Dr mirza ku ljugi fakultet elektrotehnike univerzitet u tuzli bosnia and herzegovina
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 12

Dr. Mirza Ku š ljugi ć Fakultet elektrotehnike, Univerzitet u Tuzli Bosnia and Herzegovina PowerPoint PPT Presentation


  • 58 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

' 'Tržište električne energije i tržište kapitala – poveznice i prepreke povezivanju'' ' 'Electricity Markets and Financial Markets – Interaction and Obstacles for New Investments''. Dr. Mirza Ku š ljugi ć Fakultet elektrotehnike, Univerzitet u Tuzli Bosnia and Herzegovina Dr. Mejra Festić

Download Presentation

Dr. Mirza Ku š ljugi ć Fakultet elektrotehnike, Univerzitet u Tuzli Bosnia and Herzegovina

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Dr mirza ku ljugi fakultet elektrotehnike univerzitet u tuzli bosnia and herzegovina

''Tržište električne energije i tržište kapitala – poveznice i prepreke povezivanju''''Electricity Markets and Financial Markets – Interaction and Obstacles for New Investments''

Dr.Mirza Kušljugić

Fakultet elektrotehnike, Univerzitet u Tuzli

Bosnia and Herzegovina

Dr. Mejra Festić

Ekonomski fakultet, Univerzitet u Mariboru

Maribor, Slovenija


Sadr aj prezentacije

Sadržaj prezentacije

  • Uvod: tržište električne energije

  • Tehničke, ekonomske i političke karakteristike EES

  • Tržište JIE i Energy Community Treaty

  • Akteri na tržištu električne energije JIE

  • Planovi investicija u proizvodnju u JIE

  • Uticaj turbulencije na tržištima kapitala

  • Zaključci i preporuke


Uvod tr i te elektri ne energije

UVOD: tržište električne energije

  • Uticaj globalne krize tržišta kapitala na investicije u elektroenergetski sektor (EES), posebno Jugoistočne Evrope (JIE) (nema izgradnje proizvodnih kapaciteta u zadnjih 20 godina)

  • Tehničke, ekonomske i političke karakteristike EES

  • Uticaj finansijske krize na ekonomsku recesiju

  • Tržište električne enegije JIE

  • Uticaj globalne krize tržišta kapitala na strukturu investicija u proizvodnju u JIE

  • Zaključci i preporuke (akterima na tržištu)


Tehni ke ekonomske i politi ke karakteristike ees

Tehničke, ekonomske i političke karakteristike EES

  • Nema substitucije za električnu energiju

  • Na efektivnim tržištima cijena se formira na osnovu marginalnih troškova (što je nedovoljno da potakne investicije). Uloga regulatora u poticanju investicija u proizvodnju.

  • Izražen negativan uticaj sektora na okolinu (potreba uvođenja ekoloških taksi – zelenih certifikata)

  • Izražen prirodni (geografski) monopol na prenosnoj i distributivnoj mreži (mrežni energent)

  • Uticaj distribuiranih izvora energije, energetske efikasnosti i upravljanja potrošnjom na promjenu tehničke i ekonomske paradigme EES

  • Velika socijalna osjetljivost

  • Strateški sektor – veliki upliv politike


Tr i te jie i energy community treaty ect

Tržište JIE i Energy Community Treaty (ECT)

  • Ključna karakteristika EES JIE: mala energetska efikasnost (u proizvodnji i potrošnji) i zastarjelost postojećih teroelektrana

  • Modernizacija i razvoj EES osnova za ekonomski oporavak regiona

  • Investicije uglavnom zasnovane na stranom kapitalu

  • Pojedinačna (nacionalna) tržišta mala za privlačenje investitora

  • Rješenje: integrisano energetsko tržište JIE

  • Sporazum o Energetskoj Zajednici (ECT)


Akteri na tr i tu elektri ne energije jie

Akteri na tržištu električne energije JIE

  • Državne institucije (Vlade i Parlamenti)

  • Regulacione komisije/agencije

  • Operatori sistema i tržišta

  • Javne elektroprivredne kompanije (EP)

  • Multinacionalne elektroenergetske kompanije

  • Trgovci na veleprodajnom tržištu

  • Institucionalni investitori i međunarodne organizacije

  • Privatni investitori


Akteri na tr i tu elektri ne enegije u bih

Akteri na tržištu električne enegije u BiH

EP HZHB

Generation

EP BiH

Generation

MH ERS

Generation

SERC

Traders

ISO

BiH

TRANSCO

BiH

HV cust.

FERK

RERS

EP HZHB

Distribution

Supply

EP BiH

Distribution

Supply

MH ERS

Distribution

Supply

Brčko District

Distribution

Supply

Customers

Customers

Customers

Customers


Planovi investicija u proizvodnju u jie

Planovi investicija u proizvodnju u JIE

  • Generation Investment Study (GIS): integrisana studija razvoja EES JIE za 2005-2020. (procjena potrebnih investicija 25 mld. USA $)

  • Nacinalne strategije razvoja: fokus energetska sigurnost (nezavisnost). Potrebne investicije značajno veće.

  • Izazovi investiranja u termoelektrane (posebno bazirane na lokalnim energentima: niskokalorični ugljevi – većinom ligniti i biomasa)

  • Termoelektrane na uvozne energente (gas i uvozni ugalj) i uvoz/trgovanje električnom energijom.

  • Značajni potencijali investicija u hidroelektrane

  • Investicije u obnovljive izvore energije (mHE, VE i solarne PV elektrane)


Mapa elektroenergetskog sistema bih

Mapa elektroenergetskog sistema BiH


Uticaj turbulencija na tr i tima kapitala

Uticaj turbulencija na tržištima kapitala

  • Najveći investicioni izazov za EES: zamjenski i novi kapaciteti (proizvodni i prenosni kapaciteti)

  • EES izuzetno kapitalno intenzivan sektor

  • Negativni uticaji globalne finansijske krize: ekonomska kriza praćena smanjenjem potražnje i padom cijena energenata; otežani uslovi osiguranja investicija (posebno privatnih)

  • Smanjenje kreditnog rejtinga EP kompanija

  • Zaustavljanje ili prolongiranje novih investicija (primjer BiH)


Zaklju ci i preporuke

Zaključci i preporuke

  • Pritisci za nastavljanje reformi (posebno restruktuiranja javnih EP kompanija i uvođenja tržišta) i provođenje mjera smanjenja negativnog uticaja sektora na okolinu (EC, IEA, EBRD, EIB, ..)

  • Ulaganja u energetsku efikasnost i upravljanje potrošnjom (brži povrat investicija)

  • Zahtjevi za ispunjenjem obaveza za proizvodnju iz obnovljivih izvora energije (manji rizici investiranja)

  • Investicije u TE na lokalne resurse: korištenje novih tehnologija (BAT za low carbon), kogeneracija, korištenje biomase

  • Potreba za kombinacijom više instrumenata finansiranja investicija u TE (vlastiti kapital, institucionalni investitori, izvozne banke, privatni investitori)

  • Najveći trenutni izazov: zamjenski kapaciteti u TE


Dr mirza ku ljugi fakultet elektrotehnike univerzitet u tuzli bosnia and herzegovina

Q&A

Hvala na pažnji!!!

Kontakt informacije:

prof.dr.Mirza Kušljugić,

Fakultet elektrotehnike

Univerzitet u Tuzli, Bosna i Hercegovina

[email protected]


  • Login