K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 66

KİMYASAL AJAN MARUZİYETİNDE TIBBİ YAKLAŞIM PowerPoint PPT Presentation


  • 232 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

KİMYASAL AJAN MARUZİYETİNDE TIBBİ YAKLAŞIM. Mesut ORTATATLI Yrd.Doç.Dr.Tbp.Yb. KBRN BD. Bşk.lığı. KBRN TEHDİTLERİ. Kimyasal silahlar ve zehirli endüstriyel maddeler Biyolojik silahlar ve toksinler Radyasyon yayan cihazlar ve radyasyon kazaları Nükleer silahlar ve nükleer santraller.

Download Presentation

KİMYASAL AJAN MARUZİYETİNDE TIBBİ YAKLAŞIM

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

KİMYASAL AJAN MARUZİYETİNDE TIBBİ YAKLAŞIM

Mesut ORTATATLI

Yrd.Doç.Dr.Tbp.Yb.

KBRN BD. Bşk.lığı


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

KBRN TEHDİTLERİ

  • Kimyasal silahlar ve zehirli endüstriyel maddeler

  • Biyolojik silahlar ve toksinler

  • Radyasyon yayan cihazlar ve radyasyon kazaları

  • Nükleer silahlar ve nükleer santraller


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

RADYASYON

YAYAN

CİHAZLAR

KİMYASAL

SİLAHLAR

GERÇEKLEŞME İHTİMALİ

GELİŞTİRİLMİŞ

NÜKLEER

CİHAZ

NÜKLEER

SİLAHLAR

BİYOLOJİK

SİLAHLAR

ZAYİAT

100

1.000

10.000

100.000

KBRN RİSK ANALİZİ


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

KBRN OLAYI

  • MADDİ HASAR

  • CAN KAYIPLARI

  • KİTLESEL YARALANMA

  • PANİK

  • KAOS

  • PSİKOLOJİK ÇÖKÜNTÜ

  • SİSTEMİN KİLİTLENMESİ


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

KBRN KAYNAKLI KİTLESEL YARALANMALAR

KBRN OLAYI

OLAY ÖNCESİ

KBRN OLAYI SONRASI

HASTANE AŞAMASI

OLAY BÖLGESİ

*RİSK

YÖNETİMİ

VE HAZIRLIK

* TIBBİ YARDIM

*ARAMA-KURTARMA

DEKONTAMİNASYON

TAHLİYE

ZAMAN


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

KBRN TEHDİTLERİ (Kitle İmha Silahları)

* Kimyasal silahlar ve zehirli endüstriyel maddeler

* Biyolojik silahlar ve toksinler

* Radyasyon yayan cihazlar ve radyasyon kazaları

* Nükleer silahlar ve nükleer santraller

6


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

ÜLKEMİZDE KBRN SAVUNMASI

KURUMLAR ARASI KOORDİNASYON

7


K myasal s lahlarin uzun s rel etk ler

KİMYASAL SİLAHLARIN UZUN SÜRELİ ETKİLERİ

  • Kronik hastalıklar

  • Karsinojenez ve mutajenez

  • İnfeksiyon hastalıkları

  • Ekolojik etkiler.


S n r ajanlari

SİNİR AJANLARI

Tarihçe

Tetraetilpirofosfat (TEPP) (İlk ChE inhibitörü) 1854

Tabun (Schrader, Almanya)1936

Sarin (Schrader, Almanya)1937

Silah olarak çok miktarda üretim (Almanya)1942

Sarin saldırısı (Matsumoto Japonya)1994

Sarin saldırısı (Tokyo metrosu)1995


S n r ajanlari1

SİNİR AJANLARI

Moleküler Yapı

SARİN

TABUN

VX

SOMAN


S n r ajanlari2

SİNİR AJANLARI

Maruziyet

  • Solunum sistemi

  • Cilt

  • Sindirim sistemi

  • Göz


S n r ajanlari3

SİNİR AJANLARI

Etki Mekanizması

  • Kolinerjik kavşaklarda asetilkolinesterazın (AChE) geri dönüşsüz inhibisyonu

  • Asetilkolinin (ACh) yıkılamaması ve aşırı birikimi


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

hidroliz

AChE

Asetilkolin

+

asetat

kolin

ASETİLKOLİN (Ach)

ASETİLKOLİN YIKIMI


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

AChE

Sinir Ajanı

ACh

SİNİR AJANLARI-AChE

Etki mekanizması


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

SİNİR AJANLARI-AChE

Etki mekanizması


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

SİNİR AJANLARI-AChE

AChE ESKİMESİ

Bir alkil grubunun yerine hidroksil


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

SİNİR AJANLARI-AChE-OKSİM

AChE REAKTİVASYONU


S n r ajani maruz yet

SİNİR AJANI MARUZİYETİ

Akut İntoksikasyon (zehirlenme)

İntermediate (ara) sendrom

Gecikmiş tip polinöropati

KLİNİK TABLOLAR


Akut s n r ajani maruz yet

AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

Solunum desteği

Dekontaminasyon

Antidot tedavisi

Destek tedavisi

TEDAVİ

19


Solunum deste i

Solunum Desteği

Aspirasyon

Oksijen

Ventilasyon

AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

20


Dekontaminasyon temizleme

Dekontaminasyon (Temizleme)

Islak

Su

Sabun

Sodyum hipoklorür (%0.5)

Kuru

Aliminyum silikat

Magnezyum silikat

Kil

Reçineler

AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

21


Destek tedav s

DESTEK TEDAVİSİ

Dolaşım desteği

Asit-baz dengesi

Elektrolit ve sıvı desteği

AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

22


Ant dot tedav s

ANTİDOT TEDAVİSİ

Atropin

Oksimler

Diazepam

AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

23


Atrop n

ATROPİN

Başlangıç dozu

Erişkin: 2-6 mg

Çocuk:0.15 mg/kg

İdame dozu (5-30 dk tekrar)

Erişkin: 1-2 mg

Çocuk: 0.15 mg/kg

Uygulama yolu kasiçi/damariçi

AKUT SİNİR AJANI MARUZİYETİ

24


Oks m tedav s

OKSİM TEDAVİSİ

Oksim; RHC=N-OH yapısında olan organik bileşiklerin genel adıdır.

Oksim anyonunun bir pridinyum halkasına bağlanması ile meydana gelir.


Oks m tedav s1

OKSİM TEDAVİSİ


Oks m tedav s2

OKSİM TEDAVİSİ

Oksim tipinden bağımsız olmak üzere 4g/ml serum konsantrasyonunun, sinir ajanının etkilerini geri döndürmek için yeterli olduğu tespit edilmiştir ve bu miktar bir konsept olarak kabul edilmektedir.

Bu konsantrasyonu sağlamak için pralidoksim klorür 15-25 mg/kg, İ.V. infüzyon ile uygulanır. Obidoksim 250 mg bolus, 750 mg/24 saat İ.V. infüzyon ile uygulanır.

Otoenjektörlerin içinde ya 600 mg pralidoksim ya da 220 mg obidoksim tek başına ya da 2 mg atropin ile birlikte kombine bir şekilde bulunmaktadır


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

I. SİNİR AJANLARI


D azepam tedav s

DİAZEPAM TEDAVİSİ

Sinir ajanlarının neden olduğu konvülsif aktiviteyi ve buna bağlı beyin hasarını azaltmak için kullanılır.

Erişkinlerde yavaş bir şekilde 10-20 mg (i.v.), çocuklarda 300-400 mikrogram/kg (i.v.) dozları tercih edilir


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

SİNİR AJANLARI

Tedavide acil antidot uygulamayı gerektiren belirtiler

Göz yaşarması ile birlikte

görme bulanıklığı

Frontal bölgede göz diplerinde ağrı

Göğüste bası hissi (sıkışma), öksürük

Burun akması


Atropinizasyon kriterleri a z kurulu u akci erde rallerin tamamen ortadan kalkmas

I. SİNİR AJANLARI

Atropinizasyon kriterleri

Ağız kuruluğu

Akciğerde rallerin tamamen ortadan kalkması


K k rtl mustard azotlu mustard lewisit arsenikli vezikan

YAKICI AJANLAR

Kükürtlü Mustard

Azotlu Mustard

Lewisit

(arsenikli vezikan)


Mustard

MUSTARD

Zararlı etkileri, göz ve deri başta olmak üzere, akciğerlerde, sindirim sisteminde, üreme sisteminde ve diğer pek çok sistemde ortaya çıkabilmektedir.

DNA hasarı yapma potansiyelinden dolayı maruz kalan vakalarda ani ölüm gerçekleşmese bile kanser ve enfeksiyon riski ciddi şekilde artmaktadır.

Kısa vadeli etkilerinin yanında orta ve uzun vadeli problemler oluşturması yönüyle de mustard grubu kimyasallar popüleritesi azalmayan kimyasal savaş ajanlarıdır.


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

YAKICI AJANLAR

-Mustard-

BELİRTİLER

Gözler ( fotofobi, bleferospazm, konjuktivit ve korneal lezyonlar )

Deri ( eritem, yanık, veziküller ve nekroz )

Solunum yolları (irritasyon ve konjesyon, akciğer ödemi, mekanik asfiksi ve bakteriyel enfeksiyon )

GIS ( bulantı, kusma ve diare )

Sistemik ( başağrısı, lökopeni

ve anemi )


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

MUSTARD


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

II. YAKICI AJANLAR

-Mustard-

TEDAVİ

  • Temel tedavi yaklaşımı hızlı dekontaminasyon ve göz, cilt ve solunum bölgesi lezyonlarının semptomatik tedavisidir.

  • Sabun, alkollü sabun ve sıvı sabun, sodyum hipoklorit ve kloraminler dekontaminasyonda kullanılır.

  • Sodyum tiyosülfat (%2.5) ve izotonik sodyum bikarbonat (%1.2)


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

II. YAKICI AJANLAR

-Lewisit-

BELİRTİLER

  • Gözlerde aniden bıçak gibi saplanan bir ağrı ve bleferospazm

  • Cilt ve solunum bölgesinde yakıcı bir ağrı

  • Hemoliz ve şiddetli vakalarda sarılık

  • Hipotansiyon,

  • Bulantı, kusma, anoreksi, diyare,

  • Kas kramplarına kadar giden güçsüzlük,

  • Susama ve hipotermi


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

II. YAKICI AJANLAR

-Lewisit-

  • Temel tedavi yaklaşımı hızlı dekontaminasyon

  • Sıvı desteği,

  • Ağrı kontrolü için morfin

  • Korneal erozyonda atropin sülfat merhemi

TEDAVİ


Akc er rr tanlari bo ucu gazlar fosgen cg klor cl klorpikrin ps

AKCİĞER İRRİTANLARI (BOĞUCU GAZLAR)

Fosgen (CG),

Klor (CL)

Klorpikrin (PS)


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

FOSGEN

Etki Mekanizması

Terminal bronşiollerde ve alveolar membranlarda yapısal bütünlük bozulur

Kapiller-alveolar duvarın geçirgenliği artar

Alveoller içine plazma sızar

Pulmoner ödem


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

FOSGEN

Semptom ve Bulgular

Göz yaşarması, boğaz ağrısı

Göğüste sıkışma, bulantı, kusma ve baş ağrısı

Dispne, masif pulmoner ödem

Hipotansiyon, bronkospazm

Sağ ventrikül yetmezliği, siyanoz ve şok


K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

FOSGEN

Tedavi

  • ABC

  • Mutlak istirahat

  • Aspirasyon

  • Bronkospazmın tedavisi:

    • Beta agonistler

    • Teofilin

    • Steroid

  • Oksijen

  • Destekleyici tedavi


  • Hidrojen siyan r hcn siyanojen klor r

    SİSTEMİK ZEHİRLER

    Hidrojen Siyanür (HCN)

    Siyanojen Klorür


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    SİSTEMİK ZEHİRLER

    -Hidrojen Siyanür (HCN)-

    GENEL ÖZELLİKLER

    Renksiz, çok uçucu, acı badem kokusundadır

    Maskelerin aktif karbonları ile zayıf olarak tutulurlar.

    Toksik belirtiler daha çok Merkezi Sinir Sistemi kaynaklı ve ölüm nedeni de solunum felcidir.


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    IV.SİSTEMİK ZEHİRLER

    -Hidrojen Siyanür (HCN)-

    BELİRTİLER

    Solunum derinliğinde artma, 20-30 saniye sonra şiddetli konvülsiyonlar,

    Birkaç dakika içerisinde solunum arresti ve kardiyak yetmezlik,

    Bacaklarda güçsüzlük, kusma ve başağrısı,

    Kan gazlarında arteriyovenöz oksijen saturasyonu farkı azalır.


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    IV.SİSTEMİK ZEHİRLER

    -Hidrojen Siyanür (HCN)-

    TEDAVİ

    Akut zehirlenmelerde amil nitrit + Sodyum nitrit + Sodyum tiyosülfat, (Methemoglobinemi)

    4-Dimetilaminofenol hidroklorid (4-DMAP),

    %100 oksijen verilir,

    Gaz maskesine güvenilmemelidir,

    Tıbbi personel, ağızdan ağıza resüsitasyondan kaçınmalı ve hastaya veya gastrik içeriklere korunmasız temas etmemelidir.


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    KAPASİTE BOZUCU AJANLAR

    Bu ajanlar SSS’ini etkileyip stimulasyon veya depresyon yoluyla geçici davranış ve fiziksel kapasite bozukluklarına neden olurlar

    1) Depresan ajanlar (3-Kinüklidinil Benzilat (BZ))

    2) Stimulanlar (D-Liserjik asit dietilamid (LSD))


    Depresan ajanlar bz

    DEPRESAN AJANLAR (BZ)

    Etki Mekanizması

    • Antikolinerjik

    • Belladona alkaloidleri, atropin ve skopolamin benzeri

    • Beyin ve spinal korddaki muskarinik bölgelerdeki kolinerjik iletimi engeller


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    DEPRESAN AJANLAR (BZ)

    Semptom ve Bulgular

    • 1-4 saat:Taşikardi, halsizlik, ataksi, kusma, ağızda kuruluk, görmede bulanıklık, konfüzyon, stupora kadar giden sedasyon hali görülür.

    • 4-12 saat: Sorulanlara cevap verememe, hareket edememe gibi belirtiler başlar.

    • 12-96 saat:Aktivite artışı, halüsinasyonlarla devam eder ve maruziyet sonrası 48-96 saat içerisinde normale dönüş


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    DEPRESAN AJANLAR (BZ)

    Tedavi

    • İnhalasyonla Temas

      1) Hasta kontamine ortamdan uzaklaştırılır.

      2) Solunum fonksiyonları kontrol altına alınır.

      3) Kendisine ve başkalarına zarar veremeyeceği sakin ve güvenli bir yerde gözlem altında tutulur.

      4) Antidot olarak Fizostigmin salisilat uygulanır.

      5) Semptomatik tedavi uygulanır.

      • Taşiaritmiler i.v. propranolol

      • Hipertermi için vücut soğutulmalı

      • İdrar retansiyonu takip edilmelidir.


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    DEPRESAN AJANLAR (BZ)

    Tedavi

    Oral Temas:

    1) Kusturma: Hasta komada değilse, konvülziyon yoksa ipeka ile kusturulur. Gecikmiş olunsa bile mide boşaltılmalıdır.

    2) Aktif Kömür:

    3) Antidot olarak fizostigmin salisilat uygulanır.

    4) Semptomatik tedavi yapılır.


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    STİMULANLAR (LSD)

    Etki Mekanizması

    Ergoalkoloidlerinden izole edilen beyaz katı bir madde olup, kristalize serbest baz şekli suda çözünmez

    Bir serotonin agonistidir

    İmpuls transmisyonunu kolaylaştırarak aşırı sinirsel aktiviteye neden olurlar


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    STİMULANLAR (LSD)

    Semptom ve Bulgular

    Somatik: Uyku hali, bulantı, kusma, diyare, fotofobi, midriyasis, lakrimasyon, taşikardi, anoreksi, hipertermi, terleme, ataksi

    Duyusal: Şekil ve renklerde değişme, dikkatte dağılma, işitmede keskinleşme ve nadiren sinestezi

    Psişik: Ruh halinde değişiklikler, düşüncelerin ifadesinde güçlük, hallüsinasyonlar, akut psikozlar, paranoya.


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    STİMULANLAR (LSD)

    Tedavi

    Oral temasta hasta komada değil ve konvülsiyon geçirmiyorsa kusturulur, ipeka şurubu verilir

    Akut anksiyete durumunda diazepam ile sedasyon sağlanır


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    KARGAŞA KONTROL AJANLARI

    Kullanıldıklarında temas süresinden biraz daha uzun bir süre devam eden, hızlı, fakat geçici kapasite kaybına neden olan çok düşük toksisiteye sahip irritanlardır

    Göz Yaşartıcı Ajanlar: Kloroasetofenon (CN), o-klorobenziliden malononitril (CS) ve dibenzoksazepin (CR)

    Kusturucu ajanlar:DM (ADAMSİT- difenilminarsinklorid)


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    KARGAŞA KONTROL AJANLARI

    Etki Mekanizması

    • GÖZYAŞARTICI AJANLAR konjuktivanın bazı iritanlara karşı özellikle duyarlı olması ve oluşan cevapta gözyaşı sekresyonunun artmasından yararlanılarak kullanılırlar.

    • KUSTURUCU AJANLAR ise burun ve üst solunum yolları mukozalarında iritasyon yaparlar.


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    KARGAŞA KONTROL AJANLARI

    Tedavi

    • Hasta kontamine olmuş ortamdan uzaklaştırılır. Kontamine olmuş giysiler çıkartılır.

    • Vücut ve giysiler bol su ve sabunla yıkanır.

    • Tıbbi personel kendini kontamine etmemek için gerekli önlük, maske ve eldiven gibi koruyucu önlemleri kullanmalıdır.

    • Spesifik antidotları yoktur.

    • Semptomatik ve destekleyici tedavi yaklaşımları uygulanır.


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    BİTKİ ÖLDÜRÜCÜ AJANLAR

    a) Bitkilere doğrudan uygulanıp yok eden ajanlar

    2,4D ( 2,4- Diklorofenoksiasetik asit)

    2,4,5-T (2,4,5-Triklorofenoksiasetik asit)

    Kakodilik asit (Dimetil arsenik asit)

    Pikloram

    b) Toprağı sterilize eden kimyasal maddeler

    Bromasil


    Sabr n z i in te ekk rler

    Sabrınız için teşekkürler


    K myasal ajan maruz yet nde tibb yakla im

    KİMYASAL AJAN SALDIRISINA KARŞI BULUNDURULMASI GEREKEN TIBBİ ARAÇ, GEREÇ VE İLAÇLAR

    Pridostigmin tablet, atropin ve oksim ampulleri

    Dimerkaprol ampul, merhem ve pomadı

    Nitrit preperatları

    4-DMAP ampul ve Na tiyosülfat ampul

    Dekontaminasyon seti

    Koruyucu giysi ve maske


    K myasal sava ta d kkat ed lmes gereken noktalar

    KİMYASAL SAVAŞTA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR

    • Kaynağı bilinmeyen bir sis veya duman mevcut olduğunda şüpheli bir koku veya sıvı tesbit edildiğinde,

    • Sebebi bilinmeyen burun akması, göz yaşarması ve nefes almada güçlük hissetmede derhal nefes almayı kesin ve maskenizi takınız.


    K myasal sava ta d kkat ed lmes gereken noktalar1

    KİMYASAL SAVAŞTA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR

    • Gerekli olduğundan emin olmadıkça atropin iğnesini yapmayın.

    • Bulunduğunuz bölgenin artık tehlikeli olmadığı tesbit edilip, maskenizi çıkarmanız söylenene kadar maskenizi takmaya devam edin.


    K myasal sava ta d kkat ed lmes gereken noktalar2

    KİMYASAL SAVAŞTA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR

    • Kimyasal maddelerden temizlenme (=Dekontaminasyon) işlemine çok önem verin ve dikkatle uygulayınız.

    • Kimyasal silahların etkilerini çok iyi öğreniniz.


    Derhal maske takmayi gerekt ren ko ullar

    DERHAL MASKE TAKMAYI GEREKTİREN KOŞULLAR

    Personel aşağıda belirtilen hususlarda kimyasal taarruz alarmını beklemeksizin derhal maskeleri takarlar.

    • Topçu, havan ve roket ateşi veya hava bombardımanlarında,

    • Havadan püskürtme suretiyle taarruz edildiğinde,

    • Kaynağı bilinmeyen bir sis veya duman mevcut olduğunda,


    Derhal maske takmayi gerekt ren ko ullar1

    DERHAL MASKE TAKMAYI GEREKTİREN KOŞULLAR

    • Şüpheli bir koku veya sıvı tespit edildiğinde,

    • Bir kimyasal taarruzdan şüphelenildiğinde,

    • Kimyasal bir gazla kirletildiğinden şüphe edilen veya kirletildiği bilinen bir bölgeye girildiğinde,


    Derhal maske takmayi gerekt ren ko ullar2

    DERHAL MASKE TAKMAYI GEREKTİREN KOŞULLAR

    Kişileri etkileyen aşağıdaki hususlar meydana geldiğinde:

    • Sebebi bilinmeyen burun akması.

    • Boğulma hissi göğüs ve boğazda sıkışma.

    • Görüş bulanıklığı ve yakındaki cisimleri görmede zorluk.

    • Gözlerde tahriş.

    • Nefes almada güçlük veya çok sık nefes alma ihtiyacı.


  • Login