Ocu un yi olma hali a s ndan t rkiye deki ocu un durumu ve sosyal politikalar
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 28

Çocuğun İyi Olma Hali Açısından Türkiye ’ deki Çocuğun Durumu ve Sosyal Politikalar PowerPoint PPT Presentation


  • 139 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Çocuğun İyi Olma Hali Açısından Türkiye ’ deki Çocuğun Durumu ve Sosyal Politikalar. Doç. Dr. Serra Müderrisoğlu Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü. ÇALIŞMA EKİBİ. Doç. Dr. Serra Müderrisoğlu Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü Doç. Dr. Pınar Uyan Semerci

Download Presentation

Çocuğun İyi Olma Hali Açısından Türkiye ’ deki Çocuğun Durumu ve Sosyal Politikalar

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Ocu un yi olma hali a s ndan t rkiye deki ocu un durumu ve sosyal politikalar

Çocuğun İyi Olma Hali Açısından Türkiye’deki Çocuğun Durumu ve Sosyal Politikalar

Doç. Dr. Serra Müderrisoğlu

Boğaziçi Üniversitesi

Psikoloji Bölümü


Ali ma ek b

ÇALIŞMA EKİBİ

  • Doç. Dr. Serra Müderrisoğlu

  • Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü

  • Doç. Dr. Pınar Uyan Semerci

  • İstanbul Bilgi Üniversitesi Siyaset Bilimi

  • Yrd. Doç. Dr. Burcu Yakut Çakar

  • Kocaeli Üniversitesi Sosyal Hizmet Bölümü

  • Dr. Abdullah Karatay

  • Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı

  • Başak Ekim Akkan

  • Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Politika Forumu

  • Temel dayanağı: Kalkınma Bakanlığı ve UNICEF için hazırlanan 2013 yılında tamamlanan ‘Çocuk Refahı Belgesi’dir.


Kavramsal er eve

KAVRAMSAL ÇERÇEVE

  • Gelişimsel Psikoloji Literatürü:

  • Yoksulluğun en belirgin ve kalıcı etkilerini çocukluk dönemimde yaşananlarla yoksulluk süreçleri ile tanımlıyor – özellikle uzun süreli yoksulluk deneyimi çok etkili. Ancak sadece yoksulluk sınırı altında yaşayan çocukların gelişimi olumsuz etkilenmiyor, o sınıra yakın yaşayan çocukların gelişimi de olumsuz etkileniyor.

  • Bio-ekolojik Gelişim Modeli (Bronfenbrenner):

  • Gelişimin her evresinin çocuğun ve ailenin içinde bulunduğu çevre koşulları ile şekillendiğini ve önceki dönemlerdeki kazanımların bir sonraki dönem ile ilişkili olduğunu göstermiştir.

  • Erken çocukluk dönemine yapılan yatırımın en büyük kazancı sağladığını göstermiştir.


Kavramsal er eve1

KAVRAMSAL ÇERÇEVE

  • Çocuğun iyi olma hali literatürü:

  • Çocuğa bakış: ‘Geleceğin yetişkinleri’ olarak değil ‘bugünün gelişmekte/şekillenmekte olan çocukları’ –

  • Çocuğun iyi olma halini belirleyen ekonomik, siyasi, sosyal ve psikolojik faktörlerin birbirleriyle ilişkili bir biçimde multi-disipliner bir yaklaşımla anlaşılmasının gerekliliği

  • Olumsuz göstergeler yerine olumlu göstergeleri kullanmak

  • Çocuğun gözünden deneyimini öğrenmek


Kavramsal er eve2

KAVRAMSAL ÇERÇEVE

  • Yapabilirlik Yaklaşımı literatürü:

  • Çocuk haklarının temel alınması çok önemli olmakla birlikte her çocuğun bu hakları hayata geçirmede eşit fırsatlara sahip olmadığı görülmektedir.

  • Yapabilirlik yaklaşımı, çocuğun iyi olma hali yaklaşımı ile birleşerek çocuğun yaşam kalitesini ve memnuniyetini ön plana alan ve geliştirilen temel göstergeler çerçevesinde yapabilirliklerini (‘capabilities’) genişletmeyi hedefler.

  • Oluşturulan göstegeler çerçevesinde çocuk yoksulluğunun çocuklar üzerindeki etkilerini ÇOK BOYUTLU algılamak ve sosyal politikalara YÖN VERMEK VE ETKİLERİNİ DEĞERLENDİREBİLMEK için önemli bir araç haline gelmiştir.


Mevcut durum

MEVCUT DURUM


Faydalanilan ver ler

FAYDALANILAN VERİLER

  • TÜİK veritabanları – Nisan 2013 ‘İstatistiklerle Çocuk 2012’

  • HÜNEE - TNSA 2008 verileri

  • PISA sonuçları

  • HBSC 2009/2010 verileri

  • DSÖ raporları

  • UNICEF, UNDP, UNESCO raporları

  • OECD, Dünya Bankası raporları

  • EUROSTAT verileri

  • Bakanlıkların verileri (Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı)


Madd durum

MADDİ DURUM

  • İyileşen ekonomik göstergelere rağmen halen gelir yoksulluğu OECD ülkelerine göre çok yüksek

  • (2011) TÜİK, Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması: (Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir medyan gelirin %60 kriterine göre):

  • Türkiye yoksulluk oranı: %22,6

  • 15 yaş altı çocuk yoksulluk oranı: %32,1

  • Kent: Toplam yoksulluk oranı: %15,9

  • 15 yaş altı çocuk yoksulluk oranı: %23,8

  • Kır: Toplam yoksulluk oranı: %37,5

  • 15 yaş altı çocuk yoksulluk oranı: %49,1


Madd durum1

MADDİ DURUM

  • TÜİK, 2012 Çocuk İşgücü İstatistikleri:

    • 2006 verileri ile karşılaştırıldığında çalışan çocuk oranları neredeyse aynı – Toplam %5,9 ekonomik işlerde çalışıyor.

    • Ev işlerinde faaliyette bulunan çocuk oranı 2006’ya göre artmış: %49,2

    • Kırda özellikle çocuklar ücretsiz aile işçisi olarak çalışıyorlar.

    • 2006 verileri ile karşılaştırıldığında hem çalışan, hem okuyan çocuk oranı daha fazla.

    • Çalışma nedeni olarak en fazla söylenen:

      • Hanehalkı gelirine katkıda bulunmak %41,4

      • Hanehalkının ekonomik faaliyetine yardımcı olmak %28,7


Madd durum2

MADDİ DURUM

  • Sürekli yoksulluk riski altında bulunanların oranı %16 oldu 

  • Dört yıllık panel veri kullanılarak hesaplanan “sürekli yoksulluk” oranı, son yılda ve önceki üç yıldan en az ikisinde yoksulluk riski altında olanlar – (eşdeğer hanehalkı kullanılabilir medyan gelirin %60’ı)

  • Buna göre, hem 2011 hem de 2012 yıllarında sürekli yoksulluk riski altında olanların oranı %16 olarak hesaplandı.

  • Çok ciddi fırsat ve gösterge eşitsizliklerinin sürdüğü bir noktadayız.

    • Bölgesel eşitsizlikler

    • Kır/kent eşitsizlikleri

    • Hizmet sunum kapasitesindeki eşitsizlikler

    • Hizmet kalitesinde eşitsizlikler (devlet okullarındaki farklar)

    • Özellikle daha kırılgan gruplara (zorunlu göç, roman, çalışan çocuklar gibi) ilişkin politikaların yetersizliği


Sa lik

SAĞLIK

  • Temel Konular

    • Önemli iyileşmeler (çocuk ölüm hızı, gebelik, bebek, çocuk izlemlerinde artış gibi) bulunmakta

    • Ancak,

    • Süreç faktörleri: Hamilelik ve doğum/sonrası bakım göstergelerinde bölgesel ve maddi duruma göre farklılıklar

    • Bebeğin/çocuğun fiziksel gelişimi açısından bölgesel ve maddi duruma göre farklılıklar


Sa lik s re

SAĞLIK - SÜREÇ

Hamilelik ve doğum süreci (özellikle hastanede doğum oranı, doğum sonrası bakım alma (anne ve bebek) arasında bölgesel farklılıklar bulunmakta. Maddi durum ve anne eğitimi düzeyi de fark yaratmakta. (TNSA, 2008).


E t m

EĞİTİM

  • Temel konular:

    • Erken dönem okul öncesi eğitime erişim

    • Okullaşma oranı ve devamsızlık boyutu

    • Okul terk oranı

    • Orta öğretime erişim ve kız çocuklarının eğitime devamı konusu

    • Eğitimde kazanım düzeyi (okuma becerileri, matematik ve fen okuryazarlığı) – SES’le ilişkisi

    • Okul koşullarındaki eşitsizlikler


E t m1

Okul öncesi eğitim: MEB 2009-12 verileri

EĞİTİM


Okullula ma meb tnsa

OKULLULAŞMA (MEB, TNSA)


Okullula ma tnsa 2008

OKULLULAŞMA (TNSA, 2008)

İlköğretimde net okullulaşma (%)

Orta öğretimde net okullulaşma (%)


Ocuk yoksullu unu hedef alan mevcut programlar

ÇOCUK YOKSULLUĞUNU HEDEF ALAN MEVCUT PROGRAMLAR


Sosyal yardim

Şartlı Nakit Transferleri

(SYGM 2011 Yılı Faaliyet Raporu)

SOSYAL YARDIM


E t m alanindak yardimlar

Bedava okul kitapları dağıtımı:

2003’de ilköğretimde başlayan uygulama 2006’da ortaöğretimde de uygulanıyor. 2011 harcaması: 265.000.000TL

Eğitim Desteği:

Ihtiyaç sahibi öğrencilere önlük, çanta, ayakkabı, kırtasiye vb. yardımı. (Yerel SYDV - 103.443.272 TL)

Öğle Yemeği ve Besin Takviyesi Programları:

MEB tarafından bedava taşımalı eğitim – 800.000 öğrenci

SYGM öğle yemeği masrafını karşılıyor – 2011: 200.000.000 TL

Okul Sütü Projesi:

1.-5. sınıflarda okuyan 7.200.000 öğrenciye günlük 200mL UHT süt dağıtımı

EĞİTİM ALANINDAKİ YARDIMLAR


Sa lik alanindak yardimlar

0-18 yaş arasındaki çocuklar için Evrensel Sağlık Sigortası

2009 yılında yapılan Sosyal Güvenlik Yasasındaki değişiklik

Ocak 2012 tarihi itibariyle uygulama başladı

Çocuklara yönelik temel bakım üniteleri:

Sağlık bakanlığına bağlı Aile Sağlığı Merkezleri, Temel Sağlık Hizmetleri Merkezleri, hastanelerdeki çocuk birimleri

Erken Dönem gelişim taramaları:

Sağlık Bakanlığı tarafından ÇPGD (Çocuğun Psikososyal Gelişimini Destekleme) programının uygulanması

Çıraklık süreci boyunca sigorta

SAĞLIK ALANINDAKİ YARDIMLAR


Sosyal pol t ka ner ler

SOSYAL POLİTİKA ÖNERİLERİ


Lkesel yakla im

İLKESEL YAKLAŞIM

  • Çocuğun yüksek menfaatini merkeze alan iyi olma hali yaklaşımı – Türkiye için geçerli olacak çocuğun iyi olma hali göstergelerinin oluşturmak

  • Çocuklar arasındaki eşitsizlikleri ve çocuğa yönelik politikaların etki alanını değerlendirmek,

  • Gerekirse politika değişim odaklarını belirlemek

  • İlgili Bakanlıkların Türkiye için oluşturulacak göstergeleri kendi çalışmalarının etkilerini izlemede kullanmaları için önerilmektedir.


Lkesel yakla im1

İLKESEL YAKLAŞIM

  • 2. Eşitsizlikleri azaltacak toplum temelli politikalar uygulanması - Eşitsizliklere maruz kalan kişileri güçlendirmek

  • Hizmetlerin kişilerin yaşadıkları yerlerde sunulması

  • Hizmetlerin rahatlıkla erişilebilir olması

  • Kişilerin sosyal politikaların oluşumu ve uygulanışında aktif katılımı

  • 3. Dezavantajlı bölgelerde yaşayan tüm çocukların hedef alınması - Yoksulluğun ve eşitsizliklerin ağırlıklı yaşandığı bölgelerde HEDEFLİ PROGRAMLAMA

  • Göstergeler ışığında bölgelerin tanımlanması

  • tüm çocuk ve ailelerin erişimine açık olmasını


Lkesel yakla im2

İLKESEL YAKLAŞIM

  • 4. Üretilecek çocuk politikalardan hizmet sunumuna kadar bütünsel bir yaklaşım,

  • Çocuk Hakları Stratejisi ve Eylem Planı

  • Çocuk Bütçesi

  • Çocuklara Yönelik Riskleri Önceden Fark Edebilecek bir Erken Uyarı Mekanizması


Somut sosyal pol t ka ner ler

Dezavantajlı çocukların hedeflenmesinde bölgesel yaklaşım

Gösterge seti üzerinden haritalandırma yoluyla dezavantajlı bölgelerin tespiti

Dezavantajlı mahallelerde Toplum Merkezlerinin yaygınlaştırılması

Bu merkezlerde ERKEN ÇOCUKLUK GELİŞİMİ üzerinde yoğunlaşmış programların oluşturulması (ailelere eğitim, danışmanlık)

6-18 yaş grubu çocuklarına ilişkin programların oluşturulması

SOMUT SOSYAL POLİTİKA ÖNERİLERİ


Alanlara l k n sosyal pol t ka ner ler

Maddi Durum: Ailelerin geçim stratejilerinin desteklenmesi

Sağlık:Erken çocukluk gelişiminin desteklenmesinin öncelenme

0-6 yaş için Sağlık Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı arasında işbirliği ve eşgüdüm

Gebelik-ilk 12 ay: ASM’ler üzerinden bebeğin/ailenin desteklenmesi, 12-66 ay: ASPB

Çocuk ve ergen ruh sağlığı danışmanlığının geliştirilmesi

ALANLARA İLİŞKİN SOSYAL POLİTİKA ÖNERİLERİ


Alanlara l k n sosyal pol t ka ner ler1

Eğitim: Çocuk yoksulluğu ile mücadelede fırsat eşitliğini sağlayacak şekilde politikalar üretmek

Dezavantajlı çocukların gittiği okullara daha fazla kaynak aktarılarak, eğitim kalitesinin artırılması, öğretmenlerin o okullarda uzun süreli kalmalarının sağlanması, Rehberlik hizmetlerinin güçlendirilmesi, ücretsiz öğle yemeği sunulması, birleştirilmiş ve ikili öğretim uygulamalarının en alt düzeye indirilmesi, ücretsiz etüd sağlanması

Katılım: Çocuklara yönelik katılım mekanizmalarının oluşturulması

Okul içi ve okul dışı: kendileri ile ilgili konularda görüş bildirme ve karar verme süreçlerine katılım mekanizmalarının etkinleştirilmesi

ALANLARA İLİŞKİN SOSYAL POLİTİKA ÖNERİLERİ


  • Login