Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 32

Hoofdstuk 1 Endogene en exogene processen Paragraaf 1 t/m 5 PowerPoint PPT Presentation


  • 76 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Hoofdstuk 1 Endogene en exogene processen Paragraaf 1 t/m 5. inhoud Rusteloze aarde (par. 1) De opbouw van de aarde (par. 2) Platentectoniek (par. 3) Vulkanisme (par. 4) Aardbevingen (par. 5). Rusteloze aarde. De miljoenenstad Napels ligt op nog geen 10km van de Vesuvius,

Download Presentation

Hoofdstuk 1 Endogene en exogene processen Paragraaf 1 t/m 5

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Hoofdstuk 1Endogene en exogene processenParagraaf 1 t/m 5


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

inhoud

  • Rusteloze aarde (par. 1)

  • De opbouw van de aarde (par. 2)

  • Platentectoniek (par. 3)

  • Vulkanisme (par. 4)

  • Aardbevingen (par. 5)


Rusteloze aarde

Rusteloze aarde

De miljoenenstad Napels ligt op nog geen 10km van de Vesuvius,

niemand lijkt zich zorgen te maken…

Toch ging het in 79 na Chr. grandioos mis… De inwoners van

Pompei waren volledig verrast

Dankzij de opgraving in Pompei weten we hier erg veel van.


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Rusteloze aarde

In mei 1980

was iedereen

voorbereid op

een uitbarsting

van de Mount

St. Helens.

Toch had nie-mand verwacht dat het zo heftig

zou verlopen

Na afloop bleek het grootste deel van de vulkaankegel

te zijn verdwenen.

De gevolgen

waren

onvoorstelbaar.


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Rusteloze aarde

Hoewel we steeds meer van de aarde weten, laten veel mensen zich steeds weer verrassen door de vaak moeilijk voorstel-

bare processen binnen en buiten de aarde.


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Twee soorten aardkorst

Continentale korst Oceanische korst

-licht gesteente -zwaar gesteente

-ligt ±4km hoger -ligt ±4km lager

-graniet-basalt


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

De drijvende aardkorst

Welke uitspraak is juist?

1 De aardkorst drijft op de aardmantel.

2 De lithosfeer drijft op de asthenosfeer.

Aardkorst +

bovenste deel aardmantel ►

Deel van

de aardmantel ►

Vast gesteente

(aardkorst)

Vast gesteente

(aardmantel)

Gedeeltelijk vloeibaar

(aardmantel)

Aardkorst

Aardmantel


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

De opbouw van de aarde

De kern van de

aarde bevat een

natuurlijke

kernreactor

die veel warmte

produceert.

De inwendige

processen in de

aarde moeten er

voor zorgen dat de

aarde die warmte

weer kwijt raakt.

Maar hoe?

1 binnenkern

2 buitenkern

3 mantel

vast, kernreacties

verwarmt buitenkern

Kern

vloeibaar

verwarmt mantel

6400 km

Convectiestroming (4)

in vast gesteente


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Platentektoniek

De Zuid-Amerikaanse plaat is groter, bestaat uit oceanische

en continentale korst en beweegt langzamer.

Wat is het verschil tussen de Zuid-Amerikaanse plaat en de

Nazca plaat, wat betreft omvang, opbouw en snelheid?


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Platentektoniek

Aardkorstplaten bewegen t.o.v. elkaar …

convergentdivergenttransform


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Platentektoniek

Oceaanbodem

Ontstaat en

Verdwijnt terwijl

continenten

blijven drijven

2 De Zuid-Amerikaanse

plaat groeit in het

oosten aan en blijft

in het westen gelijk.

1 De Nazcaplaat

groeit aan de ene

kant aan en verdwijnt

aan de andere kant.

Basalt nieuwe

oceaan-

bodem

Midoceanische rug

Subductie


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

De kracht achter platentektoniek, diverse theorieën

Drie theorieën

1 Drijven: convectiestroming, de aardkorst drijft mee.

2 Duwen, opstijgende magma duwt de aardkorst uit elkaar

3 Trekken, de zware wegduikende oceaanbodem trekt de

rest van de plaat mee

4 Een combinatie van deze twee of drie

1 Drijven; convectiestroming,

de aardkorst drijft mee.

2 Duwen, opstijgende

magma duwt de

aardkorst uit elkaar

3 Trekken, de zware

wegduikende oceaanbodem

trekt de rest van de plaat mee


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Platentektoniek, een doorgaande beweging


De bewegingsrichting van de continenten

De bewegingsrichting van de continenten*

◄De continenten zijn grotendeels

naar elkaar gedreven: Pangaea

De bewegingsrichting draait om

◄De continenten bewegen uit elkaar, alleen Europa en Afrika naderen elkaar

De bewegingsrichting draait om

* Bedenk dat eigenlijk de aardkorstplaten bewegen en niet de afzonderlijke continenten

◄De continenten bewegen naar elkaar


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Vulkanisme

Platentekoniek bepaalt

het vulkanisme.

Divergerende beweging

op de oceaanbodem

Rustige (effusieve)

erupties

Convergente beweging,

subductie

explosieve erupties


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Effusieve erupties

1 Het mantelgesteente

is vast door de combinatie van een hoge druk en hoge temperatuur.

3

2

1

2 Zodra het mantelgesteente

omhoog komt bij de

midoceanische rug, wordt

de druk minder en smelt

het gesteente door de hoge

temperatuur.

3 Door het gat tussen de

platen stroomt de magma

rustig naar buiten.


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Explosieve erupties

4

5

3

1

2

1 Oceaanbodem (basalt) +

sediment +

water duiken naar beneden

2 Op 150km diepte smelt

het basalt, sediment en

water en vormt lichte

maar stroperige magma

3 De lichte magma stijgt

tot in de magmakamer

4 Pas als de druk groot

genoeg is komt er een explo-

sieve eruptie. Hoe langer deze

uitblijft, des te groter de eruptie

5 Een deel van de magma

stijgt maar stolt langzaam

ondergronds > een intrusie


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Vulkanisch materiaal

Pyroklastisch materiaal:

verpulverd materiaal

Lava

Andesiet

Intrusie > graniet

Magma


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Vulkanisme is een ‘opbouwend’ proces

Vulkanisch materiaal

Deze stratovulkaan is opgebouwd bij elke uitbarsting met lagen lava en as


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Vulkanisme is een ‘opbouwend’ proces

… totdat

er een heel grote explosie komt waarbij zoveel

materiaal naar buiten verdwijnt dat de vulkaan instort > caldera


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

De meeste vulkanen liggen

aan de randen van platen

en functioneren in

overeenstemming met de

aard van de plaatbeweging.

Vulkanen die hier niet aan

voldoen worden ‘hotspot’-

vulkanen genoemd omdat:

Hot spots

1 omdat ze midden op

een plaat liggen

2 omdat ze anders

functioneren dan je bij

die plaatbeweging zou

verwachten


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Voorbeelden van

hotspot-vulkanen:

Hot spots

- IJsland

- Azoren

- Canarische eilanden

- Yellowstone

- Hawaii

Zijn dit voorbeelden van

1 of 2?


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Aardbevingen

druk

divergent

rek

convergent

rek

druk

divergent

divergent

rek

convergent

Door de platentektoniek ontstaat er rek en druk bij convergente en divergente plaatbewegingen

Convergente / divergent / rek / druk …..


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Het ontstaan van een aardbeving


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Het ontstaan van een aardbeving

Twee aardkorstplaten bewegen in tegengestelde richting langs elkaar. Ze zitten klem tegen elkaar maar de beweging gaat door…


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Het ontstaan van een aardbeving

Terwijl de platen klem zitten tegen elkaar, verbuigt het

gesteente, het is elastisch. Van deze vervorming merkt

niemand iets maar met nauwkeurige apparatuur kan

het wel worden gemeten.

En… terwijl het gesteente verbuigt, bouwt er zich een

spanning op in het gesteente.

Wanneer deze spanning te groot wordt breekt, het

gesteente en verplaatsen de twee platen in

tegengestelde richting langs elkaar.

Dit voorbeeld vindt plaats bij een transforme plaatbeweging.

Bij convergerende en divergerende bewegingen ontstaat een

aardbeving in principe hetzelfde.


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

De schalen van Mercalli en Richter

De schaal van Mercalli meet

de intensiteit van een aardbeving

aan de hand van de hoeveelheid

schade.

De schaal van Richter

meet de magnitude van een

aardbeving aan de hand van de

hoeveelheid energie

die vrijkomt.


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Vervorming van de aardkorst

Het effect van rek en druk op de aardkorst

op de lange termijn is groot!

Bij welke foto horen de

volgende kenmerken?

-rek

-druk

-gesteente buigt

-gesteente breekt

-aardbeving

-geleidelijk

-aan de oppervlakte

-diep in de aardkorst


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Vervorming van de aardkorst

-druk

-gesteente buigt

-geleidelijk

-diep in de aardkorst

-rek

-gesteente breekt

-aardbeving

-aan de oppervlakte


Hoofdstuk 1 endogene en exogene processen paragraaf 1 t m 5

Plooiings- of breukgebergte?

Horst?

Slenk?

Horst

Slenk

Breuk

Oost-Afrika: Kenia


  • Login