Vrijednost biomarkera u ranoj dijagnozi ginekolo kog raka
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 22

Vrijednost biomarkera u ranoj dijagnozi ginekološkog raka PowerPoint PPT Presentation


  • 94 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Vrijednost biomarkera u ranoj dijagnozi ginekološkog raka. Pavao Planinić , Magdalena Karadža. Tumorski biljezi - biomarkeri.

Download Presentation

Vrijednost biomarkera u ranoj dijagnozi ginekološkog raka

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Vrijednost biomarkera u ranoj dijagnozi ginekolo kog raka

Vrijednostbiomarkera u ranojdijagnoziginekološkograka

PavaoPlaninić, Magdalena Karadža


Tumorski biljezi biomarkeri

Tumorskibiljezi - biomarkeri

  • Tvari (proteini, šećeri, hormoni…) koje se normalno nalaze u organizmu, ali se kod nekih vrsta raka nalaze u višim koncentracijama u krvi, jer ih izravno proizvode tumorske stanice ili potiču njihovo stvaranje

  • CA 125, CA 19-9, CA 15-3, CEA, LDH, AFP, HCG...


Vrijednost biomarkera u ranoj dijagnozi ginekolo kog raka

  • Tumorske biljege koristimo za screeninig, u dijagnostici, kod praćenja odgovora na terapiju te za otkrivanje povrata bolesti

  • Idealan tumorski biljeg ima specifičnost, senzitivnost i pozitivnu prediktivnu vrijednost 100%


Rak jajnika

Rakjajnika

  • CA 125

  • CA 15-3

  • CA 19-9

  • CEA

  • AFP

  • inhibin


Ca 125 cancer antigen 125

CA 125 (cancer antigen 125)

  • protein koji je kodiran genom MUC16

  • nalazi na površini epitelnih stanica reproduktivnaog trakta kod žena, a osim toga se nalazi i na epitelnim stanicama respiratornog sustava te na epitelnim stanicama oka

  • najbitniji je kao biljeg tumora jajnika

  • tumori jajovoda, endometrija, pluća, dojki te tumora gastrointestinalnog trakta


Ca 125 problem

CA 125 – problem!

  • nije dovoljno specifičan ni senzitivan

    • povišen je kod raznih drugih benignih stanja, a ne samo kod tumora


Ca 125 problem1

CA 125 – problem!

  • rijeđe je povišenkodmucinoznih i borderline tumoranegokodseroznih

  • oko 20% tumorajajnikauopće ne luči CA 125

  • pozitivan je kodmanje od 50% pacijentica u stadiju I karcinomajajnika


Ca 125 screening raka jajnika

CA 125 - screening rakajajnika

  • Jacobs et al.: Screening for ovarian cancer

    • 22000 ženastarijih od 45 godina

    • 6,7 godina

    • 47775 testova

    • 767 žena je imalo CA 125 viši od 30 U/mL

    • 49 karcinoma - 6.3%

    • 0.0022% od svihtestiranihžena


Ca 125 screening raka jajnika1

CA 125 - screening rakajajnika

  • multimodalni screeninig

  • kombinacija više tumorskih biljega (MES, HE4)

  • ROCA - Risk of Ovarian Cancer algorithm

  • dvije studije

    • U.K. Collaborative Trial of Ovarian Cancer Screening (UKCTOCS)

    • Prostate Lung Colorectal and Ovarian Cancer Screening trial (PLCO)


Ca 125 dijagnostika

CA 125 - dijagnostika

  • povišene vrijednosti CA 125 su povezane sa malignom bolešću u manje od 25% slučajeva kod žena mlađih od 50 god. , a kod žena starijih od 50 god. u 80% slučajeva


Ca 125 odgovor na terapiju i pra enje bolesti

CA 125 – odgovornaterapiju i praćenjebolesti

  • vrijednosti CA 125 odgovaraju progresiji ili regresiji bolesti u 90% slučajeva kod pacijenata sa rakom jajnika koji su prije terapije imali povišene vrijednosti CA 125

  • kretanje vrijednosti CA 125 je bolji pokazatelj nego njegova apsolutna vrijednost

  • serijsko određivanje vrijednosti CA 125 nam pomaže u detekciji povrata bolesti


Ca 125 odgovor na terapiju

CA 125 – odgovornaterapiju


Ca 15 3

CA 15-3

  • protein koji je kodiran genom MUC1 koji se nalazi u tkivu dojke

  • povišen kod tumora dojke

  • povišen kod 55-70% tumora jajnika

  • u kombinaciji sa CA 125 povećava senzitivnost i specifičnost testa kod tumora jajnika


Ca 19 9

CA 19-9

  • antigen koji je dio Lewis krvne grupe antigena

  • povišen kod 76% mucinoznih tumora jajnika te kod 27% seroznih tumora jajnika

  • često povišen kod borderline tumora jajnika


Vrijednost biomarkera u ranoj dijagnozi ginekolo kog raka

CEA

  • karcinoembriogeni antigen

  • glikoprotein, ima ulogu u adheziji stanica

  • najčešće povišen kod kolorektalnog raka i raka gušterače

  • može biti povišen kod endometrioidnog raka jajnika i kod Brennerovog tumora


Afp alfa fetoprotein

AFP – alfa-fetoprotein

  • protein kojegproizvodežumanjčanavreća, jetra i gornjigastrointestinalnitrakt

  • povišen u trudnoćitekodbenignihbolestijetre i kodtumorajetre

  • povišenkodtumorazametnihstanicajajnika (kodsvihendodermalnihsinusnihtumora, kod 60% nezrelihteratomatekod 10-15% disgerminoma)

  • iznimnorijetkopovišenkodepitelnihtumorajajnika


Inhibin

Inhibin

  • protein kojireguliralučenje FSH

  • povišenkodgranulaozastaničnihtumorajajnika

  • vrijednostinhibinakaotumorskogbiljegakodepitelnihtumorajajnikajošnijesasvimjasna

  • TsigkouA et al. Total inhibin is a potential serum marker for epithelial ovarian cancer 2007 – u kombinacijisa CA 125 povećavasenzitivnost i specifičnostkodepitelnihtumorajajnika


Rak endometrija

Rakendometrija

  • CA 125 povišen u 10-20% slučajeva u ranom stadiju bolesti te kod 60-65% u kasnom stadiju bolesti

  • povišen CA 125 može ukazivati na širenje bolesti izvan maternice

  • kallikrein 6, MMP-2 (metaloproteinaza 2)

  • za sada ne postoji prihvaćen tumorski biljeg u redovnoj kliničkoj praksi


Rak vrata maternice

Rakvratamaternice

  • SCC – (squamous-cell carcinoma antigen)

  • povišen u 55-70% raka pločastih stanica vrata maternice

  • CA 125 povišen kod 15-20% raka vrata maternice

  • ne koriste se u redovnoj kliničkoj praksi


Karcinom vulve i rodnice

Karcinomvulve i rodnice

  • Nema tumorskih biljega prihvaćenih u redovnoj kliničkoj praksi

  • SCC povišen u 43% slučajeva


Gestacijska trofoblasti na neoplazija

Gestacijskatrofoblastičnaneoplazija

  • hCG

  • proizvodi ga sinciciotrofoblast u trudnoći

  • povišen kod svih oblika GTN (mola hydatidosa, invazivna mola I koriokarcinom)

  • razina hCG-a odgovara težini bolesti te se koristi u staging-u i praćenju bolesti


Vrijednost biomarkera u ranoj dijagnozi ginekolo kog raka

H V A L A!


  • Login