypadkową:

  • - metody ustalonej przez twórców tablic pełnych z lat 60-80 (Wydanie Pełne FID 327 i FID 502),

  • - metody ustalonej przez twórców tablic skróconych,

  • - praktyki Przewodnika Bibliograficznego. Wybiera się spośród stosowanych rozwiązań, rozwiązanie optymalne i nazywa regułą pragmatyczną.


Regu y pragmatyczne powinny by l.jpg

Reguły pragmatyczne powinny być:

  • - rozpowszechnione, należy dbać o ich szybką i operatywną dystrybucję. Ponieważ są to informacje wspomagające proces indeksowania, zatem bezcenne. Szeroko dostępne reguły pragmatyczne zapewniają dostęp do określonych z pomocą reguł pragmatycznych dokumentów w powtarzalny sposób,


Regu y pragmatyczne powinny by18 l.jpg

Reguły pragmatyczne powinny być:

  • - łatwe do zastosowania, czytelne. Wprowadzane zasady muszą być proste, zrozumiałe, pozwalające na powielanie schematów postępowania. Nie można uzależniać budowy charakterystyk treściowych od czynników pozajęzykowych,


Regu y pragmatyczne powinny by19 l.jpg

Reguły pragmatyczne powinny być:

  • - konsekwentnie stosowane. Ich kształt powinien pozwolić na ich powtarzalne i analogiczne wykorzystanie,


Regu y pragmatyczne powinny by20 l.jpg

Reguły pragmatyczne powinny być:

  • - spójne, uwzględniające spójność i charakter zbioru wyszukiwawczego. Zbiór wyszukiwawczy stanowi całość. Nawet drobne modyfikacje naruszają spójność zbioru wyszukiwawczego, zatem należy dbać o to by ich liczba w rekordach wzorcowych była kontrolowana.


Powstanie regu pragmatycznych jest uwarunkowane l.jpg

Powstanie reguł pragmatycznych jest uwarunkowane:

  • po pierwsze zmianami w zasobie leksykalnym UKD,

  • po drugie potrzebą wyodrębnienia reguł do opisania sytuacji dotychczas nieunormowanych, dla których przyjęto wreszcie pewne rozwiązania,

  • po trzecie pewne reguły stosowania zostały zmodyfikowane i trzeba to opisać.


W za o eniu struktura biuletynu ukd jest nast puj ca l.jpg

W założeniu struktura Biuletynu UKD jest następująca:

  • 1) rozbudowa symboli zaproponowana w pliku wzorcowym MRF, stworzonym przez Konsorcjum w Hadze, tj. pierwotna metoda UKD, np. 272-31-5 Droga krzyżowa.


W za o eniu struktura biuletynu ukd jest nast puj ca23 l.jpg

W założeniu struktura Biuletynu UKD jest następująca:

  • 2) wybranie propozycji MRF, potencjalne zastosowania symboli, np.

  • Wariant A: 272-31:272-5 Droga krzyżowa

  • Wariant B: 272-31-5 Droga krzyżowa


W za o eniu struktura biuletynu ukd jest nast puj ca24 l.jpg

W założeniu struktura Biuletynu UKD jest następująca:

  • 3) reguły pragmatyczne – wyodrębnione przez Pracownię Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej i zaproponowane do ogólnego stosowania, np. 272-31:27-5 Droga krzyżowa. (Wybór jednej z metod – zapewnia powtarzalność i jednolitość).


Slide25 l.jpg

Reguły pragmatyczne przyjęte przez Pracownię Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej mają charakter rozwiązań jednostkowych, np.

  • 2-67 Dyskryminacja religijna, prześladowania religijne

  • 2-1:141.72 Teologia feministyczna,


B d grup decyzji np dla opisania zakon w l.jpg

bądź grup decyzji, np. dla opisania zakonów

  • 2-788/-789 Zakony

  • 24-788/-789 Zakony - buddyzm

  • 27-788/-789 Zakony – chrześcijaństwo. Templariusze. Zakony rycerskie

  • 271.2-788/-789 Zakony - prawosławie

  • 272-788/-789 Zakony - katolicyzm

  • 272-788/-789:272-42 Reguły i konstytucje


Decyzje stosowania l.jpg

Decyzje stosowania

  • Decyzje stosowania kształtują i utrwalają uznaną za poprawną i obowiązującą praktykę klasyfikowania.

  • Warunkiem koniecznym spójności klasyfikowania jest jednolitość klasyfikowania (w znaczeniu powtarzalność, wzorcowość), która jest osiągana przez nawiązanie do kontekstu i zastosowanie porządkowania wyrażeń UKD.


Wed ug o unguriana ukd jest sformalizowana dzi ki l.jpg

Według O. Unguriana UKD jest sformalizowana, dzięki:

  • Wyeliminowaniu homonimii, polisemii i synonimii leksykalnej,

  • Wyeliminowaniu ekspresji i impresji,

  • Zabezpieczeniu zwięzłości semantycznej języka,

  • Jednoznaczności reguł gramatyki.


Poza formalizacj realizuj c si na poziomie ustalania zasobu leksykalnego i tworzenia regu gramatyki l.jpg

Poza formalizacją realizującą się na poziomie ustalania zasobu leksykalnego i tworzenia reguł gramatyki

  • Wymienione w poprzednim slajdzie reguły formalizacji znajdują zastosowanie w tworzeniu reguł pragmatycznych UKD.


W decyzjach stosowania normowane s nast puj ce problemy l.jpg

W decyzjach stosowania normowane są następujące problemy:

  • interpretacja (precyzowanie) pola semantycznego wyrażeń prostych i złożonych,

  • eliminacja polisemii i niejednoznaczności wyrażeń,

  • zapewnienie powtarzalnego dostępu przez skupienia tematyczne,

  • Decyzje składniowe i uporządkowanie ciągów wyrażeń.


W okresie 2007 2008 r l.jpg

W okresie 2007-2008 r.

  • Wyodrębniono ok. 650 reguł pragmatycznych, tj. decyzji stosowania.

  • Najwięcej decyzji interpretujących stosowanie symboli z działu 2 Religia. Teologia i 37 Szkolnictwo. Nauczanie.


W okresie 2007 2008 r32 l.jpg

W okresie 2007-2008 r.

  • Reguły dotyczące stosowania symboli z działu 2 Religia. Teologia, jak już zostało powiedziane zostały zaprezentowane i rozpowszechnione on-line w Biuletynie UKD (nr 1/2008).

  • Dział 37 Szkolnictwo. Teologia będzie przedmiotem osobnego Biuletynu UKD.


W okresie 2007 2008 r33 l.jpg

W okresie 2007-2008 r.

  • Większość wprowadzonych decyzji stanowią decyzje szczegółowe (jednostkowe).

  • Pozostałe (cenne) to decyzje uogólniające (zbierające), np. o stosowaniu podziału A/Z (Biuletyn nr 2/2008) czy [::] dwukropka podwójnego.


W okresie 2007 2008 r powsta y decyzje kt re s l.jpg

W okresie 2007-2008 r. powstały decyzje, które są:

  • po pierwsze reakcją na modyfikację słownictwa UKD (dokonaną przez Konsorcjum UKD w okresie od 1997 r. do 2006 r.),

  • po drugie są efektem ustalenia się metody (czasami wieloletniej) opisu określonych treści., np. stosujemy (094.4.072) i (094.5.072) dla komentarzy tekstów prawnych i poszczególnych ustaw, wtedy jeśli słowo komentarz wystąpi w tytule, podtytule, serii, albo książka będzie miała następujący układ: tekst paragrafu i poniżej jego omówienie itd.


Slide35 l.jpg

Klasyfikacja piśmiennictwa pełni dwie podstawowe role:rolę systemu organizacji zbiorów bibliotecznych oraz rolę narzędzia wyszukiwania i przeglądania zawartości według klas tematycznych.


W polsce ukd s u y do l.jpg

W Polsce UKD służy do:

  • klasyfikacji książek,

  • prowadzenia katalogu rzeczowego w formie tradycyjnej,

  • a także tworzenia schematu układu książek na półkach.


Ukd w polsce l.jpg

UKD w Polsce

Klasyfikowanie w Polsce jest zdecentralizowane.

Biblioteka Narodowa jest jedną z placówek stosujących UKD.


Biblioteka narodowa tj pracownia ukd l.jpg

Biblioteka Narodowa, tj. Pracownia UKD

  • Jest placówką adaptującą Master Reference File.

  • Stosuje UKD zgodnie z zaleceniami Konsorcjum UKD, stosowanie do przyjętych w tłumaczeniu ograniczeń.


Potrzeba a realizacja l.jpg

Potrzeba a realizacja

  • Wydanie skrócone tablic UKD zostało przygotowane z myślą o bibliografii narodowej i bibliotekach publicznych.

  • Czy wydanie tablic skróconych w których umieszczono 6837 symboli jest zadawalające dla bibliotek.


Biblioteki publiczne l.jpg

Biblioteki publiczne

  • Biblioteki publiczne przygotowują na podstawie tablic skróconych wykazy symboli do zastosowania.

  • Dla tego typu placówek symbole tablic skróconych UDC-P058 są nadmiarowe.


Slide41 l.jpg

Wykaz działów katalogu rzeczowego dla małych bibliotek publicznych oprac. Grażyna Teresa Turowska, wyd. 5 poprawione i rozszerzone

  • wydanie: 2007, 96 s.

  • Podstawą opracowania Wykazu jest najnowsze wydanie tablic UKD (UDC-PO22) z 2006 r.

  • Publikacja przeznaczona jest, tak jak poprzednie, dla placówek bibliotecznych o księgozbiorach do około 20 tysięcy woluminów.


Slide42 l.jpg

Wykaz działów katalogu rzeczowego w bibliotekach publicznych dla dzieci i młodzieżyoprac. Grażyna Lewandowicz-Nosal, wyd. 4 poprawione i rozszerzone

  • wydanie: 2008, 64 s.

  • Wykaz obejmuje podział literatury pięknej na poziomy i działy oraz klasyfikację literatury popularnonaukowej zgodnie z najnowszym wydaniem tablic UKD (UDC-PO22) z 2006 r. W wydaniu czwartym, obok dotychczasowych czterech poziomów, proponujemy dodatkowo - POZIOM 0 - przeznaczony do wydzielania w bibliotekach książek - zabawek dla dzieci w wieku 0-5 lat.


Dla bibliotek du ych specjalistycznych stosuj cych ukd l.jpg

Dla bibliotek dużych (specjalistycznych), stosujących UKD

w naszej rzeczywistości są to biblioteki uczelniane (Biblioteka Główna Akademii Ekonomicznej w Katowicach, Biblioteka Główna Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach), szczególnie techniczne (Biblioteka Politechniki Białostockiej, Biblioteka Główna Politechniki Śląskiej w Gliwicach) i biblioteki pedagogiczne

  • przygotowane tablice skrócone nie są wystarczające.


Mo na postawi pytanie l.jpg

Można postawić pytanie:

  • Czy kolejne tłumaczenie dokonane na zbiorze Master Reference File powinno uwzględniać pełne tłumaczenie?

  • Pozwoliło by to na stworzenie podstawy dla dogodnych adaptacji:

  • Dla bibliotek operujących całym słownictwem MRF

  • Dla bibliotek potrzebujących bardzo skróconych wydań


Jak powinno wygl da kolejne wydanie tablic l.jpg

Jak powinno wyglądać kolejne wydanie tablic?

  • Jak szczegółowe powinny być symbole wybrane z MRF wprowadzane do zasobu tablic skróconych.

  • Może spotkania pracowników bibliotek pedagogicznych i szkół wyższych, dla których zasób skrócony tablic jest niewystarczający, z pracownikami BN byłyby pożądane. Uzgodnienia w kwestiach stosowania UKD są przez wymienione biblioteki podejmowane – ale BN ich nie zna.


Biblioteki w regionach przygotowuj schematy klasyfikacyjne dla bibliotek filii l.jpg

Biblioteki w regionach przygotowują schematy klasyfikacyjne dla bibliotek filii.

Ta praca jest przygotowywana w różnych ośrodkach.

Z naszych obserwacji i rozmów wynika, że oczekuje się od Biblioteki Narodowej przygotowania takich właśnie schematów.


Potrzeba powo ania podkomisji ds bibliotek o ma ych zbiorach do 20 tys l.jpg

Potrzeba powołania Podkomisji ds. bibliotek o małych zbiorach (do 20 tys.)??

  • Należy określić potrzeby tych bibliotek.

  • A następnie je zaspokoić.

  • Powinno to być robione rękami specjalistów (tj. bibliotekarzy z tych ośrodków).


Potrzeba powo ania podkomisji ds bibliotek o ma ych zbiorach do 20 tys48 l.jpg

Potrzeba powołania Podkomisji ds. bibliotek o małych zbiorach (do 20 tys.)??

Pracownicy BN nie znają specyfiki małej biblioteki i nie są w stanie zdiagnozować jej potrzeb.

Potrzebne jest zatem forum wymiany myśli dla tego typu placówek

Czy istnieje potrzeba

reaktywowania Klubu Użytkowników UKD??


Postulowane jest l.jpg

Postulowane jest

  • Skontaktowanie bibliotekarzy małych bibliotek. Czy należy zainicjować działania na szerszą skalę, nie tylko w regionie.

  • Biblioteka Narodowa mogłaby zorganizować takie spotkanie jesienią tego roku. Chętnych zapraszamy do zgłoszenia udziału. Mogłoby to być spotkanie jedno- lub dwudniowe.


Slide50 l.jpg

Dziękuję za uwagę

Jolanta Hys

[email protected]


  • Login