Zagadnienia wielokryterialne
Download
1 / 12

Zagadnienia wielokryterialne - PowerPoint PPT Presentation


  • 103 Views
  • Uploaded on

Zagadnienia wielokryterialne. Temat naszych kolejnych spotkań: Wielokryterialne zagadnienia decyzyjne (Multiple Criteria Decision Problem - MCDP). Istnieje termin: Multicriteria decision-aid - Wspomaganie decyzji wielokryterialnych.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Zagadnienia wielokryterialne' - stash


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

Zagadnienia wielokryterialne

Temat naszych kolejnych spotkań: Wielokryterialne zagadnienia decyzyjne (Multiple Criteria Decision Problem - MCDP)

Istnieje termin: Multicriteria decision-aid - Wspomaganie decyzji wielokryterialnych

Celem kryjącej się pod tym terminem działalności jest dostarczenie analitykowi/decydentowi, ogólnie uczestnikom procesu decyzyjnego, narzędzi stanowiących pomoc w rozwiązywaniu problemu decyzyjnego, w którym kilka ‑ często sprzecznych ‑ punktów widzenia musi być wziętych pod uwagę


Należy stwierdzić:

Nie istnieje, w ogólności, jakakolwiek decyzja (rozwiązanie, działanie), która jest najlepsza jednocześnie ze wszystkich punktów widzenia. Określenie „optymalizacja” nie ma zatem, w tym kontekście, sensu znanego z klasycznej teorii optymalizacji

W przeciwieństwie do klasycznych technik badań operacyjnych (operations research), metody wielokryterialne nie dają „obiektywnie najlepszych” rozwiązań. Określenie „wspomaganie” wydaje się niezbędne w tych problemach, bo ostateczny wybór decyzji spośród opcji należy do decydenta


Stosowany przez specjalistów z dziedziny wspomagania decyzji wielokryterialnych podział metod tej dziedziny na trzy duże rodziny (granice pomiędzy nimi są, oczywiście, raczej rozmyte):

(1) metody wieloatrybutowej teorii użyteczności (multiple attribute utility theory),

(2) metody klasyfikowania (outranking methods),

(3) metody interakcyjne (interactive methods)


( decyzji 1) wieloatrybutowa teoria użyteczności (multiple attribute utility theory),

Skupiają się na agregacji różnych punktów widzenia w unikalną funkcję, która następnie jest optymalizowana.

(2) metody klasyfikowania (outranking methods),

W pierwszym kroku nakierowane są na budowanie relacji, nazywanej relacją klasyfikowania (outranking relation), która reprezentuje preferencje podejmującego decyzję. Drugi krok polega na wykorzystaniu relacji klasyfikowania do wspomagania podejmującego decyzję


(3) metody interakcyjne (interactive methods) decyzji

Oparte na przemiennym wykorzystaniu kroków obliczeń (dających kolejne kompromisowe rozwiązania) i kroków dialogu (będących źródłem dodatkowej informacji o preferencjach podejmującego decyzję)


Problemy podejmowania decyzji wielokryterialnych mogą być ogólnie zakwalifikowane do dwóch kategorii:

 problemy decyzji wieloatrybutowych (Multiple Attribute Decision Problem - MADP)

 problemy decyzji wielocelowych (Multiple Objective Decision Problem - MODP)


P ogólnie zakwalifikowane do dwóch kategorii:roblemy decyzji wieloatrybutowych

Cechą wyróżniającą problemy decyzji wieloatrybutowych MADP jest to, że istnieje ograniczona (i przeliczalnie mała) liczba ustalonych wcześniej opcji decyzyjnych. Każda opcja posiada określony, związany z nią, poziom osiągnięcia uznanych za istotne przez decydenta atrybutów/cech (które niekoniecznie muszą być kwantyfikowalne) i na których podstawie podejmowana jest decyzja


P ogólnie zakwalifikowane do dwóch kategorii:roblemy decyzji wielocelowych

W przypadku problemów decyzji wielocelowych MODP nie określana jest wcześniej liczba opcji z wartościami właściwych dla problemu atrybutów. Zamiast tego problemy te posiadają: (1) zbiór kwantyfikowalnych celów na podstawie których podejmowana jest decyzja; (2) zbiór dobrze określonych ograniczeń na wartości różnorakich atrybutów (zmiennych decyzyjnych) możliwych opcji


Porównanie: ogólnie zakwalifikowane do dwóch kategorii:


Zagadnienie wieloatrybutowe – przykład ogólnie zakwalifikowane do dwóch kategorii:

(Problem wyboru samolotów myśliwskich) Pewne państwo zdecydowało się zakupić flotę odrzutowych myśliwców w USA. Urzędnicy Pentagonu przedstawili informację o właściwościach czterech modeli, które mogą być sprzedane do tego kraju. Zespół analityków Sił Powietrznych zainteresowanego kraju zgodził się, że należy rozważać sześć charakterystyk (atrybutów). Są to: maksymalna prędkość (A1), zasięg latania (A2), maksymalny ładunek użyteczny (A3), koszt zakupu (A4), niezawodność (A5), manewrowalność (A6). Wartości tych atrybutów zostały przedstawione w tablicy

Który z samolotów powinien wybrać zainteresowany kraj, jeżeli chciałby mieć samolot jak najszybszy, o jak największym zasięgu, jak największej ładowności, jak najtańszy, jak najbardziej niezawodny i jak najwyższych zdolnościach manewrowych?


Zagadnienie wielocelowe – przykład ogólnie zakwalifikowane do dwóch kategorii:

Firma produkuje dwa produkty. Kierownictwo zdecydowało, że pragnie znaleźć plan produkcji, który będzie:

 maksymalizować całkowite zyski,

 maksymalizować spodziewaną liczbę „opanowanych” części rynku,

 spełnić ograniczenia procesowe (tj. dostępność surowca),

 uniknąć nasycenia rynku (tj. być w stanie sprzedać wszystkie wyprodukowane wyroby

Każda jednostka produktu 1 przynosi zysk w wysokości 3 jednostek pieniężnych, a drugiego 1 jednostkę. Ustalono, że każda sprzedana jednostka produktu 1 spowoduje zdobycie 2 jednostek udziału na rynku, a drugiego produktu 3 jednostek udziału. Ponadto wiadomo, że jednostka produktu 1 potrzebuje 2 jednostki surowca do wyprodukowania, a jednostka produktu 2 tylko 1 jednostkę oraz, że dostępnych jest w rozważanym przedziale czasu tylko 50 jednostek surowca. W końcu ekspertyza rynku wskazuje, że nie więcej niż 20 jednostek produktu 1 i nie więcej niż 30 jednostek produktu 2 powinno być produkowane w rozważanym przedziale czasu


Dziękuję ogólnie zakwalifikowane do dwóch kategorii:

– koniec materiału prezentowanego podczas wykładu


ad