1 / 28

Advies over de structuur van het hoger onderwijs

Advies over de structuur van het hoger onderwijs. Prof. Dr. Luc François voorzitter Vlor-werkgroep Structuur hoger onderwijs. Waarom dit debat? I/II. Afstemming van het Vlaamse hoger onderwijs op: Internationale ontwikkelingen Globalisering

rose-harmon
Download Presentation

Advies over de structuur van het hoger onderwijs

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Advies over de structuur van het hoger onderwijs Prof. Dr. Luc Françoisvoorzitter Vlor-werkgroep Structuur hoger onderwijs

  2. Waarom dit debat? I/II • Afstemming van het Vlaamse hoger onderwijs op: • Internationale ontwikkelingen • Globalisering • vermarkting-internationalisering-Lissabon-individualisering • Bolognaproces • transparantie-cycli-mobiliteit-kwaliteitszorg-Europese dimensie- studiepuntenstelsel • Kwalificatieraamwerken EQF en VKS • niveaus 5-8 • Opgelet: wat is een binair hoger onderwijs? • Cycli-oriëntatie-institutioneel

  3. Waarom dit debat? II/II • Afstemming van het Vlaamse hoger onderwijs op: • Ontwikkelingen in Vlaanderen • Academisering • Academisering is maatschappelijk relevant • Verschillen in vertrekpunt, trajecten en gewenste einddoelen, maar geen aanleiding om te stoppen • Academisering vraagt middelen, bij eender welke structuur • Rationalisatie: • beïnvloedt structuur • herstructurering beoogt efficiëntie

  4. Algemene visie op het Vlaamse hoger onderwijs in zes principes • Kwaliteitsvol hoger onderwijs • Adequate onderwijsvormen - relatie onderwijs-onderzoek • Internationaal georiënteerd hoger onderwijs • Herkenbaar - samenwerking • Maatschappelijk relevant hoger onderwijs • Economisch - sociaal - cultureel • Dynamisch hoger onderwijs • Flexibilisering – vernieuwingen - LLL • Democratisch hoger onderwijs • Sociale mobiliteit • Duurzaam hoger onderwijs • gedragswijziging

  5. Basisvoorwaarden voor de structuur van het Vlaamse hoger onderwijs • Stabiliteit en rechtszekerheid garanderen • Studenten – personeel – ontplooiing instellingen • Transparantie • Internationaal – arbeidsmarkt – studenten - VKS • Doorstroommogelijkheden en samenwerking garanderen • Continuüm – binnen HO, maar ook binnen de hele samenleving • Financieel haalbaar en efficiënt • Normen en mechanismen aanpassen aan de nieuwe structuur • Conform de regelgevende context • Bologna • Gediversifieerd aanbod verzekeren • Keuze – eigenheid - continuüm

  6. Een nieuwe structuur? • Timing: best één bepaald moment. • De nieuwe structuur is geen eindpunt. • Financiering: • Gedetailleerd financieringsplan vooraf nodig • Eventuele aanpassing van huidig financieringsmodel • Nood aan voldoende financiering • Conditio sine qua non voor herstructurering • Inhaalbeweging nodig (2% BRP), los van nieuwe structuur

  7. Inventaris mogelijke structuren I/II • Behoud van de huidige situatie • Academische opleidingen van de hogescholen geïntegreerd in bestaande universiteiten • Alle opleidingen geïntegreerd in een nieuw type instelling • Een holding model met bestuurlijke integratie en daaronder semi-autonome entiteiten

  8. Inventaris mogelijke structuren II/II • Binnen een bepaalde constructie samenwerking op het vlak van opleidingen, niet administratief • Instellingen voor masters en instellingen voor bachelors • Instellingen die onderzoeksgericht zijn en instellingen die onderwijsgericht zijn

  9. Drie modellen: motivering • Modellen: • Bestendigen van de huidige situatie • Integratie van de academische hogeschoolopleidingen in de universiteiten • Volledige integratie van alle hogeschool- en universitaire opleidingen in een nieuw type instelling • Sluiten best aan bij de Vlaamse situatie • Opmerking bij het model “bestuurlijke integratie” • Overgangstypes mogelijk

  10. Voorafgaande opmerkingen • HZS: nagaan hoe te integreren in nieuwe structuur • Verticale mobiliteit: • Ondersteunen van schakelprogramma’s • HBO • Sociale voorzieningen: • lokaal georganiseerd • Participatie vrijwaren (studenten + personeel) • HKO

  11. HKO I/II • Complex, wel integreren in een nieuwe structuur • Rekening houden met: • Gezamenlijk standpunt van de bestaande departementen/instellingen HKO mogelijk? • Verwante professionele opleidingen • Academisch gerichte opleidingen architectuur • aparte statuten, verloning, financiering, toelatingsvoorwaarden

  12. HKO II/II • Mogelijkheden: • Bestendigen van de huidige situatie • Integratie in de universiteit in huidige of afzonderlijke faculteiten • Integratie maar niet van HKO • Sui generis

  13. Uitgangspunten beschrijving • Behoud van de samenstelling van de associaties • Onderwijsbevoegdheden blijven lokaal bepaald • Verderzetten van academisering • Geen effectieve verhuis van studenten, personeel en infrastructuur • De beschrijving van de effecten is steeds relatief. • Beschrijving in functie van de basisvoorwaarden.

  14. Behoud van de huidige situatie I/IV • Stabiliteit en rechtszekerheid • Hogeronderwijslandschap: • Bekend terrein, structuur werkt • Bestaande dynamiek verder ondersteunen • Behoud waardekaders • Behoud (internationale) profilering • Associaties: netwerkfacilitator na beëindigen academisering • Personeel: • Stabiliteit • Statuut status quo • Statuut: wijzigingen kunnen gefaseerd, zonder druk

  15. Behoud van de huidige situatie II/IV • Transparantie • Structuur verduidelijkt professioneel versus academisch niet: internationale samenwerking moeilijk • Essentieel om te werken aan eigen identiteit van academische opleidingen van de hogescholen • Doorstroommogelijkheden en samenwerking • Kruisbestuiving tussen professionele en academische opleidingen blijft maar wordt niet verbeterd • Samenwerking universiteiten – hogescholen: • Engagement van universiteiten behouden (decretaal verankeren) • Rol van de associaties hierin bestendigen

  16. Behoud van de huidige situatie III/IV • Gediversifieerd aanbod • Concurrentie blijft behouden (kan ook stimulerend zijn) • Expertise van het personeel: • Bestaande sterke troeven consolideren • Meer specialisatie via zwaartepuntvorming in de associaties • Versnippering in “kleine” instellingen • Gedwongen generalisten in “kleine” instellingen • Beperkte toegang tot onderzoeksmiddelen voor personeel hogescholen

  17. Behoud van de huidige situatie IV/IV • Financiële haalbaarheid en efficiëntie • Optimalisatie moeilijk • Financiële mogelijkheden om verdere schaalvoordelen te realiseren zijn beperkt • Geen meerkost, relatief laag rendement • Middelen inzetten op maat van lokale autonomie • Behoud van huidige mozaïek: • Divers • Slagkracht? • Ongelijkheid blijft bestaan

  18. Behoud van de huidige situatie: balans • Herkenbaarheid en stabiliteit • Behoud dynamiek, waardekaders, profilering • Geen internationale herkenbaarheid • Verticale mobiliteit kan beter • Kruisbestuiving kan beter • Optimalisatie en rationalisatie moeilijk • Soms beperkte schaalgrootte problematisch • Expertise personeel niet helemaal benut

  19. Integratie van academische hogeschoolopleidingen in de universiteit I/IV • Stabiliteit en rechtszekerheid • Stabiliteit op korte termijn verstoord, nieuwe dynamiek • Probleem van waardekaders • Wijzigen van statuut, kan ook verbetering betekenen • Transparantie • Binariteit academisch versus professioneel duidelijk • Duidelijke profilering • Erover waken dat verwante academische opleiding identiteit bewaren • Beeld voor de arbeidsmarkt duidelijker

  20. Integratie van academische hogeschoolopleidingen in de universiteit II/IV • Doorstroommogelijkheden en samenwerking • Doorstroming: • Bijkomende drempel? Democratisering? • Verwevenheid dreigt in gevaar te komen • Overgangen van professioneel naar academisch bewaken • Overstapmogelijkheden verbeteren, ook naar HBO en internationaal • De rol van de associaties: faciliteren van samenwerking • Samenwerking op het vlak van onderzoek • Betere interactie • Interdisciplinariteit • Specialisatie

  21. Integratie van academische hogeschoolopleidingen in de universiteit III/IV • Gediversifieerd aanbod • Concentratie van expertise: • Stimuleren van specialisatie • Generieke onderwijs in gedrang? • Overgangsperiode • Schaalverkleining • Concurrentie: • Kan verminderen of vermeerderen • Nood aan sterke profilering

  22. Integratie van academische hogeschoolopleidingen in de universiteit IV/IV • Financiële haalbaarheid en efficiëntie • Optimalisatie • Minder versnippering van middelen • Definitie van speerpunten en complementaire profielen leidt tot optimalisatie • Bijkomende middelen voor ‘nieuwe’ hogescholen • Schaalverkleining van hogescholen: levensvatbaarheid • Infrastructuur: vergt afspraken

  23. Integratie van academische hogeschoolopleidingen: balans • Transparant • Profilering nodig maar heeft positief effect • Onderzoeksmiddelen efficiënt inzetten • Grootscheepse hervorming vraagt eenduidige besluitvorming en begeleiding • Aandacht voor statuut en loopbaanperspectieven • Verwevenheid realiseren via de associaties • Continuümgedachte bewaken

  24. Volledige integratie van alle hogeschool- en universitaire opleidingen in een nieuw type instelling I/III • Stabiliteit en rechtszekerheid • Stabiliteit op korte termijn verstoord, nieuwe dynamiek • Één personeelsgroep: eenduidig personeelsbeleid • Afstemming van statuten • Schaalgrootte: optimale inzetbaarheid van expertise • Transparantie • Breed aanbod = interessante kruisbestuivingen • Risico: onduidelijk profiel, verlies aan eigenheid • Bestuurbaarheid • Schaalgrootte: naambekendheid • Duidelijkheid t.a.v. arbeidsmarkt

  25. Volledige integratie van alle hogeschool- en universitaire opleidingen in een nieuw type instelling II/III • Doorstroommogelijkheden en samenwerking • Samenwerking op het vlak van onderzoek: • Kruisbestuiving van wetenschappelijke en professionele expertise • Onderzoekscomponent uitbouwen, speerpunten • Interdisciplinair onderzoek gestimuleerd • Rol van associaties uitgespeeld • Mobiliteit: • Verticale en internationale horizontale mobiliteit verbeteren • Overgangsmogelijkheden! • Horizontale mobiliteit in Vlaanderen: aandachtspunt • HBO5 moeilijk integreren

  26. Volledige integratie van alle hogeschool- en universitaire opleidingen in een nieuw type instelling III/III • Gediversifieerd aanbod • Huidige geografische spreiding behouden maar kan belemmering zijn voor samenwerking • Huidige concurrentie vervalt, druk op “kleine” instellingen/opleidingen • Oligopolie en onevenwicht • Financiële haalbaarheid en efficiëntie: • Efficiënte inzet van middelen • Schaalvoordelen (bijvoorbeeld infrastructuur) en -nadelen • Totale kost = groot • Interne financieringsmechanismen! • Goede bundeling van expertise

  27. Volledige integratie: balans • Aandacht voor profilering verwante opleidingen, positief op korte termijn • Onderzoeksmiddelen efficiënt inzetten • Binariteit 1e/2e cyclus: Bolognagedachte • Grootscheepse hervorming vraagt eenduidige besluitvorming en begeleiding • Personeelsbeleid, profilering en HBO5 zijn complex • Centralisatie, zware structuur • Verregaande interne autonomie: model geen realiteit

  28. Slot • Drie modellen in overweging nemen • Voor- en nadelen bestuderen • Reflectie over structuren blijft noodzakelijk, ook na keuze voor één van de modellen

More Related