Uxío Novoneyra
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 62

Poemas da natureza O TEMPO PowerPoint PPT Presentation


  • 104 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Uxío Novoneyra. Poemas da natureza O TEMPO. REBOLEGAN as cereixas Su a Rubial. Corre o vento na erba de gadañar. Canta a cousa que non canta canta a chicharra na erba canta a erba na gadaña. / ABANICA a labrandeira no beirón da presa. A auga non pasa. Corre brilla espella. /

Download Presentation

Poemas da natureza O TEMPO

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Uxío Novoneyra

Poemas da natureza

O TEMPO


REBOLEGAN as cereixas Su a Rubial.

Corre o vento na erba de gadañar.

Canta a cousa que non canta

canta a chicharra na erba

canta a erba na gadaña.

/

ABANICA a labrandeira no beirón da presa.

A auga non pasa. Corre brilla espella.

/

CHAMA a sombra.

Xa non se óin os chíos

dos paxariños

tan d’acotío sonan.


O centeo correndo ó vento

i eu quedo n’eso que un non nembra

nin esquece

de tan lene e fondo que chega.


ESTÁ o aire enfexo

n’algo que eu non vexo.

Os paxaros os prados

os eidos calados...

ENFEXO: entregado por completo.


VEO o tempo morno do Outono

Os días son tardes longas

O aire é unha cousa...

Todo ten ise xeito:

os tesos

os camiños que se van

no serán do val

os soutos

alumados d’ouro

eu quedo

ollando ó mofo...


SOUTO sin folla! Cerdeiras

roxas e bidueiras marelas!

/

DÍAS breves en que ún está sempre nunha cousa!

As bouzas verdes fóronse pondo marelas e roxas

as bouzas roxas pardecen cas choivas.

O ventosolo

no souto do outo outono.


PASA o sol lene

sobor do souto quedo que afonda

na morte longa

como se il non fora

o Pai Sol. Recenden

as derradeiras froitas refeitas.

Calan as aves que quedan.

Na tarde

todo quere ser o aire...

Cain as follas dando voltas

e fican todas ó pe da árbore.


CEMBAS d’arandeiras!

Argana da Pena Branca

baixo das matas d’abraira

entr’as pestanas da pena!

Ven dos castiñeiros

un ventiño pequeno

abalala...


INORDE a fatos pra León

nebras de verlo de ovella

cardiadas brancas e mestas.

Ollándoas altas traspor

riba das taras marelas

ún soña nas lonxes terras...

NEBRAS DE VERLO DE OVELLA: nubes en forma de guedellas de ovella. Cirrocúmulos.


O ruxir do carrozo

o ceo do fondo do pozo.

Todo sabe e deixa ver

que vai chover.

Eu sein o que oio

no souto soio

e non sein

o que sein.


CHOVE pra que eu soñe...


CHOVE

non sein desd’onde nin pra onde...

No quedo da tarde

ollo longo nembrando choivas d’antes.


BARBAÑA barbaña...

Qué noite de lobos!

Oulan os cais nas airas.

Anda a nebra baixa

polos caborcos do souto

e polas bouzas da braña.


BARBAÑA: chovisca, chuvia miúda.


CHOVE nas veigas sin que se oia.

Unha tras outra

cain as follas dando voltas.

Ollando a serra calada

ún agarda

unha cousa queda e lonxana.


CHOVE xunto e miudo...

Como siga unhos días iste tempo

vai dar gusto

ver cubertas de mofo as penas

as paredes vellas

as ourelas dos ríos

i as presas

as estoldas dos muíños

os teitos

os castiñeiros xa sin folla

i as árbores todas.


NACEN as tollemerendas

polos campazos i os chaos

na Cemba da Remesqueda

no Souto de San Romao.

Cai a choiva que dá sono

no quedo serán dos prados

i eu cravo enviso os meus ollos

sin ver o que estoun ollando...


ESTO sí é chover e ventare!

Que noite pra mariñeiros e camiñantes!

Metidiño na camiña

tapadiño hastr’as orellas

sinto zapicar as beiras

entr’o vento que axubría...


BEIRAS: auga que cae dos beirados das cubertas.


  • “Chove

  • na casa do probe”

  • CHOVE no monte e nas viñas

  • Envolca a auga en regueiras

  • e ailí onde cain as beiras

  • baila muiñeiras miudiñas...


  • 1

    CAI a chuvia soñando

    cai o espacio engaiolado.

    2

    CHOVE

    e sólo o quedo se move.

    Enviso n’algo que non deixo

    teño su beirado

    da cabana o xeito calado

    do val na follata de freixo

    o rebolo i as herbas cargadas

    de pingoadas.


    CHOVE pausiño pras sombras

    chove pra baixo e pra riba.

    O aire do sono en sono

    a auga pinga que pinga...

    Ven a noite polos eidos...

    Vaise a tarde que nin xeme

    decindo adeus con un xeito

    que non sein nin se me esquece.


    CHOVE maina e calada.

    Veinse os fíus da auga

    contra as bandas das penas...

    En soutos e devesas

    as pingoadas esbaran e baixan

    petando de folla en folla.

    Por veces

    co vento a ruxidoira

    medra i esvece

    en ondas que ún alonga...


    PINGOADAS: pingas de auga.


    LOAIRAS de sol!

    ventaladas d’aire

    e razadas d’auga!

    /

    DENDE nino pequeno

    voun ver sempre o ríu que ameteu

    que me fai ise aceno

    que sein eu.

    LOAIRAS: lampos errantes de sol ou lúa, con vento e nubes espalladas.


    RAZADAS: golpes de vento, choiva ou sol.


    TRONOU ventou e choveo.

    Bicouse a terra co ceo.

    A noite que onte caiu

    sólo foi pra quen a oíu.

    Ameteu o río ameteron as fontes

    i os fontegallos dos montes.

    Naz a auga a goforón.

    Regan os prados a cachón.

    Dinde nino pequeno

    vou ver sempre o río que ameteu

    que me fai ise aceno

    que sein eu.


    AMETEU: medrou de caudal.


    OLLO o ceo mouro cun medo antergo.

    Torna a abella ó trobo

    a anduriña cingue o voo.

    Van a nebras do trono nun son agoreiro.


    ANDA o vento ceibe polos eidos

    con tódalas áas soltas

    brúa nos castiñeiros

    ripa as lousas dos teitos

    i escachafoula nas portas.

    ESCACHAFOULA: fai un gran ruído.


    TARAS altas campas

    onde o sol non pasa

    esvece na hora alta!

    /

    MONTES do Leste

    ó sol que esvece!

    Mofo que eu ollo

    no souto solo

    cando ún quere

    a cousa máis lene!

    SOL QUE ESVECE: que esvaece, desaparece.


    QUE é a coor do ucedo?

    (Van os tesos pro Inverno).

    É a serra que ó ceo se enleva?

    É o ceo que baixa?

    É a nebra

    ou a brétema da ollada?

    Non sein qué agarda a terra

    qué agarda a alma.

    Eu ben sein que é certa a seguranza.

    Eu non sein se é certa a seguranza.

    Mais

    eilí onde o ollar vai e ven un xeito

    hai algo certo.

    Ben o soupo de nino o ollar pirmeiro.

    E inda ha volver teimar a teima.

    Por onde me veo esta certeza

    heina volver perder e volver éla.


    NEBRAS

    LONGAS altas fiañas

    nin quedas nin pasan

    tirando das cousas non contadas

    que así me paran...

    NEBRA: néboa: nubes baixas (estratos)

    BRÉTEMA: néboa lixeira


    ZOA o vento e relumbra polas uces.

    Sai o sol e súmese nas nebras.

    Polos montes baixan e ruben

    sombras longas esgadas e negras...

    /

    PASAN as nebras porriba da braña

    e polo monte o sol a manchas-

    Eu debruzado na presa

    enviso nela.

    Pasan as nebras por baixo da auga...


    PASAN pasan as nebras...

    Eu sinto que me deixan e me levan..

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    Esta door que agarda só que a acendan!

    Ise algo meu que en todo se me queda!


    AGROS restrellas bouzas taros das penas

    ucedos da serra pecha

    cando pasan as nebras i o inverno negrea!

    /

    EU i o meu silencio volto pros tesos mouros no día nubro

    ouvindo sólo os corvos i o vento do Inverno no souto núo.


    PANOS brancos

    esfiañados

    da nebra

    ouveando polos vales

    polos soutos

    i as devesas marelas

    en busca dun cavorco

    ou dunha valiña outa

    que os acolla

    i os faga acougar!

    Fiañas de nebra

    rubindo

    e baixando

    á gaiola do aire

    polas serras érmedas

    e polos soutos despidos

    do Nadal!


    FOLLA presa das rebolas!

    Inverno das bouzas!

    /

    SOUTO dos corvos!

    Pestanas d’argana!

    Garolos do mofo!

    Tearaña das canas!

    /

    UCEDO pecho!

    Sombra dos tesos

    ó sol do Inverno!


    O ceo

    o ucedo

    os penedos

    co cellodoInverno.


    MAÑÁNSdexeada!

    Espertar co día á ventan

    encollerse na cama

    achegar a roupa á cara

    i ouvir andar tropeando pola casa.

    Canta a vaca

    cas astas na escada.

    Canta o galo

    pandeando o corpo i o canto.


    XEA

    Fai un frío que queima.

    Pouco a pouco

    érguese a terra en trempos.

    O tourón os trousosos carambelos!

    Cruza un lobo....

    Roxe a folla nos carreiros

    aló no fondo dos cousos.


    TREMPOS: bloques de terra, neve ou auga xeados. Bloques soltos de lazo.


    TOURÓN: chan endurecido polas grandes xeadas.


    TROUSOS: neveiros, pilas de neve. Restos de neve que quedan nos tesos.


    CARAMBELOS: CARAMBOS, auga conxelada penduradas das beiras das pedras e cubertas.


    AUGA XEADA no camiño.


    TERRAS abesedas do Val d’Asnela i Os Pradairos

    por Fonte Preta arriba! Pasa o sol por elas

    escazurrado

    ouveando polas penas...

    Terras do lazdend’o outo Nadal ó Entroido!

    Os trousos polas ladeiras i os carambelos nos teitos.

    Terras xabreiras de Parada e Sant’Eufemia!

    Xeadas brancas e negras!

    Castiñeiros do Estreito!

    Prados da Veiga do Couso!

    Hortigois charouveas meldrascos cardios i acedas!


    LAZ: lama con xeo.


    XABREIRO: terreo frío e pouco soleado.


    carambelos


    PENAS da Garamela

    que eu ollo da cama

    nas mañáns caladas

    cando a raia do sol chega

    ó Penedo Furado

    e derrétese o pano

    dos cristalesxeados!


    NEVA no bico do cume

    neva xa pola ladeira

    neva no teito e na eira.

    . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    Eu a ollar pro lume

    i o lume a ollarme.

    O lume sin queimarme

    fai de min fume.


    PACEN as vacas

    na nabarega.

    Treme a pequena

    que vai co’elas.

    Febreiro chove

    febreiro xea

    febreiro neva

    neve lixeira...


    DOBRAN as campás da neve.

    A alma de seu gardada

    tornouse inda máis calada

    e nin pode nin se astreve.

    Falopiña a falopiña

    vai branquexando a cortiña.

    Cada miniña seu sono

    cada copo sua flairiña.


    FALOPIÑA: folerpa, farrapo de neve.


    NEVA

    e non leva

    Todo o tempo a unha hora.

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    Cai a neve polvoriña

    cai a neve a plomo

    como nun ámeto pechado

    cai a neve fora...

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .


    QUEDO nevaba.

    Tra-la fiestra

    deixei cair os brazos.

    O espacio alumouse

    e xa non cai a neve

    cai o espacio...


    NORDE último

    das campanas da neve!

    Frol do fumo!

    Frol de silencio ceibe!


    ESTRELAMPADA de maio

    romaxe d’avelaíñas!

    Embarrosada d’orvallo

    flaira d’abraira á pinga!

    Corpiño de bidueira

    delgada e ben seguida

    que ten pro vento maneiras

    ollos de auga movida!

    ESTRELAMPAR: escampar.


    ORVALLO: rosada, chuvia fina.


    FOTOS

    Adela Leiro, Mon Daporta

    TEXTOS

    Uxío Novoneyra

    (Os eidos, Poemas de doada certeza)

    Marzo de 2010


  • Login