Mesleki akci er hastal klar
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 138

Mesleki Akciğer Hastalıkları PowerPoint PPT Presentation


  • 80 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Mesleki Akciğer Hastalıkları. Prof. Dr. İbrahim AKKURT CÜTF Gö ğ üs Hast alıkları AD S İVAS. Görev yerleriniz ?. Eğitim Hastanesi Sağlık Bakanlığı-hizmet SSK-hizmet Diğer. Tahminen ortalama ayda kaç MAH hastası izliyorsunuz ?. Hiç 1-5 6-10 > 10.

Download Presentation

Mesleki Akciğer Hastalıkları

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Mesleki akci er hastal klar

Mesleki Akciğer Hastalıkları

Prof. Dr. İbrahim AKKURT

CÜTF Göğüs Hastalıkları AD

SİVAS


G rev yerleriniz

Görev yerleriniz ?

  • Eğitim Hastanesi

  • Sağlık Bakanlığı-hizmet

  • SSK-hizmet

  • Diğer


Tahminen ortalama ayda ka mah hastas izliyorsunuz

Tahminen ortalama ayda kaç MAH hastası izliyorsunuz ?

  • Hiç

  • 1-5

  • 6-10

  • > 10


Yeri hekimli i yh yap yor musunuz

İş yeri hekimliği(İYH) yapıyor musunuz ?

  • Evet

  • Hayır


Yh olarak hi mah tan s n tan s koydunuz mu

İYH olarak hiç MAH tanısı-ön tanısı koydunuz mu ?

  • 0

  • 1-5

  • 6-10

  • > 10


Yasal mah tan s konulan hastan z oldu mu

Yasal MAH tanısı konulan hastanız oldu mu ?

  • 0

  • 1-5

  • 6-10

  • > 10


Mesleki akci er hastal klar

  • Amaçlar

  • Meslek Hastalığı kavramını

  • Maruziyet ajanlarını

  • MAH’nın fizyopatolojisini

  • Mesleki anamnez ve FM önemi

  • Sık görülen MAH’da tanı – takip kriterleri

  • MAH’nın önlenmesinde anahtar stratejiler

  • Konu başlıkları

  • Tarihçe

  • MH kavramı - gerçeği /pratiği

  • Epidemiyoloji

  • Tıbbi tanımlama - fizyopatoloji

  • MAH genel yaklaşım ilkeleri

  • Sık görülen MAH

    • - Tanı-tedavi- takip kriterleri

  • Korunma-önlem

  • Olgular


D nya tarihsel s re

Bernardino Ramazzini (1633-1714)

De Morbis Artificum Diatriba

Dünya -Tarihsel süreç

Ne iş yapıyorsun ?

  • 18. yüzyılda yer altı maden işçilerinde pnömokonyoz-silikoz epidemileri

  • Avrupa’da 1842’de kadın ve çocukların madenlerde çalışması yasaklandı

  • 1844’de ise fabrikalarda işyeri hekimi bulundurulması zorunluluğu getirildi

  • 1919’da ILO kuruldu...

  • 1950’de WHO sağlık-çalışan sağlığı tanımları...

“Hayret ve tereddüt ediyorum.

Acaba, ilaç ve sinameki kokan muayenehane ve

eczanelerde oturan bu azametli ve şık görüntülü

doktorların burnuna işyerlerindeki pis kokulu

şeyleri mi soksam, yoksa onları bu çukurları

görmeye mi davet etsem?”


Mesleki akci er hastal klar

Ülkemizde - Tarihsel süreç

  • 1930...Umumi Hıfzısıhha Kanunu - 1946... İş kazaları ve MH sigortası...- 1969... İSGÜM...- 1972’de MH ve iş kazasının yasal tanımı- MH ve iş kolları listesi- 1979... Ankara ve İstanbul MHH - 1988... TTB “İş yeri hekimliği” - Temmuz 2003’den beri :

    • Yeni iş kanunu, yönetmenlikler...

    • İşyeri Hekim yönetmeliği...

    • SSK Hast...SB devri...MHH’de devredildi!


Mesleki akci er hastal klar

Meslek Hastalığı Kavramı - Pratiği (?)

Dünya-Türkiye

Dünyada

Mesleki =Çalışanlar

Ülkemizde

Mesleki = İşçi/Çalışanlar ??

Dünyada:

MH yasal yaklaşım

bazı farklılıklar

gösterse de

temel mentalite

hemen hemen

benzerdir...


De i ik lkelerde mh m ast m yasal yakla m

Kim idare eder ?

Kim öder ?

Tazmin edilir

mi?

Kim muay. eder

Tanı nasıl konur

Olgu sayısı

(yılda)

Kalıcı malul. varmı?

Avustralya

Mahk.

Ö. Sigorta

Evet

Uzm.

Çok Kadem

?

Evet

Belçika

U.Büro

İşveren

Evet

Uzm. Kurulu

Çok K.

?

Evet

Brezilya

U.Büro

İşveren-devlet

Evet

U.B. Hekimi

Çok K.

?

Evet

Bulgar.

U.Büro

İşveren

Evet

Uzm. Kurulu

Çok K.

?

Evet

Kanada

Eyalet Bürosu

İşveren

Evet

Değişir

Değişir

 100

Evet

Finland.

U.Büro

İşveren

Evet

Uzm.

Çok K.

352 (1991)

Evet

Değişik ülkelerde MH(M.Astım) yasal yaklaşım

Eur Respir J 1994; 7: 969-80


Mesleki akci er hastal klar

Kim idare eder

Kim öder

Tazmin edilir

mi?

Kim muay. eder

Tanı nasıl konur

Olgu sayısı

(yılda)

Kalıcı malul. varmı?

G.Kore

U.Büro

İşveren

Evet

Uzmanlar

Çok Kadem

?

Hayır

İspanya

U.Büro

İşveren

Evet

Heyet

Çok K.

146 (1990)

Evet

Hollanda

Değişik

İşveren-işçi

Hayır

Uzm.

Çok K.

?

Hayır

İngiltere

U.Büro

Genel vergi

Evet

Meslek H.Uzm.

Değişir

293 (1991)

Evet

ABD

No-fault sig.sis.

İşveren

Evet

Değişir

Değişir

?

?

TÜRKİYE

SSK MHH

SSK-

İşveren

Evet

Uzm.

Çok K.

13/83 (1998)

Evet ???


S s k sosyal s gortalar kurumu

SSKSosyal SİGORTALAR Kurumu

Şimdi

???

  • Hastalık Sigortası

  • Analık

  • Malüllük

  • Yaşlılık

  • Ölüm

  • İş kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigortası


Meslek hastal yasal tan m

Meslek Hastalığı “Yasal Tanım”

Ne oldu

???

Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleridir


Mesleki akci er hastal klar

Meslek Hastalığı

Epidemiyolojik veriler

Dünya-Türkiye

İş yerlerinde Sağlıkve Güvenlik patolojileri

MESLEK

HASTALIĞI

İŞ KAZASI


Mesleki akci er hastal klar

%44

%56

%1

%99

WHO-1997

YILDA : 160 MİLYON MESLEK HASTALIĞI

125 MİLYON İŞ KAZASI

TÜRKİYE

DÜNYA

MESLEK HASTALIKLARIİŞ KAZALARI


Son 5 y l

BEKLENİLEN MESLEK HASTALIĞI SAYISI ?

Son 5 yıl

Ülkeler arasında değişmekle birlikte, yılda her bin

çalışan için 4-12 yeni MH olgusu beklenmeli...

440


Son 5 y l1

Son 5 yıl


Mesleki akci er hastal klar

Doç.Dr. Kayıhan Pala – UÜTF-HSAD


Mesleki akci er hastal klar

Doç.Dr. Kayıhan Pala – UÜTF-HSAD


Mesleki akci er hastal klar

Bu tablo karşısında ne denilebilir ???

AVRUPA AVRUPA DUY SESİMİZİ

İŞTE BU TÜRKLERİN AYAK SESLERİ...

SSK son istatistiklerine göre Meslek Hastalıklar sayısı hızla düşüyor...

Butrend devam ederse AB' ne girdiğimiz gün tüm vatan sathında

sıfır meslekhastalığı başarısıyla tarihe geçeceğiz.

Bu başarıda emeği geçen bakanlık bürokratlarına,müfettişlere,

hekimlere,mühendislere, tüm işletme yöneticilerine

şükranlarımızı sunmamız gerekir...


Mesleki akci er hastal klar

Özel

Devlet Hast.

S.Ocağı

Ünv.

Kliniklerimizde veya

bilimsel çalışmalarda saptadığımız MH,

Meslek Hastalıkları yasal havuzuna

Girmedikçe Meslek Hastalığı

sayılamazlar...

MESLEKİ şüphesi

SSK – (Disp.-Hast. Sigorta müdürlüğü)

Bölge Meslek Hastalıkları Hastanesi

İş yeri

Müf.

Tah.

Raporu

Kesin tanı + yasal getiri


Mesleki akci er hastal klar

Geri kalan

tüm iller

+

Yurt dışı

Sigortalıları

+

Mahkemeler

+

Mesleki Ölüm

kararları

Balıkesir

Bilecik

Bursa

Çanakkale

Edirne

İstanbul

İzmir

Kırklareli

Kocaeli

Sakarya

Tekirdağ

Yalova

ZONGULDAK

MESLEK H.H.

Olası mı

???

Zonguldak

Bartın

Karabük

ANKARA

MESLEK H.H.

İSTANBUL

MESLEK H.H.


Mesleki akci er hastal klar

Yasal MH tanısı gerekli mi ?

Doğru veri-kayıt

Yeni olgu –ÖNLEM

Tedavi...İKMH sigr.

Tazmin

Maluliyet tayini


Mesleki akci er hastal klar

Tıbbi tanımlama - Fizyopatoloji

MAH

Maruziyet ajanları

İnhalasyon

Kimyasal özellikler

• irritanlar

(tozlar, dumanlar)

• allerjik

(isosiyanatlar)

• toksik

(nitrojen dioksid)

• fibrojenik

(asbestos, silika)

• karsinojenik

(asbestos, radon)

Biyolojiközellikler

  • infeksiyöz

    (TB)

  • allerjik

    (sedir ağacı tozu)

  • toksik

    (MFF-ODF)

Fiziksel özellikler

• Tip: toz, gaz,

sis, duman, buhar

• Aerosollerin

şekil ve çapları

• Suda

çözünürlükleri


Mesleki akci er hastal klar

Sis

Buğu

Yağmur

damlası

Sülfirik asit

Plaj kumu

Duman

Buhar

Toz

Kil

Balçık

İnce kum

Kaba kum

Çakıl

Yağ duman

Kül

Sigara dumanı

Kömür tozu

Siyah karbon

Polenler

Çekirdekçik

Akc.hasarlı

tozlar

Bitki

sporları

İnsan tüyü

Virüsler

Bakteriler

Çap ( m)


Mesleki akci er hastal klar

Çaplarına göre partiküllerin

solunum sistemine birikimi

Burun

% birikim

Akciğer parankimi

Trakea ve bronşlar

Partikül çapı(m)


Maruziyet tiplerine g re etkilenme

Maruziyet tiplerine göre etkilenme


Mesleki akci er hastal klar

Mesleki Akciğer Hastalıkları

Katılar - partikül büyüklüğü

Gazlar - suda çözünebilirlik

- > 10  ...Nasal

- 3-10 ....Trakeobronş.

- 0.1-3 ... Perif. SY. ve

Alveoller

- Suda çözünenler

(NH3, SO2..)...ÜSY

- Suda çözünmeyenler

(NO2, Fosgen)...

Alt sol.Y. ve alv

YANIT

  • KRONİK

  • - B.Astım

  • - KOAH

  • - Fibrozisler

  • -Pnömokonyozlar

  • Maligniteler

  • Kronik HSP

  • AKUT

  • - ÜSY irritasyonu, obst.

  • - Bronkokonstruksiyon

  • - RADS

  • - Alveolit-P.Ödem-ARDS

  • Fume fever

  • Akut HSP


Mesleki akci er hastal klar

MAH - genel yaklaşım

  • Akut: ani yoğun

  • inhalasyon....acil servis

  • • Sub-akut: progresif dispne, öksürük, balgam, göğüs ağrısı vb. semptomlarla ...poliklinik

  • • Kronik: genellikle semptomsuz, fakat SFT veya PA akciğer grafisi anormalliği

  • Öykü

    • Semp.

    • İş-meslek

  • FM

  • Tetkik

    • PA Akciğer gr.

    • SFT vb


S k g r len mah tan tedavi takip kriterleri

A. PNÖMOKONYOZLAR

- KİP

- Silikosis

- Asbestosis

- Silikat pnömokonyozları

- Berilyum hastalığı

-Diğerleri:Aluminyum, antimon,baryum, Kobalt,Siderosis,Mikstoz Pnömokonyozları, vb.

B. Mesleki astım

C. HSP

D.KOAH(kr.bronşit-amfizem)

E. Bissinosis

F.Toksik ajanlara bağlı patolojiler: Amonyak, Kadmiyum, Klorin, Metal-Polymer-Organik tozların ateşi(MFF-PFF-ODF)

G. Akciğer kanserleri

H. İnfeksiyöz hastalıklar

Sık görülen MAHTanı-tedavi- takip kriterleri


Mesleki akci er hastal klar

MESLEKİ

AKCİĞER

HASTALIKLARI

SEMPTOM

GRAFİ


Mesleki akci er hastal klar

Radyolojik tanı-takip

Pnömokonyozlar

Diğerleri

Klinik/fonksiyonel tanı-takip


Mesleki akci er hastal klar

Pnömokonyoz

Akciğerlerde toz birikimi ve

buna karşı gelişen doku reaksiyonunun genel adı

(ILO-1972-98)

Benign

Pnömokonyoz

Doku reak.

Kollajenöz

Pnömokonyoz

Basit

Pnömokonyoz

Radyoloji

Komplike

Pnömokonyoz


K m r isi pn mokonyozu k p

Kömür madenleri...

Siyah karbon, grafit, karbon elektrolit endüstrisi...

Pigmente lezyonlar

Kömür makülü-nodül-PMF

Silikotik nodül

Amfizem

Bronşit

Kömür İşçisi Pnömokonyozu (KİP)

İş kolları

Patoloji

ilk radyolojik değişiklikler çoğunlukla

<1.5 mm ve 1.5-3.0 mm çapındaki yuvarlak

“p”,”q” tipi opasiteler


Silikosis

Taş ocakları

Kuvars değirmenleri

Kum püskürtme işleri

Madenciler

Tünel kazıcıları

Dökümcüler

Silikosis

Serbest kristal silikaya maruziyet sonucu oluşan

akciğerin kronik-diffüz-interstisyel- fibrotik-

granülomatöz hastalığı...

  • Cam sanayii.

  • Seramik,vitrayyapımı.

  • Çimento üretimi.

  • Çanak- çömlek yapımı.

  • Kiremit, tuğla, balçık üretimi.....

ilk radyolojik değişiklikler çoğunlukla

1.5-3.0 ve 3.0-10 mm yuvarlak “q”,”r” tipi opasiteler


Silikosis1

Silikosis

Hastalık proçesi başladıktan sonra;

  • Hastalığın gelişim hızına

  • Si’nın temizlenme derecesine bağlı olarak proçes ilerler...

  • Ancak progresyonu önlemek için yinede erkenden maruziyetin sonlandırılması...

  • Kronik-klasik

  • Akselere

  • Akut silikosis

  • (silikoproteinosis)


Parti k l birikimi

Partikül birikimi

Toz ve fibrozis


P arankimal toz birikimi

Parankimal toz birikimi


K m r tozu mak l

Kömür tozu makülü


Silikotik nod l

Silikotik nodül


Progressi f massi f fibrosis

Progressif Massif Fibrosis


Progressi f massi f fibrosis1

Progressif Massif Fibrosis


Asbestos mmf

Tekrarlayan plevral effüzyonlar

Plevral kalınlaşma

Plevral kalsifikasyonlar

Rounded atelektazi

Asbestosis

Mezotelyoma

Kanserler

ASBESTOS - MMF

İzolasyon malzemeleri başta olmak üzere bir çok iş kolunda...

Asbestosis

Öncelikle akciğerlerin bazallerinde lineer-retiküler (s-t) infiltrasyonlarla başlar zamanla Diffüz İnterstisyel Fibrozis(DİF) tablosuna dönüşür...


Asbestos cisimcikleri

Asbestos Cisimcikleri


Asbestosis

Asbestosis

Diffüzİnterstisyel Fibrozis


Asbestosis1

Asbestosis


Mesleki akci er hastal klar

Plevral kalsifikasyon


Pn mokonyozlarda

Pnömokonyozlarda

Tanı Kriterleri:

  • Meslek öyküsü

  • Uygun radyolojik görünüm

  • Bu görünüme yol açabilecek başka patolojinin 

Zorunlu olmadıkça invaziv tanı yöntemine

gerek yoktur...

Tanıda

Semptomatoloji ve klinik bulguların önemi ??? Bu nedenle;


Mesleki akci er hastal klar

Dünyada 1900’lerin başından itibaren yoğun pnömokonyoz

epidemileri sonucu PMF ile bir çok olgu kaybedilmiştir.

Bunun üzerine erken tanı için her ülkede ulusal önlemler...

  • ILO’nun 1930’da Güney Afrikanın Johannesburg....pnömokonyoz radyografilerini okuma esasları....- 1950, 1958, 1968, 1971 ve 1980’de bu esaslar gözden geçirilerek.... erkenden saptanması için uluslararası ortak dil ve yöntem oluşturulması amaçlanmıştır...-1997 Japonya/Kyoto revizyon...2000’de resmileşti


Mesleki akci er hastal klar

Pnömokonyoz yapıcı işlerde çalışan kişilerin çalıştıkları ortamdaki nonsp. toz, silika,asbest gibi spesifik toz konsant. göre belli aralıklarla standart PAgrafi...

Bu filmlerin“ILO Pnömokonyozlu Filmleri değerlendirme sınıflaması”esaslarına göre değerlendirilmesi...

  • Patolojiler :

  • Parankimal

    • Küçük-Büyük opasiteler

  • Plevral: Plevral kalınlaşma, plaklar ve KF açı obliterasyonu

  • Semboller

  • Diğerleri


Mesleki akci er hastal klar

1- Standartgrafi seti

2- Metin

ILO Klasifikasyonu

Yuvarlak mm Düzensiz

A, B, C


Mesleki akci er hastal klar

  • Sınıflamanın esası, basit tekrarlanabilir bir yöntemle radyografik anormallikleri kodlamaktır.

  • Sınıflama ne patolojik oluşumları tanımlar ne de çalışma kapasitesini hesaplayabilir.


Mesleki akci er hastal klar

Amaç,

riskli işlerde çalışan kişilerde

etkileme başladığı an

(1.kategori)

uygun koşullarda iş değişikliği

sağlayarak...

Opasitelerin yoğunluk kategorileri

0. Kategori: 0/- 0/00/1

1. Kategori:1/01/11/2

2. Kategori2/12/22/3

3. Kategori 3/23/33/+


Mesleki akci er hastal klar

Dünyada Ulusal Pnömokonyoz Kontrol Programları :

Kademeli

okuma sistemi

(A-B okuyucu)

Kurul

(eşdeğer -2/3)

sistemi

İşçi İşveren

Devlet


Mesleki akci er hastal klar

  • KURUL SİSTEMİ

  • 1990-2000 arası dönemde 6 PDK:

  • (İstanbul-2, Ankara, İzmir, Adana, Zonguldak)

  • SSK -1

  • Sağlık Bakanlığı-1

  • ÇSGB(İSGÜM)-1

  • (Atama? , Uzmanlık?, Koşullar ?)

1990-2000 arasıdönemde en az 200 bin kişinin 4- 5 defa grafilerinin

değerlendirilmesi

gerekirdi...

?

Ülkemizde;

MTOİ ve tünel yapımında tozla mücadele ile ilgili yönetmelik.

Resmi Gazete No:20635, tarih. 14.9.1990


Mesleki akci er hastal klar

Maden ve Taş Ocakları

İşletmelerinde ve

tünel yapımında tozla

mücadele ile ilgili

yönetmelikte değişiklik

yapılmasına dair yönet.

RG. No:23976,

tarih: 26 Şubat 2000

  • Bu süre içinde bu kurullar tarafından;

  • ~ 25 bin akciğer grafisi okunmuş:

  • Grafilerin %24’ü kalite – 4 (u/r):

    değerlendirilmemiş

  • Geri kalanların %22’sinde

    patoloji saptanmış

  • Pnömokonyoz prevalansı(???) : %7.4

http://demolar.pleksus.com.tr/isagu/


Mesleki akci er hastal klar

Standart Göğüs filmi:

35 x 35 cm veya daha büyük boyutta ILO sınıflandırılmasına

göre 1 ve 2. Kalitede göğüs radyografisi

A – okuyucusu:

ILO Uluslararası pnömokonyoz radyografisi

sınıflandırması konusunda eğitim görmüş tercihan işyeri hekimi

B – okuyucusu :

ILO Uluslararası pnömokonyoz radyografisi sınıflandırması

seminerine katılarak film değerlendirme sınavını başarmış...

Göğüs hast. veya Radyoloji Uz.

MTİTY- RG. No:23976, tarih: 26 Şubat 2000


Mesleki akci er hastal klar

İSGÜM

“A” okuyucusu

İŞYERİ

MHH

“B” okuyucusu

İSGÜM

Geçen ~ 5 yıllık süre içinde

???


Pn mokonyozda t bbi tedavi takip

Pnömokonyozda tıbbi tedavi-takip

Komp: obstrüksiyon, solunum enf., TB,

hipoksemi, solunum yet., kor pulmonale,

aritmiler, pnx...

Sigaranın bıraktırılması , Kategori B ve C’ye giren ileri,

komplike pnömokonyozda hipoksemi ve onun komp.

USOT, İnfluenza ve pnömokok aşıları,NİMV

  • KİP’te prognozu etkileyen faktörler :

    • Maruziyet süresi/yoğunluğu,Maruziyet yaşı,

    • Radyolojik bulgular ?


Maluliyet alm k p ve silikosisli ki ilerde ya am s resini etkileyen fakt rler

Maluliyet almış KİP ve Silikosisli kişilerde yaşam süresini etkileyen faktörler

Maluliyet almış, ölümü saptanmış KİP ve silikosisli olgularda

yaşam süresi ...ilk tanı konulduğundaki fonksiyonel etkilenme derecesi ile kuvvetli negatif ilişkilidir

r: - 0.851, p < 0.005

Akkurt İ ve ark. Toplum ve Hekim 1997; 12(77): 17-21


Asbestoz s

Tedavi:

ASBESTOZİS

- Primer Korunma: çevresel, bireysel maruziyetin önlenmesi

- Sekonder korunma: Erken tanı

- Tersiyer korunma : Progresyonun önlenmesi, komplikasyonların tedavisi

Prognoz:

  • SFT’de erken etkilenme, erkenden efor dispnesinin varlığı

  • Radyolojik parankimal ve plevral fibrozis, (ILO yoğunluk kategorisi

  • mortalite-SFT etkilenme Derecesi ile koreledir)

İzlem

  • Akciğer grafisi, SFT (3-5 yılda bir) – (HRCT ?).....ATS 2004

  • Asbestos’a bağlı radyolojik değişiklikler:

    bilateral-diffüz-bazallerde düzensiz opasiteler(s,t), plevral kalınlaşma

    -kalsifikasyon Bu değişiklikler malign dejenerasyonun da habercisi


Meslek ast i m

MESLEKİ ASTIM

  • Giderek sıklığı artan MAH :

    • M. Astım /Mesleğin ortaya çıkardığı astım/ RADS....irritan astımı

  • Mesleki Astım prevalansı...

  • MA yapıcı madde sayısı > 250

  • Kağıt üretimi işçiler

  • Buğday öğütücüler

  • Ağaç işçileri

  • Değirmenciler

  • Fırıncılar

  • Veterinerler

  • Hayvan besleyiciler

  • Çiftçiler

  • Laboratuvar çalışanları

  • Elek. elektronik end.

  • Kaynakçılar

  • Kozmetikçiler

  • Bitkisel yağ üretenler

  • Deterjan endüstrisi

  • Gıda katkı maddesi ür

  • Kahve işçileri

  • Hastane çalışanları

  • İlaç üretenler

  • Lehimciler

  • Elbise üretenler

  • Platin arıtanlar

  • Metal işçileri vb...


Mesleki akci er hastal klar

MA’da TANI

  • Semptomatoloji ve Klinik bulgular

  • Meslek(maruziyet) anamnezi

  • SFT-reverzibilite

  • Nonspesifik ve spesifik BPT

  • PEF takibi

  • İş öncesi-sonrası FEV1

  • Cilt Testleri/Spesifik ve total IgE


Reaktif havayolu disfonksiyonu sendromu rads

Reaktif Havayolu Disfonksiyonu Sendromu (RADS)

* Daha önce her hangi bir solunumsal yakınması

olmayan bir kişide ani ve yoğun maruziyet sonrası

gelişen astım benzeri tablo...

* Klinik ve fonksiyonel incelemedeki bulgular

astım ile benzerdir...

* Tanı-tedavi-takip kriterleri....B.Astım gibidir

* Yanıt vermeyen bazı olgularda

İrritanlara bağlı B.Astım gelişir...


Mesleki akci er hastal klar

MA - Tedavi - takip

- Medikal tedavi mesleki olmayan

astım tedavisi gibidir: basamak tedavisi

- Çift kartuşlu respiratörler, yüz maskeleri ?

Maruziyetin

mutlak sonlandırılmaması

ani atakla exitus’a

yol açabilir


Mesleki akci er hastal klar

MA-Prognoz

Maruziyetin sonlandırılması ile olguların

%50’sinde birkaç ayda düzelme...

  • * Uzun süreli maruziyet,

  • * Uzun süren semptomlar,

  • * Tanı sırasında hastalığın

  • şiddetinin ağır olması,

  • * BPT’ne dual yanıt,

  • * BAL’da eozinofil varlığı,

  • * TDI(toluen diisosiyanat)’a

  • yüksek dozda akut maruziyet

MA da

kötü

prognostik

göstergeler


Mesleki akci er hastal klar

Hipersensitivite pnömonileri(EAA, Çiftçi akciğeri vb)

Tekrarlayan antijenik

maddelerin inhalasyonu ile

duyarlı kişilerde

alveollerde ve

interstisyel aralıktaki

inflamatuvar-granülomatöz

reaksiyonla

karakterize

klinik...

AKUT

KRONİK


Mesleki akci er hastal klar

HSP

Organik toz

Mesleksel allerjenik kimyasallar

Tekrarlayan maruziyet

İnterstisyel- Alveoler

hastalık


Mesleki akci er hastal klar

HSP TİPLERİ

Hastalık Ag kaynağıOlası Ag

Çiftçi AcKüflü saman T.Aktinomiçes

Aspergillus sp.

BagassosisKüflü şekerkamışı TA

Mantar işçisi Küflü gübre ve mantarTA

Hast.Aspergillus sp.

Mantar sporları

SuberosisKüflü şişe mantarıPenicillium

Malt işçisi Hast.Kontamine arpaAspergillus


Hsp tani kr terler

ANA KRİTERLER

ALLERJİK ALVEOLİT İLE UYUMLU SEMPTOMLAR VE LATENT PERİYOT

ETKEN ANTİJENE MARUZİYET (ÖYKÜ, PRESİPİTAN AB. ÖLÇÜMÜ)

ALLERJİK ALVEOLİT İLE UYUMLU AKCİĞER GRAFİSİ

EK KRİTERLER

BAZAL KREPİTAN RALLER

DİFFÜZYONDA DÜŞME

İSTİRAHAT VE EGZERSİZDE pO2 DE DÜŞME

RESTRİKTİF AKCİĞER BULGULARI

ALLERJİK ALVEOLİTLE UYUMLU HİSTOPATOLOJİ

POZİTİF BPT (İŞYERİ YADA DENEYSEL)

HSP - TANI KRİTERLERİ


Mesleki akci er hastal klar

3


Hsp n n ayirici tanisi

HSP NİN AYIRICI TANISI


Hsp tedavi

Sorumlu etkenden uzaklaşma,

Hava temizleme sistemleri,

Çevre düzenlenmesi,

Endüstriyel tekniklerin değiştirilmesi,

Kişisel koruyucu ekipmanlar

Tıbbi tedavi....Steroid

HSP - Tedavi


Hsp prognoz

HSP-Prognoz

Erken tanı ve maruziyetten uzaklaşmayla prognoz çok iyi... 1-6 ayda düzelme

HP tipine ve coğrafik lokalizasyona göre de prognoz anlamlı olarak değişmektedir...

İzlem

Rad., SFT(DLCO dahil) ve AKG...


B s nos s

BİSİNOSİS

  • İlk defa 1705’de İtalyan B.Ramazzini pamuk işçileri Astım...

  • Pamuk, keten, kenevir tozlarına maruz kalanlarda hafta sonu veya izin dönüşü göğüste sıkışma hissi, öksürük, zamanla balgam çıkarma ve nefes darlığı semptomları...

  • Prevalans....%1-80


Mesleki akci er hastal klar

Ülkemizde

Bissinosis yapıcı işlerde çalışan

aktif sigortalı:

~ 600 bin

Resmi tanı konulabilen

Bissinosis:

~10-20/yıl


B s nos s kl n k siniflamasi

Grade-0

semptom yok

Grade-1/2

Bazı ilk çalışma günleri göğüste sıkışma ve/veya öksürük

Grade-1

Her ilk çalışma gününde göğüste sıkışma

Grade-2

Tüm çalışma günlerinde göğüste sıkışma

Grade-3

Grade-2 semp. + ventilatuar kapasitede 

BİSİNOSİS-KLİNİK SINIFLAMASI

Schilling RSF, 1956


Mesleki akci er hastal klar

Evre 0

Belirti yok

Evre B1

İşe döndüğü ilk çalışma günlerin çoğunda göğüste sıkışıklık hissi ve/veya nefes darlığı

Evre B2

İlk çalışma gününde ve sonrakigünlerinde göğüste sıkışıklık ve/veya nefes darlığı.

Evre SYİ1

Toza maruz kalındığında öksürük.

Evre SYİ2

Toza maruz kalındığında yeni ortaya çıkan ya da tetiklenen inatçı balgam (yılın 3 ayı boyuncagünlerinçoğunda)

Evre SYİ3

Göğüs hastalığının alevlenmesiyle toza maruz kalmakla ortaya çıkan ya dakötüleşen inatçı balgam.

WHO


Fonksiyon el etkilenme

Etki yok

< %5

Hafif Etki

%5-10

Orta Etki

%10-20

Ağır Etki

> %20

Fonksiyonel etkilenme

Vardiya boyunca FEV1değişikliği

WHO


Bissinosis takip

Evre

Vardiya boyunca FEV1 değişkliği

Basal FEV1

F-0

YOK < %5

> %80

F-1/2

HAFİF (%6-20)

> %80

F-1

BELİRGİN (> %20)

> %80

F-2

% 60-70

F-3

< %60

Bissinosis-Takip

NIOSH


Mesleki akci er hastal klar

Bissinosis -Tedavi

- Birincil korunma önlemleri

- Semptomatik: bronkodilatatörler,

antiinflamatuarlar, USOT...

+

- Maruziyetin sonlandırılması


Prognoz

Prognoz

  • Pamuk işçilerindeki FEV1 azalmasının daha çok kümülatif endotoksin maruziyetine bağlı...

  • SFT etkilenmesinin şidetini belirleyen faktörler:

    • Maruziyet süresi,

    • Bissinosis semptomlarının şiddeti ve süresi...


Mesleki akci er hastal klar

Korunma-önlem

MAH -

dispersion

yayılım

  • Control of Air Contaminants

salınım

maruziyet

İDARİ

MÜHENDİSLİK

KİŞİSEL KORUYUCU

üretim

inhalasyon


Mesleki akci er hastal klar

Kullanılan zamanla solunumsal korunmanın etkinliği arasındaki ilişki

Kul. zamanın %’desi etkinlik %

100%100

98%34

95%17

90%9

75%4


Mesleki akci er hastal klar

OLGULAR


Olgu 1

Olgu - 1

  • 26 y, erkek, saat 15.00’de acil servise getirildi: Birkaç saattir giderek artan halsizlik-ateş-miyalji ve nonproduktif öksürük...

  • Öyküde başka hangi bilgiler önemlidir ?

  • Son 2 yıldır kullanılmış metal malzeme eritme işinde çalışmaktadır...

  • FM

  • - Ateş: 38.5 C

  • - Farengial hafif kızarıklık

  • Göğüs muayenesi normal,

  • solunum distresi-takipne yok

  • - Nabız: 90/dk, kalb sesleri doğal

Lab.

- Hafif lökositoz

- SFT normal

- PA akciğer grafisi normal

- AKG normal


Mesleki akci er hastal klar

Olgu - 1

TANI ?

İnhalasyon ateşi

Genellikle maruziyetlerden 4-6 saat sonra hafif ateş,

lökositoz, miyalji ile başlayan; 24-48 saatte de kendiliğinden

geçen bir sendrom...

Genellikle kalıcı patolojik ve fonksiyonel değişiklik bırakmaz...

Metal dumanlarıÇinko, bakır, manganese

OrganiktozlarTahıl tozları vb.

PlastiklerTeflon vb.

EndotoksinlerKontaminenemlendiriciler

Tedavi: Maruziyetten uzaklaştırma, semptomatik..


Olgu 2

Olgu -2

  • 72 y, emekli, erkek; 3 aydır progressif dispne +; öksürük,balgam yok

  • 30 paket-yıl sigara +

MESLEK ?

  • Gençliğinde İstanbul’da tersanelerde gemi yapım/söküm işinde çalışmış...

Fizik Muayene ?

  • Göğüs ekspansiyonunda azalma, bibasiller ince raller

SFT ?

  • Restriksiyon bulguları: - volümlerde azalma,DLCO’da azalma

PA akciğer grafisi ?


Olgu 21

Olgu -2

TANI ?

Asbestosis


Olgu 3

OLGU 3

  • S.G. - 50y, E - Zara/Sivas

  • Sırt ağrısı, nefes darlığı

    8 yıldır eforla gelen ND,

    son 20 günde ,

    Öksürük + balgam +

    İştahsızlık (20gün) –

    kilo kaybı 5kg/hafta

    Halsizlik-yorgunluk

  • Sigara: 80 paket yıl

  • Çevr. asbest maruziyeti: 

  • Soy geçmiş:

    • Baba: AC TB +

    • Çocuğu: AC TB

FM : Normal

LABORATUVAR

  • ESR: 64 mm/st

  • BK: 9230

  • Hb: 14.4

  • Htc: 37.0

  • KK: 4.50

  • Plt:250 000

  • AKG:N

  • Biyokimya: N


Mesleki akci er hastal klar

OLGU 3


Mesleki akci er hastal klar

OLGU 3


Mesleki akci er hastal klar

OLGU 3


Mesleki akci er hastal klar

OLGU 3


Olgu 31

OLGU 3

MESLEK ANAMNEZİ

TÜNEL KAZICILIĞI

(20 yıl)

YASAL TANI

SİLİKOZİS (1994)

KOMPLİKASYON

SİLİKOTÜBERKÜLOZ (2003)


Mesleki akci er hastal klar

OLGU 4

B.S. 33 y, E, Cam İşleme ustası-8 yıl - Silikosis


Mesleki akci er hastal klar

OLGU 5

1964 doğumlu,E, Kum püskürtme-Silikosis


Mesleki akci er hastal klar

OLGU 5


Mesleki akci er hastal klar

OLGU 5


Mesleki akci er hastal klar

OLGU 6

M.K. 58 y, E, 18 yıl antimon madeni-antimon pnömokonyozu


Mesleki akci er hastal klar

OLGU 6


Mesleki akci er hastal klar

OLGU 6


Mesleki akci er hastal klar

OLGU 7

Z.S. 52 y, E, 20 yıl mozaik işçiliği-Silikosis


Mesleki akci er hastal klar

OLGU 7


Mesleki akci er hastal klar

OLGU 7


B omass akc er

BİOMASS AKCİĞERİ ?

  • Demirtaş N, Seyfikli Z, Topçu S. Sivas bölgesinden hastanemize başvuran kadın hastalarda

  • geleneksel biomass kullanımı ile KOAH arasındaki ilişki. Solunum Hastalıkları 1999

  • Gani H, Seyfikli Z, Çelik VK, Akkurt İ, Abadoğlu Ö. The effects of biomass exposure on

  • lipid peroxidation and antioxidant activities on Turkish female groups.

  • Eur Respir J 2000; 16(Suppl 31) (Toraks Dergisi 2001)

  • 3. Süngü YS, Çınar Z, Akkurt İ, Özdemir Ö, Seyfikli Z. Sister-chromatid exchange frequency

  • in women who exposed to biomass in a village of Central Anatolia.Turkish Respir J 2001

  • 4. Kara M, Bulut S, Taş F, Akkurt İ, Seyfikli Z. Evaluation of pulmonary changes due to

  • biomass fuels using high-resolution computed tomography. Eur Radiol 2003; 13(10): 2372-7

  • (EDITORIAL: Diederich S. Respiratory disease caused by exposure to biomass fuels.

  • Eur Radiol 2003; 13(10): 2247-8)

  • 5. Arslan M, Akkurt I, et al. Biomass exposure and the high resolution computed tomographic

  • and spirometric findings. European Journal of Radiology 2004; 52: 192-199

  • Sezer H, Akkurt I, et al. A Case-Control Study on the Effect of Exposure to Different

  • Substances  on the Development of COPD. Annals of Epidemiology(yayında)

EV HANIMI

(Kırsal kesimde)

MESLEK ?

Sigara içmeyen, uzun zamandır KOAH

tanısıyla izlediğiniz bayan hastada kombine tip SFT

etkilenmesi ile beraber YRBT çektirdiniz...


Mesleki akci er hastal klar

Fibrotik bantlar ve bronşektazik değişiklikler(a-Sİ, b-SE,c-.Pİ, d-PE)


Mesleki akci er hastal klar

Fibrotik bantlar, PBV kalınlaşmalar, buzlu cam görünümü, hava kistleri ve büller

a-Sİ, b-SE, c-d-Pİ, e-f-PE


Mesleki akci er hastal klar

PBV kalınlaşma, nodüler opasiteler, körvilineer dansiteler ve buzlu cam görünümü

a-Sİ, b-SE, c-Pİ, d-PE


Mesleki akci er hastal klar

Bronşektazik değişiklikler, buzlu cam görünümü, körvilineer dansiteleri

a-Sİ, b-SE, c-Pİ, d-PE


Son s z

SON SÖZ

  • ETYOLOJİ

  • MESLEKİ RİSK

  • ERKEN TANI

  • KORUNMA


Klinik dan ma merkezi

Klinik Danışma Merkezi

17.30-18.30

DEĞİL

17.00-18.00

  • e-mail: [email protected]

  • Cep: 0532 5568684


Mesleki akci er hastal klar

Teşekkürler...


  • Login