vrijednost biomarkera u ranoj dijagnozi ginekolo kog raka
Download
Skip this Video
Download Presentation
Vrijednost biomarkera u ranoj dijagnozi ginekološkog raka

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 22

Vrijednost biomarkera u ranoj dijagnozi ginekološkog raka - PowerPoint PPT Presentation


  • 148 Views
  • Uploaded on

Vrijednost biomarkera u ranoj dijagnozi ginekološkog raka. Pavao Planinić , Magdalena Karadža. Tumorski biljezi - biomarkeri.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Vrijednost biomarkera u ranoj dijagnozi ginekološkog raka' - shea


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
tumorski biljezi biomarkeri
Tumorskibiljezi - biomarkeri
  • Tvari (proteini, šećeri, hormoni…) koje se normalno nalaze u organizmu, ali se kod nekih vrsta raka nalaze u višim koncentracijama u krvi, jer ih izravno proizvode tumorske stanice ili potiču njihovo stvaranje
  • CA 125, CA 19-9, CA 15-3, CEA, LDH, AFP, HCG...
slide3

Tumorske biljege koristimo za screeninig, u dijagnostici, kod praćenja odgovora na terapiju te za otkrivanje povrata bolesti

  • Idealan tumorski biljeg ima specifičnost, senzitivnost i pozitivnu prediktivnu vrijednost 100%
rak jajnika
Rakjajnika
  • CA 125
  • CA 15-3
  • CA 19-9
  • CEA
  • AFP
  • inhibin
ca 125 cancer antigen 125
CA 125 (cancer antigen 125)
  • protein koji je kodiran genom MUC16
  • nalazi na površini epitelnih stanica reproduktivnaog trakta kod žena, a osim toga se nalazi i na epitelnim stanicama respiratornog sustava te na epitelnim stanicama oka
  • najbitniji je kao biljeg tumora jajnika
  • tumori jajovoda, endometrija, pluća, dojki te tumora gastrointestinalnog trakta
ca 125 problem
CA 125 – problem!
  • nije dovoljno specifičan ni senzitivan
    • povišen je kod raznih drugih benignih stanja, a ne samo kod tumora
ca 125 problem1
CA 125 – problem!
  • rijeđe je povišenkodmucinoznih i borderline tumoranegokodseroznih
  • oko 20% tumorajajnikauopće ne luči CA 125
  • pozitivan je kodmanje od 50% pacijentica u stadiju I karcinomajajnika
ca 125 screening raka jajnika
CA 125 - screening rakajajnika
  • Jacobs et al.: Screening for ovarian cancer
    • 22000 ženastarijih od 45 godina
    • 6,7 godina
    • 47775 testova
    • 767 žena je imalo CA 125 viši od 30 U/mL
    • 49 karcinoma - 6.3%
    • 0.0022% od svihtestiranihžena
ca 125 screening raka jajnika1
CA 125 - screening rakajajnika
  • multimodalni screeninig
  • kombinacija više tumorskih biljega (MES, HE4)
  • ROCA - Risk of Ovarian Cancer algorithm
  • dvije studije
    • U.K. Collaborative Trial of Ovarian Cancer Screening (UKCTOCS)
    • Prostate Lung Colorectal and Ovarian Cancer Screening trial (PLCO)
ca 125 dijagnostika
CA 125 - dijagnostika
  • povišene vrijednosti CA 125 su povezane sa malignom bolešću u manje od 25% slučajeva kod žena mlađih od 50 god. , a kod žena starijih od 50 god. u 80% slučajeva
ca 125 odgovor na terapiju i pra enje bolesti
CA 125 – odgovornaterapiju i praćenjebolesti
  • vrijednosti CA 125 odgovaraju progresiji ili regresiji bolesti u 90% slučajeva kod pacijenata sa rakom jajnika koji su prije terapije imali povišene vrijednosti CA 125
  • kretanje vrijednosti CA 125 je bolji pokazatelj nego njegova apsolutna vrijednost
  • serijsko određivanje vrijednosti CA 125 nam pomaže u detekciji povrata bolesti
ca 15 3
CA 15-3
  • protein koji je kodiran genom MUC1 koji se nalazi u tkivu dojke
  • povišen kod tumora dojke
  • povišen kod 55-70% tumora jajnika
  • u kombinaciji sa CA 125 povećava senzitivnost i specifičnost testa kod tumora jajnika
ca 19 9
CA 19-9
  • antigen koji je dio Lewis krvne grupe antigena
  • povišen kod 76% mucinoznih tumora jajnika te kod 27% seroznih tumora jajnika
  • često povišen kod borderline tumora jajnika
slide15
CEA
  • karcinoembriogeni antigen
  • glikoprotein, ima ulogu u adheziji stanica
  • najčešće povišen kod kolorektalnog raka i raka gušterače
  • može biti povišen kod endometrioidnog raka jajnika i kod Brennerovog tumora
afp alfa fetoprotein
AFP – alfa-fetoprotein
  • protein kojegproizvodežumanjčanavreća, jetra i gornjigastrointestinalnitrakt
  • povišen u trudnoćitekodbenignihbolestijetre i kodtumorajetre
  • povišenkodtumorazametnihstanicajajnika (kodsvihendodermalnihsinusnihtumora, kod 60% nezrelihteratomatekod 10-15% disgerminoma)
  • iznimnorijetkopovišenkodepitelnihtumorajajnika
inhibin
Inhibin
  • protein kojireguliralučenje FSH
  • povišenkodgranulaozastaničnihtumorajajnika
  • vrijednostinhibinakaotumorskogbiljegakodepitelnihtumorajajnikajošnijesasvimjasna
  • TsigkouA et al. Total inhibin is a potential serum marker for epithelial ovarian cancer 2007 – u kombinacijisa CA 125 povećavasenzitivnost i specifičnostkodepitelnihtumorajajnika
rak endometrija
Rakendometrija
  • CA 125 povišen u 10-20% slučajeva u ranom stadiju bolesti te kod 60-65% u kasnom stadiju bolesti
  • povišen CA 125 može ukazivati na širenje bolesti izvan maternice
  • kallikrein 6, MMP-2 (metaloproteinaza 2)
  • za sada ne postoji prihvaćen tumorski biljeg u redovnoj kliničkoj praksi
rak vrata maternice
Rakvratamaternice
  • SCC – (squamous-cell carcinoma antigen)
  • povišen u 55-70% raka pločastih stanica vrata maternice
  • CA 125 povišen kod 15-20% raka vrata maternice
  • ne koriste se u redovnoj kliničkoj praksi
karcinom vulve i rodnice
Karcinomvulve i rodnice
  • Nema tumorskih biljega prihvaćenih u redovnoj kliničkoj praksi
  • SCC povišen u 43% slučajeva
gestacijska trofoblasti na neoplazija
Gestacijskatrofoblastičnaneoplazija
  • hCG
  • proizvodi ga sinciciotrofoblast u trudnoći
  • povišen kod svih oblika GTN (mola hydatidosa, invazivna mola I koriokarcinom)
  • razina hCG-a odgovara težini bolesti te se koristi u staging-u i praćenju bolesti
ad