T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 54

TÜRK BANKA HUKUKUNDA MEVDUAT SAHİPLERİNİN HAKLARININ KORUNMASI PowerPoint PPT Presentation


  • 192 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

TÜRK BANKA HUKUKUNDA MEVDUAT SAHİPLERİNİN HAKLARININ KORUNMASI. BANKACILIK ALANINDA YASAL DÜZENLEMELER Yrd.Doç. Dr. R. Eda GİRAY. Hazırlayan: Murat YILDIRIM Tez: Pınar Çağla KANDIRALIOĞLU. BANKA TÜRLERİ. FAALİYETLERİNE GÖRE BANKALAR

Download Presentation

TÜRK BANKA HUKUKUNDA MEVDUAT SAHİPLERİNİN HAKLARININ KORUNMASI

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

TÜRK BANKA HUKUKUNDA MEVDUAT SAHİPLERİNİN HAKLARININ KORUNMASI

BANKACILIK ALANINDA YASAL DÜZENLEMELER

  • Yrd.Doç. Dr. R. Eda GİRAY

Hazırlayan: Murat YILDIRIM

Tez: Pınar Çağla KANDIRALIOĞLU


Banka t rler

BANKA TÜRLERİ

  • FAALİYETLERİNE GÖRE BANKALAR

    • Mevduat Kabul Eden Bankalar (Mevduat ve Katılım Bankaları)

    • Mevduat Kabul Etmeyen Bankalar (Kalkınma ve Yatırım Bankaları)

  • NİTELİKLERİNE GÖRE BANKALAR

    • Türkiye’de Kurulan Bankalar

    • Yurt Dışında Kurulu Bankaların Türkiye'deki Şubeleri

  • TABİ OLDUKLARI HÜKÜMLERE GÖRE BANKALAR

    • Kamu Bankaları

    • Özel Bankalar


Bankanin benzer mal kurumlardan ayirt ed lmes

BANKANIN BENZERİ MALİ KURUMLARDANAYIRT EDİLMESİ

  • Bankaların Kamu Güvenliğini Haiz Kuruluşlar Olması

  • Bankaların Anonim Şirket Olarak Kurulması

  • Bankaların Faaliyet Alanının İnhisar Niteliği

  • Bankaların Faaliyet Alanının İmtiyaz Niteliği


Mevduatin tanimi

MEVDUATIN TANIMI

  • Mevduat: Yazılı ya da sözlü olarak veya herhangi bir şekilde halka duyurulmak suretiyle ivazsız veya bir ivaz karşılığında, istendiğinde ya da belli bir vadede geri ödenmek üzere kabul edilen paradır.

  • Özel cari hesap: Katılım bankalarında açılabilen ve istenildiğinde kısmen veya tamamen her an geri çekilebilme özelliği taşıyan ve karşılığında hesap sahibine herhangi bir getiri ödenmeyen fonların oluşturduğu hesaplardır.

  • Katılma hesabı: Katılım bankalarına yatırılan fonların bu kurumlarca kullandırılmasından doğacak kâr veya zarara katılma sonucunu veren, karşılığında hesap sahibine önceden belirlenmiş herhangi bir getiri ödenmeyen ve anaparanın aynen geri ödenmesi garanti edilmeyen fonların oluşturduğu hesaplardır.

  • Katılım fonu: Katılım bankaları nezdinde açtırılan gerçek ve tüzel kişilere ait özel cari hesap ve katılma hesaplarında yer alan paradır.


Kanunda mevduat le lgili di er maddeler

Kanunda Mevduat İle İlgili Diğer Maddeler

  • MADDE 60-Mevduat ve katılım fonu kabulü

  • MADDE 61-Mevduatın ve katılım fonunun çekilmesi

  • MADDE 62-Zamanaşımı

  • MADDE 63-Mevduatın ve katılım fonunun sigortalanması

  • MADDE 64-Sigorta kapsamı dışında kalan mevduat ve katılım fonu

  • MADDE 150-İzinsiz faaliyette bulunmak

  • MADDE 151-Mevduat ve katılım fonu sahiplerinin haklarını engellemek


Mevduatin tasn f

MEVDUATIN TASNİFİ

  • 1211 Sayılı TCMB Kanunu’nun Temel Görev ve Yetkiler başlıklı 4 üncü maddesinde TCMB nin temel görev ve yetkileri sayılmıştır.

  • Bankanın temel görevleri;

    a) Açık piyasa işlemleri yapmak,

    b) Hükümetle birlikte Türk Lirasının iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı paralar ile altın karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek, Türk Lirasının yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk Lirası ile değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak,

    c)Bankaların ve Bankaca uygun görülecek diğer mali kurumların yükümlülüklerini esas alarak zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek,

    d) Reeskont ve avans işlemleri yapmak,

    e) Ülke altın ve döviz rezervlerini yönetmek,

    f) Türk Lirasının hacim ve tedavülünü düzenlemek, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini ve denetimini sağlayacak düzenlemeleri yapmak, ödemeler için elektronik ortam da dahil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve araçları belirlemek,

    g) Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak,

    h) Mali piyasaları izlemek,

    ı)Bankalardaki mevduatın vade ve türleri ile özel Finans kurumlarındaki katılma hesaplarının vadelerini belirlemektir.


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

  • Bankacılık Kanunu Madde 60 / 7:

    Kredi kuruluşları, mevduat hesapları ile katılım fonu hesaplarını Kurulun görüşü alınmak suretiyle Merkez Bankasınca tespit edilecek vade ve türlerine göre tasnif etmek, tasarruf mevduatı ve gerçek kişilere ait katılım fonunu diğer hesaplardan ayırmak zorundadırlar.


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

  • Yukarıdaki madde hükümleri gereği TCMB tarafından 29 Mart 2002 tarihinde Mevduatın Vade ve Türleri ile Katılma Hesaplarının Vadeleri Hakkında 2002-1 Sayılı Tebliğ yayımlanmıştır. Söz konusu tebliğde mevduat, türlerine ve vadelerine göre sınıflandırılmıştır.

  • Mevduatın Nevilerine Göre Tasnifi

    • a. Tasarruf Mevduatı

    • b. Resmi Kuruluşlar Mevduatı

    • c. Ticari Kuruluşlar Mevduatı

    • d. Bankalararası Mevduat

    • e. Diğer Kuruluşlar Mevduatı

  • Mevduatın Vadelerine Göre Tasnifi

    • a. Vadesiz Mevduat

    • b. İhbarlı Mevduat

    • c. Vadeli Mevduat

    • d. Birikimli Mevduat


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

  • Tasarruf mevduatı: Mevduat bankaları nezdinde açtırılan, gerçek kişilere ait ve münhasıran çek keşide edilmesi dışında ticari işlemlere konu olmayan mevduat hesaplarını ifade eder. (5411 /md.3)

  • MADDE 63-Mevduatın ve katılım fonunun sigortalanması

    Kredi kuruluşları nezdlerindeki tasarruf mevduatı ve gerçek kişilere ait katılım fonları, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından sigorta edilir.

    Kredi kuruluşları, nezdlerindeki tasarruf mevduatı ve gerçek kişilere ait katılım fonlarını, sigortaya tâbi kısım üzerinden sigorta ettirmek ve bunun üzerinden prim ödemek zorundadır.

    Sigortaya tâbi olacak tasarruf mevduatı ve gerçek kişilere ait katılım fonlarının kapsamı ve tutarı, Merkez Bankası, Kurul ve Hazine Müsteşarlığının olumlu görüşü alınmak suretiyle Fon Kurulu tarafından belirlenir. Risk esaslı sigorta priminin oranı, yıllık bazda sigortaya tâbi tasarruf mevduat ve katılım fonunun binde yirmisini aşamaz. Risk esaslı sigorta priminin tarifesi, tahsil zamanı, şekli ve diğer hususlar Kurulun görüşü alınmak suretiyle Fon Kurulu tarafından belirlenir.

    Kredi kuruluşlarının iflası hâlinde mevduat ve katılım fonu sahipleri, Fonun imtiyazlı alacaklarından ve Devlet ile sosyal güvenlik kuruluşlarının 6183 sayılı Kanun kapsamındaki alacaklarından sonra gelmek üzere sigortaya tâbi olmayan kısım için 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 206 ncı maddesindeki üçüncü sıra anlamında imtiyazlı alacaklıdırlar.

    Kredi kuruluşlarınca Fona ödenen sigorta primleri kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilir.

     Faaliyet izni kaldırılan kredi kuruluşları nezdinde bulunan ve doğruluğu hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde kanıtlanan mevduat ve katılım fonunun sigorta kapsamındaki kısmı, Fon kaynaklarından ödenir.


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

  • MADDE 64-Sigorta kapsamı dışında kalan mevduat ve katılım fonu

    Aşağıda sayılan tasarruf mevduatı ve katılım fonu hesapları sigortaya tâbi değildir:

    a) İlgili kredi kuruluşunun hâkim ortakları ile bunların ana, baba, eş ve velâyet altındaki çocuklarına ait mevduat ve katılım fonu ile diğer hesaplar.

    b) İlgili kredi kuruluşunun yönetim veya müdürler kurulu başkan ve üyeleri, genel müdür ve yardımcıları ile bunların ana, baba, eş ve velâyet altındaki çocuklarına ait mevduat ve katılım fonu ile diğer hesaplar.

    c) 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 282 nci maddesindeki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerleri kapsamına giren mevduat ve katılım fonu ile diğer hesaplar.

    d) Kurul tarafından belirlenen diğer mevduat, katılım fonu ve hesaplar.


Mevduat kabul

MEVDUAT KABULÜ

MADDE 60-Mevduat ve katılım fonu kabulü

Kredi kuruluşları ile özel kanunlarına göre yetkili olanlar dışında hiçbir gerçek veya tüzel kişi, aslen veya fer'anmeslek edinerek mevduat veya katılım fonu kabul edemez, ticaret unvanları ve kamuya yapacakları açıklamalar ile ilân ve reklamlarında bu izlenimi yaratacak ifade ve deyimleri kullanamaz.

Karşılığında hesap cüzdanı yerine makbuz, katılma belgesi, senet ve benzeri belgelerin verilmesi, alınan paraların mevduat veya katılım fonu kabulü sayılmasına engel değildir.


Mevduat kabul1

MEVDUAT KABULÜ

Mevduat Kabulünün Unsurları

a.Halka Yazılı veya Sözlü ya da Herhangi Bir Surette Duyuruda Bulunmak

b.Duyuru Yapmak Sureti ile Halktan Para Toplanması

c.Paranın Geri Verilmek Üzere Alınması


Mevduat kabul a s ndan nemli olmayan hususlar

Mevduat Kabulü Açısından Önemli Olmayan Hususlar

  • İvaz

  • Saklama ve Kullanma Amacı

  • Geri Vermenin İstendiğinde veya Belli Bir Vadede Olması

  • Alınan Para Karşılığında Mevduat Cüzdanı Yerine Katılma Belgesi, Makbuz, Senet Gibi Belgelerin Verilmesi


Mevduat kabul h km nde olmayan lemler md 60 3 4

Mevduat Kabulü Hükmünde Olmayan İşlemler (Md.60/3-4)

  • Resmî ve özel kuruluşlar ile ortaklıklarda, yalnız çalışanlarına ait olmak üzere sağlık ve sosyal yardım, emeklilik, ihtiyat ve tasarruf sağlama amaçlarıyla kurulan sandık ve vakıfların münhasıran kendi üyelerinden bu amaçlar için topladıkları paralar

  • Sigorta şirketlerinin işlemleri 

  • Kalkınma ve yatırım bankalarının kendi müstakrizlerinden, ortak ve ortaklıklarından genel esaslar dâhilinde sağladıkları fonlar ile para ve sermaye piyasalarından sağladıkları fonlar


Cezai yapt r m

Cezai Yaptırım

İzinsiz faaliyette bulunmak

MADDE 150- Bu Kanuna göre alınması gereken izinleri almaksızın banka gibi faaliyet gösteren ya da mevduat kabul eden yahut katılım fonu toplayan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin görevlileri, üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

Ayrıca, bu suçun bir işyeri bünyesinde işlenmesi hâlinde bu işyerlerinin bir aydan bir yıla kadar, tekerrür hâlinde ise sürekli olarak kapatılmasına karar verilebilir.


Mevduat kabul n n hukuki sonu lar

Mevduat Kabulünün Hukuki Sonuçları

1. Mevduatın Çekilmesi

2.Mevduatta Zamanaşımı

3. Mevduata Uygulanacak Faiz Oranı


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

MADDE 61-Mevduatın ve katılım fonunun çekilmesi

4721 sayılı Türk Medenî Kanununun rehinlere ve hapis hakkına, 818 sayılı Borçlar Kanununun alacağın devir ve temlikine, takasa dair hükümleri ile diğer kanunların verdiği yetkiler ve koyduğu yükümlülükler saklı kalmak şartıyla mevduat ve katılım fonu sahiplerine ödenmesi gereken tutarları geri alma hakları hiçbir suretle sınırlandırılamaz. Mevduat veya katılma hesabı sahipleri ile kredi kuruluşları arasında vade ve ihbar süresi hakkında kararlaştırılan şartlar saklıdır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.

MADDE 151-Mevduat ve katılım fonu sahiplerinin haklarını engellemek

Bu Kanunun 61 inci maddesi hükmüne aykırı davrananlar altı aydan iki yıla kadar hapis ve beşyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

MADDE 62-Zamanaşımı

Bankalar nezdlerindeki mevduat, katılım fonu, emanet ve alacaklardan hak sahibinin en son talebi, işlemi, herhangi bir yazılı talimatı tarihinden başlayarak on yıl içinde aranmayanlar zamanaşımına tâbidir.

Zamanaşımına uğrayan her türlü mevduat, katılım fonu, emanet ve alacaklar banka tarafından hak sahibine ulaşılamaması hâlinde, yapılacak ilânı müteakiben Fona gelir kaydedilir.

Bu maddenin uygulanması ile ilgili usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

Faiz oranları ile diğer menfaatler

MADDE 144- Bakanlar Kurulu, bankaların ödünç para verme işlemleri ve mevduat kabulünde uygulanacak azamî faiz oranlarını, katılma hesaplarında kâr ve zarara katılma oranlarını, özel cari hesaplar dâhil bu maddede belirtilen işlemlerde sağlanacak diğer menfaatlerin nitelikleri ile azamî miktar ya da oranlarını tespit etmeye, bunları kısmen veya tamamen serbest bırakmaya yetkilidir. Bakanlar Kurulu, bu yetkilerini Merkez Bankasına devredebilir.


Mevduatin korunmasi

MEVDUATIN KORUNMASI

  • Sosyal Sebepler

    • Küçük mevduat sahiplerinin korunması

    • Bankaların çalışma sermayesinin büyük oranda mevduatlardan oluşması

  • Ekonomik Sebepler

    • Bankaların finansal sistemin temel yapıtaşı olması

    • Bankalara olan güvenin azalmasının kredi kanallarının sıkıntıya düşmesi sonucunu doğurması ve yatırımların zarar görmesi


Mevduatin korunmasina l k n tedb rler

MEVDUATIN KORUNMASINA İLİŞKİN TEDBİRLER

1. Bankanın İç Düzenine İlişkin Düzenlemeler

  • Banka Tüzel Kişiliğinin Kurulması

  • Banka Sermayesine İlişkin Hükümler

  • Yedek Akçeler

  • Karşılıklar


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

2. Emniyet Nispetlerine İlişkin Düzenlemeler

  • Zorunlu Karşılıklar

  • Sermaye Yeterliliği

    • Sermaye Yeterliliği Standart Rasyosu

    • Yabancı Para Net Genel Pozisyonu / Özkaynaklar Rasyosu

    • Likidite Rasyoları


1 bankanin d zen ne l k n d zenlemeler

1. BANKANIN İÇ DÜZENİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER

1.1. Banka Tüzel Kişiliğinin Kurulması

  • Anonim Şirket Şeklinde Kurulma

  • Banka Kurucularında Özel Şartların Aranması


1 2 banka sermayesine li kin h k mler

1.2. Banka Sermayesine İlişkin Hükümler

  • Pay Senetlerinin Nakit Karşılığı Çıkarılması

  • Pay Senetlerinin Tamamının Nama Yazılı Olması

  • Asgari Sermaye Zorunluluğu


1 3 yedek ak eler

1.3. Yedek Akçeler

  • Türk Ticaret Kanunu uyarınca ayrılacak yedek akçeler

    • Kanuni Yedek Akçe

      • I. ve II. Tertip Kanuni Yedek Akçeler

    • Banka Ana Sözleşmesi Uyarınca Ayrılan Yedek Akçeler (İhtiyari Yedek Akçe)

    • Banka Genel Kurul Kararı ile Ayrılan Yedek Akçeler (Olağanüstü Yedek Akçe)


1 4 bankalarca ayr lacak kar l klar

1.4.Bankalarca Ayrılacak Karşılıklar

  • Karşılıklar bankaların muhasebe kayıtlarında, hesap özetlerinde ve bilançolarında yer alacak, ayrılan karşılıklar bankaların kârından düşülecek, buna karşılık ayrılan karşılık nispetinde bunlar bünyede kalacağından bankaların mali bünyesi güçlenecektir. Ayrıca ayrılan karşılıkların bir bölümünün -özel karşılıklar- Kurumlar Vergisi yönünden gider sayılması da keza bankaların vergi yükünü hafifletecektir.


1 4 kredilerin s n fland r lmas

1.4. Kredilerin Sınıflandırılması


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

  • Özel karşılıklar bankanın kredi portföyünde sorunlu hale geldiği artık belli olan belirli bir alacak için ya da nitelik ve nicelikleri daha önceden tanımlanarak istatistiki yöntemlerle oluşturmuş birbirine benzer ve görece küçük miktarlı kredilerden oluşan kategoriler (tüketici kredileri, konut kredileri vb.) için ayrılmaktadır.

  • Genel karşılık kavramı ise daha çok gelecek döneme ait belirsizlikler için ayrılan ve tanımlanamamış aktifler ya da gelişmeler için ayrılan karşılıklar için kullanılmaktadır.

  • Bu yönü ile özel karşılık gelecekte ortaya çıkması muhtemel kredilerden çok halihazırda ortaya çıkmış ancak henüz tam olarak tespit edilememiş ya da kesinleşmemiş zararlara, genel karşılık ise gelecek dönemlerde ortaya çıkması muhtemel zararlara karşı ayrılmaktadır.


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

  • Özel Karşılıklar

Üçüncü Gruba alındığı tarihten itibaren en az%20,

Dördüncü Gruba alındığı tarihten itibaren en az% 50,

Beşinci Gruba alındığı tarihten itibaren %100,


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

  • Genel Karşılıklar


2 emn yet n spetler ne l k n d zenlemeler

2. EMNİYET NİSPETLERİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER

2.1. Zorunlu Karşılıklar ve Disponibilite

  • Zorunlu Karşılığa Tabi Yükümlülükler

  • Zorunlu Karşılık Oranları

  • Zorunlu Karşılık Yükümlülüğünün Hesaplanması

  • Zorunlu Karşılıkların Tesis Şekli ve Süresi

  • Zorunlu Karşılıkların Tesis Edilmesine Aykırılık Halinde Yaptırım


Zorunlu kar l a tabi y k ml l kler

Zorunlu Karşılığa Tabi Yükümlülükler

  • (Yurtiçi Toplam Pasifler- İndirilecek Kalemler) + yurt dışındaki şubeleri adına Türkiye’den kabul ettikleri mevduat (katılım fonu) + Bankalarca temin edilip yurtdışı şubeleri nezdinde izlenen kredi tutarları


Ndirilecek kalemler

İndirilecek Kalemler

1) Özkaynaklar,

2) Özkaynak hesabında dikkate alınan sermaye benzeri krediler,

3) Pasifte yer alan karşılıklar,

4) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na yükümlülükler,

5) Kredi ve diğer alacaklar değerleme fonu,

6) Hazine garantisiyle yurt dışından sağlanan krediler,

7) DİBS Ödünç İşlemleri Piyasası’ndan kaynaklanan yükümlülükler,

8) Hazine’ye olan yükümlülükler,


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

  • 9) Takasa ibraz edilen diğer bankalara ait çeklerle ilgili yükümlülükler

  • 10)  Fonlar ve fonlardan kullandırılan kredi karşılıkları,

  • 11) Yurt içi bankalara yükümlülükler,

  • 12) Faiz / kâr payı ve gider reeskontları,

  • 13) Kazanılmamış gelirler,

  • 14) Ertelenmiş vergiler,

  • 15) Altın depo hesapları,

  • 16) İhraç edilen gayrimenkul sertifikası bedelleri,

  • 17) Yurt dışı merkez ve şubelere yükümlülüklerin (net) yurt dışı şubeler adına Türkiye’den kabul edilen mevduat / katılım fonu tutarına kadar olan kısmı.


Zorunlu kar l k oranlar

Zorunlu Karşılık Oranları

Madde 5- Zorunlu karşılık oranları,

a) Türk lirası yükümlülükler için;

1) Vadesiz, ihbarlı mevduatlar ve özel cari hesaplarda yüzde 11,

2) 1 aya kadar vadeli mevduatlar/katılma hesaplarında (1 ay dâhil) yüzde 11,

3) 3 aya kadar vadeli mevduatlar/katılma hesaplarında (3 ay dâhil) yüzde 11,

4) 6 aya kadar vadeli mevduatlar/katılma hesaplarında (6 ay dâhil) yüzde 8,

5) 1 yıla kadar vadeli mevduatlar/katılma hesaplarında yüzde 6,

6) 1 yıl ve 1 yıldan uzun vadeli mevduatlar/katılma hesapları ile birikimli

mevduatlar/katılma hesaplarında yüzde 5,

7) 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli Türk lirası diger yükümlülüklerde yüzde 11,

8) 3 yıla kadar (3 yıl dâhil) vadeli Türk lirası diger yükümlülüklerde yüzde 8,

9) 3 yıldan uzun vadeli Türk lirası diger yükümlülüklerde yüzde 5,

10) Özel fon havuzlarında vadesine karsılık gelen (3) – (6) bentlerinde belirtilen

oranlar,


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

b) Yabancı para yükümlülükler için;

1) Vadesiz ve ihbarlı döviz tevdiat, yabancı para özel cari ve vadesiz kıymetli maden depo hesapları ile 1 aya kadar, 3 aya kadar, 6 aya kadar ve 1 yıla kadar vadeli döviz tevdiat, yabancı para katılma ve kıymetli maden depo hesaplarında yüzde 11,

2) 1 yıl ve 1 yıldan uzun vadeli döviz tevdiat, yabancı para katılma ve kıymetli maden depo hesapları ve birikimli döviz tevdiat ile yabancı para katılma hesaplarında yüzde 9,

3) Yabancı para özel fon havuzlarında vadesine karşılık gelen oranlar,

4) 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli yabancı para diğer yükümlülüklerde yüzde 11,

5) 3 yıla kadar (3 yıl dâhil) vadeli yabancı para diğer yükümlülüklerde yüzde 9,

6) 3 yıldan uzun vadeli yabancı para diğer yükümlülüklerde yüzde 6, olarak belirlenmiştir.


Zorunlu kar l k y k ml l klerinin hesaplanmas tesis ekli ve s resi

Zorunlu karşılık yükümlülüklerinin hesaplanması, tesis şekli ve süresi

Madde 6-

Zorunlu karşılığa tabi yükümlülükler iki haftada bir cuma günleri itibarıyla hesaplanır. Cuma gününün resmi tatil gününe rastlaması halinde, yükümlülüklerin hesaplanmasında bir önceki is günü esas alınır. Repo işlemlerinden sağlanan zorunlu karşılığa tabi fonlar ise iki yükümlülük hesaplama tarihi arasındaki günlerin bakiyelerinin ortalaması alınarak

hesaplanır.


Yapt r m

Yaptırım

Madde 9-

Bankalarca;

a) Türk parası veya yabancı para zorunlu karşılık yükümlülüklerinin süresinde tesis edilmemesi veya eksik tesis edilmesi,

b) Zorunlu karşılık cetvellerinde yer alan yükümlülükleri ile yapılacak incelemeler sonucu tespit olunacak yükümlülükleri arasında fark oluşması nedeniyle, Türk parası veya yabancı para zorunlu karşılıklarının eksik tesis edilmiş olması hâllerinde, eksik tesis edilen; Türk parası zorunlu karşılıkların 2 katı tutarında Türk lirası cinsinden, yabancı para zorunlu karşılıkların 3 katı tutarında ABD doları cinsinden mevduat Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde açılan bloke hesaplarda, karşılıkların eksik tesis edildiği süreler dikkate alınarak faizsiz olarak tutulur. Faizsiz mevduat tutulmaması halinde eksik tesis edilen tutarlara tesis süresi esas alınarak cezai faiz uygulanır.


2 2 sermaye yeterlili i

2.2. Sermaye Yeterliliği

  • Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik

    Özkaynak Yasal %8

    Kredi Riski + Piyasa Riski + Operasyonel Risk Hedef %12


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

  • YPNGP/Özkaynak Standart Oranı: Bankanın döviz varlıkları toplamı ile döviz yükümlülükleri toplamının Türk Lirası karşılıkları arasındaki fark ile özkaynak arasındaki ilişkiyi gösteren oran

    Döviz Varlıkları - Döviz Yükümlülükleri

    Özkaynak

  • YPNGP/Özkaynak Standart Oranının mutlak değeri %20 den düşük olmalıdır.


Likidite rasyolar

Likidite Rasyoları

  • Toplam likidite yeterlilik oranı: Vade dilimleri itibarıyla Türk parası ve yabancı para cinsinden varlıkların, Türk parası ve yabancı para cinsinden yükümlülüklere oranıdır.%100 den az olamaz.

  • Yabancı para likidite yeterlilik oranı: Vade dilimleri itibarıyla yabancı para cinsinden varlıkların, yabancı para cinsinden yükümlülüklere oranıdır. %80 den az olamaz.


2 3 riskin da t lmas

2.3.Riskin Dağıtılması

  • Kantitatif Müdahale

    • Doğrudan ve Dolaylı Krediler

      • Dolaylı Kredi: Krediyi kullanan başka bir kişi olmasına rağmen kredi bu kişiler ile yakın ilişkide bulunan gerçek ve tüzel kişiye verilmiş ise dolaylı kredi sayılmaktadır.

    • Azami Kredi Tavanı (Md.54.%20 ve %25 sınırları)

    • Büyük Kredi Sınırı (Md.54)

    • Gayrimenkul sınırı (Md.57. Özkaynağın %50 si)

    • Bağış Sınırı (Md.59. Özkaynağın %0,4 ü)


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

  • Kalitatif Müdahale (Bankaların Yapamayacağı İşlemler)

    • Banka Mensuplarına Kredi Verilmesi

    • Banka Mensuplarının Kurduğu veya Bunlar İçin Kurulan Sandık, Dernek, Sendika veya Vakıflara Kredi Verme Yasağı

    • Emtia ve Gayrimenkul Ticareti Yasağı


Mevduatin dondurulmasin i n engellenmes ve korunmasina l k n tedb r ve muameleler

MEVDUATIN DONDURULMASININ ENGELLENMESİ VE KORUNMASINA İLİŞKİN TEDBİR VE MUAMELELER

  • Bankaların Taşınmaz İşlemlerine İlişkin Düzenleme

  • Emtia Ticareti Yasağı


T rakler le lg l sinirlamalar

İŞTİRAKLER İLE İLGİLİ SINIRLAMALAR

  • Bankaların; kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar dışındaki bir ortaklıktaki payı kendi özkaynaklarının yüzde onbeşini, bu ortaklıklardaki paylarının toplam tutarı ise kendi özkaynaklarının yüzde altmışını aşamaz. (Madde 56)

  • Bankaların yurtiçinde ve yurtdışında ortaklık kurmaları izne bağlanmıştır (Madde 14 ve İzne Tabi İşlemler Dolaylı Pay Sahipliğine İlişkin Yönetmelik).


Sermaye azaltici lem yasa i

SERMAYE AZALTICI İŞLEM YASAĞI

  • Bankalar, kendilerinde doğrudan veya dolaylı olarak pay sahibi olan ortaklık ve kuruluşlarda doğrudan veya dolaylı olarak pay sahibi olamazlar, bunların hisse senetlerini rehin olarak kabul edemezler ve karşılığında avans veremezler.


Bankalarin denet m le lg l mevduati koruyucu tedb rler

BANKALARIN DENETİMİ İLE İLGİLİ MEVDUATI KORUYUCU TEDBİRLER

  • Bilançoların, Kar Zarar Cetvellerinin ve Hesap Özetlerinin İlgili Makamlara Gönderilmesi ve Bilançoların İlanı

  • Hesap İşlemlerinin Gerçeğe Uygunluğu ve Aykırılık Halinde Yaptırımı

    Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak

    MADDE 155- Bu Kanun kapsamındaki kuruluşların, bu Kanunda gösterilen merciler ile denetim görevlilerine ve mahkemelere verdikleri veya yayımladıkları belgelerdeki gerçeğe aykırı beyanlardan dolayı, bunları ve bunların düzenlenmesine esas teşkil eden her türlü belgeleri imza edenler, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve binbeşyüz günden az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

  • İç Denetim

    • İç Denetim: İç denetim sisteminin amacı, üst yönetime banka faaliyetlerinin Kanun ve ilgili diğer mevzuat ile banka içi strateji, politika, ilke ve hedefler doğrultusunda yürütüldüğü ve iç kontrol ve risk yönetimi sistemlerinin etkinliği ve yeterliliği hususunda güvence sağlamaktır.

    • İç Kontrol:İç kontrol sisteminin amacı, bankanın varlıklarının korunmasını, faaliyetlerin etkin ve verimli bir şekilde Kanuna ve ilgili diğer mevzuata, banka içi politika ve kurallara ve bankacılık teamüllerine uygun olarak yürütülmesini, muhasebe ve finansal raporlama sisteminin güvenilirliğini, bütünlüğünü ve bilgilerin zamanında elde edilebilirliğini sağlamaktır.


D denetim

Dış Denetim

  • Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu

  • Bankalar Yeminli Murakıpları

  • Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

  • Türkiye Bankalar Birliği

  • Bağımsız Denetim Kuruluşları

  • Sermaye Piyasası Kuruluşlar


Mevduatin hukuk n tel

MEVDUATIN HUKUKİ NİTELİĞİ

  • Doktrindeki Görüşler

    • Ticari Karz Görüşü

    • Usulsüz Tevdi Görüşü

    • Ayrımcı Görüş ve Karma Sözleşme Görüşü

  • Yargıtay’ın Görüşü


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

  • Mevduat sahibinin saklama amacı yanında kullandırma amacının bulunması, uygulamada vadesiz mevduata da faiz verilmesi, Bankacılık Kanunu ile bankalara takas hakkının verilmesi, vadeli ve ihbarlı mevduatın bankanın muvafakati ile ancak vadeden önce çekilebilmesi, mevduat sözleşmesini açıkça diğerlerinden ayırmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2005 yılında aldığı bir kararda “mevduat sözleşmesi ağırlıklı olarak belli oranda faiz elde etme amacına yöneldiği için ödünç (karz) sözleşmesine daha çok yaklaşan, ancak güvenilir bir kurumda parayı muhafaza etme düşüncesi ile vedia sözleşmesini hatırlatan kendine özgü bir sözleşme tipidir. Mevduata uygulanacak hükümler, ancak kıyas yolu ile ve niteliği uygun düştüğü ölçüde ödünç sözleşmesi ve hükümleri ve istisnai hallerde vedia sözleşmesi hükümleri uygulanacaktır.” ifadelerine yer verilmiştir.


T rk banka hukukunda mevduat sah pler n n haklarinin korunmasi

  • Mevduat yatırma, ağırlıklı olarak esas itibariyle belli oranda faiz elde etme amacına yöneldiği için karz akdine daha çok yaklaşan, ancak güvenilir bir kurumda parayı muhafaza etme fikri ile vedia akdini hatırlatan sui generis bir akit tipidir. Mevduata uygulanacak hükümler, ancak kıyas yolu ile ve niteliğine uygun düştüğü ölçüde karz akdi hükümleri ve istisnai hallerde vedia akdi hükümleri olacaktır.

  • Gelir elde etme veya muhafaza etme dışındaki amaçlarla bankalara yatırılan paraları mevduat saymak ve mevduat hükümlerine tabi tutmak veya bu kanunda öngörülen güvencelerden yararlandırmak mümkün değildir. Örneğin bir kişi kredi elde etmek için teminat maksadıyla bankaya nakit depo edilmesi, akreditif bedellerinin geçici hesaplarda tutulması, hamili tarafından alınmayan kısmi çek bedellerinin bloke hesaplara alınması, yatırılan havale bedelleri mevduat sayılamaz.

  • Buna karşılık, bankadaki mevduatın rehnedilmesi, rehnedilen paranın mevduat niteliğini ortadan kaldırmaz. Yargıtay’a göre bankaya her yatırılan paranın mevduat oluşturmayacağı, paranın mevduat yapma amacı ile yatırılması gerektiği görüşü benimsenmiştir.

  • Sonuç olarak mevduat sui generis bir sözleşme tipidir, BK özel hükümlerindeki tip sözleşmeler kıyasen uygulanır. Paranın muhafaza için bankaya yatırıldığı sonucuna varılırsa usulsüz tevdi hükümleri geçerli olacaktır.


Te ekk rler

Teşekkürler…


  • Login